Республикалық бюджет тапшылығы 2027 жылғы ЖІӨ-ге қатысты 2,3%-дан 2029 жылы 0,4%-ға дейін қысқарады. Бұл туралы Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин баяндады.«Мемлекеттік қаржының орнықтылығын қолдау үшін бюджет тапшылығы 2027 жылы ЖІӨ-ге қатысты 2,3% деңгейінде болады айқындалды, ал 2029 жылы 0,4%-ға дейін төмендейді. Мұнай емес тапшылық ЖІӨ-ге қатысты 5,3%-дан 2,5%-ға дейін төмендейді. Осыны ескере отырып, республикалық бюджеттің шығыстары 2027 жылы 30,2 трлн теңгені, 2028 жылы 29,4 трлн теңгені және 2029 жылы 29,6 трлн теңгені құрайды»,— деді Серік Жұманғарин.Ұлттық экономика министрлігінің есептеулері бойынша республикалық бюджеттің кірістері 2027 жылы 19,9 трлн теңгені құрап, 2028 жылы 21,7 трлн теңгеге жетеді, ал 2029 жылы 23,4 трлн теңгеге дейін өседі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1279478?lang=ru

2027-2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамының базалық нұсқасында Қазақстанның ЖІӨ-нің орташа жылдық өсуі 5%-дан жоғары болады деп болжануда. Бұл туралы Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.«Номиналды ЖІӨ 2027 жылы 199,3 трлн теңгеден 2029 жылы 245 трлн теңгеге дейін өседі. Экономиканың өсуі мұнай емес секторлардағы өндірістің ұлғаюымен байланысты. Өңдеу өнеркәсібінің өсу қарқыны тау-кен өнеркәсібінен озып кететін болады. Өңдеудің өсуіне негізінен металлургия, машина жасау, құрылыс материалдарын өндіру, химия өнеркәсібі, тамақ өнімдерін өндіру салалары үлес қосады»,— деді Серік Жұманғарин.Вице-премьер жыл сайынғы көрсеткіші кемінде 5% болатын ауыл шаруашылығы саласы да өсу драйверіне айналатынын атап өтті. Құрылыс секторында көлік-логистика, энергетика, су, тұрғын үй-коммуналдық және әлеуметтік инфрақұрылымдарды дамыту есебінен 2027 жылы 16%-дан 2029 жылы 17,3%-ға дейін өсім қарқыны артады деп күтілуде.Қызмет көрсету саласында сауданың орташа жылдық өсімі 5,7%-ға, көлік пен қоймаға жинау 10,4%-ға, ақпарат пен байланыс 9,2%-ға өседі деп болжануда.Сыртқы сауда балансы оң болып қала береді: тауарлар экспорты 2027 жылы $82,8 млрд-тан 2029 жылы $88,5 млрд-қа дейін өседі, импорт $80,5 млрд-тан $88,4 млрд-қа дейін артады.Инфляция дәлізі 2027 жылы 7,5-9,5% деңгейінде болады деп айқындалды, кейіннен 2028-2029 жылдары 6-8%-ға дейін төмендейді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1279431?lang=ru

Мемлекет басшысының 2025 жылғы 8 қыркүйектегі «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан» Жолдауын орындау мақсатында ҚР Ұлттық экономика министрлігі ҚР жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп «кәсіпкерлік саласындағы міндетті талаптар тізілімі» пилоттық жобасын іске қосу туралы бірлескен бұйрыққа қол қойды.Жаңа цифрлық сервис кәсіпкерлердің заңнаманың өзекті талаптарына қол жеткізуін жеңілдету үшін әзірленген. Жобаның негізінде қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерді автоматты түрде талдайтын, ондағы бизнеске қойылатын талаптарды анықтайтын, ақпаратты жүйелейтін және жаңартатын жасанды интеллект алгоритмдері бар.Жобаның негізгі міндеті кәсіпкерлерге әкімшілік жүктемені азайту, реттеудің ашықтығын арттыру және неғұрлым болжамды бизнес ортаны қалыптастыру болып табылады.Заңнаманы автоматтандырылған талдау кәсіпкерлерге белгілі бір қызмет түріне қолданылатын талаптарды іздеуге және зерттеуге қажетті уақыт пен ресурстарды қысқартуға мүмкіндік береді.Міндетті талаптар туралы құрылымдық және қолжетімді ақпарат кәсіпкерлерге заңнаманы жақсырақ басқаруға көмектеседі және белгіленген нормаларды байқаусызда сақтамау қаупін азайтады.Жүйе сонымен қатар нормативтік құқықтық актілердегі өзгерістерді жедел бақылауға және оларды бизнес қызметінде уақтылы ескеруге мүмкіндік береді.Пилоттық жоба кәсіпкерлік қызметті реттеуді цифрландыру және мемлекеттің бизнеспен өзара іс-қимыл сапасын арттыру құралдарының бірі болып табылады.Жаңа функционалдылық бизнеске арналған сандық AI платформасында қол жетімді. Жақын арада сервис eGov business порталында да іске қосылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1279208?lang=ru

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ауылдық аумақтарды дамыту жөніндегі тапсырмасын орындау аясында Үкімет ауылдағы жұмыспен қамту мен кәсіпкерлікпен айналысу мүмкіндіктерін кеңейту, халықтың табысын арттыру және қажетті инфрақұрылымды жаңғырту жөнінде шаралар қабылдауда. Әсіресе, шекара маңындағы елді мекендердің экономикалық әлеуетін ашуға ерекше назар аударылып отыр.«Ауыл аманаты»: ауыл кәсіпкерлігін дамыту үшін қаржыландыру қолжетімді бола түстіҚазақстанда ауыл тұрғындарының табысын арттыруға және ауылдар мен шағын қалаларда кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған «Ауыл аманаты» бағдарламасы жүзеге асырылуда. Негізгі құрал – жеңілдікті микрокредит беру, соның арқасында тұрғындар өз ісін ашып, жұмыс істеп тұрған өндірісін кеңейтіп, кооперативтерге бірігіп, тұрғылықты жері бойынша жаңа жұмыс орындарын құра алады.Қарыздар жылдық 2,5% мөлшерлеме бойынша беріледі: ауыл шаруашылығы емес бағыттар үшін 5 жылға дейінгі және ауыл шаруашылығы және өнімді қайта өңдеу саласындағы жобалар үшін 7 жылға дейінгі мерзімге. Жеке бастамалар үшін ең жоғары сома 2 500 АЕК немесе 10,8 млн теңге, ауыл шаруашылығы кооперативтері мен қайта өңдеу жобалары үшін 8 000 АЕК немесе 34,6 млн теңгені құрайды.Оған қосымша кәсіпкерлерге жылдық 2,5% мөлшерлеме бойынша 7 жылға дейінгі мерзімге техника мен жабдықтардың жеңілдікті лизингі қолжетімді. Бұл ауыл шаруашылықтарына артық қаржылық жүктемесіз өндірістік базаны жаңартуға, өнім шығару мен қайта өңдеу көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.Ауылдық жерлерге білікті кадрларды  тарту үшін «Дипломмен ауылға» бағдарламасы жалғасуда, оның шеңберінде жас мамандарға кемінде үш жыл жұмыс істеген жағдайда 15 жылға дейінгі жылдық мерзіммен 1% көтерме төлемдер мен жеңілдікті тұрғын үй кредиттері беріледі.Сонымен қатар шағын қалалар да дамытылуда. 2025 жылы 21 шағын қалада 40 инфрақұрылымдық жобаны жүзеге асыруға 11,9 млрд теңге бағытталды, бұл 42 шақырым автомобиль жолдары мен 40 шақырым инженерлік желілерді жаңғыртуға мүмкіндік берді.Қаржыландыру кезінде басым бағыттар әр аумақтың экономикалық ерекшеліктеріне қарай анықталады. Бұл тәсіл белгілі бір елді мекенді ең бір сұранысқа ие және перспективалы бағыттар бойынша, мәселен, мал мен егін шаруашылығынан бастап өңдеу мен қызмет көрсету саласына дейін қолдауға мүмкіндік береді. Тұрғындар үшін бұл өз ауылында жүріп жұмыс істеп, табыс табуға, жергілікті жерде бизнесті дамытуға жол ашады, әрі ауылдар мен шағын қалаларда қажетті тауарлар мен қызметтердің пайда болуын білдіреді.20 мыңнан астам шағын несие беріліп, 22 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылды2023-2025 жылдары жобаны жүзеге асыруға республикалық бюджеттен 150 млрд теңгеден астам қаражат жұмсалды. Осы кезеңде 20 мыңнан астам шағын несие беріліп, 22 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылды.мал шаруашылығы саласында 102 млрд теңгеге 14,8 мың жоба қолдау тапты;өсімдік шаруашылығында — 9,1 млрд теңгеге 1,1 мың жоба;ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуде — 10,5 млрд теңгеге 915 жоба;ауыл шаруашылығына жатпайтын бағыттар, оның ішінде қызмет көрсету саласы және шағын бизнестің басқа да түрлері бойынша – 29 млрд теңгеге 3,4 мың жоба қолдау тапты;техника мен жабдықтардың лизингі — 3,8 млрд теңгеге 215 жоба.2026 жылы 5,4 мың жоба жүзеге асырылатын болады. Бүгінгі таңда жалпы сомасы 33,7 млрд теңгеге 3 132 жоба қаржыландырылды.Қолдау ауыл шаруашылығының дәстүрлі бағыттарын да, өңдеуді де, қызмет көрсету саласын және кәсіпкерліктің басқа түрлерін де қамтиды, бұл тікелей ауылдық елді мекендерде жаңа табыс көздері мен жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.Бір мезгілде қолдау көрсету тетіктері жетілдірілуде: жаңа тәсілдер, ауылдарда және шағын қалаларда микрокредит беру және лизинг ережелері әзірленді.Микрокредиттеу мен лизингтің жаңартылған қағидалары ауылдық елді мекендердің экономикалық мамандануының алдын ала скринингін көздейді, бұл әрбір аумақтың әлеуетін ескеруге және неғұрлым перспективалы салаларға қолдауды бағыттауға мүмкіндік береді.Қаржыландыру құрылымында ауыл экономикасын қайта өңдеуді дамытуға және әртараптандыруға баса назар аударылады. Қаражатты неғұрлым теңгерімді бөлу үшін шектеу белгіленді: өнімді қайта өңдеу жөніндегі жобалардың үлесі кемінде 20%-ды құрауы тиіс. Бұл ретте микрокредиттік портфельдің 50%-дан аспайтын бөлігі ауыл шаруашылығы жануарларын сатып алуға бағытталуы мүмкін.Белгіленген лимиттер қаржыландыру бағыттарын әртараптандыруға, өнімді өңдеуді және өндірістік-өткізу тізбектерін дамытуға ынталандыруға бағытталған.Экономиканы әртараптандыру: туризмді және ауыл шаруашылығына жатпайтын бизнесті дамыту2025 жылдан бастап «Ауыл аманаты» бағдарламасының мүмкіндіктері ауыл шаруашылығына тікелей қатысы жоқ жаңа қызмет түрлерінің есебінен кеңейтілді. Туристік әлеуеті бар өңірлерде тұрғындар қонақ үйлер ашуға, этно және агротуризмді дамытуға, сондай-ақ тамақтану және орналастыру қызметтерін көрсетуге жеңілдетілген қаржыландыру ала алады.Бұл әрбір аумақтың экономикалық мүмкіндіктерін кеңірек пайдалануға, қызмет көрсету саласында жұмыс орындарын құруға, шағын бизнесті дамытуға және ауылдықтарға дәстүрлі ауыл шаруашылығынан бөлек қосымша табыс көздерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.Биыл Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында тағы бір қолдау тетігі – «Даму» қоры арқылы қарыздарға мемлекеттік кепілдік беру енгізілді. Бұл өзінде жеткілікті кепіл мүлкі жоқ кәсіпкерлерге қарыз қаражатына қол жеткізіп, ауылдық жерлерде жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Жаңа құралды іс жүзінде қолдану жақын арада басталады.Мұндай тәсіл жаңа жұмыс орындарын ашуға, ауылдағы отбасыларының табыс көздерін кеңейтуге және өңірлерде қосымша өсу нүктелерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.Шекара маңындағы аумақтарды дамыту: инфрақұрылым, жұмыспен қамту және халықты тұрақтандыруға жағдай жасауМемлекеттік саясаттың жеке бір бағыты – шекара маңындағы аумақтарды дамыту. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, тиісті бағыт Ауылдық аумақтарды дамыту тұжырымдамасына енгізілді.Негізгі басымдық шекара маңындағы елді мекендерді кешенді дамытуға берілді. Атап айтқанда, әлеуметтік, инженерлік және көлік инфрақұрылымын жаңғырту, кәсіпкерлікті қолдау, жұмыс орындарын ашу, туризм мен шекара маңындағы сауданы дамыту көзделген. Бұл шаралар жергілікті жерлердегі экономикалық мүмкіндіктерді кеңейтіп, тұрғындардың табысын арттыруға, сондай-ақ шекара маңындағы аудандардың тұрақты дамуы мен халықтың сол аумақта тұрақтап қалуына жағдай жасауға бағытталған.Шекара маңындағы ауылдардың инфрақұрылымын жаңартудың негізгі құралы – «Ауыл – Ел бесігі» жобасы болып қала береді. 2025 жылы оны жүзеге асыруға республикалық бюджеттен және Ұлттық қордан 73 млрд теңге бөлініп, 226 ауылда 255 жоба жүзеге асырылды. Нәтижесінде 150 әлеуметтік нысан және 67 тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық нысаны салынып, жаңғыртылды, 180 шақырым жол және шамамен 1 мың шақырым инженерлік желі жаңартылды.2026 жылғы сәуірде Өңірлерді дамыту тұжырымдамасына өзгерістер енгізіліп, бағдарлама аясында қаржыландырылатын жобалардың тізбесін одан әрі кеңейту көзделді. Мемлекеттік қолдау білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт, әлеуметтік, инженерлік және көлік инфрақұрылымы нысандарын салуға және жаңғыртуға, сондай-ақ ауылдық жерлерде кәсіпкерлікті және жаңа жұмыс орындарын дамытуға жағдай жасауға бағытталады.Сонымен қатар шекара маңындағы аудандардың экономикалық дамуын күшейтуге басымдық берілуде: жаңа өндірістер мен сервистік нысандарды іске қосуға, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуді, сауданы, логистиканы және туристік қызметтерді кеңейтуге жағдай жасалып жатыр.Бұл инфрақұрылымды жаңартуды жұмыс орындарын құру және халықтың табысын арттырумен ұштастырып, тұрғындардың тұрғылықты жерінде жұмыспен қамтылуына және кәсіпкерлікпен айналысуына кең мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1278356?lang=ru

