12 тамызда Астана қаласында Орнықты даму мақсаттары (ОДМ) жөніндегі Үйлестіру кеңесі аясында мемлекет, азаматтық қоғам және даму жөніндегі әріптестердің қатысуымен өзара іс-қимылды талқылауға арналған дөңгелек үстел өтті.Іс-шара азаматтық қоғам ұйымдарының ОДМ-дыіске асырудағы, мониторингі мен локализациялаурөліне арналды. Оған мемлекеттік органдардың, үкіметтік емес және халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.Кездесуде мәдениет және ақпарат вице-министрі Евгений Кочетов, ұлттық экономика вице-министрі Арман Қасенов, Қазақстандағы БҰҰ Тұрақты үйлестірушісі Саранго Раднарагча, «ЭЗИ» АҚ Басқарма төрағасы Біржан Бәткеев және «Атамекен» ҰКП жанындағы Орнықты даму жөніндегі кеңестің төрайымы Юлия Якупбаева сәлемдесу сөз сөйледі.Арман Қасенов ОДМ-ды ілгерілетудегі азаматтық қоғамның ерекше рөлін атап өтті.«Азаматтық қоғам институттарына ерекше рөл тиесілі. Олар мемлекеттің маңызды серіктестері ретінде орнықты даму мәселелерін ілгерілетуге белсенді қатысады және азаматтардың мүдделерін білдіреді», – деді вице-министр.Ол сондай-ақ БҰҰ Волонтерлер бағдарламасының деректеріне сәйкес, 2025 жылы Орнықты даму жөніндегі Ерікті ұлттық шолуларын ұсынған 37 елдіңарасында тек 14-і ғана, оның ішінде Қазақстанның волонтерлік қызметті мемлекеттік саясат пен даму стратегияларында ескергенін хабарлады.Бірінші сессия барысында Ұлттық экономика министрлігінің Әлеуметтік саланы, құқық қорғау және арнайы органдарды дамыту департаментінің директоры Нұргүл Жанназарова Қазақстанның ұлттық архитектурасы мен ОДМ-ге қол жеткізудегі прогресін таныстырды.«Министрлік азаматтық қоғаммен, халықаралық ұйымдармен және тәуелсіз сарапшылармен ынтымақтастықты жүйелі түрде нығайтып келеді. Барлық мүдделі тараптардың өкілдері ұлттық басымдықтарды талқылауға, ОДМ мониторингіне және Орнықты даму жөніндегі Ерікті ұлттық шолуларды дайындауға тартылады», – деп атап өтті ол.Дөңгелек үстел аясында қатысушылар мемлекет пен азаматтық қоғам арасындағы одан әрі өзара іс-қимылдың практикалық тетіктерін, оның ішінде ҮЕҰ-лардың саясат қалыптастыруға, ОДМ-ге қол жеткізу мониторингіне және кері байланыс жинауға неғұрлым жүйелі түрде қатысу мүмкіндіктерін талқылады.Кездесу қорытындысы бойынша ұсынымдар әзірленіп, олар ОДМ жөніндегі Үйлестіру кеңесі аясындағы одан әрі құрылымдалған диалогтың негізіне айналады.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1273999?lang=ru

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Экономикалық өсуді қамтамасыз ету жөніндегі штаб отырысында 2026 жылғы жеті айдағы экономикалық дамудың қорытындысы мен қаңтар–тамызға арналған жоспар қаралды.Тау-кен өндіру саласына, атап айтқанда, мұнай өндіру көлемін қалпына келтіруге ерекше назар аударылды. Биылғы жеті айда 53,2 млн тонна мұнай өндірілген, бұл – өткен жылғы ұқсас көрсеткіштің 91,1%-ы. Сегіз айдың қорытындысы бойынша мұнай өндірудің жалпы көлемі 60 млн тоннадан көп болады деп жоспарлануда.Өңдеу өнеркәсібінде жеті айдың қорытындысы бойынша 9% өсім бар. Бұл ретте металлургияда біршама төмендеу байқалады – НКИ 97,3%, оның ішінде түсті металлургияда 95,4%. Бұл негізінен алтын өндірісінің төмендеуіне байланысты. Оның қарқыны екінші ай бойы қалпына келуде. Жеті айда 39,3 тонна алтын өндірілді. Қаңтар–тамыздағы жоспар – 45,8 тонна. Жылдық қорытындыда түсті металлургияда НКИ-дің 103% деңгейінде өсуін қамтамасыз ету жоспарлануда.Өңдеу өнеркәсібінің негізгі драйверінің бірі машина жасау болып қала береді. Оның үлесіне саланың 17,2%-ы тиесілі. Бұл металлургиядан кейінгі екінші көрсеткіш. Оның үлесі – шамамен 42,8%. Қаңтар-шілдеде машина жасау өндірісі 22%-ға өсті. Ең жоғары қарқындағы өсуді 29,9%-бен автомобиль өнеркәсібі көрсетіп отыр, яғни 102 870 жеңіл автокөлік шығарылған. Ол өткен жылмен салыстырғанда 36%-ға, автобус 18%-ға (1 612 бірлік), жүк және арнайы техника 3,2%-ға (4 732 бірлік) көп.Химия өнеркәсібінде жоғары динамика сақталуда, ондағы НКИ – 126,9%. Өсім аммофос өндірісін 7,8%-ға, аммиак селитрасын 10,8%-ға, полипропиленді 14,7%-ға, күкірт қышқылын 20,7%-ға және басқа да заттардың өндірісінің артуымен мүмкін болып отыр.Отырыста тұрмыстық техника өндірісінің қарқыны да атап өтілді. ARTEL мен Samsung брендтерінің кір жуғыш машиналары, теледидарлары, ас үй плиталары, шағын пештер мен су жылытқыштары, шаңсорғыштар және ауа тартқыштарын шығаратын «Silk Road Electronics» ЖШС жеті айда өндірісті 38%-ға ұлғайтты. Осындай өсу қарқынын сақтау сегіз айдың қорытындысы бойынша да жоспарлануда. «Almaty Turmystyq Tehnika Zayyty» өнім шығаруды 34%-ға, ал тоңазытқыш пен мұздатқыш жабдықтарды шығаратын «JASYL SUYQ QAZAQSTAN» ЖШС өндірісті 3,2 есе арттырды.Құрылыс материалдарының өндірісі жеті айда 9,5 млн тоннаға жетіп, НКИ 109,4% болды. Бұл ретте динамика бірінші жартыжылдықтың қорытындысымен салыстырғанда біршама баяулады (114,1%). НКИ 115,3% құрайтын құрылыс саласының жоғары қарқынын ескере отырып, Серік Жұманғарин Құрылыс істері комитетіне құрылыс материалдарының ірі өндірушілерімен кездесулер өткізуді, өндірістің өсуінің баяулау себептерін және өнім шығаруды ұлғайту үшін қажетті шараларды анықтауды тапсырды.Ауыл шаруашылығында НКИ қаңтар–шілде айларының қорытындысы бойынша өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі 103,7%-бен салыстырғанда 105% болды. Қазіргі уақытта ауыл шаруашылығы кәсіпорындары жаппай егін жинауға кірісті, бұл – саланың жылдық өндіріс көлемін қалыптастырудың негізгі кезеңі.Азық-түлік өндірісі жеті айда 13,9%-ға өсті, жоспар – 14,7%. Қаңтар-тамызда 14% өсім жоспарлануда. Жыл соңына дейін жалпы құны 122,4 млрд теңге болатын ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу бойынша 33 жобаны жүзеге асыру көзделген. Олардың қатарында Fufeng жүгеріні қайта өңдеу кәсіпорны және Тараз қант зауытының қант қызылшасын қайта өңдеу жөніндегі жаңа желісі бар.Жеті айдың қорытындысы бойынша сусын өндірісінде НКИ жоспардағы 104,4% аясында 101,7% болды. Атап айтқанда, алкогольсіз сусын өндірісі 3%-ға өсті. Баяулау 15 қаңтар мен 10 шілде аралығында Алматыда «Coca-Cola» ЖШС-нің өндірістік желісін жоспарлы жөндеумен, сондай-ақ PepsiCo өнімдерін өндіруді қайта бөлумен байланысты. Қыркүйек-қазан айларында қуаттылығы жылына 340 млн литр болатын Carlsberg зауытын іске қосу жоспарлануда. Онда PepsiCo өнімін өндіру жүзеге асырылатын болады. Жаңа қуаттарды ескере отырып, жыл соңына дейін НКИ-ді 110,5%-ға жеткізу көзделіп отыр.Отырысты қорытындылай келе, Серік Жұманғарин мемлекеттік органдарға шикізаттық емес сектордың ірі кәсіпорындарымен бірлесіп, өндірісті тежейтін факторларды егжей-тегжейлі талдауды тапсырды. Әрбір сала бойынша негізгі өндірушілермен кездесулер өткізу, бар кедергілерді анықтау және оларды жою жөнінде шаралар қабылдау қажет.«Кәсіпорындармен тікелей жұмыс істеу және әрбір ірі өндіруші бойынша жағдайды түсіну қажет: өндірісті ұлғайту үшін қандай шектеу бар, онда мемлекеттік органның шешімі қажет пе, ал инфрақұрылым, шикізат немесе басқа да мәселелер бойынша жәрдемдесу қажет пе? Біздің міндетіміз – осындай кедергілерді уақтылы анықтау және оларды жоюға көмектесу», — деп атап өтті Серік Жұманғарин.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1273810?lang=ru

