Enbekshi QazaQ

Технология

Мемлекеттік басқару академиясында фискалдық және монетарлық саясаттағы жаңа тәсілдер талқыланды 14.11.2025
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында Қаржыгер күніне орай "Қазақстан Республикасының фискалдық және монетарлық саясатындағы жаңа тәсілдер" атты дөңгелек үстел өткізілді. Іс-шара "Экономист"пікірталас клубының алаңында сараптамалық сессия форматында жүргізілді.Оған ҚР Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин, ҚР Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов, ҚР Ұлттық Банкінің ақша-кредит саясаты департаментінің директоры Рүстем Оразалин, ҚР Жоғары аудиторлық палатасының талдау және есептілік департаментінің директоры Нұрлан Төренов, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ директорлар кеңесінің төрағасы Жақсыбек Күлекеев, қаржы талдаушысы Расул Рысмамбетов, "Астана" халықаралық университетінің профессоры Серік Жұмабаев, сондай-ақ мемлекеттік органдардың, сараптамалық және ғылыми қоғамдастық өкілдері, Академия магистранттары мен докторанттары қатысты.Қатысушылар бюджеттік ережелерді жетілдіру және ұзақ мерзімді жоспарлау мәселесін қарастырды. Осы тақырыпта ҚР Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин баяндама жасады.Ол осы жылғы наурызда жаңа Бюджет кодексіне қол қойылғанын еске салды. Оны әзірлеу алдында 2008 жылғы Кодекстің Халықаралық валюта қорының стандарттарына сәйкестігі сарапталды."Халықаралық мамандардың ұсынысын жаңартылған Бюджет кодексіне негіз етіп алдық. Оның нормалары 2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджетті қалыптастыру мен дамудың он жылдық болжамын әзірлеу кезінде қолданылған болатын. Шығыстардың өсу қарқыны экономиканың әлеуетімен және инфляцияның мақсатты деңгейімен тығыз байланысты: бюджеттік ережелер бойынша олар 2026 жылы 108,7%, 2027 жылы 109,1% және реформаға дейінгі 121%-ға қарсы 2028 жылы 109,3%. Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферт 2026-2028 жылдары жыл сайын 2,77 трлн теңге деңгейінде тіркелді. Нысаналы трансфертті тарту көзделмейді", - деді Азамат Әмрин.Ол мақсатты трансферттерден бас тарту бюджет түсімдерінің өсуін қамтамасыз ететін және Ұлттық қор қаражатына тәуелділікті төмендететін жаңа Салық кодексінің арқасында мүмкін болғанын атап өтті. Бұл ретте бюджеттік саясат мемлекеттік борыш бойынша белгіленген шектеулерді сақтай отырып құрылады.2026 жылғы республикалық бюджет тапшылығы ЖІӨ-ге 2,5% деңгейінде жоспарланып, 2028 жылы кезең-кезеңімен 0,9% - ға дейін төмендетілген. Бір мезгілде даму бюджетінің өсуі көзделген: оның көлемі 2025 жылы 2,0 трлн теңгеден 2026 жылы 2,9 трлн теңгеге дейін ұлғаяды. Бұл қаражат мемлекеттік органдар мен өңірлердің даму жоспары, сондай-ақ олардың экономикалық өсуге қосқан үлесі негізінде іріктелетін басым жобаларға бағытталады.Бюджетті орындау тәсілі өзгертілді. Егер бұрын қаражатты толық игеру негізгі міндет болса, енді нақты нәтижеге қол жеткізуге және тиімділігін бағалауға назар аударылады.Игерілмеген қаражатты келесі қаржы жылының басынан бастап бюджетті нақтыламай пайдалану мүмкіндігі енгізілді. Бұл қаржыны басқарудың икемділігі мен жеделдігін арттырады.Сонымен қатар, бюджет қаражатының өтімділігін басқару құқығы берілген қазынашылық мәртебесі көтерілді. Енді жергілікті бюджеттер мен квазимемлекеттік сектор ұйымдарының бос қалдықтарын сол жыл ішінде қайтарумен уақытша тартуға болады.Бірінші вице-министр атап өткендей, барлық қабылданған шаралар мемлекеттік қаржының тұрақтылығын арттыруға, бюджеттік процестің ашықтығына және мемлекеттік ресурстарды тиімді пайдалануға бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1105088?lang=kk