 S&P Global Ratings халықаралық рейтингтікагенттігі Қазақстан Республикасының тәуелсіз кредиттік рейтингін «BBB» деңгейіне дейінкөтерді. Агенттіктің шәкілі бойынша рейтингтіңосы деңгейіне                       2016 жылдан беріалғаш рет қол жеткізіліп отыр.Тәуелсіз кредиттік рейтингтің көтерілуі елдіңэкономикалық дамуының орнықтыперспективаларын, экономиканыңәртараптандырылуы жалғасып жатқанын жәнесыртқы және фискалдық буферлердіңайтарлықтай жинақталғанын көрсетеді.Агенттіктің бағалауы бойынша, Қазақстанныңэкономикасы сыртқы  сын-қатерлерге жәнеәлемдік тауар нарықтарындағы бағаныңқұбылмалылығына қарамастан, орнықты болыпқалады және орта мерзімді перспективада өсудіжалғастырады. Сарапшылардың болжамынша, 2026 жылыЖІӨ-нің нақты өсуі 5,1%-ды құрайды, болашақтаҚазақстанның экономикасы мұнай экспорттаушыелдер арасында салыстырмалы түрде жоғарықарқынмен өсетін болады.S&P экономиканы әртараптандыруғабағытталып, іске асырылып жатқан ауқымдыинвестициялық бағдарламаның рөлін атап өтеді. Шикізат өңдеуді және инфрақұрылымды дамыту, оның ішінде «Бәйтерек» ҰИХ» АҚ арқылы дамыту жөніндегі жобалардыңқаржыландырылуы келешекте инвестициялардеңгейін ЖІӨ-нің 30%-на дейін ұлғайтуғамүмкіндік береді.S&P пікірінше, бюджет шығыстарыныңқалыпты қарқынмен өсуі және салықтық базаныкеңейту жөніндегі шаралар бюджет тапшылығынқысқартуға мүмкіндік береді.Қазақстан валюталық активтерінің мөлшерісыртқы борышының қалыпты көлеміненасатындай едәуір мөлшерде болғанда, сыртқыкредитор ретінде мықты позициясын сақтайды.Сондай-ақ, агенттік банк секторыныңмакроэкономикалық күйзелістергеорнықтылығын атап өтті. Реттеу және қадағалаужөніндегі саясаттың біртіндеп жетілдірілуі банк секторының орнықтылығының артуына жәнеактивтер сапасына байланысты жүйеліктәуекелдердің төмендеуіне ықпал етті.Бұнын алдында елдің тәуелсіз кредиттік рейтингі «BBB-» деңгейінде болған.    Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1278343?lang=ru

«Аграрлық несие корпорациясы» АҚ «Игілік», «Береке» және «Жайлау» бағыттары бойынша жалпы сомасы 48,7 млрд теңгеге бес әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияны (ӘКК) қаржыландырды. Қаражат кейіннен ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге асыл тұқымды мал басын сатып алуға кредит беруге арналған. Бағдарламаға қатысатын ӘКК тізбесі кеңейтілуде.Ақмола облысындағы «KOKSHE» ӘКК, Жамбыл облысындағы «Тараз» ӘКК, Батыс Қазақстан облысындағы «Aqjaiyq» ӘКК және Солтүстік Қазақстан облысындағы «Солтүстік» ӘКК, Ұлытау облысындағы «Ұлытау» ӘКК қаржыландыруға қол жеткізді.«Игілік» пен «Береке» шеңберінде фермерлер қарыз қаражатын асыл тұқымды мал сатып алуға жұмсай алады. Қаржыландыру мөлшерлемесі жылдық 6%, қарыз сомасы 5 млрд теңге. Қаржыландыру мерзімі 84 айға, негізгі борыш пен сыйақыны өтеу бойынша жеңілдікті кезең 24 айға дейін.«Игілік» және «Береке» кредиттеу бағдарламалары Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша әзірленген Мал шаруашылығын дамытудың 2026-2030 жылдарға арналған кешенді жоспары шеңберінде іске асырылуда. Үкімет жоспарды саланы жаңғыртудың, оның өнімділігін арттыру мен экспорттық әлеуетті кеңейтудің негізі ретінде анықтап отыр.2026 жылы мал шаруашылығын жеңілдікпен несиелендіруге 300 млрд теңге қарастырылған. Кешенді жоспар шеңберінде саланы дамытудың түрлі бағытын қамтитын «Игілік», «Береке» және «Жайлау» кредиттік өнімдері іске қосылды.Мал шаруашылығы үшін бұл ең алдымен малдың сапасы мен өнімділігі тұрғысынан маңызды. Кешенді жоспар оның санын көбейтуді ғана емес, сонымен қатар генетикалық әлеуетті арттыруды, асыл тұқымды мал шаруашылығын, мал басын көбейтудің заманауи технологиялары мен өндірістік инфрақұрылымды дамытуды көздейді.«Жайлау» бағыты да жаңа фермалар құрып, жайылымдық мал шаруашылығын дамытуға арналған. Бағдарлама бойынша негізгі құралдарды сатып алу мен құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізуге қаржыландыру беріледі. Осылайша, мемлекеттік қолдау саланың бірнеше буынын қамтиды: «Игілік» пен «Береке» асыл тұқымды мал басын сатып алуды қаржыландыруға, ал «Жайлау» нөлден бастап, жаңа фермалар мен репродукторлар құруға бағдарланған. «Жайлау» бағыты бойынша жылдық 6% мөлшерлеме бойынша 120 айға дейінгі мерзімге 350 млн теңгеге дейін қаржыландыру көзделген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1277753?lang=ru