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен Үкіметте өткен кеңесте бизнесті қолдау және сүйемелдеу орталықтарын құру тұжырымдамасы таныстырылды. Пилоттық жоба «Даму» қорының өңірлік филиалдарының базасында жүзеге асырылады.«Даму» қорының басқарма төрағасы Фархат Сәрсекеев атап өткендей, бүгінде кәсіпкерлер мемлекеттік қолдаудың түрлі құралдарына қол жеткізе алады. Сонымен бірге олар бизнесте қиындықтар туындаған кезде көбінесе қайда жүгіну керектігін білмейді. Өйткені бұл мәселені шешу әртүрлі мемлекеттік органдар мен ұйымдардың құзыретіне кіруі мүмкін. Мәселені анықтаудан бастап, оны реттеуге дейінгі бизнесті кешенді сүйемелдеудің бірыңғай тетігін әзірлеу қажеттілігі туындап отыр.«Қолдау орталықтарын құру кезінде «Атамекен» ҰКП проблемалық мәселелер тізілімінен 2,4 мыңнан астам ШОБ өтінішіне талдау жасалды. Оның 600-ден астамы пилоттық жобаны іске қосу жоспарланған өңірлерден келіп түскен. Бизнес өтініштерінің негізгі бөлігі қаржыландыруға қол жеткізу, берешекті қайта құрылымдау, мемлекеттік қолдау шараларын алу, салық, өнімді өткізу, кәсіпкерлік құзыреттерді дамыту бойынша консультациялар туралы. Сондай-ақ сұраныстардың едәуір бөлігі АӨК секторына қатысты. БҚСО дәл осы бағытта жұмыс істейді. Бұл ретте орталықтардың тиімділігінің негізгі көрсеткіші өткізілген консультацияның саны емес, кәсіпкерлердің реттелген мәселелерінің үлесі болады», — деп атап өтті Фархат Сәрсекеев.Күрделі жағдайға тап болған және мәселесін шешу үшін қайда жүгіну керектігін білмейтін кәсіпкер үшін ерекше ыңғайлы орталықтардың жұмысы «бір терезе» қағидаты бойынша құрылады. Онда «Даму» қорының филиалдары базасында барлық толғандырған мәселе бойынша кеңес алуға болады. Пилоттық жоба аясында БҚСО бес өңірде – Астана, Алматы, Шымкент, Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында ұйымдастырылады. Қыркүйектен желтоқсанға дейін созылатын пилоттың қорытындысы бойынша жаңа тетіктің тиімділігін бағалау жүргізіліп, жобаны еліміздің барлық өңіріне тарату туралы шешім қабылданады.Кеңесте орталықтарды іске қосу және жұмыс істеу тетігін пысықтау үшін мүдделі мемлекеттік, құқық қорғау органдары, қаржы реттеушілері мен «Даму» қоры өкілдері қатысатын жұмыс тобын құру туралы шешім қабылданды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1272608?lang=ru

Қазақстанда бизнестің цифрлық картасы құрылмақ, ол атаулы мемлекеттік қолдау мен деректер негізінде шешімдер қабылдау үшін жаңа құралға айналады. Бұл туралы Үкімет отырысында ҚР ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков мәлімдеді.Бұл тұста жаңадан жүйе құрып емес, оны бірыңғай цифрлық платформаның өзегіне айналдыра отыра, қолданыстағы Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін дамыту ұсынылуда. Онда мемлекеттік деректер, бизнестің цифрлық бейіні, талдамалық сервистер, жасанды интеллект құралдары және мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну процестері біріктірілетін болады.Бизнестің цифрлық картасы мемлекет, бизнес және қолдау шараларының операторлары үшін бірыңғай экожүйеге айналады. Жоба шеңберінде кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін бірыңғай жеке кабинетпен, Қаржы министрлігінің жүйелерімен, мемлекеттік ақпараттық жүйелермен және мемлекеттік қолдау шараларының операторларымен интеграциялау көзделген.Нәтижесінде әрбір кәсіпкерлік субъектісінің бірыңғай цифрлық бейіні қалыптастырылатын болады. Бұл кәсіпорынның қаржылық жағдайын, даму әлеуетін және тәуекел деңгейін ескере отырып, мемлекеттік қолдаудың атаулы шараларын ұсынуға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, нақты уақыттағы экономикалық көрсеткіштерді бағалау, салық реформасы мен басқа да мемлекеттік шешімдердің бизнестің мінез-құлқына әсерін талдау және ұсынылатын қолдау шараларының тиімділігін анықтау үшін аналитикалық панельдер қол жетімді болады.«Осылайша, мемлекеттік қолдау саласындағы шешімдер жекелеген статистикалық деректер негізінде емес, кешенді талдау және объективті көрсеткіштер негізінде қабылданатын болады»,— деді Бекболат Молдабеков.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1272456?lang=ru

ҚР ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков Үкімет отырысында мемлекеттік қолдау шараларын цифрландыру бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.Вице-министр цифрлық трансформацияның екі негізгі бағыты туралы айтты, олар: eGov Business порталы арқылы мемлекеттік қолдау шараларын цифрландыру және атаулы мемлекеттік қолдау мен деректер негізінде шешімдер қабылдау үшін негіз ретінде қолданылатын Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін дамыту.Бүгінде елімізде 150 мемлекеттік қолдау шарасы бекітілген. Оның ішінде 63 шара электронды форматта қол жетімді, ал 87 шара әзірге қағаз түрінде және цифрландыруды талап етеді. Бұл ретте қағаз процестерді электрондық форматқа ауыстырып қана қоймай, артық іс-әрекеттер мен әкімшілік кедергілерді болдырмау үшін оларға алдын ала реинжиниринг жасау ұсынылып отыр.eGov Business-ке шығару үшін цифрландырудың бірінші кезеңі ретінде «Байтерек» ұлттық инвестициялық холдингі ұсынатын мемлекеттік қолдау шаралары таңдалды. Бұл осы шаралардың цифрлық жетілуінің жоғары деңгейіне және Холдингтің процестерді оңтайландыру және автоматтандыру бойынша жүргізген елеулі жұмыстарына байланысты мүмкін болып отыр.2024-2025 жылдары Холдинг еншілес ұйымдармен бірлесіп мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну процестеріне реинжиниринг жүргізді. Оған «ҚазАгроҚаржы» АҚ-ның бір қатысушысы бар шаруа қожалығының өтінім беруіне байланысты «5% жеңілдікті лизинг» бағдарламасы айқын мысал.Бұрын мұндай өтінімді беру және қарау процесі 80-нен астам қадам жасауды қажет ететін еді, ақпараттың едәуір көлемі қолмен толтырылатын, ал қарау мерзімі екі жұмыс күніне дейін созылатын. Ал жүргізілген реинжинирингтен кейін қадамдар саны шамамен 30-ға дейін азайды, ал «Қазагроқаржы» порталында өтінімді қарау мерзімі 5-10 минутқа дейін қысқартылды.«Келесі кезең – процесті eGov Business порталымен интеграциялау және өрістерді автоматты түрде толтыру үшін қолда бар мемлекеттік деректерді пайдалану. Бұл қосымша цифрлық өтінім беру арнасын құруға, кәсіпкердің іс-қимыл санын қысқартуға және өтінім беруді іс жүзінде бірнеше ғана қадаммен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді»,— деді Бекболат Молдабеков.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1272435?lang=ru