Қазақстанның ЖІӨ өсімі 2025 жылдың 10 айында 6,4%-ды құрады 10.11.2025
Ұлттық статистика бюросының алдын ала деректері бойынша, 2025 жылдың қаңтар-қазан айларында Қазақстанның Жалпы ішкі өнімі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,4%-ға өсті.Тауарлар өндірісі 8,2%-ға, қызмет көрсету 5,3%-ға артты.ЖІӨ-нің өсуіне анағұрлым ең көп үлесті өнеркәсіп (өсім 7,3%) саласы қосты, оның жапы өсімдегі мөлшері – 30%. Ал сауда және көлік салаларымен қосқанда 70%-дан асады.Өңдеу өнеркәсібінде өсім 5,8% болды. Бұл жекелеген бағыттар бойынша өнім шығарудың ұлғаюы есебінен қалыптасып отыр. Олардың ішінде:машина жасау – 11,5%-ға, соның ішінде автомобиль құрастыру - 13,3%-ға,химия өнеркәсібі – 10,9%-ға,азық-түлік – 9,1%-ға,мұнай өнімдері – 6,3%-ға,металл бұйымдары – 14,1%-ға,құрылыс материалдары – 5,3%-ға өсті.Құрылыс саласында өсім ірі инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асырумен байланысты болып отыр. Құрылыс жұмыстарының көлемінің артуы 2025 жылғы қаңтар-қыркүйектегі 14,9%-бен салыстырғанда 15,1%-ды құрады.Ауыл шаруашылығы саласы маусымдық өсу фазасына енді. Жалпы өнім көлемі қаңтар-қыркүйек айларымен салыстырғанда 1,0 п. т.-ға жеделдеп, 5,4%-ға артты. Өсімдік шаруашылығында өсім 6,7%-ға, мал шаруашылығында 3,4%-ға жетті. Жалпы өнімнің өсуі мемлекеттік қолдау шараларымен, агротехнологияларды сақтаумен және егін жинау кезіндегі қолайлы ауа-райымен байланысты болып отыр. Бірқатар өңірде дәнді дақылдардың өнімділігі артты, олардың ішінде Ақмола (+13,6%), Қостанай (+14,9%) және Павлодар (+7,4%) облыстары бар. Сүт өндірісі 5,2%-ға, ет өндірісі 2,8%-ға, жұмыртқа өндірісі 1,4%-ға өсті.Саудада өсім деңгейі 9%-ды құрады. Өсу қарқыны саладағы үлесі 66,5% болатын көтерме сауда кәсіпорындарында байқалып отыр. Айналым қаражатының ұлғаюы Павлодар, Атырау облыстары мен Астана қаласында тіркелген.Көлік саласында да өсімнің жоғарғы қарқыны сақталып отыр. Барлық көлік түрі бойынша тасымалдың өсуіне байланысты көлік қызметінің көлемі 20,7%-ға артты.Үкімет басым салаларды қолдауға, экономиканы әртараптандыруға және инвестициялар тартуға баса назар аудара отырып, сапалы экономикалық өсімді қамтамасыз етуге бағытталған Президент тапсырмаларын орындау үшін жұмыс істеуде.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1102258?lang=kk
Қазақстан мен Ресей Үкіметаралық комиссия отырысында негізгі ынтымақтастық мәселелер талқыланды 09.11.2025
Астанада Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы ынтымақтастық жөніндегі Үкіметаралық комиссияның XXVI отырысы өтті. Қазақстандық делегацияны Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, ресейлік делегацияны Үкімет төрағасының орынбасары Алексей Оверчук басқарды.