«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ Президенттің тапсырмасымен іске қосылған шағын бизнесті қолдаудың «Іскер аймақ» бірыңғай бағдарламасы аясында жүзеге асырылып жатқан мобильді фронт-офистер жобасын дамытуды жалғастыруда. Мобильді фронт-офистердің жұмысы мемлекеттік қолдау шараларын кәсіпкерлер үшін барынша қолжетімді етіп, шалғайдағы қалалар мен ауылдарда жұмыс істейтін кәсіпкерлерге облыс орталықтарына бармай-ақ, бизнеске арналған қолданыстағы бағдарламалар бойынша кеңес алуға мүмкіндік беріп отыр.Мобильді фронт-офистер Қазақстанның барлық 17 өңірінде жұмыс істейді (Астана, Алматы және Шымкент қалаларын қоспағанда). Жоба іске қосылғаннан бері (2026 жылғы 17 тамыздағы жағдай бойынша), Қор мамандары 2 439 бірегей кәсіпкерлік субъектісіне 2 657 консультация өткізді.Мобильді фронт-офистердің қызметіне ең белсенді жүгінгендердің қатарында - Түркістан облысының кәсіпкерлері. Бұл өңірде 252 консультация өткізілді. Одан кейін Ақтөбе облысы - 222, Солтүстік Қазақстан облысы - 220, Павлодар облысы - 217 және Атырау облысы - 215 консультациядан келеді. Қалған 12 өңірде тағы 1 531 консультация өткізілді. Мобильді фронт-офистің көшпелі тобы 80-ге жуық аудан орталығында болды.Ең көп сұранысқа ие болған консультация бағыттарының қатарында «Бәйтерек» холдингінің Бірыңғай фронт-офисі ұсынатын бағдарламалар мен өнімдер болды - осы бағыт бойынша 721 өтініш түсті. Сондай-ақ кәсіпкерлер «Іскер Аймақ» субсидиялау бағдарламасына - 593 өтініш, Бірінші кепілдік қоры аясындағы кепілдік беру құралдарына - 480 өтініш, «Өрлеу» бағдарламасы бойынша жеңілдікті кредиттеуге - 329 өтініш, сондай-ақ моно- және шағын қалалардағы, ауылдық елді мекендердегі ішкі сауда субъектілерін қолдау шараларына - 177 өтініш білдірді.Мобильді фронт-офис - кәсіпкерлерге бизнестің орналасқан жеріне қарамастан мемлекеттік қолдау шараларына тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін көшпелі консультациялық орталық. Көшпелі топ құрамына «Даму» қорының мамандары, әкімдіктердің, банктердің, «Атамекен» ҰКП-ның, «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ-ның, «ҚазАгроҚаржы» АҚ-ның және консалтингтік компаниялардың өкілдері кіреді. Олар кәсіпкерлерге «Бәйтерек» холдингі тобының бизнеске арналған мемлекеттік қолдаудың барлық бағдарламалары, соның ішінде «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ, «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ, «Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі» АҚ және «Qazaqstan Investment Corporation» АҚ ұсынатын мүмкіндіктер туралы толық ақпарат береді. Мұндай формат кәсіпкерлерге Холдинг тобының қолданыстағы қаржылық құралдары бойынша бір жерден кешенді кеңес алуға мүмкіндік береді.Бұған дейін мобильді фронт-офистердің негізгі міндеті кәсіпкерлерге консультациялық қолдау көрсету болса, қазір Қор жобаларды қаржыландыру туралы шешім қабылданғанға дейін сүйемелдеуге кезең-кезеңімен көшіп жатыр. Әрбір кезеңде мамандар кәсіпкерге ең қолайлы қаржыландыру құралын таңдауға көмектесіп, бағдарламаларға қатысу талаптарын түсіндіреді және жобаны қарау барысында қолдау көрсетеді. Қазіргі таңда қаржыландыруға 4 өтінім қабылданды.Мобильді фронт-офистер желісін дамыту - бизнеске арналған мемлекеттік қолдау шараларының қолжетімділігін арттыруға бағытталған жүйелі жұмыстың бір бөлігі. Осы бағытта Бизнесті қолдау және сүйемелдеу орталықтарын (БҚСО) іске қосу да жоспарлануда.Пилоттық жоба аясында мұндай орталықтар Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында жұмыс істейді. Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарының кәсіпкерлері БҚСО қызметтерін стационарлық форматта ғана емес, мобильді фронт-офистердің көшпелі сапарлары кезінде де ала алады.Мобильді фронт-офистердің өзекті жұмыс кестесімен «Даму» қорының www.damu.kz ресми сайтындағы «Мобильді фронт-офис» бөлімінен танысуға болады. Егер қажетті аудан немесе елді-мекен кестеде көрсетілмесе, кәсіпкерлер Online Damu порталы арқылы көшпелі сапар ұйымдастыруға өтінім қалдыра алады. Барлық өтініштер Қордың өңірлік филиалдарында қаралып, кейінгі маршруттарды қалыптастыру кезінде ескеріледі.Қосымша ақпаратты «Даму» қорының 1408 бірыңғай байланыс орталығының нөмірі арқылы алуға болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1277020?lang=ru

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің 25-ші отырысында жер асты суларын пайдалану кезінде ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге жүктемені азайту мәселесі, жеке тұлғалардың несиесін есептен шығару кезіндегі салық салу қағидаты және борыштық бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алу тәртібі қаралды.Су ресурстары және ирригация министрлігі 2027-2040 жылдарға арналған жер асты суларын кешенді пайдалану және басқару тұжырымдамасы шеңберінде жер асты көздерін шаруашылық айналымға тарту үшін салық тетіктерін оңтайландыруды ұсынды. Қазір еліміздің жер асты суларының әлеуеті 3,5%-дан аз, ал суару саласында 2%-дан аз пайдаланылады.Бұл ретте, СРИМ ақпараты бойынша, пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салықтың (ПҚӨС) қолданыстағы ставкалары  және жазылу бонусы аграрлық шығындар құрылымында маңызды құрамдас болып қала береді. Осы міндеттерді шешу және су пайдаланушыларды заңды алаңға ауыстыру үшін министрлік 1 текше метр үшін 0,0006 АЕК (2,6 теңге) мөлшерінде жерасты суларын өндіруге арналған жеке төмендетілген ПҚӨС мөлшерлемесін белгілеуді және жер асты суларын тек суару үшін пайдаланатын ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді жазылу бонусын төлеуден босатуды ұсынады.СРИМ бағалауы бойынша жер асты суларының бекітілген қорларының кемінде 10%-ын тарту айналымға шамамен 116,7 мың га суармалы жерді енгізуге, агроиндустриялық кластерлерге инвестиция тартуға және жоғары қайта өңдеу өндірісінің көлемін арттыруға мүмкіндік береді.Вице-премьер Серік Жұманғарин жер асты су көздерін пайдалануды ынталандыруды қолдап, кешенді және теңдестірілген тәсіл қажет екенін атап өтті.«Біз жер асты суларын пайдалануды ынталандыру тәсілін қолдаймыз. Ол әсіресе жер үсті су көздері тапшы өңірлерде қажет. Дегенмен, түпкілікті шешімдер судың құнына ғана емес, сонымен қатар өнімділікті, инвестиция көлемін және жұмыс орындарын құруды қосқанда, барлық экономикалық әсерге негізделуі керек. Су шектеулі ресурс, сондықтан оны ұтымды есепке алу өте маңызды. Үкімет суаруды дамыту жөніндегі жол картасын құрып, онда су көздерінің барлық түрі ескерілетін болады. Бұл механизмді алдымен сараптамалық және ғылыми қоғамдастықпен талқылау қажет. Ғалымдар экономикалық өсім экологияға зиян келтірмеуі үшін қорлардың қайта толуы мен өндірудің қауіпсіз деңгейіне нақты баға беруі керек», — деп атап өтті вице-премьер.Талқылау қорытындысы бойынша мәселені пысықтау, оны ғалымдардың есептеуімен және бағалауымен нығайту, содан кейін ғана суаруды дамыту жөніндегі Жол картасына енгізу тапсырылды. Екінші мәселе жеке табыс салығын (ЖТС) банктер кешірген кезде азаматтардың несиелік берешегі сомасына салық салу туралы болды. Қолданыстағы Салық кодексі бойынша есептен шығарылған борыш сомасы қарыз алушының табысы болып саналып, бұл ЖТС төлеу міндетіне алып келеді. Бұл ретте босату 368-бап бойынша кейбір жағдайларда ғана қарастырылады. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығымен бірлесіп, алаяқтық қарыздарды қоса алғанда, үмітсіз кредиттерді есептен шығару кезінде азаматтарды ЖТС-тан толық босатуды ұсынды.Серік Жұманғарин банктердің коммерциялық тәуекелдері мен қарыз алушылардың қиын өмірлік жағдайларын саралау қажеттігін атап өтті. Мұндағы әңгіме адамға тәуелсіз себептермен несиеге қызмет көрсету мүмкіндігін объективті түрде жоғалтқан жағдайлар туралы болып отыр.«Алаяқтардың әрекетінен зардап шеккен азаматтар, сондай-ақ өмірлік қиын жағдайға тап болған қарыз алушылар қарызын есептен шығарту кезінде ЖТС төлеуден толық босатылуы тиіс. Мұндағы мемлекеттің ұстанымы айқын. Алайда, егер банк өзінің балансын оңтайландыру және провизияларды тарату үшін коммерциялық несиені есептен шығарса, бюджет салық түсімдерін автоматты түрде жоғалтпауы керек. Тәсіл теңдестірілген болуы керек», — деп атап өтті Серік Жұманғарин.Отырысқа қатысушылар банктерді сауықтыру және берешекті өндіріп алу рәсімдерін белсенді қолдануға ынталандыру қажеттігін атап өтті. Жиын қорытындысы бойынша вице-премьер уәкілетті мемлекеттік органдарға ҚНРДА-мен бірлесіп егжей-тегжейлі есептеу жүргізуді, «өмірлік қиын жағдай» (мүгедектік, еңбекке қабілеттілігінен айырылу, мүлік пен кірістің болмауы) өлшемдерінің толық тізбесін заңнамалық тұрғыдан бекітуді және келесі отырысқа келісілген ұстанымды ұсынуды тапсырды.Отырыс барысында, сондай-ақ борыштық бағалы қағаздар бойынша дисконтқа салық салу тәртібі қаралды. Салық кодексінің жалпы анықтамасы бойынша дисконт сыйақыны білдіреді. Бірақ бағалы қағазды өтеу кезінде ол сату фактісінің жоқтығына қарамастан, шын мәнінде құн өсімі ретінде қарастырылады. Бұл экономикалық жағынан бірдей табыс алу үшін салық салдарының айырмашылығын тудырады. Құқықтық қайшылықты жою үшін Салық кодексінің 378-бабының редакциясын пысықтау және борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақы құрамында өтеу кезінде дисконтты сақтау ұсынылды. Бұл купон мен дисконттан түсетін табыстарға салық салудың бірыңғай ашық тәсілін, сондай-ақ қазақстандық биржалық алаңдардағы инвесторлар үшін тең жағдайларды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Талқылау қорытындысы бойынша отырысқа қатысушылар борыштық құралдар бойынша табыстарға салық салудың бірыңғай тәсілінің қажеттілігін қолдап, Салық кодексі жобасының тиісті нормаларын нақтылауға келісті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1276279?lang=ru