Отандық тауар өндірушілерді қолдау – мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес Үкімет ішкі өндірісті дамытуға, жаңа өнеркәсіптік кәсіпорындар құруға, қазақстандық қамту үлесін арттыруға және ел ішінде орнықты өндірістік тізбектер қалыптастыруға бағытталған шаралар кешенін жүзеге асырды.Бүгінгі таңда мемлекеттік қолдау жеңілдетілген қаржыландыру мен мемлекеттік сатып алудан бастап, ірі кәсіпорындарды отандық жеткізушілермен жұмыс істеуге ынталандыруға, өнеркәсіп кооперациясын дамытуға және қазақстандық өндірушілердің экспорттық әлеуетін кеңейтуге дейінгі бизнесті дамытудың барлық кезеңін қамтиды.Кепілдендірілген сұраныс: мемлекеттік сатып алулар отандық бизнесті қолдау құралына айналадыОтандық өндірушілерді қолдаудың негізгі тетіктерінің бірі мемлекеттік және квазимемлекеттік сатып алулар. Үкімет қабылдаған шаралар қазақстандық кәсіпорындарға басымдық беру, ұзақмерзімді және офтейк-келісімшарттарды кеңейту, сондай-ақ жеңілдікті қаржыландыруға қолжетімділікті көздейді. Бұл тұрақты сұраныс қалыптастырып, өндірістік қуаттарды жаңғыртуға және кеңейтуге жағдай жасайды.Отандық кәсіпорындар өз өнімдерін кепілді өткізуді «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры арқылы алады. Тек 2025 жылдың өзінде қазақстандық тауар өндірушілерден сатып алу көлемі екі есеге артып, шамамен 2,2 трлн теңгені құрады. Қор инфрақұрылым мен энергетикада 62 басым жобаны жүзеге асырып, қазақстандық тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге тұрақты сұранысты қамтамасыз етуде.Қазіргі таңда Қордың сатып алу жүйесінде отандық тауар өндірушілер мен шағын және орта бизнесті қолдаудың 16-дан астам тетігі қолданылады. Олардың қатарында:отандық өндірушілерден міндетті сатып алу, қамтамасыз етудің барлық түрінен босату, егер жеткізуші отандық тауар өндіруші болса, 30%-ға дейін алдын ала төлем жасау және жеткізілген өнім үшін төлем мерзімін қысқарту шаралары бар. Бұл отандық бизнеске айналым капиталын тиімді сақтауға және ұлғайтуға мүмкіндік береді.Қабылданған шаралардың тиімділігі отандық өндірушілермен ынтымақтастық көлемінің тұрақты өсуімен расталады. 2024 жылы Қор компаниялары Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің тізіліміне енгізілген 2 070 кәсіпорынмен жалпы құны 1,1 трлн теңге болатын 11,1 мыңнан астам шарт жасасты. 2025 жылы жасалған келісімшарттардың көлемі екі есеге жуық артып, 2,17 трлн теңгеге жетті. Осы кезеңде 2 283 отандық өндірушімен 8,9 мыңнан астам шарт жасалды.Оң үрдіс биыл да сақталып отыр. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша жалпы құны 594 млрд теңгені құрайтын 3,8 мыңнан астам шартқа қол қойылды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 46%-ға жоғары болды. Оның ішінде жалпы құны 343 млрд теңгені құрайтын 171 ұзақмерзімді келісімшарт бар. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 1,7 есе көп.Жаңа өндірістерді іске қосуға және импортты алмастыруға ынталандыратын офтейк-келісімшарттар тетігі де кезең-кезеңімен дамып келеді. 2024 жылы жалпы құны 190 млрд теңге болатын 367 офтейк-келісімшарт, 2025 жылы құны 257,5 млрд теңгені құрайтын 363 офтейк-келісімшарт жасалды. Бұл құндық көрсеткіш бойынша 35%-ға артық. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында жалпы сомасы шамамен 47 млрд теңгеге тағы осындай 115 келісімшарт жасалды. Осы кезеңде жалпы құны 53 млрд теңгені құрайтын импортты алмастыру бойынша 9 жоба мақұлданды. Жалпы құны 74 млрд теңгені құрайтын тағы 13 жоба қаралу сатысында.Жалпы алғанда, кейінгі жеті жылда «Самұрық-Қазына» тобының қолдау тетіктері аясында жалпы құны 610 млрд теңгені құрайтын жаңа өндірістерді іске қосу жөніндегі 108 жоба мақұлданды. Оларды жүзеге асыру 3 мыңнан астам жаңа жұмыс орнын ашуға ықпал етті.Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімі сатып алу рәсімдерінің ашықтығы мен оларға тең қолжетімділікті қамтамасыз етедіМемлекеттік сатып алу нарығының ашықтығы мен қолжетімділігі ұлттық кәсіпкерлікті дамытудың негізгі шарттарының бірі болып қала береді.Қаржы министрлігінің деректеріне сәйкес, отандық тауар өндірушілердің мемлекеттік сатып алуға қатысу көлемі жыл сайын артып келеді. Мәселен, 2024 жылы қазақстандық өндірушілермен жалпы құны 370 млрд теңгеден асатын 145 мыңнан астам шарт рәсімделсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 16,5%-ға артып, 169 мың шартқа жетті. Ал олардың жалпы құны 23,3%-ға өсіп, 456 млрд теңгені құрады. 2026 жылғы 31 шілдедегі жағдай бойынша жалпы құны 97 млрд теңге болатын 68 мың шарт жасалды.Осы саладағы цифрландырудың маңызды тетіктерінің бірі – 2025 жылғы қарашадан бастап штаттық режимде жұмыс істеп тұрған «Қазақстандық тауар өндірушілер тізілімі» ақпараттық жүйесі. Бүгінде жүйеге бизнестен 41 мыңнан астам өтінім түсіп, өңделді. Верификация нәтижесінде Тізілімге 10 мыңнан астам отандық тауар өндіруші енгізілді.Тізілім негізгі мемлекеттік ақпараттық жүйелермен және ірі сатып алу алаңдарымен біріктірілген. Мемлекеттік сатып алу порталы арқылы 52 мыңнан астам сатып алу, ал «Самұрық-Қазына» АҚ ақпараттық жүйесі арқылы 6,7 мыңнан астам сатып алу жүргізілді.2026 жылдың соңына дейін ақпараттық жүйені Бірыңғай жеке кабинетпен интеграциялай отырып, оны өнеркәсіптік пайдалануға енгізуді аяқтау жоспарланып отыр.Бизнесті қолдау: мемлекет кәсіпорындардың капиталға қол жетімділігін кеңейттіКәсіпкерлерді жобаларды жүзеге асырудың барлық кезеңдерінде қолдаудың кең ауқымды құралдарын «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің даму институттары ұсынады. Бұл жаңа өндірістерді іске қосуға, жұмыс істеп тұрған қуаттарды жаңғыртуға, бизнесті кеңейтуге және экспорт көлемін арттыруға жағдай жасап, отандық кәсіпкерліктің дамуы мен экономиканың тұрақты өсуіне ықпал етеді.Атап айтқанда, «Даму» қорының желісі бойынша 2024 жылдан бастап 2026 жылғы тамызға дейін өңдеу өнеркәсібіндегі 10,3 мың жобаға жалпы сомасы 2,2 трлн теңге көлемінде кредиттік қолдау көрсетілді. Оның ішінде 4674 жоба субсидиялау, 3633 жоба кепілдік беру, 1998 жоба жеңілдетілген қаржыландыру құралдарын пайдаланды.Сондай-ақ 2025 жылдың қорытындысы бойынша «Даму» қоры шағын және орта бизнестің 13 мың жобасына 2,2 трлн теңге көлемінде қолдау көрсетті. Бизнестің қаржы ресурстарына қолжетімділігін арттырудың маңызды құралы ретінде Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2025 жылғы сәуірде кепілдік қорларының тетігі іске қосылды. Бұл механизм кәсіпкерлердің банк қаржыландыруына қолжетімділігін кеңейтіп, бюджетке түсетін жүктемені азайтты. Аталған тетік аясында 3 мыңнан астам кепілдік беріліп, отандық бизнестің тұрақты дамуына қосымша мүмкіндік жасалды.Ірі бизнесті қаржылай қолдауға Қазақстанның даму банкі бағытталған. Өткен жылы банк 77 инвестициялық жоба мен экспорттық операцияны 2,3 трлн теңге сомасына қаржыландырды. Нәтижесінде 10 ірі өндірістік нысан жаңғыртылып, пайдалануға берілді. Олардың қатарында жылына 90 мың автокөлік шығаратын толық циклді мультибрендті автомобиль зауытының құрылысы, Маңғыстау және Ақтөбе облыстарындағы жалпы қуаты 200 МВт жел электр станцияларының құрылысы және басқа да стратегиялық нысандар бар.Қазақстандық өнімнің сыртқы нарықтарға шығуын Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі қолдайды. Агенттік металлургия, машина жасау, тамақ және химия өнеркәсібі, агроөнеркәсіптік кешен және басқа да салалардағы 131 экспорттаушыға 653,7 млрд теңге көлемінде қолдау көрсетті. Ірі мәмілелер қатарында «Sapa Trade Company» ЖШС қарызын сақтандыру, «Шин-Лайн» ЖШС айналым қаражатын толықтыру, сондай-ақ «Прима Құс» ЖШС құс етін өндіру зауытының құрылысына берілген қарызды сақтандыру бар.Тек 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында өңдеу секторы кәсіпорындарына көрсетілген қолдау көлемі 418,5 млрд теңгеге жетті. Қолдау құралдарын 69 шикізаттық емес сектор кәсіпорны пайдаланды, оның 61%-ы шағын және орта бизнес өкілдеріне тиесілі.Шикізаттық емес сектордағы инвестициялық белсенділікті «Qazaqstan Investment Corporation» (QIC) жүйелі түрде арттырып келеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша құрылымның жаңа инвестицияларының көлемі 13 есеге өсті. QIC қатысатын қорлар арқылы өнеркәсіп, агроөнеркәсіптік кешен, инфрақұрылым және технологиялық жобаларды қамтитын 15 жобаға 787,5 млрд теңге көлемінде қаржы тартылды.Жылдың маңызды оқиғаларының бірі – Астана халықаралық қаржы орталығы базасында тікелей инвестициялар қорларының жаңа архитектурасының қалыптасуы болды. Негізгі жоба ретінде ірі инвестициялық жобаларды қаржыландыруға бағытталған, мақсатты көлемі $4 млрд-қа дейінгі Kokzhiyek Fund L.P. және экспортқа бағдарланған ауыл шаруашылығына, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге және отандық агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға инвестиция салатын, мақсатты көлемі $1 млрд-қа дейінгі Adal Fund L.P. құрылды.«Аграрлық несие корпорациясы» АҚ желісі бойынша өткен жылы көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын қаржыландыру көлемі рекордтық 549 млрд теңгені құрады. Бұл 8,5 млн гектар алқапта ауыл шаруашылығы жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешені рекордтық көлемде астық алды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша астықтың жалпы өнімі 27,1 млн тоннадан асты. Уақтылы әрі қолжетімді қаржыландыру диқандарға егіс және егін жинау науқандарын оңтайлы агротехнологиялық мерзімде өткізуге мүмкіндік берген негізгі факторлардың бірі болды.Жалпы алғанда, 2025 жылдың қорытындысы бойынша «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ мен «ҚазАгроҚаржы» АҚ бірлесіп ұсынған қаржыландыру көлемі 1,1 трлн теңгені құрады. Бұл – отандық агроөнеркәсіптік кешенді қолдаудың ең жоғары көрсеткіші.Қаражат көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізуге, ауыл шаруашылығы техникасының паркін жаңартуға, ауыл тауар өндірушілерінің айналым қаражатын толықтыруға, сондай-ақ өңдеуді дамытуға және азық-түлік тауарлары бойынша импортқа тәуелділікті төмендетуге бағытталған инвестициялық жобаларды іске асыруға жұмсалды.Отандық тауар өндірушілерге елеулі қолдауды «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ көрсетеді. Қаралған қаржы жаңа кәсіпорындар құруға және жұмыс істеп тұрған өндірістерді жаңғыртуға бағытталады. Кәсіпорындар заманауи жоғары технологиялық жабдықтарды енгізіп, өндірістік желілерді жаңартып, өнім сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруда. 2024-2026 жылдары қор 153 отандық тауар өндірушіге жалпы сомасы 943 млрд теңгеден астам қолдау көрсетті.«Бәйтерек» холдингінің даму институттары жұмысының негізгі бағыттарының бірі – азаматтарды қолжетімді әрі жайлы тұрғын үймен қамтамасыз ету. 2025 жылы «Отбасы банк» тетіктері арқылы 77 мыңнан астам отбасы баспаналы болды. «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» тарапынан тұрғын үй құрылысын қолдау көлемі 700 млрд теңгеден асты. Бұл шамамен 3 млн шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беруге мүмкіндік берді, бұл елдегі көппәтерлі тұрғын үйді жалпы енгізу көлемінің 22%-ын құрайды.Толық өндірістік цикл – өнеркәсіптік тәуелсіздіктің негізіҚаржылық ынталандыру нақты сектордың дамуымен тығыз байланысты. Үкіметтің басты назарында Президент қойған міндетті жүзеге асыру мақсаты тұр, ол – ел ішінде шикізатты терең өңдеуден бастап, қосылған құны жоғары дайын өнімді шығаруға дейінгі толық өндірістік циклды құру. Локализацияны дамыту импортқа тәуелділікті азайтуға, отандық кәсіпорындардың жүктемесін арттыруға және жаңа жоғары өнімді жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді.Осы жұмыс шеңберінде 2024 жылдан бері Қазақстанда ауқымды инвестициялық жобалар жүзеге асырылуда. Жеңіл өнеркәсіпте мақта өңдеудің толық циклін қалыптастыру негізгі векторға айналды: мәселен, Түркістан облысындағы «TURAN» АЭА аумағында «Түркістан тоқыма» ЖШС LIHUA GROUP-пен бірлесіп иіруден бастап дайын үй тоқыма бұйымдарын шығаруға дейінгі барлық кезеңді қамтитын толық өндірістік циклді заманауи тоқыма кешенін салады. Кәсіпорын мақтаны терең қайта өңдеп, жаңа текстиль өнімін шығарады. Онда 1,3 мың жұмыс орыны құрылады.