Отырыс барысында тараптар көлікке қатысты өзара іс-қимыл мәселесін кеңінен талқылады. Атап айтқанда, қыркүйекте Достық – Мойынты учаскесінде екінші жолдардың іске қосылуына және Қытай – Еуропа – Қытай бағыты транзитіндегі жоспардағы өсуге байланысты теміржол тасымалы көлемін ұлғайту перспективасы қаралды. Қазақстан-Ресей өткізу пункті арқылы өтетін жүктердің перспективалық көлемін бірлесіп бағалау туралы, сондай-ақ екіжақты және транзиттік қатынастағы жүк ағынын ұлғайту үшін «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуға одан әрі жәрдемдесу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.Қазақстандық тарап сондай-ақ 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген Ресейдің көші-қон заңнамасындағы өзгерістерге байланысты қазақстандық автотасымалдаушылардың проблемалары туралы мәселені көтерді. Жаңа нормаларға сәйкес, шетелдік азаматтардың Ресейде тіркеусіз болу мерзімі бір жыл ішінде 180-ден 90 күнге дейін қысқарды. Ресей тарапы халықаралық тасымалды жүзеге асыратын қазақстандық жүргізушілердің бұрынғы болу мерзімін 180 күнге дейін қайтару жөніндегі мәселені тез арада шешуге жәрдемдесуге дайын екенін білдірді.Агроөнеркәсіптік кешен мәселесіне ерекше назар аударылды. Тараптар жоғары өнімділігі, сыртқы факторға төзімділігі және жақсартылған сапалық сипаттамалары бар ауыл шаруашылығы дақылының бәсекеге қабілетті жаңа сорттарын құру жөніндегі бірлескен жұмысты талқылады.Ауыл шаруашылығы өнімдерімен, азық-түлікпен өзара сауда көлемін кеңейту туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.Ресей тарапы Қазақстаннан зығыр мен жасымық тұқымын әкелуге фитосанитарлық шектеуді алып тастау мәселесін қарастыруға, сондай-ақ Ресей аумағында жинақталған астық пен бұршақ дақылының транзитін қамтамасыз етуге дайын екенін білдірді.Отырыс барысында отын-энергетика кешені, қаржы, мұнай және газ, өнеркәсіп, атом энергетикасы, стандарттау және метрология, туризм, білім беру, байланыс және ақпараттық технология саласындағы өзекті ынтымақтастық мәселесі талқыланды.Отырыс қорытындысы бойынша делегация басшылары Үкіметаралық комиссияның XXVI отырысының хаттамасына қол қойды. Комиссияның келесі отырысы 2026 жылы Омбыда (Ресей Федерациясы) өткізілмек.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1101558?lang=kk
Алматыда ауыл әкімдерінің рөлін күшейту бойынша жаңа бастамалар талқыланды 07.11.2025
2025 жылғы 7 қарашада Алматыда ҚР Парламенті Мәжілісі жанындағы Қоғамдық палатаның көшпелі отырысы өткізіліп, оған ҚР Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбеков қатысты.Талқылаудың негізгі тақырыбы — Мәжіліс депутаттарының бастамасымен "Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасы.Вице-министр өз сөзінде жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жетілдіру бойынша жүргізіліп жатқан реформалардың маңыздылығын атап өтіп, заң жобасының негізгі ережелеріне тоқталды.Жергілікті өзін-өзі басқару, деп атап өтті ол, азаматтық белсенділіктің институционалдық негізін, мемлекет пен қоғам арасындағы сенім мен жауапкершілікті қалыптастырудың маңызды тетігі.Сайлау институтын дамытуВице-министр 2021 жылы ауылдық округ әкімдерін тікелей сайлау енгізілгенін еске салды. 2025 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 863 ауыл әкімі сайланса, реформа басталғаннан бері 3,5 мыңға жуық сайлау өткізілген.Келесі кезеңде аудан әкімдерінің тікелей сайлауы енгізілді. 