12 тамызда Астана қаласында Орнықты даму мақсаттары (ОДМ) жөніндегі Үйлестіру кеңесі аясында мемлекет, азаматтық қоғам және даму жөніндегі әріптестердің қатысуымен өзара іс-қимылды талқылауға арналған дөңгелек үстел өтті.Іс-шара азаматтық қоғам ұйымдарының ОДМ-дыіске асырудағы, мониторингі мен локализациялаурөліне арналды. Оған мемлекеттік органдардың, үкіметтік емес және халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.Кездесуде мәдениет және ақпарат вице-министрі Евгений Кочетов, ұлттық экономика вице-министрі Арман Қасенов, Қазақстандағы БҰҰ Тұрақты үйлестірушісі Саранго Раднарагча, «ЭЗИ» АҚ Басқарма төрағасы Біржан Бәткеев және «Атамекен» ҰКП жанындағы Орнықты даму жөніндегі кеңестің төрайымы Юлия Якупбаева сәлемдесу сөз сөйледі.Арман Қасенов ОДМ-ды ілгерілетудегі азаматтық қоғамның ерекше рөлін атап өтті.«Азаматтық қоғам институттарына ерекше рөл тиесілі. Олар мемлекеттің маңызды серіктестері ретінде орнықты даму мәселелерін ілгерілетуге белсенді қатысады және азаматтардың мүдделерін білдіреді», – деді вице-министр.Ол сондай-ақ БҰҰ Волонтерлер бағдарламасының деректеріне сәйкес, 2025 жылы Орнықты даму жөніндегі Ерікті ұлттық шолуларын ұсынған 37 елдіңарасында тек 14-і ғана, оның ішінде Қазақстанның волонтерлік қызметті мемлекеттік саясат пен даму стратегияларында ескергенін хабарлады.Бірінші сессия барысында Ұлттық экономика министрлігінің Әлеуметтік саланы, құқық қорғау және арнайы органдарды дамыту департаментінің директоры Нұргүл Жанназарова Қазақстанның ұлттық архитектурасы мен ОДМ-ге қол жеткізудегі прогресін таныстырды.«Министрлік азаматтық қоғаммен, халықаралық ұйымдармен және тәуелсіз сарапшылармен ынтымақтастықты жүйелі түрде нығайтып келеді. Барлық мүдделі тараптардың өкілдері ұлттық басымдықтарды талқылауға, ОДМ мониторингіне және Орнықты даму жөніндегі Ерікті ұлттық шолуларды дайындауға тартылады», – деп атап өтті ол.Дөңгелек үстел аясында қатысушылар мемлекет пен азаматтық қоғам арасындағы одан әрі өзара іс-қимылдың практикалық тетіктерін, оның ішінде ҮЕҰ-лардың саясат қалыптастыруға, ОДМ-ге қол жеткізу мониторингіне және кері байланыс жинауға неғұрлым жүйелі түрде қатысу мүмкіндіктерін талқылады.Кездесу қорытындысы бойынша ұсынымдар әзірленіп, олар ОДМ жөніндегі Үйлестіру кеңесі аясындағы одан әрі құрылымдалған диалогтың негізіне айналады.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1273999?lang=ru

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен Үкіметте өткен кеңесте бизнесті қолдау және сүйемелдеу орталықтарын құру тұжырымдамасы таныстырылды. Пилоттық жоба «Даму» қорының өңірлік филиалдарының базасында жүзеге асырылады.«Даму» қорының басқарма төрағасы Фархат Сәрсекеев атап өткендей, бүгінде кәсіпкерлер мемлекеттік қолдаудың түрлі құралдарына қол жеткізе алады. Сонымен бірге олар бизнесте қиындықтар туындаған кезде көбінесе қайда жүгіну керектігін білмейді. Өйткені бұл мәселені шешу әртүрлі мемлекеттік органдар мен ұйымдардың құзыретіне кіруі мүмкін. Мәселені анықтаудан бастап, оны реттеуге дейінгі бизнесті кешенді сүйемелдеудің бірыңғай тетігін әзірлеу қажеттілігі туындап отыр.«Қолдау орталықтарын құру кезінде «Атамекен» ҰКП проблемалық мәселелер тізілімінен 2,4 мыңнан астам ШОБ өтінішіне талдау жасалды. Оның 600-ден астамы пилоттық жобаны іске қосу жоспарланған өңірлерден келіп түскен. Бизнес өтініштерінің негізгі бөлігі қаржыландыруға қол жеткізу, берешекті қайта құрылымдау, мемлекеттік қолдау шараларын алу, салық, өнімді өткізу, кәсіпкерлік құзыреттерді дамыту бойынша консультациялар туралы. Сондай-ақ сұраныстардың едәуір бөлігі АӨК секторына қатысты. БҚСО дәл осы бағытта жұмыс істейді. Бұл ретте орталықтардың тиімділігінің негізгі көрсеткіші өткізілген консультацияның саны емес, кәсіпкерлердің реттелген мәселелерінің үлесі болады», — деп атап өтті Фархат Сәрсекеев.Күрделі жағдайға тап болған және мәселесін шешу үшін қайда жүгіну керектігін білмейтін кәсіпкер үшін ерекше ыңғайлы орталықтардың жұмысы «бір терезе» қағидаты бойынша құрылады. Онда «Даму» қорының филиалдары базасында барлық толғандырған мәселе бойынша кеңес алуға болады. Пилоттық жоба аясында БҚСО бес өңірде – Астана, Алматы, Шымкент, Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында ұйымдастырылады. Қыркүйектен желтоқсанға дейін созылатын пилоттың қорытындысы бойынша жаңа тетіктің тиімділігін бағалау жүргізіліп, жобаны еліміздің барлық өңіріне тарату туралы шешім қабылданады.Кеңесте орталықтарды іске қосу және жұмыс істеу тетігін пысықтау үшін мүдделі мемлекеттік, құқық қорғау органдары, қаржы реттеушілері мен «Даму» қоры өкілдері қатысатын жұмыс тобын құру туралы шешім қабылданды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1272608?lang=ru

Қазақстанда бизнестің цифрлық картасы құрылмақ, ол атаулы мемлекеттік қолдау мен деректер негізінде шешімдер қабылдау үшін жаңа құралға айналады. Бұл туралы Үкімет отырысында ҚР ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков мәлімдеді.Бұл тұста жаңадан жүйе құрып емес, оны бірыңғай цифрлық платформаның өзегіне айналдыра отыра, қолданыстағы Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін дамыту ұсынылуда. Онда мемлекеттік деректер, бизнестің цифрлық бейіні, талдамалық сервистер, жасанды интеллект құралдары және мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну процестері біріктірілетін болады.Бизнестің цифрлық картасы мемлекет, бизнес және қолдау шараларының операторлары үшін бірыңғай экожүйеге айналады. Жоба шеңберінде кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін бірыңғай жеке кабинетпен, Қаржы министрлігінің жүйелерімен, мемлекеттік ақпараттық жүйелермен және мемлекеттік қолдау шараларының операторларымен интеграциялау көзделген.Нәтижесінде әрбір кәсіпкерлік субъектісінің бірыңғай цифрлық бейіні қалыптастырылатын болады. Бұл кәсіпорынның қаржылық жағдайын, даму әлеуетін және тәуекел деңгейін ескере отырып, мемлекеттік қолдаудың атаулы шараларын ұсынуға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, нақты уақыттағы экономикалық көрсеткіштерді бағалау, салық реформасы мен басқа да мемлекеттік шешімдердің бизнестің мінез-құлқына әсерін талдау және ұсынылатын қолдау шараларының тиімділігін анықтау үшін аналитикалық панельдер қол жетімді болады.«Осылайша, мемлекеттік қолдау саласындағы шешімдер жекелеген статистикалық деректер негізінде емес, кешенді талдау және объективті көрсеткіштер негізінде қабылданатын болады»,— деді Бекболат Молдабеков.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1272456?lang=ru

ҚР ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков Үкімет отырысында мемлекеттік қолдау шараларын цифрландыру бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.Вице-министр цифрлық трансформацияның екі негізгі бағыты туралы айтты, олар: eGov Business порталы арқылы мемлекеттік қолдау шараларын цифрландыру және атаулы мемлекеттік қолдау мен деректер негізінде шешімдер қабылдау үшін негіз ретінде қолданылатын Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін дамыту.Бүгінде елімізде 150 мемлекеттік қолдау шарасы бекітілген. Оның ішінде 63 шара электронды форматта қол жетімді, ал 87 шара әзірге қағаз түрінде және цифрландыруды талап етеді. Бұл ретте қағаз процестерді электрондық форматқа ауыстырып қана қоймай, артық іс-әрекеттер мен әкімшілік кедергілерді болдырмау үшін оларға алдын ала реинжиниринг жасау ұсынылып отыр.eGov Business-ке шығару үшін цифрландырудың бірінші кезеңі ретінде «Байтерек» ұлттық инвестициялық холдингі ұсынатын мемлекеттік қолдау шаралары таңдалды. Бұл осы шаралардың цифрлық жетілуінің жоғары деңгейіне және Холдингтің процестерді оңтайландыру және автоматтандыру бойынша жүргізген елеулі жұмыстарына байланысты мүмкін болып отыр.2024-2025 жылдары Холдинг еншілес ұйымдармен бірлесіп мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну процестеріне реинжиниринг жүргізді. Оған «ҚазАгроҚаржы» АҚ-ның бір қатысушысы бар шаруа қожалығының өтінім беруіне байланысты «5% жеңілдікті лизинг» бағдарламасы айқын мысал.Бұрын мұндай өтінімді беру және қарау процесі 80-нен астам қадам жасауды қажет ететін еді, ақпараттың едәуір көлемі қолмен толтырылатын, ал қарау мерзімі екі жұмыс күніне дейін созылатын. Ал жүргізілген реинжинирингтен кейін қадамдар саны шамамен 30-ға дейін азайды, ал «Қазагроқаржы» порталында өтінімді қарау мерзімі 5-10 минутқа дейін қысқартылды.«Келесі кезең – процесті eGov Business порталымен интеграциялау және өрістерді автоматты түрде толтыру үшін қолда бар мемлекеттік деректерді пайдалану. Бұл қосымша цифрлық өтінім беру арнасын құруға, кәсіпкердің іс-қимыл санын қысқартуға және өтінім беруді іс жүзінде бірнеше ғана қадаммен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді»,— деді Бекболат Молдабеков.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1272435?lang=ru