Қазақстандық автомобиль жасау саласы сапалы динамика көрсетіп отыр, мұнда кәсіпорындардың құзыреті бұрынғы ірі тораптық құрастырудан бүгінгідей шағын тораптық құрастыру операцияларын орындауға ауысқан. Соның арқасында кейбір автомобиль маркалары бойынша локализациялаудың орташа деңгейі 40%-ға жетті. 2024-2025 жылдар аралығында қуаттылығы жылына 70 мың авто болатын Kia Qazaqstan және мультибрендтік Astana Motors Manufacturing Kazakhstan автозауыттары пайдалануға берілді. Соңғысы жылына Changan, Great Wall Motor және Chery үшін 120 мың авто шығарады.Сонымен қатар құрамдас база да кеңейтілуде: Саран қаласында Tengri Tyres шина зауыты іске қосылды, Алматыда Hyundai мультимедиялық жүйелерін, HVAC модульдерін және еден жабындарын шығаратын Kazakhstan Mobility Engineering және автоорындықтар шығаратын Almaty Autoparts Production кәсіпорындары, ал Қостанайда автокомпоненттердің мамандандырылған Локализациялық орталығы жұмыс істейді.Ауыл шаруашылығы және теміржол машиналарын жасауда «АгромашХолдингKZ» базасында John Deere техникасын өндіруді бастау, Valmont Industries компаниясының Valley жаңбырлатып су шашу машиналарын локализациялау, Астанада швейцариялық Stadler жолаушылар вагондарын құрастыру және Wabtec локомотив зауытында локализация деңгейін 45%-ға жеткізу маңызды қадам болды.Сонымен қатар, XCMG Group-пен («Barys Truck Manufactory» ЖШС) арнайы техникалар, Саранда Samsung компаниясының теледидарлары мен кір жуғыш машиналарын шығару және Алматыдағы Xiaomi теледидарларын құрастыру жолға қойылған.Сондай-ақ, Петропавл қаласында «ҚАЗТЕХМАШ» машина жасау зауыты» ЖШС-нің өндірістік алаңында LiuGong әлемдік брендінің жол-құрылыс техникалары өндірісі ұйымдастырылды.Металлургия мен химия өнеркәсібінде үлкен диаметрлі болат құбырларды («ТЭМПО-Казахстан»), алюминий қаптамасын («QazAlPack»), алюминий радиаторларын («Silumin of Qazaqstan»), сондай-ақ сұйық шыны, натрий силикаты және метилэтанол шығаратын зауыттар іске қосылды.Мұндағы жүйелі нәтижені кешенді мемлекеттік қолдау қамтамасыз етіп отыр. Өнеркәсіптік жобаларға «Бәйтерек» холдингінің даму институттары арқылы ұзақ мерзімге жеңілдікпен қаржы берілуде, 21 инвестициялар туралы келісім жасалған, «Атырау», «Ақтөбе», «Қорқыт Ата» және «Алатау» ИСЛК»-ларды қоса алғанда 11,1 трлн теңгеден астам инвестиция тартқан 18 арнайы экономикалық аймақ жұмыс істеп тұр.Жалпы алғанда ішкі тұрақты сұраныстың, ЕАЭО мен Орталық Азия нарығына шығу мүмкіндігінің болуы, шикізат базасы мен өнеркәсіптік преференциялар инвесторларды қарапайым құрастыру өндірісінен отандық қосылған құнның жоғары үлесі бар толыққанды тізбектерді қалыптастыруға көшуге ынталандырып отыр.Ірі кәсіпорындардың айналасындағы шағын және орта бизнесМемлекет басшысының тапсырмалары шеңберінде Үкімет ірі кәсіпорындардың айналасында тұрақты ШОБ желісін құруды көздейтін кәсіпкерлікті дамытудың жаңа моделін қалыптастыруда. Тауарлар мен жиынтықтауыштарды өндіруге, қызметтер көрсетуге және сервис жасауға қатысы бар өңірлік бизнесті дамытуға басты назар аударылып отыр. Бұл тәсіл өндірістік кооперацияны кеңейтеді, ел ішінде қосымша құнды локализациялауға және құруға ықпал етеді.Мұндай экожүйені қалыптастыру үшін мемлекет бизнесті қолдаудың қаржылық құралдарын жетілдіруде. Негізгі тетіктердің бірі – 2025 жылы іске қосылған «Өрлеу» жеңілдікпен қаржыландыру бағдарламасы. Ол жұмыс істеп тұрған өндірістерді кеңейтуге, кәсіпорындарды технологиялық жаңғыртуға және өңдеуші өнеркәсіп, агроөңдеу, логистика, білім беру, сондай-ақ денсаулық сақтауды қоса алғанда, экономиканың басым секторларында жаңа инвестициялық жобаларды іске қосуға бағытталған.2025 жылы «Өрлеу» бағдарламасы аясында 588 млрд теңге сомасына 2 278 жоба қаржылай қолдау алды. Бағдарламаның жинақталған портфелі ірі индустриялық-экономикалық орталықтар мен индустриалды дамыған өңірлерде ең жоғары белсенділік көрсетті. Тартылған қаражат көлемі бойынша Алматы қаласы (104 млрд теңгеге 319 жоба), Астана қаласы (90 млрд теңгеге 268 жоба), Алматы облысы (56 млрд теңгеге 150 жоба) және Шымкент қаласы (52 млрд теңгеге 182 жоба) көш бастап шықты. Қаржының едәуір көлемі Қостанай (30 млрд теңге), Қарағанды (29 млрд теңге) және Ақтөбе (23 млрд теңге) облыстарына бағытталды.2026 жылдың басынан бастап «Өрлеу» бағдарламасы аясында 23 млрд теңге шамасында тағы 131 жоба қаржыландырылды. Биыл қаражаттың ең көп көлемін Ақтөбе облысы тартты, онда ірі бастамаларды жүзеге асыру есебінен 7,4 млрд теңгеге 12 жоба қаржыландырылды. Жоғары қарқын Астана (4 млрд теңгеге 24 жоба), Алматы (3,7 млрд теңгеге 21 жоба) және Шымкент (1,4 млрд теңгеге 12 жоба) қалаларында, сондай-ақ Қарағанды (0,7 млрд теңгеге 8 жоба) және Абай (0,7 млрд теңгеге 10 жоба) облыстарында сақталып отыр.Қаржы екінші деңгейлі банктер мен «Даму» қорының біріге қаржыландыру шарттары арқылы ұсынылып отыр, бұл ретте түпкі қарыз алушы үшін мөлшерлеме 12,6%-дан аспайды. Қаржыландырудың максималды көлемі инвестициялық жобалар үшін 7 млрд теңгеге және айналым қаражатын толықтыру үшін 3,5 млрд теңгеге жетеді. Президенттің тапсырмасын орындау мақсатында Үкімет 2025 жылдың соңында бекіткен «Іскер аймақ» шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасы аясында ауылдық елді мекендердегі, аудан орталықтарындағы және шағын қалалардағы микро және шағын кәсіпкерлік жобаларына қолдау көрсетіліп келеді. Жергілікті өндіріске, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуге, қолөнерге және аймақтық қосылған құн тізбегін құратын басқа да бағыттарға басымдық берілген. Қызметтің басым түрлерінің тізбесін әкімдіктер аумақтардың мамандануын ескере отырып айқындайды.Кәсіпкерлерді қолдау несиелерді субсидиялаудан және инженерлік желілерге қосылудан бастап үй-жайларды, жер учаскелерін беруге және оқытуға дейінгі қаржылық, инфрақұрылымдық және консультациялық шараларды қамтиды. Осы жылдың шілде айының соңындағы жағдай бойынша мамандар 127 аудан мен 16 қалаға 146 рет барып, кәсіпкерлерге 1,8 мыңнан астам кеңес берді. Бағдарламаны жүзеге асыруға 2026 жылы 24 млрд теңге қарастырылған, бұл 5 мыңға жуық жаңа жобаны қолдауға мүмкіндік береді. Тамыз айының басында жалпы сомасы 18 млрд теңге болатын 266 жоба қолдау тапты.Қабылданып жатқан шаралар ірі кәсіпорындардың айналасындағы отандық жеткізушілердің желісін кеңейтуге, сондай-ақ өнімді, сервисті және мердігерлік жұмыстарды локализациялауға ШОБ тарту үшін жағдай туғызады. Бұл өндірістік кооперацияны дамытуға, өңірлерде жұмыспен қамту мен бизнес табысының өсуіне, сондай-ақ экономиканы әртараптандыруға ықпал етеді.Энергетикадағы қазақстандық мазмұн үлесіОтандық өндірушілерді қолдаудың жеке бір бағыты жабдықтарды, тауарлар мен қызметтерді ең ірі тұтынушылардың бірі саналатын энергетикалық сектормен де байланысты.Үкімет Энергетика министрлігі атынан жер қойнауын пайдаланушылармен бірлесіп мұнай-газ жобаларын жүзеге асыру кезінде пайдаланылатын тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алудағы қазақстандық мазмұн үлесін ұлғайту жөніндегі шаралар кешенін жүйелі түрде жүзеге асырып келеді. Негізгі міндет – отандық өндірушілерден сатып алу көлемін ұлғайту ғана емес, сонымен қатар ұлттық өнеркәсіптің ұзақ мерзімді дамуын қамтамасыз ететін мемлекеттің, ірі операторлар мен бизнестің өзара іс-қимылының тұрақты жүйесін құру.Отандық өндірушілерді қолдауды күшейту үшін заңнама жетілдірілуде. Жер қойнауын пайдаланушылардың келісімшарттарында тауарларды сатып алу кезінде жергілікті қамтудың ең аз үлесі бекітіледі, елішілік құндылық бойынша міндеттемелерді орындау үшін жауапкершілік күшейтіледі. Отандық өндіруші болған жағдайда сатып алу қазақстандық тауар өндірушілер арасында жүргізіледі, ал елішілік құндылықтың ең аз үлесі жұмыстар мен қызметтерде 50% және жобалау жұмыстарында 80% деңгейінде белгіленген.Еліміздің Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған секілді ірі мұнай-газ жобаларына ерекше көңіл бөлініп отыр. «Теңізшевройл», «Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг Б.В.» және NCOC операторларымен бірлесіп қазақстандық тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің үлесін жыл сайын ұлғайтуды, ұзақ мерзімді шарттар мен офтейк-келісімшарттар жасасуды, жаңа өндірістерді локализациялауды, сондай-ақ белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізу бойынша компаниялардың басшылығы үшін KPI енгізуді көздейтін жергілікті қамтуды дамытудың бес жылдық бағдарламалары жүзеге асырылуда. 2025 жылдың қорытындысы бойынша осы бағдарламаларды орындау елішілік құндылықты арттыру және отандық өндірушілердің ірі мұнай-газ жобаларына қатысуын кеңейту жөнінен оң серпінді көрсетті.Мұнай-газ саласындағы машина жасауды дамытуға да ерекше көңіл бөлінуде. IMBC орталығымен бірге ірі операторлардың қажеттіліктері де зерделенді: нәтижесінде 19 перспективалы тауар санаты анықталды, 120 мыңнан астам позиция қаралды және жоғары сұранысқа ие 160-тан астам өнім түрі анықталды. Олардың негізінде өндірістерді Қазақстанда локализациялау үшін нақты бағыттар қалыптастырылды.Бүгінгі таңда Қазақстанда мұнай-газ саласына арналған бірегей жабдықтардың 10 өндірісі локализацияланды, олар – бекіту арматурасы мен бақылау-өлшеу аспаптарынан бастап химиялық реагенттерге, композиттік материалдарға және коррозияға қарсы жабындарға дейінгі өндіріс орындары. 2027 жылға дейін әлемнің жетекші өндірушілерін тарта отырып, сұранысқа ие өнімдердің тағы 15 өндірісін локализациялау жоспарлануда.Сонымен бір мезгілде мұнай-газ компаниялары мен отандық өндірушілер арасында ұзақ мерзімді шарттар мен офтейк-келісімшарттар жасасу тәжірибесі де кеңейтілуде. Егер 2024 жылдың қорытындысы бойынша мұндай ұзақ мерзімді келісімдердің сомасы 21 млрд теңгені құраған болса, 2025 жылы ол екі еседен астам, яғни 49 млрд теңгеге дейін ұлғайды. Оң динамика 2026 жылы да сақталмақ. Министрлік импортты алмастыру әлеуетін анықтау мақсатында сатып алуларға тұрақты негізде талдау жүргізіп келеді, сондай-ақ мұнай-газ саласы үшін жабдықтар мен қызметтерді жеткізуге қазақстандық өндірушілердің қатысуын кеңейту бойынша жер қойнауын пайдаланушылармен бірлескен кеңестер ұйымдастырылуда.Шаралар кешені елішілік құндылықты нығайтуға, өнеркәсіптік базаны кеңейтуге және қазіргі заманғы өндірістерді локализациялауға бағытталған. Бұл мұнай-газ саласының импортқа тәуелділігін төмендетуге, технологиялық құзыреттерді дамытуға, инвестициялар тартуға және жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал етеді.Отандық өндірушіні қолдау – экономикалық өсудің жаңа моделінің негізіҚазақстан Республикасының жаңа Конституциясында ұлттық экономиканы одан ары жаңғырту және азаматтардың әл-ауқатын дәйекті түрде арттыру үшін берік құқықтық және институционалдық іргетас қаланды. Жергілікті өндірісті дамыту, қазақстандық қамту үлесін кеңейту және бизнесті қаржылық қолдау жөніндегі шаралар кешенін жүзеге асыру негізгі конституциялық бағдарларға тікелей жауап бола алады.Мемлекет қабылдайтын барлық шаралар нәтиже беруде: өндіріс пен инвестиция көлемі өсуде, отандық кәсіпорындар саны артуда, ШОБ үшін мүмкіндіктер кеңеюде, қазақстандық өнімнің ішкі және сыртқы нарықтардағы позициясы нығаюда. Толық өндірістік циклды құру, ШОБ-тың аймақтық белдеуін тиімді локализациялау және дамыту – өнеркәсіп пен ел экономикасының орнықты дамуының негізіне айналуда.Осылайша, отандық тауар өндірушілерді ынталандыру өнеркәсіптік саясаттың ағымдағы құралы ғана емес, мемлекеттік дамудың жаңа кезеңіндегі Қазақстанның ұзақ мерзімді экономикалық тәуелсіздігі мен бәсекеге қабілеттілігінің басты драйверіне айналып келеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1271236?lang=ru