2022 жылы тиісті заң қабылданып, 2023 жылы пилоттық сайлау өткізілді. Ал ағымдағы жылы тұрақты сайлау басталды. Бүгінгі таңда облыстық маңызы бар 48 аудандық және 4 қалалық әкім сайланды.. Ағымдағы жылы сайлау еліміздің жеті өңірінде, Солтүстік Қазақстан, Алматы, Ақмола, Қызылорда, Түркістан және Абай облыстарында, сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысының бір ауданында өтті.Заңнаманы жетілдіруАғымдағы жылғы 30 маусымда Мәжіліске сайлау процестерін одан әрі дамытуға бағытталған заң жобалары енгізілді. Олар кандидаттардың сайлау қорын құруын, осы қордан тыс қаржыландыруға тыйым салуды және басқа да түзетулерді көздейді.Негізгі міндеттің бірі сайлау алдындағы уәделерді орындау жауапкершілігін арттыру болып қала береді.Қаржылық тәуелсіздік және жаңа кіріс көздеріҚаржылық тәуелсіздік дегеніміз сайланған әкімдердің тиімді жұмыс істеуінің негізгі шартының бірі.IV деңгейдегі бюджет енгізілген сәттен бастап (2018 жылдан бастап) ауылдық бюджеттерге жеке түсімдер 3,5 есеге - 2024 жылы 32,2 млрд теңгеден 112,2 млрд теңгеге дейін өскен.Қаржы базасын одан әрі нығайту үшін су ресурсын пайдаланғаны үшін төлемді, кейбір қызмет түріне лицензияны және басқа да төлемді қосқанда, салық пен алымды қайта бөлу арқылы кіріс көзін кеңейту ұсынылады.Оқыту және цифрландыру2025 жылы басқарушылық құзыреттер мен инфрақұрылымды дамытуға бағытталған ауылдық округ әкімдерін қайта даярлау бағдарламасы іске қосылды. Оқытудың бірінші кезеңінде 1 784 әкім қамтылса, екіншісі қыркүйекте басталды. 428 қатысушы оқытылуда.Бұдан басқа, пилоттық режимде мемлекеттік деректер базасына қол жеткізуді қамтамасыз ететін "Әкімнің цифрлық жұмыс орны" жобасы іске асырылуда.Ол еліміздегі 17 өңірдегі 34 ауылды қамтиды. Жыл соңына дейін жобаны барлық ауылдық округте енгізу жоспарлануда.Бауыржан Омарбеков ұсынылған шаралар жергілікті билік органдарының қаржылық және институционалдық дербестігін нығайтуға, жергілікті жердегі басқарудың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталғанын атап өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1100917?lang=kk
Ұлттық экономика вице-министрінің Алматы облысының халқымен кездесуі 06.11.2025
Құрметті, Алматы облысы Жамбыл ауданының тұрғындары!2025 жылғы 7 қарашада ҚР Ұлттық экономика Вице-министрі Бауыржан Омарбеков халықпен және бизнес өкілдерімен кездесу өткізеді.Негізгі іс-шаралар мына мекенжайда өтеді: Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Жамбыл ауылы, Жамбыл көшесі, 83В үй.Халықпен және бизнес өкілдерімен кездесу 15:45-да басталады.Азаматтарды қабылдауға және кездесуге жазылу үшін мына телефонға хабарласуыңызды сұраймыз: WhatsApp +7 776 662 6575 (ҰЭМ)Азаматтарды белсенді қатысуға және Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбековке сұрақтар қоюға шақырамыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1099845?lang=kk
ҚДБ ЭКСЖ ұлттық жобасы аясында электр желілерін тарату жұмыстарын жаңғыртуды қаржыландырады 05.11.2025
«Қазақстанның Даму Банкі» АҚ «Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында «Қарағанды жарық» ЖШС-нің инвестициялық жобасының қаржылық серіктесі болды.Қаражат Қарағанды облысының электр желілік инфрақұрылымын жаңғыртудың ауқымды бағдарламасын іске асыруға бағытталады. Бұл өңір – елдің энергетикалық жүйесіндегі негізгі аймақтардың бірі саналады.