Отандық тауар өндірушілерді қолдау – мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес Үкімет ішкі өндірісті дамытуға, жаңа өнеркәсіптік кәсіпорындар құруға, қазақстандық қамту үлесін арттыруға және ел ішінде орнықты өндірістік тізбектер қалыптастыруға бағытталған шаралар кешенін жүзеге асырды.Бүгінгі таңда мемлекеттік қолдау жеңілдетілген қаржыландыру мен мемлекеттік сатып алудан бастап, ірі кәсіпорындарды отандық жеткізушілермен жұмыс істеуге ынталандыруға, өнеркәсіп кооперациясын дамытуға және қазақстандық өндірушілердің экспорттық әлеуетін кеңейтуге дейінгі бизнесті дамытудың барлық кезеңін қамтиды.Кепілдендірілген сұраныс: мемлекеттік сатып алулар отандық бизнесті қолдау құралына айналадыОтандық өндірушілерді қолдаудың негізгі тетіктерінің бірі мемлекеттік және квазимемлекеттік сатып алулар. Үкімет қабылдаған шаралар қазақстандық кәсіпорындарға басымдық беру, ұзақмерзімді және офтейк-келісімшарттарды кеңейту, сондай-ақ жеңілдікті қаржыландыруға қолжетімділікті көздейді. Бұл тұрақты сұраныс қалыптастырып, өндірістік қуаттарды жаңғыртуға және кеңейтуге жағдай жасайды.Отандық кәсіпорындар өз өнімдерін кепілді өткізуді «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры арқылы алады. Тек 2025 жылдың өзінде қазақстандық тауар өндірушілерден сатып алу көлемі екі есеге артып, шамамен 2,2 трлн теңгені құрады. Қор инфрақұрылым мен энергетикада 62 басым жобаны жүзеге асырып, қазақстандық тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге тұрақты сұранысты қамтамасыз етуде.Қазіргі таңда Қордың сатып алу жүйесінде отандық тауар өндірушілер мен шағын және орта бизнесті қолдаудың 16-дан астам тетігі қолданылады. Олардың қатарында:отандық өндірушілерден міндетті сатып алу, қамтамасыз етудің барлық түрінен босату, егер жеткізуші отандық тауар өндіруші болса, 30%-ға дейін алдын ала төлем жасау және жеткізілген өнім үшін төлем мерзімін қысқарту шаралары бар. Бұл отандық бизнеске айналым капиталын тиімді сақтауға және ұлғайтуға мүмкіндік береді.Қабылданған шаралардың тиімділігі отандық өндірушілермен ынтымақтастық көлемінің тұрақты өсуімен расталады. 2024 жылы Қор компаниялары Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің тізіліміне енгізілген 2 070 кәсіпорынмен жалпы құны 1,1 трлн теңге болатын 11,1 мыңнан астам шарт жасасты. 2025 жылы жасалған келісімшарттардың көлемі екі есеге жуық артып, 2,17 трлн теңгеге жетті. Осы кезеңде 2 283 отандық өндірушімен 8,9 мыңнан астам шарт жасалды.Оң үрдіс биыл да сақталып отыр. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша жалпы құны 594 млрд теңгені құрайтын 3,8 мыңнан астам шартқа қол қойылды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 46%-ға жоғары болды. Оның ішінде жалпы құны 343 млрд теңгені құрайтын 171 ұзақмерзімді келісімшарт бар. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 1,7 есе көп.Жаңа өндірістерді іске қосуға және импортты алмастыруға ынталандыратын офтейк-келісімшарттар тетігі де кезең-кезеңімен дамып келеді. 2024 жылы жалпы құны 190 млрд теңге болатын 367 офтейк-келісімшарт, 2025 жылы құны 257,5 млрд теңгені құрайтын 363 офтейк-келісімшарт жасалды. Бұл құндық көрсеткіш бойынша 35%-ға артық. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында жалпы сомасы шамамен 47 млрд теңгеге тағы осындай 115 келісімшарт жасалды. Осы кезеңде жалпы құны 53 млрд теңгені құрайтын импортты алмастыру бойынша 9 жоба мақұлданды. Жалпы құны 74 млрд теңгені құрайтын тағы 13 жоба қаралу сатысында.Жалпы алғанда, кейінгі жеті жылда «Самұрық-Қазына» тобының қолдау тетіктері аясында жалпы құны 610 млрд теңгені құрайтын жаңа өндірістерді іске қосу жөніндегі 108 жоба мақұлданды. Оларды жүзеге асыру 3 мыңнан астам жаңа жұмыс орнын ашуға ықпал етті.Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімі сатып алу рәсімдерінің ашықтығы мен оларға тең қолжетімділікті қамтамасыз етедіМемлекеттік сатып алу нарығының ашықтығы мен қолжетімділігі ұлттық кәсіпкерлікті дамытудың негізгі шарттарының бірі болып қала береді.Қаржы министрлігінің деректеріне сәйкес, отандық тауар өндірушілердің мемлекеттік сатып алуға қатысу көлемі жыл сайын артып келеді. Мәселен, 2024 жылы қазақстандық өндірушілермен жалпы құны 370 млрд теңгеден асатын 145 мыңнан астам шарт рәсімделсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 16,5%-ға артып, 169 мың шартқа жетті. Ал олардың жалпы құны 23,3%-ға өсіп, 456 млрд теңгені құрады. 2026 жылғы 31 шілдедегі жағдай бойынша жалпы құны 97 млрд теңге болатын 68 мың шарт жасалды.Осы саладағы цифрландырудың маңызды тетіктерінің бірі – 2025 жылғы қарашадан бастап штаттық режимде жұмыс істеп тұрған «Қазақстандық тауар өндірушілер тізілімі» ақпараттық жүйесі. Бүгінде жүйеге бизнестен 41 мыңнан астам өтінім түсіп, өңделді. Верификация нәтижесінде Тізілімге 10 мыңнан астам отандық тауар өндіруші енгізілді.Тізілім негізгі мемлекеттік ақпараттық жүйелермен және ірі сатып алу алаңдарымен біріктірілген. Мемлекеттік сатып алу порталы арқылы 52 мыңнан астам сатып алу, ал «Самұрық-Қазына» АҚ ақпараттық жүйесі арқылы 6,7 мыңнан астам сатып алу жүргізілді.2026 жылдың соңына дейін ақпараттық жүйені Бірыңғай жеке кабинетпен интеграциялай отырып, оны өнеркәсіптік пайдалануға енгізуді аяқтау жоспарланып отыр.Бизнесті қолдау: мемлекет кәсіпорындардың капиталға қол жетімділігін кеңейттіКәсіпкерлерді жобаларды жүзеге асырудың барлық кезеңдерінде қолдаудың кең ауқымды құралдарын «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің даму институттары ұсынады. Бұл жаңа өндірістерді іске қосуға, жұмыс істеп тұрған қуаттарды жаңғыртуға, бизнесті кеңейтуге және экспорт көлемін арттыруға жағдай жасап, отандық кәсіпкерліктің дамуы мен экономиканың тұрақты өсуіне ықпал етеді.Атап айтқанда, «Даму» қорының желісі бойынша 2024 жылдан бастап 2026 жылғы тамызға дейін өңдеу өнеркәсібіндегі 10,3 мың жобаға жалпы сомасы 2,2 трлн теңге көлемінде кредиттік қолдау көрсетілді. Оның ішінде 4674 жоба субсидиялау, 3633 жоба кепілдік беру, 1998 жоба жеңілдетілген қаржыландыру құралдарын пайдаланды.Сондай-ақ 2025 жылдың қорытындысы бойынша «Даму» қоры шағын және орта бизнестің 13 мың жобасына 2,2 трлн теңге көлемінде қолдау көрсетті. Бизнестің қаржы ресурстарына қолжетімділігін арттырудың маңызды құралы ретінде Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2025 жылғы сәуірде кепілдік қорларының тетігі іске қосылды. Бұл механизм кәсіпкерлердің банк қаржыландыруына қолжетімділігін кеңейтіп, бюджетке түсетін жүктемені азайтты. Аталған тетік аясында 3 мыңнан астам кепілдік беріліп, отандық бизнестің тұрақты дамуына қосымша мүмкіндік жасалды.Ірі бизнесті қаржылай қолдауға Қазақстанның даму банкі бағытталған. Өткен жылы банк 77 инвестициялық жоба мен экспорттық операцияны 2,3 трлн теңге сомасына қаржыландырды. Нәтижесінде 10 ірі өндірістік нысан жаңғыртылып, пайдалануға берілді. Олардың қатарында жылына 90 мың автокөлік шығаратын толық циклді мультибрендті автомобиль зауытының құрылысы, Маңғыстау және Ақтөбе облыстарындағы жалпы қуаты 200 МВт жел электр станцияларының құрылысы және басқа да стратегиялық нысандар бар.Қазақстандық өнімнің сыртқы нарықтарға шығуын Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі қолдайды. Агенттік металлургия, машина жасау, тамақ және химия өнеркәсібі, агроөнеркәсіптік кешен және басқа да салалардағы 131 экспорттаушыға 653,7 млрд теңге көлемінде қолдау көрсетті. Ірі мәмілелер қатарында «Sapa Trade Company» ЖШС қарызын сақтандыру, «Шин-Лайн» ЖШС айналым қаражатын толықтыру, сондай-ақ «Прима Құс» ЖШС құс етін өндіру зауытының құрылысына берілген қарызды сақтандыру бар.Тек 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында өңдеу секторы кәсіпорындарына көрсетілген қолдау көлемі 418,5 млрд теңгеге жетті. Қолдау құралдарын 69 шикізаттық емес сектор кәсіпорны пайдаланды, оның 61%-ы шағын және орта бизнес өкілдеріне тиесілі.Шикізаттық емес сектордағы инвестициялық белсенділікті «Qazaqstan Investment Corporation» (QIC) жүйелі түрде арттырып келеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша құрылымның жаңа инвестицияларының көлемі 13 есеге өсті. QIC қатысатын қорлар арқылы өнеркәсіп, агроөнеркәсіптік кешен, инфрақұрылым және технологиялық жобаларды қамтитын 15 жобаға 787,5 млрд теңге көлемінде қаржы тартылды.Жылдың маңызды оқиғаларының бірі – Астана халықаралық қаржы орталығы базасында тікелей инвестициялар қорларының жаңа архитектурасының қалыптасуы болды. Негізгі жоба ретінде ірі инвестициялық жобаларды қаржыландыруға бағытталған, мақсатты көлемі $4 млрд-қа дейінгі Kokzhiyek Fund L.P. және экспортқа бағдарланған ауыл шаруашылығына, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге және отандық агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға инвестиция салатын, мақсатты көлемі $1 млрд-қа дейінгі Adal Fund L.P. құрылды.«Аграрлық несие корпорациясы» АҚ желісі бойынша өткен жылы көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын қаржыландыру көлемі рекордтық 549 млрд теңгені құрады. Бұл 8,5 млн гектар алқапта ауыл шаруашылығы жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені рекордтық көлемде астық алды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша астықтың жалпы өнімі 27,1 млн тоннадан асты. Уақтылы әрі қолжетімді қаржыландыру диқандарға егіс және егін жинау науқандарын оңтайлы агротехнологиялық мерзімде өткізуге мүмкіндік берген негізгі факторлардың бірі болды.Жалпы алғанда, 2025 жылдың қорытындысы бойынша «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ мен «ҚазАгроҚаржы» АҚ бірлесіп ұсынған қаржыландыру көлемі 1,1 трлн теңгені құрады. Бұл – отандық агроөнеркәсіптік кешенді қолдаудың ең жоғары көрсеткіші.Қаражат көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізуге, ауыл шаруашылығы техникасының паркін жаңартуға, ауыл тауар өндірушілерінің айналым қаражатын толықтыруға, сондай-ақ өңдеуді дамытуға және азық-түлік тауарлары бойынша импортқа тәуелділікті төмендетуге бағытталған инвестициялық жобаларды іске асыруға жұмсалды.Отандық тауар өндірушілерге елеулі қолдауды «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ көрсетеді. Қаралған қаржы жаңа кәсіпорындар құруға және жұмыс істеп тұрған өндірістерді жаңғыртуға бағытталады. Кәсіпорындар заманауи жоғары технологиялық жабдықтарды енгізіп, өндірістік желілерді жаңартып, өнім сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруда. 2024-2026 жылдары қор 153 отандық тауар өндірушіге жалпы сомасы 943 млрд теңгеден астам қолдау көрсетті.«Бәйтерек» холдингінің даму институттары жұмысының негізгі бағыттарының бірі – азаматтарды қолжетімді әрі жайлы тұрғын үймен қамтамасыз ету. 2025 жылы «Отбасы банк» тетіктері арқылы 77 мыңнан астам отбасы баспаналы болды. «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» тарапынан тұрғын үй құрылысын қолдау көлемі 700 млрд теңгеден асты. Бұл шамамен 3 млн шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беруге мүмкіндік берді, бұл елдегі көппәтерлі тұрғын үйді жалпы енгізу көлемінің 22%-ын құрайды.Толық өндірістік цикл – өнеркәсіптік тәуелсіздіктің негізіҚаржылық ынталандыру нақты сектордың дамуымен тығыз байланысты. Үкіметтің басты назарында Президент қойған міндетті жүзеге асыру мақсаты тұр, ол – ел ішінде шикізатты терең өңдеуден бастап, қосылған құны жоғары дайын өнімді шығаруға дейінгі толық өндірістік циклды құру. Локализацияны дамыту импортқа тәуелділікті азайтуға, отандық кәсіпорындардың жүктемесін арттыруға және жаңа жоғары өнімді жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді.Осы жұмыс шеңберінде 2024 жылдан бері Қазақстанда ауқымды инвестициялық жобалар жүзеге асырылуда. Жеңіл өнеркәсіпте мақта өңдеудің толық циклін қалыптастыру негізгі векторға айналды: мәселен, Түркістан облысындағы «TURAN» АЭА аумағында «Түркістан тоқыма» ЖШС LIHUA GROUP-пен бірлесіп иіруден бастап дайын үй тоқыма бұйымдарын шығаруға дейінгі барлық кезеңді қамтитын толық өндірістік циклді заманауи тоқыма кешенін салады. Кәсіпорын мақтаны терең қайта өңдеп, жаңа текстиль өнімін шығарады. Онда 1,3 мың жұмыс орыны құрылады.