2026 жылы Қазақстанда «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында 12 мың шақырым инженерлік желі жөнделеді. Осы мақсаттарға 1,1 трлн теңгеден астам қаражат жұмсалады. Бұл туралы Үкімет отырысында ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев мәлімдеді.Оның айтуынша 759 млрд теңге құрылыс жұмыстарына қаржыландырылды. Ал 379 млрд теңге бойынша ЕРС-мердігері айқындалған жобалар шеңберінде жобалау-сметалық құжаттама әзірленіп, отандық тауар өндірушілерден материалдар сатып алу жұмыстары жүргізілуде.2026 жылы сондай-ақ 8 кәсіпорынды инфрақұрылымның аса жоғары тозу аймағынан тозу деңгейі орташа санатқа шығару жоспарланған.2025 жылы «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында қаржыландыру көлемі 547 млрд теңге болатын 6,6 мың шақырым инженерлік желі жөнделді. Бұдан бөлек, 8 кәсіпорын тәуекелі жоғары «қызыл» аймақтан шығарылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1264596?lang=ru

2029 жылға қарай Қазақстанда коммуналдық желілердің тозуын 40%-ға дейін төмендету жоспарлануда  📌Президент тапсырмасы бойынша әзірленген «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы шеңберінде Қазақстан бойынша желілік инфрақұрылымның тозуын орта есеппен 40%-ға дейін қысқарту жоспарлануда. Бұл туралы Үкімет отырысында ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев мәлімдеді. «2025-2029 жылдары инвестициялардың жалпы көлемі 13 трлн теңгені, оның ішінде коммуналдық секторға – 6,8 трлн теңгені және энергетика секторына – 6,2 трлн теңгені құрайды. Бұл қаражат 84 мың ша0ырым желіні жөндеуді және жаңғыртуды, 7 309 мегаватт қуатты іске қосуды, 27 энергия өндіру нысанын салуды және реконструкциялауды қамтамасыз етеді. Нәтижесінде желілік инфрақұрылымның тозуы ел бойынша орташа есеппен 40%-ға дейін қысқарады деп күтілуде. Нысандардағы апаттылық деңгейі 25%-ға дейін қысқарады», — деді Асан Дарбаев. 2024 жылы Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы қабылданды. Бағдарламаны қамту жылу, электр, сумен жабдықтау және су бұру салаларындағы табиғи монополиялардың 247 субъектісін құрайды.2029 жылға қарай 70 коммуналдық кәсіпорынды тәуекелі жоғары дағдарыстық аймақтан шығару жоспарланып отыр.   Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1264551?lang=ru

2026 жылғы 24 шілдеде Астана қаласында гибридті форматта «Қазақстан Республикасында Орхус конвенциясының қағидаттарын іске асыру» тақырыбында жыл сайынғы дөңгелек үстел өтті. Іс-шара ЕҚЫҰ-ның Астанадағы бағдарламалар кеңсесінің қолдауымен Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі мен «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК бірлесіп ұйымдастырды.Дөңгелек үстел жұмысына Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының, «Қазақстанның экологиялық ұйымдарының қауымдастығы» заңды тұлғалар бірлестігінің, өңірлік Орхус орталықтарының, үкіметтік емес және халықаралық ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ тәуелсіз сарапшылар қатысты.Іс-шараның бірінші сессиясы Орхус конвенциясының қағидаттарын іске асыруда жұртшылықтың қатысуы мен сот төрелігіне қол жеткізу мәселелеріне арналды. Сессия барысында өңірлік Орхус орталықтары мен үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қоғамдық қатысуды қамтамасыз ету және азаматтардың экологиялық құқықтарын қорғау тетіктерін жетілдіру мәселелері бойынша өз тәжірибелерімен бөлісіп, бірқатар өзекті мәселелер мен ұсыныстарды ортаға салды.Екінші сессия экологиялық ақпаратқа қол жеткізу және оны заманауи цифрлық құралдарды пайдалана отырып тарату мәселелеріне арналды. Сессия барысында Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК-ның өкілдері экологиялық ақпаратты жинауды, жүйелеуді және таратуды қамтамасыз ететін цифрлық жүйені таныстырды. «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының өкілдері ғарыштық мониторингтің мүмкіндіктерімен таныстырып, оның қоршаған ортаның жай-күйін бақылау және өзекті экологиялық ақпарат алу үшін қолданылуын көрсетті.Іс-шара қорытындысы бойынша экологиялық ақпаратқа қол жеткізу жүйесін одан әрі дамытуға, жұртшылықтың экологиялық маңызы бар шешімдерді қабылдау процесіне қатысуын кеңейтуге, сондай-ақ мемлекеттік органдар, Орхус орталықтары, үкіметтік емес ұйымдар мен жұртшылық арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған ұсынымдарды қамтитын хаттамалық шешім қабылданды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1263473?lang=ru