Қаржыландыру тарту өңірдің электр желілік кешенінің сенімділігі мен тұрақтылығын арттырудағы маңызды қадам болды. Бұл тек қаржылық шара ғана емес, сонымен қатар жабдықтарды жаңарту, апаттылықты азайту және халық пен бизнес үшін электрмен жабдықтау сапасын жақсартуға бағытталған стратегиялық құрал.«Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы мемлекеттік әлеуметтік саясаттың басым міндеттерін жүзеге асыруға бағытталған және ол Қазақстан Республикасының Үкіметі тарапынан өткен жылдың желтоқсан айында бекітілді. Жобаға елдің инженерлік және коммуналдық инфрақұрылымын жаңартуға бағытталған инвестициялық бастамаларды іске асырып жатқан табиғи монополиялар субъектілері қатысуда.Жобаны іске асыру нәтижесінде апаттылық 20 пайызға төмендеп, энергетикалық активтердің тозу деңгейі ел бойынша орта есеппен 40 пайызға дейін қысқарады деп күтілуде. Қазақстанның Даму Банкі мен «Қарағанды жарық» ЖШС арасындағы қаржылық серіктестік осы бағыттағы жүйелі жұмыстың көрінісі болмақ.Инвестициялық жоба аясында «Қарағанды жарық» бірқатар инфрақұрылымдық бастамаларды жүзеге асырады: 110 кВ «Мемлекеттік аудандық электр станциясы-2 – Қарағайлы» (1 және 2 тізбек) әуе желілерін қайта жаңарту, 110 кВ «Астаховка – Шоқай» желісін жаңғырту, сондай-ақ 35/10 кВ «Жосалы» және 110/6 кВ «РТИ» қосалқы станцияларын жаңарту көзделген. Құрылысты аяқтау және нысандарды пайдалануға беру 2029 жылғы 1 шілдеге дейін жоспарланған.Жоба аясында жалпы ұзындығы 58,2 шақырым әуе желісі қайта салынып, күштік трансформаторлар жаңасына ауыстырылады. Бұл өз кезегінде желілердің тозу және апаттылық деңгейін төмендетуге ықпал етеді.ҚДБ қаржыландыруды 10 жыл мерзімге 16,7 млрд теңге көлемінде қайтарылмайтын несиелік желі түрінде ұсынады. Банк жобаның жалпы құнының 90 пайызын қаржыландырады. Қаражат құрылыс-монтаж жұмыстарына, жабдықтарды сатып алу мен орнатуға бағытталады.– Қазақстанның Даму Банкі «Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында табиғи монополиялар субъектілерін тікелей қаржыландыратын негізгі қаржы институттарының бірі. Бұл – елдің коммуналдық инфрақұрылымын жаңарту және тұрақты дамытуға бағытталған стратегиялық қадам. Биыл Банк сондай-ақ энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық салаларындағы жаңғырту жобаларын қолдау бағдарламасын бекітті. Бағдарлама табиғи монополиялар саласындағы инвестициялық бастамаларды іске асырудың тиімділігі мен қолжетімділігін арттыруға бағытталған, – деді ҚДБ басқарма төрағасы Марат Елібаев.«Қарағанды жарық» жобалары «Қазақстан коммуналдық жүйелері» компаниялар тобының өңірлердегі энергетикалық кешенді жаңарту жөніндегі ұзақмерзімді стратегиясының бөлігі. Топ электр және жылу желілерін жүйелі түрде жаңғыртып, энергия үнемдеу технологияларын енгізіп, көрсетілетін қызмет сапасын арттыруға тұрақты инвестициялар салып келеді.– Қазақстанның Даму Банкі өңір үшін маңызды инвестициялық жобаның қаржылық серіктесі атанды. Мұндай бастамаларды қолдау – энергетика саласының тұрақты дамуына және инфрақұрылымның сенімділігін арттыруға қосылған үлес. Бұл – халықтың өмір сапасына тікелей әсер ететін бағыт. Біз энергетикалық инфрақұрылымға инвестиция салу арқылы еліміздің миллиондаған тұрғынының жайлылығына үлес қосамыз, – деді «Қарағанды жарық» ЖШС бас директоры Дидар Ахмадин.Қазақстанның Даму Банкі қазіргі уақытта табиғи монополия субъектілеріне – «Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасының қатысушыларына тиімді қаржыландыру шарттарын ұсынып отыр. Несие сомасы 3 млрд теңгеден бастап, мерзімі 20 жылға дейін, сыйақы мөлшерлемесінің 10 пайызы тариф есебінен, қалған бөлігі мемлекеттік субсидия есебінен өтеледі.Қазіргі таңда ҚДБ жалпы құны 141,8 млрд теңге болатын 7 жоба қаралу үстінде. Олардың несиелік көлемі шамамен 126,2 млрд теңгені құрайды. Бұл бастамалардың жүзеге асуы елдің коммуналдық инфрақұрылымындағы тозу деңгейін айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1099434?lang=kk