Қазақстандық автомобиль жасау саласы сапалы динамика көрсетіп отыр, мұнда кәсіпорындардың құзыреті бұрынғы ірі тораптық құрастырудан бүгінгідей шағын тораптық құрастыру операцияларын орындауға ауысқан. Соның арқасында кейбір автомобиль маркалары бойынша локализациялаудың орташа деңгейі 40%-ға жетті. 2024-2025 жылдар аралығында қуаттылығы жылына 70 мың авто болатын Kia Qazaqstan және мультибрендтік Astana Motors Manufacturing Kazakhstan автозауыттары пайдалануға берілді. Соңғысы жылына Changan, Great Wall Motor және Chery үшін 120 мың авто шығарады.Сонымен қатар құрамдас база да кеңейтілуде: Саран қаласында Tengri Tyres шина зауыты іске қосылды, Алматыда Hyundai мультимедиялық жүйелерін, HVAC модульдерін және еден жабындарын шығаратын Kazakhstan Mobility Engineering және автоорындықтар шығаратын Almaty Autoparts Production кәсіпорындары, ал Қостанайда автокомпоненттердің мамандандырылған Локализациялық орталығы жұмыс істейді.Ауыл шаруашылығы және теміржол машиналарын жасауда «АгромашХолдингKZ» базасында John Deere техникасын өндіруді бастау, Valmont Industries компаниясының Valley жаңбырлатып су шашу машиналарын локализациялау, Астанада швейцариялық Stadler жолаушылар вагондарын құрастыру және Wabtec локомотив зауытында локализация деңгейін 45%-ға жеткізу маңызды қадам болды.Сонымен қатар, XCMG Group-пен («Barys Truck Manufactory» ЖШС) арнайы техникалар, Саранда Samsung компаниясының теледидарлары мен кір жуғыш машиналарын шығару және Алматыдағы Xiaomi теледидарларын құрастыру жолға қойылған.Сондай-ақ, Петропавл қаласында «ҚАЗТЕХМАШ» машина жасау зауыты» ЖШС-нің өндірістік алаңында LiuGong әлемдік брендінің жол-құрылыс техникалары өндірісі ұйымдастырылды.Металлургия мен химия өнеркәсібінде үлкен диаметрлі болат құбырларды («ТЭМПО-Казахстан»), алюминий қаптамасын («QazAlPack»), алюминий радиаторларын («Silumin of Qazaqstan»), сондай-ақ сұйық шыны, натрий силикаты және метилэтанол шығаратын зауыттар іске қосылды.Мұндағы жүйелі нәтижені кешенді мемлекеттік қолдау қамтамасыз етіп отыр. Өнеркәсіптік жобаларға «Бәйтерек» холдингінің даму институттары арқылы ұзақ мерзімге жеңілдікпен қаржы берілуде, 21 инвестициялар туралы келісім жасалған, «Атырау», «Ақтөбе», «Қорқыт Ата» және «Алатау» ИСЛК»-ларды қоса алғанда 11,1 трлн теңгеден астам инвестиция тартқан 18 арнайы экономикалық аймақ жұмыс істеп тұр.Жалпы алғанда ішкі тұрақты сұраныстың, ЕАЭО мен Орталық Азия нарығына шығу мүмкіндігінің болуы, шикізат базасы мен өнеркәсіптік преференциялар инвесторларды қарапайым құрастыру өндірісінен отандық қосылған құнның жоғары үлесі бар толыққанды тізбектерді қалыптастыруға көшуге ынталандырып отыр.Ірі кәсіпорындардың айналасындағы шағын және орта бизнесМемлекет басшысының тапсырмалары шеңберінде Үкімет ірі кәсіпорындардың айналасында тұрақты ШОБ желісін құруды көздейтін кәсіпкерлікті дамытудың жаңа моделін қалыптастыруда. Тауарлар мен жиынтықтауыштарды өндіруге, қызметтер көрсетуге және сервис жасауға қатысы бар өңірлік бизнесті дамытуға басты назар аударылып отыр. Бұл тәсіл өндірістік кооперацияны кеңейтеді, ел ішінде қосымша құнды локализациялауға және құруға ықпал етеді.Мұндай экожүйені қалыптастыру үшін мемлекет бизнесті қолдаудың қаржылық құралдарын жетілдіруде. Негізгі тетіктердің бірі – 2025 жылы іске қосылған «Өрлеу» жеңілдікпен қаржыландыру бағдарламасы. Ол жұмыс істеп тұрған өндірістерді кеңейтуге, кәсіпорындарды технологиялық жаңғыртуға және өңдеуші өнеркәсіп, агроөңдеу, логистика, білім беру, сондай-ақ денсаулық сақтауды қоса алғанда, экономиканың басым секторларында жаңа инвестициялық жобаларды іске қосуға бағытталған.2025 жылы «Өрлеу» бағдарламасы аясында 588 млрд теңге сомасына 2 278 жоба қаржылай қолдау алды. Бағдарламаның жинақталған портфелі ірі индустриялық-экономикалық орталықтар мен индустриалды дамыған өңірлерде ең жоғары белсенділік көрсетті. Тартылған қаражат көлемі бойынша Алматы қаласы (104 млрд теңгеге 319 жоба), Астана қаласы (90 млрд теңгеге 268 жоба), Алматы облысы (56 млрд теңгеге 150 жоба) және Шымкент қаласы (52 млрд теңгеге 182 жоба) көш бастап шықты. Қаржының едәуір көлемі Қостанай (30 млрд теңге), Қарағанды (29 млрд теңге) және Ақтөбе (23 млрд теңге) облыстарына бағытталды.2026 жылдың басынан бастап «Өрлеу» бағдарламасы аясында 23 млрд теңге шамасында тағы 131 жоба қаржыландырылды. Биыл қаражаттың ең көп көлемін Ақтөбе облысы тартты, онда ірі бастамаларды жүзеге асыру есебінен 7,4 млрд теңгеге 12 жоба қаржыландырылды. Жоғары қарқын Астана (4 млрд теңгеге 24 жоба), Алматы (3,7 млрд теңгеге 21 жоба) және Шымкент (1,4 млрд теңгеге 12 жоба) қалаларында, сондай-ақ Қарағанды (0,7 млрд теңгеге 8 жоба) және Абай (0,7 млрд теңгеге 10 жоба) облыстарында сақталып отыр.Қаржы екінші деңгейлі банктер мен «Даму» қорының біріге қаржыландыру шарттары арқылы ұсынылып отыр, бұл ретте түпкі қарыз алушы үшін мөлшерлеме 12,6%-дан аспайды. Қаржыландырудың максималды көлемі инвестициялық жобалар үшін 7 млрд теңгеге және айналым қаражатын толықтыру үшін 3,5 млрд теңгеге жетеді. Президенттің тапсырмасын орындау мақсатында Үкімет 2025 жылдың соңында бекіткен «Іскер аймақ» шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасы аясында ауылдық елді мекендердегі, аудан орталықтарындағы және шағын қалалардағы микро және шағын кәсіпкерлік жобаларына қолдау көрсетіліп келеді. Жергілікті өндіріске, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуге, қолөнерге және аймақтық қосылған құн тізбегін құратын басқа да бағыттарға басымдық берілген. Қызметтің басым түрлерінің тізбесін әкімдіктер аумақтардың мамандануын ескере отырып айқындайды.Кәсіпкерлерді қолдау несиелерді субсидиялаудан және инженерлік желілерге қосылудан бастап үй-жайларды, жер учаскелерін беруге және оқытуға дейінгі қаржылық, инфрақұрылымдық және консультациялық шараларды қамтиды. Осы жылдың шілде айының соңындағы жағдай бойынша мамандар 127 аудан мен 16 қалаға 146 рет барып, кәсіпкерлерге 1,8 мыңнан астам кеңес берді. Бағдарламаны жүзеге асыруға 2026 жылы 24 млрд теңге қарастырылған, бұл 5 мыңға жуық жаңа жобаны қолдауға мүмкіндік береді. Тамыз айының басында жалпы сомасы 18 млрд теңге болатын 266 жоба қолдау тапты.Қабылданып жатқан шаралар ірі кәсіпорындардың айналасындағы отандық жеткізушілердің желісін кеңейтуге, сондай-ақ өнімді, сервисті және мердігерлік жұмыстарды локализациялауға ШОБ тарту үшін жағдай туғызады. Бұл өндірістік кооперацияны дамытуға, өңірлерде жұмыспен қамту мен бизнес табысының өсуіне, сондай-ақ экономиканы әртараптандыруға ықпал етеді.Энергетикадағы қазақстандық мазмұн үлесіОтандық өндірушілерді қолдаудың жеке бір бағыты жабдықтарды, тауарлар мен қызметтерді ең ірі тұтынушылардың бірі саналатын энергетикалық сектормен де байланысты.Үкімет Энергетика министрлігі атынан жер қойнауын пайдаланушылармен бірлесіп мұнай-газ жобаларын жүзеге асыру кезінде пайдаланылатын тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алудағы қазақстандық мазмұн үлесін ұлғайту жөніндегі шаралар кешенін жүйелі түрде жүзеге асырып келеді. Негізгі міндет – отандық өндірушілерден сатып алу көлемін ұлғайту ғана емес, сонымен қатар ұлттық өнеркәсіптің ұзақ мерзімді дамуын қамтамасыз ететін мемлекеттің, ірі операторлар мен бизнестің өзара іс-қимылының тұрақты жүйесін құру.Отандық өндірушілерді қолдауды күшейту үшін заңнама жетілдірілуде. Жер қойнауын пайдаланушылардың келісімшарттарында тауарларды сатып алу кезінде жергілікті қамтудың ең аз үлесі бекітіледі, елішілік құндылық бойынша міндеттемелерді орындау үшін жауапкершілік күшейтіледі. Отандық өндіруші болған жағдайда сатып алу қазақстандық тауар өндірушілер арасында жүргізіледі, ал елішілік құндылықтың ең аз үлесі жұмыстар мен қызметтерде 50% және жобалау жұмыстарында 80% деңгейінде белгіленген.Еліміздің Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған секілді ірі мұнай-газ жобаларына ерекше көңіл бөлініп отыр. «Теңізшевройл», «Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг Б.В.» және NCOC операторларымен бірлесіп қазақстандық тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің үлесін жыл сайын ұлғайтуды, ұзақ мерзімді шарттар мен офтейк-келісімшарттар жасасуды, жаңа өндірістерді локализациялауды, сондай-ақ белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізу бойынша компаниялардың басшылығы үшін KPI енгізуді көздейтін жергілікті қамтуды дамытудың бес жылдық бағдарламалары жүзеге асырылуда. 2025 жылдың қорытындысы бойынша осы бағдарламаларды орындау елішілік құндылықты арттыру және отандық өндірушілердің ірі мұнай-газ жобаларына қатысуын кеңейту жөнінен оң серпінді көрсетті.Мұнай-газ саласындағы машина жасауды дамытуға да ерекше көңіл бөлінуде. IMBC орталығымен бірге ірі операторлардың қажеттіліктері де зерделенді: нәтижесінде 19 перспективалы тауар санаты анықталды, 120 мыңнан астам позиция қаралды және жоғары сұранысқа ие 160-тан астам өнім түрі анықталды. Олардың негізінде өндірістерді Қазақстанда локализациялау үшін нақты бағыттар қалыптастырылды.Бүгінгі таңда Қазақстанда мұнай-газ саласына арналған бірегей жабдықтардың 10 өндірісі локализацияланды, олар – бекіту арматурасы мен бақылау-өлшеу аспаптарынан бастап химиялық реагенттерге, композиттік материалдарға және коррозияға қарсы жабындарға дейінгі өндіріс орындары. 2027 жылға дейін әлемнің жетекші өндірушілерін тарта отырып, сұранысқа ие өнімдердің тағы 15 өндірісін локализациялау жоспарлануда.Сонымен бір мезгілде мұнай-газ компаниялары мен отандық өндірушілер арасында ұзақ мерзімді шарттар мен офтейк-келісімшарттар жасасу тәжірибесі де кеңейтілуде. Егер 2024 жылдың қорытындысы бойынша мұндай ұзақ мерзімді келісімдердің сомасы 21 млрд теңгені құраған болса, 2025 жылы ол екі еседен астам, яғни 49 млрд теңгеге дейін ұлғайды. Оң динамика 2026 жылы да сақталмақ. Министрлік импортты алмастыру әлеуетін анықтау мақсатында сатып алуларға тұрақты негізде талдау жүргізіп келеді, сондай-ақ мұнай-газ саласы үшін жабдықтар мен қызметтерді жеткізуге қазақстандық өндірушілердің қатысуын кеңейту бойынша жер қойнауын пайдаланушылармен бірлескен кеңестер ұйымдастырылуда.Шаралар кешені елішілік құндылықты нығайтуға, өнеркәсіптік базаны кеңейтуге және қазіргі заманғы өндірістерді локализациялауға бағытталған. Бұл мұнай-газ саласының импортқа тәуелділігін төмендетуге, технологиялық құзыреттерді дамытуға, инвестициялар тартуға және жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал етеді.Отандық өндірушіні қолдау – экономикалық өсудің жаңа моделінің негізіҚазақстан Республикасының жаңа Конституциясында ұлттық экономиканы одан ары жаңғырту және азаматтардың әл-ауқатын дәйекті түрде арттыру үшін берік құқықтық және институционалдық іргетас қаланды. Жергілікті өндірісті дамыту, қазақстандық қамту үлесін кеңейту және бизнесті қаржылық қолдау жөніндегі шаралар кешенін жүзеге асыру негізгі конституциялық бағдарларға тікелей жауап бола алады.Мемлекет қабылдайтын барлық шаралар нәтиже беруде: өндіріс пен инвестиция көлемі өсуде, отандық кәсіпорындар саны артуда, ШОБ үшін мүмкіндіктер кеңеюде, қазақстандық өнімнің ішкі және сыртқы нарықтардағы позициясы нығаюда. Толық өндірістік циклды құру, ШОБ-тың аймақтық белдеуін тиімді локализациялау және дамыту – өнеркәсіп пен ел экономикасының орнықты дамуының негізіне айналуда.Осылайша, отандық тауар өндірушілерді ынталандыру өнеркәсіптік саясаттың ағымдағы құралы ғана емес, мемлекеттік дамудың жаңа кезеңіндегі Қазақстанның ұзақ мерзімді экономикалық тәуелсіздігі мен бәсекеге қабілеттілігінің басты драйверіне айналып келеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1271236?lang=ru