2026 жылғы 23–24 шілде күндері Астана қаласында (Sheraton қонақ үйі) Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК Қазақстан Республикасы Экология және «Жасыл Академия» ғылыми-білім беру орталығымен бірлесіп «Стратегиялық экологиялық бағалау: халықаралық тәжірибе, нормативтік негіздер және Қазақстан Республикасында қолдану практикасы» атты семинар-тренинг ұйымдастырып, өткізді.Іс-шара Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 51-бабын іске асыру шеңберінде ұйымдастырылып, стратегиялық экологиялық бағалау (СЭБ) саласындағы мемлекеттік органдар мамандарының, стратегиялық құжаттар мен бас жоспарларды әзірлеушілердің, бизнес және сарапшылық қоғамдастық өкілдерінің кәсіби құзыреттерін арттыруға бағытталды.Семинар барысында қатысушылар СЭБ-ті қолданудың халықаралық тәжірибесін, оны Қазақстанда жүргізудің нормативтік-құқықтық негіздерін, бағалау кезеңдері мен рәсімдерін, аумақтарды жоспарлау кезінде халық денсаулығы факторларын ескеру мәселелерін, сондай-ақ қоғамдық талқылаулар мен консультацияларды өткізу тетіктерін қарастырды.Іс-шараның ашылуында Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Экологиялық мәдениет және саясат департаментінің директоры Даулет Есмағамбетов пен «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК бас директоры Асхат Сұлтанбекович Кожумов қатысушыларға кіріспе сөз сөйлеп, стратегиялық экологиялық бағалауды орнықты дамуды қамтамасыз етудің және экологиялық тұрғыдан негізделген шешімдер қабылдаудың маңызды құралы ретінде қолданудың маңызын атап өтті.Семинардың модераторы – экономика ғылымдарының докторы, профессор, «Жасыл Академия» ғылыми-білім беру орталығының директоры Бахыт Есекина.Семинар жұмысына спикерлер мен сарапшылар ретінде мыналар қатысты:* Бахыт Есекина – «Жасыл Академия» ҒБО директоры;* Жанар Тюлюбаева – Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің «Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК Гигиена және денсаулықты қорғау департаментінің директоры;* Ербол Оразбеков – Еуропалық Одақтың SWITCH-Asia жобасының ұлттық сарапшысы;* Балжан Жартыбаева – Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Экологиялық мәдениет және саясат департаментінің өкілі.Семинар бағдарламасы теориялық және практикалық сабақтарды қамтыды. Ерекше назар стратегиялық экологиялық бағалау рәсімесін практикалық тұрғыдан қолдану мәселелеріне аударылды. Қатысушылар СЭБ жүргізудің кезеңдік алгоритмімен танысып, практикалық кейстерді талқылап, оны Қазақстанда енгізудің өзекті мәселелерін қарастырды.Семинарға жергілікті атқарушы органдардың өкілдері, бас жоспарлар мен стратегиялық құжаттарды әзірлеушілер, бизнес және үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қатысты.Оқыту қорытындысы бойынша қатысушыларға семинардан өткені туралы атаулы сертификаттар табысталды. ‎📧 seminar.iac@iacoos.kz  info@green-academy.kz 🌐 https://iacoos.kz  www.green-academy.kz Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1263380?lang=ru

Шілдедегі үш аптаның қорытындысы бойынша ӘМАТ бағасының орташа индексінің -0,1%-ға төмендеуі жыл басынан бері алғаш рет тіркелді. Бұл дерек Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткізілген әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары мен инфляция бағасын тұрақтандыру мәселесі жөніндегі кеңесте айтылды.Маусым қорытындысы бойынша елдегі жылдық инфляция 10,3% (мамырда 10,4%). Орташа республикалық деңгейден жоғары жылдық инфляция деңгейі еліміздегі 11 өңірде байқалды. Ең жоғары көрсеткіш Ұлытау, Солтүстік Қазақстан, Жетісу мен Ақмола облысында тіркелді.Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова хабарлағандай, шілде мен тамыз дәстүрлі түрде негізгі азық-түлік бағасын маусымдық тұрақтандыру кезеңі. Соңғы аптада қызанақ (-15,1%), қияр (-18,2%), сәбіз (-5,2%) және жұмыртқа (-2,4%) айтарлықтай арзандады. Сонымен қатар, кейбір ет өнімдеріне, қой етіне (2%), жылқы етіне (1,3%) және тартылған етке (0,6%) бағаның өсуі сақталуда.Осыған байланысты Серік Жұманғарин Үкіметтің одан арғы іс-қимылын айқындау үшін өндіріс көлемін, ішкі тұтыну мен экспорттық жеткізілімді ескере отырып, ет және ет өнімдерін өндіру нарығына егжей-тегжейлі талдау жүргізуді тапсырды.Бағаны одан әрі тұрақтандырудың негізгі факторының бірі ішкі өндірісті ұлғайту және отандық өндірушілерді мемлекеттік қолдау шараларын кеңейту. Жыл соңына дейін өсімдік майын тазартатын үш зауытты пайдалануға беру жоспарлануда. Бұл ішкі нарықтағы күнбағыс майын ұлғайтуға мүмкіндік береді.Жақын арада нан пісіру саласының 40 кәсіпорны үшін электр энергиясына жеңілдетілген тарифті көздейтін нормативтік құқықтық акт күшіне енеді. Бұл шара өндірістік шығынды төмендетуге мүмкіндік беріп, нан-тоқаш өнімінің тұрақты бағасын сақтауға ықпал етеді.Бұдан басқа, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ ел ішінде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының темір жол тасымалына 70% жеңілдік ұсынады. Жергілікті атқарушы органдарға осындай тасымалдарға мониторинг жүргізуді және бағаның негізсіз өсуіне жол бермеу бойынша қарсы міндеттемелерді қолдаудың осы шарасын алушылардың орындауын бақылауды қамтамасыз ету тапсырылды.Кеңесті қорытындылай келе, Серік Жұманғарин мемлекеттік органдар мен әкімдіктерге нарық қатысушыларымен атаулы жұмысты күшейтуді тапсырды.«Бағаның айтарлықтай өсуінің әрбір жағдайы бойынша жеткізілімнің барлық тізбегін талдау және қымбаттаудың себебін жою қажет. Бейінді министрліктер мен әкімдіктерге ірі көтерме жеткізушілермен және импорттаушылармен кездесулер өткізуді, қолданыстағы кедергілерді айқындауды және баға тұрақтылығын қамтамасыз ету бойынша қарсы міндеттемелерді міндетті түрде қабылдаған кезде мемлекеттік қолдаудың қажетті шараларын әзірлеуді тапсырамын. Дәл осындай жүйелі жұмысты тиісті нарықтардың ерекшеліктерін ескере отырып, азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен ақылы қызметтер саласында да ұйымдастыру қажет. Әрбір мемлекеттік орган өз құзыреті шегінде көзделген шаралардың іске асырылуын қамтамасыз етуі тиіс», — деп атап өтті Серік Жұманғарин.Бұдан бөлек, вице-премьер ғылым және жоғары білім, сондай-ақ ағарту министрліктерімен білім беру қызметтерінің құнын тұрақтандыру мәселелері бойынша кеңес өткізді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1262905?lang=ru

Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы – Қазақстан Республикасындағы ең ірі ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың бірі. Қорық 1968 жылдың сәуір айында Орталық Қазақстанның бірегей дала және сулы-батпақты экожүйелерін сақтау мақсатында құрылды. Қорықтың жалпы аумағы 543 171 гектарды құрайды.Қорықтың негізін Теңіз және Қорғалжын көлдерін қамтитын бірегей Теңіз–Қорғалжын көлдер жүйесі құрайды. Еуразиядағы құстардың ең ірі қоныс аудару жолдарының тоғысқан жерінде орналасуына байланысты бұл аумақ қоныс аударатын құстардың ұялайтын, аялдайтын және тынығатын маңызды мекендерінің бірі болып табылады. Сондай-ақ мұнда дүниежүзіндегі қызғылт қоқиқаздардың ең солтүстік ұялайтын колониясы орналасқан.Қорықтың табиғатты қорғаудағы ерекше маңызы халықаралық деңгейде жоғары бағаланды. 1976 жылы Теңіз–Қорғалжын көлдер жүйесі Рамсар конвенциясының халықаралық маңызы бар сулы-батпақты алқаптар тізіміне енгізілді. 2007 жылы аумақ IBA (Құстардың маңызды мекендері) дүниежүзілік желісіне қосылды. Кейіннен «Сарыарқа – Солтүстік Қазақстанның далалары мен көлдері» нысанының құрамында ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік табиғи мұралар тізіміне енгізіліп, ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасы аясында Қазақстандағы алғашқы биосфералық резерват мәртебесіне ие болды.Бүгінде Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы еліміздің жетекші табиғат қорғау және ғылыми-зерттеу орталықтарының бірі болып табылады. Қорық аумағында құстардың 365 түрі, сүтқоректілердің 46 түрі, балықтардың 15 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 4 түрі, қосмекенділердің 2 түрі және жәндіктердің 700-ден астам түрі тіркелген. Қорық флорасы жоғары сатыдағы өсімдіктердің 443 түрінен тұрады, бұл Сарыарқа өңірі флорасының шамамен төрттен бір бөлігін құрайды.Бай биоалуантүрлілігі, бірегей табиғи кешендері және халықаралық деңгейде мойындалған табиғатты қорғау мәртебесінің арқасында Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы Қазақстанның ғана емес, бүкіл Еуразияның табиғи мұрасын сақтаудағы аса маңызды орталықтардың бірі болып саналады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1258427?lang=ru

Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлердің саны артуда. 2026 жылғы II тоқсанда Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің бірыңғай тізілімінде 1 776 кәсіпкер тіркелген. I тоқсанмен салыстырғанда тізілімдегі субъекті саны 11,2%-ға өскен.ҚР Ұлттық экономика министрлігі Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің бірыңғай тізілімін қалыптастырып, оны тоқсан сайын жаңартып отырады. Тізілімге ену кәсіпкердің заңнамада қарастырылған мемлекеттік қолдау шараларын алуына және әлеуметтік маңызы бар міндеттерді шешуге арналған жобаларды дамытуына мүмкіндік береді.Әлеуметтік кәсіпкерлік бұл қызметті жүргізіп қана қоймай, сонымен қатар қоғамдық пайда әкелетін бизнесті біріктіреді: мүгедек адамдарды және халықтың әлеуметтік осал тобы өкілдерін жұмыспен қамтып, әлеуметтік маңызды қызмет көрсетеді немесе өзекті әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған жобаларды іске асырады.Тізілім кәсіпкерлердің өтінішін қарап, оның тиісті өлшемге сәйкестігін бағалайтын жергілікті атқарушы органдар жанындағы арнайы комиссия шешімі негізінде қалыптастырылады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1258422?lang=ru