ҚДБ жаңа ауқымды қаржыландыру бағдарламасын жүзеге асыруға кірісті 31.10.2025
«Қазақстанның Даму Банкі» АҚ («Бәйтерек» холдингінің еншілес ұйымы) 2025–2030 жылдарға арналған сирек, жерде сирек кездесетін және стратегиялық маңызды материалдарды өндіру мен қайта өңдеу жобаларын қаржыландыру бағдарламасын іске қосты. Бағдарламаның жалпы көлемі – 1 миллиард АҚШ доллары.Аталған бастама Мемлекет басшысының биылғы Жолдауында белгіленген экономиканы әртараптандыру және жоғары технологиялық өндірістерді дамыту жөніндегі стратегиялық бағыттарды жүзеге асырудың маңызды тетігі болмақ.Бағдарламаның басты мақсаты – ел экономикасы үшін стратегиялық маңызы бар салада инвестициялық жобаларды жүзеге асырып жатқан орта және ірі кәсіпкерлік субъектілерін қолдау.Қаржыландыру тетіктері кәсіп иелеріне барынша тиімді жағдай жасауға бағытталған. Атап айтқанда, ең төменгі қаржыландыру сомасы 5 млрд теңгеге дейін төмендетілді. Қаражат доллар, еуро, юань және басқа да валюталарда 20 жылға дейінгі мерзімге беріледі. Сонымен қатар ұйымдастыру және шарттарды өзгерту бойынша комиссиялар алынып тасталды, сондай-ақ жеңілдік кезеңі қарастырылған.ҚДБ ұсынған бағдарламаның өзектілігі – сирек және стратегиялық маңызды материалдарды қайта өңдеу саласының ел өнеркәсібін әртараптандыру мен Қазақстанның жаһандық құн тізбектеріне ықпалдасуындағы ерекше маңызымен айқындалады.Сонымен қатар бұл бағдарлама 2024–2028 жылдарға арналған сирек және жерде сирек кездесетін металдар саласын дамыту жөніндегі кешенді жоспардың міндеттерін орындауға да өз үлесін қосады.– Бұл бағдарлама Банк тарапынан экономиканың жаңа өсім нүктелерін қолдауға бағытталған стратегиялық ұстанымын көрсетеді. Біз Қазақстанды жоғары қосылған құнға ие дайын өнім өндіруші елге айналдыру үшін нақты жағдай жасап отырмыз. Бұл өз кезегінде жаңа технологиялық тізбектердің қалыптасуына, отандық өнеркәсіптің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және еліміздің жаһандық маңызды материалдар нарығындағы орнын нығайтуға мүмкіндік береді, – деді Қазақстанның Даму Банкінің басқарма төрағасы Марат Елібаев.Қаржыландыру металлургия саласындағы жобаларға, соның ішінде қайта өңдеу өндірісі бар тау-кен металлургия кешендеріне бағытталады. Қарыз алушылар үшін негізгі талаптардың бірі – JORC халықаралық стандарты бойынша қорлардың расталуы. Бағдарлама шеңберінде жерде сирек кездесетін элементтері (лантаноидтар, скандий, иттрий), сондай-ақ жоғары технологиялар, «жасыл» энергетика және электроника салаларында сұранысқа ие литий, кобальт, вольфрам, германий, галлий, графит және өзге де материалдар бойынша жобалар қарастырылады.Бағдарламаны іске асыру елдің технологиялық және өнеркәсіптік дамуына серпін беріп, жаңа жұмыс орындарын ашуға, жоғары қосылған құнға ие өнім экспортының ұлғаюына және шикізатты терең өңдеу көлемін арттыруға ықпал етпек. Қазақстан экономикасы үшін бұл – жаңа мүмкіндіктер мен орнықты дамудың кепілі, ал ҚДБ үшін – жоғары технологиялық сектордағы ұзақмерзімді инвестициялық жобалар портфелін кеңейту және қаржылық тұрақтылықты нығайту жолындағы маңызды қадам.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1096816?lang=kk