2026 жылы Қазақстанда «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында 12 мың шақырым инженерлік желі жөнделеді. Осы мақсаттарға 1,1 трлн теңгеден астам қаражат жұмсалады. Бұл туралы Үкімет отырысында ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев мәлімдеді.Оның айтуынша 759 млрд теңге құрылыс жұмыстарына қаржыландырылды. Ал 379 млрд теңге бойынша ЕРС-мердігері айқындалған жобалар шеңберінде жобалау-сметалық құжаттама әзірленіп, отандық тауар өндірушілерден материалдар сатып алу жұмыстары жүргізілуде.2026 жылы сондай-ақ 8 кәсіпорынды инфрақұрылымның аса жоғары тозу аймағынан тозу деңгейі орташа санатқа шығару жоспарланған.2025 жылы «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында қаржыландыру көлемі 547 млрд теңге болатын 6,6 мың шақырым инженерлік желі жөнделді. Бұдан бөлек, 8 кәсіпорын тәуекелі жоғары «қызыл» аймақтан шығарылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1264596?lang=ru

2029 жылға қарай Қазақстанда коммуналдық желілердің тозуын 40%-ға дейін төмендету жоспарлануда  📌Президент тапсырмасы бойынша әзірленген «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы шеңберінде Қазақстан бойынша желілік инфрақұрылымның тозуын орта есеппен 40%-ға дейін қысқарту жоспарлануда. Бұл туралы Үкімет отырысында ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев мәлімдеді. «2025-2029 жылдары инвестициялардың жалпы көлемі 13 трлн теңгені, оның ішінде коммуналдық секторға – 6,8 трлн теңгені және энергетика секторына – 6,2 трлн теңгені құрайды. Бұл қаражат 84 мың ша0ырым желіні жөндеуді және жаңғыртуды, 7 309 мегаватт қуатты іске қосуды, 27 энергия өндіру нысанын салуды және реконструкциялауды қамтамасыз етеді. Нәтижесінде желілік инфрақұрылымның тозуы ел бойынша орташа есеппен 40%-ға дейін қысқарады деп күтілуде. Нысандардағы апаттылық деңгейі 25%-ға дейін қысқарады», — деді Асан Дарбаев. 2024 жылы Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы қабылданды. Бағдарламаны қамту жылу, электр, сумен жабдықтау және су бұру салаларындағы табиғи монополиялардың 247 субъектісін құрайды.2029 жылға қарай 70 коммуналдық кәсіпорынды тәуекелі жоғары дағдарыстық аймақтан шығару жоспарланып отыр.   Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1264551?lang=ru

2026 жылғы 24 шілдеде Астана қаласында гибридті форматта «Қазақстан Республикасында Орхус конвенциясының қағидаттарын іске асыру» тақырыбында жыл сайынғы дөңгелек үстел өтті. Іс-шара ЕҚЫҰ-ның Астанадағы бағдарламалар кеңсесінің қолдауымен Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі мен «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК бірлесіп ұйымдастырды.Дөңгелек үстел жұмысына Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының, «Қазақстанның экологиялық ұйымдарының қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігінің, өңірлік Орхус орталықтарының, үкіметтік емес және халықаралық ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ тәуелсіз сарапшылар қатысты.Іс-шараның бірінші сессиясы Орхус конвенциясының қағидаттарын іске асыруда жұртшылықтың қатысуы мен сот төрелігіне қол жеткізу мәселелеріне арналды. Сессия барысында өңірлік Орхус орталықтары мен үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қоғамдық қатысуды қамтамасыз ету және азаматтардың экологиялық құқықтарын қорғау тетіктерін жетілдіру мәселелері бойынша өз тәжірибелерімен бөлісіп, бірқатар өзекті мәселелер мен ұсыныстарды ортаға салды.Екінші сессия экологиялық ақпаратқа қол жеткізу және оны заманауи цифрлық құралдарды пайдалана отырып тарату мәселелеріне арналды. Сессия барысында Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК-ның өкілдері экологиялық ақпаратты жинауды, жүйелеуді және таратуды қамтамасыз ететін цифрлық жүйені таныстырды. «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының өкілдері ғарыштық мониторингтің мүмкіндіктерімен таныстырып, оның қоршаған ортаның жай-күйін бақылау және өзекті экологиялық ақпарат алу үшін қолданылуын көрсетті.Іс-шара қорытындысы бойынша экологиялық ақпаратқа қол жеткізу жүйесін одан әрі дамытуға, жұртшылықтың экологиялық маңызы бар шешімдерді қабылдау процесіне қатысуын кеңейтуге, сондай-ақ мемлекеттік органдар, Орхус орталықтары, үкіметтік емес ұйымдар мен жұртшылық арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған ұсынымдарды қамтитын хаттамалық шешім қабылданды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1263473?lang=ru