Еліміздегі кәсіпкерлік қызметтің дамуы оң қарқынын сақтап, сыртқы және ішкі экономикалық өзгерістерге төзімділік көрсетеді. Бұл туралы Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин баяндады.Оның айтуынша, биылғы І жартыжылдық қорытындысы бойынша кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы саны 2,9 млн-ды құрады, бұл – 2026 жылдың басымен салыстырғанда 499 мың субъектіге немесе 20,4%-ға артық көрсеткіш. Бұл ретте өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саны 688 597 субъектіні құрады, ал жеке кәсіпкерлер мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың жиынтық саны 1,9 млн-нан 2,3 млн-ға дейін артты.«Шағын және орта кәсіпкерліктің жалпы ішкі өнімдегі үлесі 2021 жылдан бері тұрақты өсіп 33,5%-дан 2025 жылдың қорытындысы бойынша 40,9%-ға дейін ұлғайды. Жеке кәсіпкерлердің өзін-өзі жұмыспен қамтығандар санатына ауысуына қарамастан, экономикадағы бір жұмысшыға шаққандағы жалпы қосылған құнның оң өсуі сақталуда. Тау-кен өндіру өнеркәсібінде 2,9%-ға, құрылыс және ауыл шаруашылығында 2,5%-ға, ақпарат және байланыста 2,4%-ға, сондай-ақ келесі салалар бойынша орта заңды тұлғалар санының өсуі тіркелді: жылжымайтын мүлікпен жасалатын операцияларда 5,8%-ға, қаржы және сақтандыруда 3,2%-ға, өзге де қызметтер 3,1% және басқа да салалар. Тіркелген шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің 60%-дан астамы сауда, ауыл шаруашылығы және өзге де қызметтер көрсету салаларында шоғырланған», — деп атап өтті вице-премьер.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1257656?lang=ru

Халықтың нақты табысы 0,1%-ға өсті, ал экономикадағы жалпы жұмыспен қамту 9,4 млн адамға жетті. Бұл туралы Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин баяндады.Оның айтуынша, бұған жылдық инфляцияның баяулауы ықпал етті, ол маусым айында 10,3%-ға дейін төмендеді. Мемлекет басшысының азаматтардың әл-ауқатын жақсарту жөніндегі тапсырмаларын орындау шеңберінде жаңа өндіріс орындары мен жоғары өнімді жұмыс орындарын құруға бағытталған халықтың табысын арттырудың кешенді жоспары қабылданды.«Экономикада жұмыспен қамтылу өсуді жалғастырып, 9,4 млн адамды құрады. 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша шағын және орта кәсіпкерлікте тұрақты жұмыспен қамтылғандар саны – 4,5 млн адам. Жұмыспен қамтуға және жалпы экономикалық белсенділікке айтарлықтай теріс әсер байқалмайды», — деді Серік Жұманғарин.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1257657?lang=ru

Жаңа топтама Жобалық кеңсе мен салалық жұмыс топтарының жұмысы барысында берілген ұсыныстарды, сондай-ақ Мемлекет басшысының тапсырмаларын, Үкімет қаулылары, Премьер-министрдің тапсырмалары және Жобалық кеңсенің шешімдерін орындау үшін әзірленген түзетулерді біріктірген. Бүгінгі таңда пакетке барлығы 45 өзгеріс енгізілді. Олардың негізгі ережелері 2 шілдеде Ұлттық экономика министрлігінің сайтында және «Ашық НҚА» порталында жарияланған реттеуші саясаттың консультативтік құжатына енгізілді.Премьер- министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткізілген Жобалық кеңсенің 21-ші отырысында қатысушылар кезекті түзетулер тобын қарады. Атап айтқанда, цифрлық активтердің заңды айналымын ынталандыру үшін жеңілдетілген салықтық жағдай жасау ұсынылады. Ол үшін жеке тұлғаларды 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап, 2028 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі кезеңдегі цифрлық активтер қызметі қазақстандық провайдерлері арқылы жасалған цифрлық актив операцияларынан түскен кіріс бойынша жеке табыс салығынан босату көзделген.Түзетулердің жекелеген блогі инвестициялық жобаларды мемлекеттік қолдау тетіктерін жетілдіруге және шетелдік инвесторлар үшін неғұрлым тартымды жағдай жасауға арналған. Атап айтқанда, инвестициялық басым келісімшарттар, сондай-ақ фискалдық преференциялар пакетінде көзделген барлық инвестиция туралы келісімдер жасау тетігін қалпына келтіру ұсынылады. Сонымен қатар инвесторларға қажетті инфрақұрылымды дербес жүргізуге мүмкіндік беру, кейіннен КТС бойынша шегерім тетігі арқылы келтірілген шығынды өтеу ұсынылады.Жаңа пакетке бұрын Жобалық кеңсе отырыстарында әзірленген шешімдер де енгізілген. Олардың қатарында тауарды таңбалау шығысына үстеме шегерім енгізу, мүгедектігі бар адамдар үшін ЖТС бойынша шегерімді кеңейту, әлеуметтік салықтан жекелеген кірістерді босатуды қалпына келтіру, ҚҚС-дан факторинг пен форфейтингіні босату, есепке жатқызылатын ауыл шаруашылығы өнімі бойынша ҚҚС-ны түзету, жеміс шарабына акциз және басқа да бастамалар бар. Пакетке Жобалық кеңсе жұмысы барысында қабылданған 20 шешім кірді.Сондай-ақ пакет салықтық әкімшілендіруді одан әрі цифрландыруға, салық рәсімдерін жетілдіруге және Салық кодексін қолдану барысында анықталған мәселелерді шешуге арналған түзетулермен толықтырылды. Олар салық төлеушілердің өтініштерін, мемлекеттік органдардың, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының және Жоғары аудиторлық палатаның ұсыныстарын ескере отырып дайындалды.Бұл ретте бірқатар бастама заң жобасы Құрылтайдың қарауына енгізілгенге дейін бизнес-қоғамдастықпен пысықтауды да талап етеді. Оларды талқылау Жобалық кеңсе алаңында жалғасады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1257479?lang=ru

Үкіметте Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен кәсіпкерлік қызметті реттеу мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның кезекті 100-ші отырысы өткізілді.Қатысушылар шағын және орта кәсіпкерлікті дамытудың 2025 жылғы қорытындысын шығарып, бизнеске әкімшілік жүктемені одан әрі төмендету шараларын қарастырды. Сондай-ақ өсімдік карантині, астық нарығы мен электрондық лотереяларды реттеу саласындағы бақылауды күшейтуге арналған заңнамалық бастамаларға қолдау білдірді.2025 жылы шағын және орта кәсіпкерлік секторы ел экономикасындағы өз позициясын нығайтуды жалғастырды. Ұлттық экономика вице-министрі Ерлан Сағынаевтың айтуынша, 2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда 2,36 млн шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі тіркелсе, бүгінде оның 2,18 млн-ы жұмыс істеп тұр. Соңғы бес жылда жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың үлесі 84,3%-дан 92,2%-ға артып, 7,9 пайыздық тармаққа өсті. Кәсіпкерлік сектордың негізгі бөлігін шағын бизнес алады, 2 357 172 субъект.  Шағын және орта бизнестің ел экономикасына қосқан үлесі де өсуде. Егер 2020 жылы оның ЖІӨ-дегі үлесі 32,9% болса, 2025 жылы 40,9%-ға жетті. Оның ішінде шағын бизнестің үлесі 33,7%, орта бизнестің үлесі 7,2%.Отырыста айтылғандай, мемлекет реттеуді цифрландыру мен әкімшілік рәсімді қысқарту жұмысы жалғасуда. 2025 жылы бизнесті тексеру 4,9%-ға төмендеді. Біліктілік талабына сәйкестікті тексеру 69,5%-ға, 1 173-тен 358-ге қысқарды.Жоспардан тыс тексеру 47 154-тен 46 884-ке дейін, басқа тексеру 4 993-тен 3 449-ға дейін азайды.Рұқсат беру жүйесін оңтайландыру жалғасуда. Төтенше жағдайлар, Ішкі істер және Ауыл шаруашылығы министрліктері жеке рұқсат құжатын беру мерзімін қысқартып, бұл кәсіпкерлерге 6-дан 18 күнге дейін үнемдеуге мүмкіндік берді. Есептілікті қысқарту да жүргізілуде. Қолданыстағы 192 ақпараттық құралдың 15%-ын да азайту ұсынылды. Қазірдің өзінде 79 құрал немесе жалпы көлемнің 40,7%-ы автоматтандырылды.Атап айтқанда, «Е-Қаржымині» жүйесінде 10 есептілік нысаны электрондық форматқа көшірілді. Отырыстағы тағы бір мәселе – азаматтарды электрондық жедел және тираждық лотереяларға шамадан тыс тарту тәуекелін азайтуға бағытталған заңнамаға түзетулер.Өзгеріс енгізуге азаматтардың мемлекеттік органдарға келіп түскен өтініші себеп болды. Туризм және спорт министрлігінің ақпараты бойынша, халықтың электрондық лотереяларда ірі қаржылық шығынға ұшырауы жиілеп кеткен (мысалы, Ақтөбе облысы мен Шымкент қаласының тұрғындары арасында айтарлықтай шығын фактісі тіркелді). Қазіргі уақытта елімізде осындай қызметті жүзеге асыратын 200-ден астам ұйым жұмыс істейді. Түзетулер арқылы «лофтпарктарда» электрондық тираждық лотерея ойыны арасындағы аралықты ұлғайту ұсынылды. Енді оны әр үш минут сайын емес, 30 минутта бір рет өткізу қажет.Сонымен қатар белгілі бір уақыт аралығында лотерея операторынан сатып алынатын электрондық жедел лотерея билетінің санына да шектеу енгізіледі. Отырыс барысында агроөнеркәсіптік кешендегі құқықтық реттеуге ерекше назар аударылды.Облысаралық өнімді тасымалдау кезінде міндетті карантиндік сертификаттың жойылуына байланысты 2025 жылы карантиндік объектілердің бақылаусыз таралу қаупі туындады. 2023 жылы 158,5 млн теңге айыппұл сомасына 1 986, 2024 жылы 208,1 млн теңге сомасына 2 093 құқық бұзушылық анықталды.Түзетулер арқылы карантин енгізілген өнімді облысаралық тасымалдау кезінде карантиндік сертификатты қайтадан міндетті ету, ол болмаған жағдайда әкімшілік жауапкершілік тағайындау ұсынылады. Айыппұл мөлшері жеке тұлғалар үшін 20 АЕК; лауазымды тұлға, шағын кәсіпкерлік субъектісі мен коммерциялық емес ұйымдарға 30 АЕК; орта кәсіпкерлік субъектілеріне 40 АЕК; ірі кәсіпкерлік субъектісіне 100 АЕК.Тағы бір шешім, жаңа егін жиын-терімі алдында астық қабылдау кәсіпорындарын жыл сайынғы тексеруді қайтару. Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлы атап өткендей, елде астық қабылдау кәсіпорындарын (АҚК) жүйелі тексеру 2018 жылдан бері жүргізілмеген. Оның айтуынша, бұл заңнамадағы өзгерістер мен жалпы тексеру жүргізудің тәсіліне байланысты.Қолданыстағы тәсіл астықты қабылдаудан бастап оны сақтау, кейіннен жөнелтуге дейінгі барлық технологиялық циклдің үздіксіз, кешенді мониторингін қамтамасыз ете алмайды.Нәтижесінде, соңғы бес жылда тексеру іс-шарасы тек төрт облыстағы кәсіпорында жүргізілген. Бұл дәнді дақылды кептіру мен сақтау кезіндегі технологиялық талаптың бұзылу қаупін едәуір арттырған. 2024 жылы 37 рет астық туралы заңнама талабын бұзу фактісі анықталып, 31 бизнес субъектісі жауапкершілікке тартылған. 2025 жылы осындай 11 мысал тіркеліп, төрт кәсіпорын жауапқа тартылды. «Астық туралы» заңға, Кәсіпкерлік кодексіне және әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске енгізілген түзетулерде астық қабылдау кәсіпорындарын жыл сайын міндетті түрде тексеру, сондай-ақ белгіленген талапқа сәйкес келмегені үшін әкімшілік жауапкершілік енгізу көзделген. Реформа «QOLDAU» платформасында «АgriВonds» астық қолхаты жүйесінде тіркелген 189 бизнес субъектісіне әсер етеді. Бұл шара жаңа астықты қауіпсіз сақтап, үздіксіз қабылдауға мүмкіндік береді.Комиссия ВАК отырысында қаралған мәселелерге реттеушілік әсерді талдау нәтижесін мақұлдады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1257444?lang=ru