Металлургия мен құрылыс салалары экономикалық өсім қарқынын төмендетпеуі тиіс – экономикалық өсімді қамтамасыз ету жөніндегі штаб отырысы 31.10.2025
Вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен экономикалық өсімді қамтамасыз ету жөніндегі штабтың кезекті отырысында өңдеу өнеркәсібі мен құрылыс саласының динамикасы жан-жақты қаралды. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша бұл бағыттарда өсім қарқыны жоспардан төмен болғаны атап өтілді.Өңдеу өнеркәсібінде машина жасау (+14%), химия өнеркәсібі (+9,6%), құрылыс материалдарын өндіру (+4,7%), жеңіл өнеркәсіп (+9,4%), резеңке мен пластмасса бұйымдарын шығару (+6,1%), дайын металл өнімдерін өндіру (+15,2%) салалары басым өсім көрсетуде.Қаңтар–қыркүйек айларында өңдеу өнеркәсібінің өсімі +6,2% құрады, ал он айдың қорытындысы бойынша өсім шамамен +6,3% деңгейінде болжануда. Негізгі баяулау металлургия саласында байқалады, оның үлесі өңдеу өнеркәсібінің шамамен 40%-ын құрайды. Айта кетейік, 2024 жылы металлургия соңғы он жылдағы ең жоғары көрсеткішке – 6,9% өсімге қол жеткізген болатын, бұл биылғы жылға жоғары база қалыптастырды. Штаб отырысында баяулаудың себептері жан-жақты талданып, саланың өсуін жеделдету шаралары талқыланды.Қара металлургиядағы бәсеңдеу негізінен ферроқорытпа мен болат өндірудің азаюына байланысты. Бес ферроқорытпа зауытының төртеуі биыл электр энергиясы тарифтерінің көтерілуіне байланысты өндіріс көлемін қысқартқан. Әсіресе, Қарағанды облысындағы кәсіпорындарда өнім көлемі азайған, бұл өңірдің жалпы өңірлік өнімінде 0,9% үлеске ие. Сондай-ақ саладағы бірқатар кәсіпорындарда жүргізілген жоспарлы күрделі жөндеу жұмыстары да әсерін тигізді.Түсті металлургияда өсім қарқынының төмендеуі Васильков кен орнында шахталық әдіске көшу және қорлардың сарқылуымен байланысты.Серік Жұманғарин Энергетика министрлігіне қысқа мерзім ішінде қолданыстағы құжаттарға өзгерістер енгізу мүмкіндігін пысықтап, ферроқорытпа зауыттарына төмендетілген тариф бойынша электр энергиясын беруді қарастыруды тапсырды.Тоғыз айдың қорытындысы бойынша машина жасау саласы 14% өсім көрсетті. Салаға жаңа серпін Astana Motors Manufacturing Kazakhstan зауытында жеңіл автокөлік өндірісінің іске қосылуы арқылы берілмек.Химия өнеркәсібі де тұрақты өсімін сақтап отыр – 9,6%. Бұл өсім аммофос (+55,4%), аммиак селитрасы (+14,5%), натрий цианиді (+5,4%), полипропилен (+50,5%), сары фосфор (+12,6%) және күкірт қышқылы (+7,3%) өндірісінің артуы есебінен қамтамасыз етілді.Биылғы жылы құрылыс жұмыстарының ең үлкен үлесі көлік инфрақұрылымына тиесілі – 21,3% (жолдар мен автомагистральдар, теміржол және метро, көпірлер мен тоннельдер құрылысы). Өнеркәсіптік нысандар үлесі – 20,5% (сумен қамту, кәріз жүйелері мен тұрғын үй құрылысы). Газ құбырлары, электр беру желілері және жылу желілерін салу жобалары шамамен 5,6%-ды құрайды. Сала өсімінің қарқыны жоғары деңгейде сақталуда: тоғыз айда +14,9%, он айдың қорытындысы бойынша +15,2% күтілуде.