2026 жылғы 23–24 шілде күндері Астана қаласында (Sheraton қонақ үйі) Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК Қазақстан Республикасы Экология және «Жасыл Академия» ғылыми-білім беру орталығымен бірлесіп «Стратегиялық экологиялық бағалау: халықаралық тәжірибе, нормативтік негіздер және Қазақстан Республикасында қолдану практикасы» атты семинар-тренинг ұйымдастырып, өткізді.Іс-шара Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 51-бабын іске асыру шеңберінде ұйымдастырылып, стратегиялық экологиялық бағалау (СЭБ) саласындағы мемлекеттік органдар мамандарының, стратегиялық құжаттар мен бас жоспарларды әзірлеушілердің, бизнес және сарапшылық қоғамдастық өкілдерінің кәсіби құзыреттерін арттыруға бағытталды.Семинар барысында қатысушылар СЭБ-ті қолданудың халықаралық тәжірибесін, оны Қазақстанда жүргізудің нормативтік-құқықтық негіздерін, бағалау кезеңдері мен рәсімдерін, аумақтарды жоспарлау кезінде халық денсаулығы факторларын ескеру мәселелерін, сондай-ақ қоғамдық талқылаулар мен консультацияларды өткізу тетіктерін қарастырды.Іс-шараның ашылуында Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Экологиялық мәдениет және саясат департаментінің директоры Даулет Есмағамбетов пен «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК бас директоры Асхат Сұлтанбекович Кожумов қатысушыларға кіріспе сөз сөйлеп, стратегиялық экологиялық бағалауды орнықты дамуды қамтамасыз етудің және экологиялық тұрғыдан негізделген шешімдер қабылдаудың маңызды құралы ретінде қолданудың маңызын атап өтті.Семинардың модераторы – экономика ғылымдарының докторы, профессор, «Жасыл Академия» ғылыми-білім беру орталығының директоры Бахыт Есекина.Семинар жұмысына спикерлер мен сарапшылар ретінде мыналар қатысты:* Бахыт Есекина – «Жасыл Академия» ҒБО директоры;* Жанар Тюлюбаева – Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің «Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК Гигиена және денсаулықты қорғау департаментінің директоры;* Ербол Оразбеков – Еуропалық Одақтың SWITCH-Asia жобасының ұлттық сарапшысы;* Балжан Жартыбаева – Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Экологиялық мәдениет және саясат департаментінің өкілі.Семинар бағдарламасы теориялық және практикалық сабақтарды қамтыды. Ерекше назар стратегиялық экологиялық бағалау рәсімесін практикалық тұрғыдан қолдану мәселелеріне аударылды. Қатысушылар СЭБ жүргізудің кезеңдік алгоритмімен танысып, практикалық кейстерді талқылап, оны Қазақстанда енгізудің өзекті мәселелерін қарастырды.Семинарға жергілікті атқарушы органдардың өкілдері, бас жоспарлар мен стратегиялық құжаттарды әзірлеушілер, бизнес және үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қатысты.Оқыту қорытындысы бойынша қатысушыларға семинардан өткені туралы атаулы сертификаттар табысталды. ‎📧 seminar.iac@iacoos.kz  info@green-academy.kz 🌐 https://iacoos.kz  www.green-academy.kz Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1263380?lang=ru

Шілдедегі үш аптаның қорытындысы бойынша ӘМАТ бағасының орташа индексінің -0,1%-ға төмендеуі жыл басынан бері алғаш рет тіркелді. Бұл дерек Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткізілген әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары мен инфляция бағасын тұрақтандыру мәселесі жөніндегі кеңесте айтылды.Маусым қорытындысы бойынша елдегі жылдық инфляция 10,3% (мамырда 10,4%). Орташа республикалық деңгейден жоғары жылдық инфляция деңгейі еліміздегі 11 өңірде байқалды. Ең жоғары көрсеткіш Ұлытау, Солтүстік Қазақстан, Жетісу мен Ақмола облысында тіркелді.Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова хабарлағандай, шілде мен тамыз дәстүрлі түрде негізгі азық-түлік бағасын маусымдық тұрақтандыру кезеңі. Соңғы аптада қызанақ (-15,1%), қияр (-18,2%), сәбіз (-5,2%) және жұмыртқа (-2,4%) айтарлықтай арзандады. Сонымен қатар, кейбір ет өнімдеріне, қой етіне (2%), жылқы етіне (1,3%) және тартылған етке (0,6%) бағаның өсуі сақталуда.Осыған байланысты Серік Жұманғарин Үкіметтің одан арғы іс-қимылын айқындау үшін өндіріс көлемін, ішкі тұтыну мен экспорттық жеткізілімді ескере отырып, ет және ет өнімдерін өндіру нарығына егжей-тегжейлі талдау жүргізуді тапсырды.Бағаны одан әрі тұрақтандырудың негізгі факторының бірі ішкі өндірісті ұлғайту және отандық өндірушілерді мемлекеттік қолдау шараларын кеңейту. Жыл соңына дейін өсімдік майын тазартатын үш зауытты пайдалануға беру жоспарлануда. Бұл ішкі нарықтағы күнбағыс майын ұлғайтуға мүмкіндік береді.Жақын арада нан пісіру саласының 40 кәсіпорны үшін электр энергиясына жеңілдетілген тарифті көздейтін нормативтік құқықтық акт күшіне енеді. Бұл шара өндірістік шығынды төмендетуге мүмкіндік беріп, нан-тоқаш өнімінің тұрақты бағасын сақтауға ықпал етеді.Бұдан басқа, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ ел ішінде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының темір жол тасымалына 70% жеңілдік ұсынады. Жергілікті атқарушы органдарға осындай тасымалдарға мониторинг жүргізуді және бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу бойынша қарсы міндеттемелерді қолдаудың осы шарасын алушылардың орындауын бақылауды қамтамасыз ету тапсырылды.Кеңесті қорытындылай келе, Серік Жұманғарин мемлекеттік органдар мен әкімдіктерге нарық қатысушыларымен атаулы жұмысты күшейтуді тапсырды.«Бағаның айтарлықтай өсуінің әрбір жағдайы бойынша жеткізілімнің барлық тізбегін талдау және қымбаттаудың себебін жою қажет. Бейінді министрліктер мен әкімдіктерге ірі көтерме жеткізушілермен және импорттаушылармен кездесулер өткізуді, қолданыстағы кедергілерді айқындауды және баға тұрақтылығын қамтамасыз ету бойынша қарсы міндеттемелерді міндетті түрде қабылдаған кезде мемлекеттік қолдаудың қажетті шараларын әзірлеуді тапсырамын. Дәл осындай жүйелі жұмысты тиісті нарықтардың ерекшеліктерін ескере отырып, азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен ақылы қызметтер саласында да ұйымдастыру қажет. Әрбір мемлекеттік орган өз құзыреті шегінде көзделген шаралардың іске асырылуын қамтамасыз етуі тиіс», — деп атап өтті Серік Жұманғарин.Бұдан бөлек, вице-премьер ғылым және жоғары білім, сондай-ақ ағарту министрліктерімен білім беру қызметтерінің құнын тұрақтандыру мәселелері бойынша кеңес өткізді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1262905?lang=ru

Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы – Қазақстан Республикасындағы ең ірі ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың бірі. Қорық 1968 жылдың сәуір айында Орталық Қазақстанның бірегей дала және сулы-батпақты экожүйелерін сақтау мақсатында құрылды. Қорықтың жалпы аумағы 543 171 гектарды құрайды.Қорықтың негізін Теңіз және Қорғалжын көлдерін қамтитын бірегей Теңіз–Қорғалжын көлдер жүйесі құрайды. Еуразиядағы құстардың ең ірі қоныс аудару жолдарының тоғысқан жерінде орналасуына байланысты бұл аумақ қоныс аударатын құстардың ұялайтын, аялдайтын және тынығатын маңызды мекендерінің бірі болып табылады. Сондай-ақ мұнда дүниежүзіндегі қызғылт қоқиқаздардың ең солтүстік ұялайтын колониясы орналасқан.Қорықтың табиғатты қорғаудағы ерекше маңызы халықаралық деңгейде жоғары бағаланды. 1976 жылы Теңіз–Қорғалжын көлдер жүйесі Рамсар конвенциясының халықаралық маңызы бар сулы-батпақты алқаптар тізіміне енгізілді. 2007 жылы аумақ IBA (Құстардың маңызды мекендері) дүниежүзілік желісіне қосылды. Кейіннен «Сарыарқа – Солтүстік Қазақстанның далалары мен көлдері» нысанының құрамында ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік табиғи мұралар тізіміне енгізіліп, ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасы аясында Қазақстандағы алғашқы биосфералық резерват мәртебесіне ие болды.Бүгінде Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы еліміздің жетекші табиғат қорғау және ғылыми-зерттеу орталықтарының бірі болып табылады. Қорық аумағында құстардың 365 түрі, сүтқоректілердің 46 түрі, балықтардың 15 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 4 түрі, қосмекенділердің 2 түрі және жәндіктердің 700-ден астам түрі тіркелген. Қорық флорасы жоғары сатыдағы өсімдіктердің 443 түрінен тұрады, бұл Сарыарқа өңірі флорасының шамамен төрттен бір бөлігін құрайды.Бай биоалуантүрлілігі, бірегей табиғи кешендері және халықаралық деңгейде мойындалған табиғатты қорғау мәртебесінің арқасында Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы Қазақстанның ғана емес, бүкіл Еуразияның табиғи мұрасын сақтаудағы аса маңызды орталықтардың бірі болып саналады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1258427?lang=ru

Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлердің саны артуда. 2026 жылғы II тоқсанда Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің бірыңғай тізілімінде 1 776 кәсіпкер тіркелген. I тоқсанмен салыстырғанда тізілімдегі субъекті саны 11,2%-ға өскен.ҚР Ұлттық экономика министрлігі Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің бірыңғай тізілімін қалыптастырып, оны тоқсан сайын жаңартып отырады. Тізілімге ену кәсіпкердің заңнамада қарастырылған мемлекеттік қолдау шараларын алуына және әлеуметтік маңызы бар міндеттерді шешуге арналған жобаларды дамытуына мүмкіндік береді.Әлеуметтік кәсіпкерлік бұл қызметті жүргізіп қана қоймай, сонымен қатар қоғамдық пайда әкелетін бизнесті біріктіреді: мүгедек адамдарды және халықтың әлеуметтік осал тобы өкілдерін жұмыспен қамтып, әлеуметтік маңызды қызмет көрсетеді немесе өзекті әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған жобаларды іске асырады.Тізілім кәсіпкерлердің өтінішін қарап, оның тиісті өлшемге сәйкестігін бағалайтын жергілікті атқарушы органдар жанындағы арнайы комиссия шешімі негізінде қалыптастырылады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1258422?lang=ru