Ұлттық статистика бюросының дерегі бойынша, 2026 жылғы бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша Қазақстанда ЖІӨ нақты өсуі қаңтар-мамырмен салыстырғанда 0,4 пайыздық тармаққа жеделдеп, 4,1%-ға жетті.Өсудің негізгі драйвері мұнайға жатпайтын сектор болып қала береді. Ұлттық экономика министрлігінің бағалауы бойынша оның өсуі 5% - дан асады. Өткен жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда мұнай өндіру көлемінің 8,4% - ға төмендеуіне қарамастан, экономиканың нақты секторы 5,1% - ға, қызмет көрсету саласы 3,5% - ға өсті.Экономика шикізатқа жатпайтын сала есебінен өсуді жалғастыруда. ЖІӨ өсімінің 80% - дан астамын дамудың ең жоғары қарқынын сақтайтын өңдеу өнеркәсібі, құрылыс, сауда және көлік қамтамасыз етті.Құрылыс өсу қарқыны бойынша көшбасшы болып қала береді. Бірінші жартыжылдықта орындалған құрылыс жұмыстарының көлемі 15,2% - ға ұлғайды. 8,5 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл өткен жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 6,7% - ға артық.Өңдеу өнеркәсібінде өндіріс көлемі 9,8% - ға өсті. Алты айдың қорытындысы бойынша шығарылған өнім көлемі 16,2 трлн теңгеге жетті. Бұл тау-кен өндіру саласының көрсеткішінен жоғары. Шамамен 15,9 трлн теңге.Өңдеу өнеркәсібінің 40% - дан астамын құрайтын металлургиядағы өндірістің өсу қарқынының төмендеуіне қарамастан, өңдеу секторының өсуін басқа өндірістер қамтамасыз етті. Дайын металл бұйымдарын шығару 39,9% - ға, автомобильдер 31,6% - ға, фармацевтикалық өнімдер 43,6% - ға, химиялық өнімдер 20,7% - ға, резеңке және пластмасса бұйымдары 21,8% - ға, құрылыс материалдары 14,1% - ға, тамақ өнімдері 14,7% - ға ұлғайды.Экономиканың басқа салаларында да оң динамика сақталуда. Сауда көлемі 5,7%-ға, ауыл шаруашылығы 4,4% - ға, байланыс қызметі 4,3% - ға өсті.Көлік-логистика саласы 7,1% - ға өсті. Өсім қосалқы көлік қызметінің 14% - ға артуымен, темір жол жүк тасымалы көлемінің 4,9% - ға және автомобиль жүк тасымалы көлемінің 11,4% - ға ұлғаюымен қамтамасыз етілген.Жоғары инвестициялық белсенділік сақталуда. Негізгі капиталға салынған инвестиция 9,6% - ға өсті. Ең елеулі өсім ақпарат және байланыс саласында. Ол 2,3 есеге, электрмен жабдықтау 61,4%-ға, өңдеу өнеркәсібі 33,3%-ға, ауыл шаруашылығы 24,6%-ға және көлік 11,6%-ға байқалды.Осылайша, шикізатқа жатпайтын салалардың қарқынды дамуы мен жоғары инвестициялық белсенділік Қазақстанның экономикалық өсуінің тұрақты негізін қалыптастыруды жалғастыруда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1257331?lang=ru

Алматы әкімі Дархан Сатыбалды Республика алаңында аяқталған көріктендіру жұмыстарының нәтижесімен танысты. Жұмыс сапары барысында оған қаланың басты қоғамдық кеңістіктерінің бірі – Республика алаңын қайта жаңғырту қорытындысы таныстырылып, сондай-ақ Сәтбаев көшесінің Байзақов көшесінен Луганский көшесіне дейінгі аралығын кешенді көркейту жобасының жүзеге асырылу барысы баяндалды.Жобаның тұжырымдамасын Ұлыбританияның Лондон қаласындағы LDA Design компаниясы әзірлеген. Бұл жұмысты Алматы қаласының Қоғамдық кеңістіктерді дамыту басқармасы «қасбеттен қасбетке дейін» қағидаты негізінде жүргізді.Жобаның басты мақсаты – жүргіншілерге басымдық берілетін, заманауи, қауіпсіз әрі жайлы орта қалыптастыру. Республика алаңында көріктендірілген аумақтың жалпы көлемі 4,5 гектар.Алаңда қоғамдық кеңістіктің жабындары толық жаңартылып, инженерлік желілер, сыртқы жарықтандыру және автоматтандырылған суару жүйесі заман талабына сай жаңғыртылды. Құрылыс барысында пайдалану мерзімі 10 жылдан заманауи, төзімді материалдар қолданылды. Бұл алдағы уақытта аумақты күтіп-ұстау шығынын айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді.Көгалдандыру жұмыстары ауқымды көлемде жүргізілді. Алаңға 233 ірі ағаш, 63 мыңнан астам бұта және 17,7 мың көпжылдық өсімдік егіліп, көгалдар мен беде жамылғысы төселді. Кешкі уақытта жасыл желек сәулеттік-көркем жарықпен әрленіп, қоғамдық кеңістіктің ажарын аша түседі. Сонымен бірге, аумаққа 129 заманауи жарық шамы орнатылып, алаң толық жарықтандырылды.Тұрғындардың жайлы демалысы үшін заманауи балалар ойын алаңдары, серуендеу жолдары, демалыс аймақтары және екі амфитеатр салынды. Сондай-ақ, алаңда велосипед жолақтары жасалып, олар болашақта Сәтбаев көшесі бойымен өтетін бірыңғай веложол желісінің құрамына енеді. Бұдан бөлек, орындықтар, қоқыс жәшіктері, велосипед тұрақтары, үстелдер, креслолар, ландшафтық жиһаздар, аркалар және басқа да шағын сәулет нысандарын қамтитын 500-ден астам көріктендіру элементі орнатылды.Жаңартылған алаңның басты ерекшеліктерінің бірі – қоғамдық кеңістіктің жаңа ландшафтық келбетін айшықтайтын сегіз сәндік су айдыны. Бұған қоса, бұрыннан бар субұрқақтар толық жөндеуден өткізіліп, заманауи жаңа субұрқақ кешендері салынды. Олар қала тұрғындары мен қонақтарының сүйікті демалыс орындарының біріне айналмақ.Жоба аясында көлік және жаяу жүргінші инфрақұрылымын жетілдіруге де ерекше көңіл бөлінді. Сәтбаев көшесінде жаңа қоғамдық көлік аялдамасы пайдалануға беріліп, қаланың әкімшілік әрі іскерлік орталығына қатынау мүмкіндігі жақсарды. Сонымен қатар қосымша бағдаршамдар орнатылып, реттелетін жүргіншілер өткелдері жасалды және халықтың барлық санатына қолайлы кедергісіз орта қалыптастырылды.Жобаны іске асыру барысында ескі жабындар алынып, жаңа инженерлік коммуникациялар тартылды, автоматты суару жүйесі, павильондарға арналған негіздер және басқа да қажетті құрылыс жұмыстары орындалды.Жоба толық аяқталған соң Сәтбаев көшесі бойында біртұтас заманауи қоғамдық кеңістік қалыптасады. Ал жаңарған Республика алаңы Алматының ең көрікті әрі тартымды қоғамдық орындарының бірі ретінде тұрғындар мен қала қонақтарына серуендеуге, тынығуға, спортпен айналысуға, мәдени іс-шаралар мен мерекелік басқосулар өткізуге қолайлы мекен болмақ.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1255740?lang=ru

2026 жылы 23–26 шілде аралығында Алматыда білім беру, креативті индустрия, жасанды интеллект және цифрлық технология саласының Қазақстан мен Корея Республикасындағы өкілдерін біріктіретін ACT Creative Tech Week 2026 халықаралық форумы өтеді.Форумды өткізу Сеул қаласында «Диалог» аудармашылар одағы» қоғамдық бірлестігі, Academy of Creative Technologies (ACT) және YLAB Academy арасында қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандумды іске асырудың алғашқы практикалық қадамы болды.2026 жылы 4 шілдеде Сеул қаласында «Диалог» аудармашылар одағы» қоғамдық бірлестігі, Academy of Creative Technologies (ACT) және YLAB Academy өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.Құжат білім беру, креативті индустрия, жасанды интеллект және цифрлық технология салаларындағы ынтымақтастықты дамытуды көздейді. Тараптар бірлескен білім беру бағдарламаларын әзірлеп, халықаралық іс-шаралар өткізеді және кәсіби тәжірибе алмасады.ACT – ALT University базасында жұмыс істейтін, жасанды интеллект, ақпараттық технология және креативті технология салалары бойынша мамандар даярлайтын халықаралық білім беру платформасы. Ал YLAB Academy – вебтун индустриясы мен зияткерлік меншік (IP) әзірлеу бағытындағы әлемдік көшбасшылардың бірі саналатын YLAB компаниясының білім беру бөлімшесі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1255114?lang=ru