Серік Жұманғарин тоғыз ай қорытындысы бойынша құрылыс қарқыны төмендеген өңірлердің әкім орынбасарларының баяндамасын тыңдап, әрбір өнеркәсіп нысаны мен құрылысты тұрақты бақылауда ұстауды тапсырды. Қиындықтар туындаған жағдайда, мәселе жедел түрде штабтың қарауына шығарылуы тиіс деді.https://primeminister.kz/news/metallurgiia-men-kurylys-salalary-ekonomikalyk-osim-karkynyn-tomendetpeui-tiis-ekonomikalyk-osimdi-kamtamasyz-etu-zonindegi-stab-otyrysy-30670 Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1096491?lang=kk
CASA, ТМК, бидай және медициналық миссия: Шымкентте Қазақстан-Ауғанстан бизнес-форумы мен ауған тауарларының көрмесі басталды 29.10.2025
Шымкент қаласында ауған тауарларының жыл сайынғы үшінші көрмесі өз жұмысын бастады. Дәстүр бойынша Ауғанстан шеберлері көрмеде былғары және кілем бұйымдарын, құрылыс материалдарын, тәттілер мен құрғақ жемістерді, алкогольсіз сусындарды, көкөніс пен жеміс-жидектерді, асыл тастар мен зергерлік және қолдан жасалған бұйымдарын ұсынды.Көрменің ашылу салтанатында сөйлеген сөзінде Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин көрменің ауқымы жыл сайын кеңейіп келе жатқанын атап өтті. Биыл Шымкентке Ауғанстанның 180-нен астам кәсіпкері келді.Сол күні Қазақстан-Ауғанстан бизнес-форумы да өтті. Форумға екі елдің мемлекеттік органдары, салалық компаниялары мен іскер топтарының өкілдері қатысты.«Ауғанстан – Қазақстанның Оңтүстік Азиядағы маңызды сауда серіктестерінің бірі. Екі елдің де екіжақты және өңірлік деңгейде ынтымақтастықты дамытуға зор әлеуеті бар», — деді Серік Жұманғарин форумда сөйлеген сөзінде.Өткен жылы екі ел арасындағы тауар айналымы $545,2 млн құраса, биылғы жылдың 8 айында $335,9 млн болды. Кейбір тауарлар бойынша жеткізілімнің азаюына қарамастан, биыл қазақстандық бидай экспорты 2,9 есеге, күнбағыс майы – 3,1 есеге өсті, ал мұнай өнімдері мен жүк көліктерінің экспорты екі есеге артты.«Болжам бойынша, биыл тек бидай экспортының әлеуеті 9,6 млн тоннаны құрайды. Қазақстан Ауғанстанға жоғары сапалы бидай, ұн, күріш және қант жеткізуді ұлғайтуға мүдделі. Бұл өнімдердің өндірісі заманауи агротехнологияларды қолданудың арқасында жыл сайын өсіп келеді», — деді вице-премьер.Өз кезегінде Ауғанстанның Сауда және өнеркәсіп министрі Нуриддин Азизи өткізілген бизнес-форумдар мен көрмелер екі ел арасындағы байланыстарды дамытуға зор серпін беретінін айтып, қазақстандық инвесторларды ауыл шаруашылығы, энергетика, көлік, тау-кен өнеркәсібі және құрылыс салаларындағы жобаларды іске асыруға шақырды.Бірлескен жобалар: ТМК-дан машина жасауға дейінФорумда тау-кен металлургия, автомобиль жасау, химия және құрылыс салаларында бірлескен өндірістерді дамыту мәселелеріне баса назар аударылды. Қазақстан тарапы Ауғанстанға отандық өндірістегі локомотивтер мен жүк көліктерін жеткізуді арттыру мүмкіндігін қарастыруға дайын екенін білдірді.Ауғанстан аумағында тау-кен металлургия кешенін бірлесіп дамыту жөнінде келіссөздер жалғасуда. Биыл сәуір айында вице-премьер Серік Жұманғарин бастаған қазақстандық делегацияның Кабулға сапары аясында «Қазатомөнеркәсіп» және «Қазақмыс» компаниялары бериллий мен қорғасын кен орындарын зерттеу бойынша екі геологиялық миссия жүргізді. Соның нәтижесінде «Қазақмыс Барлау» компаниясы Лагман провинциясындағы пайдалы қазбалар кен орнында барлау жұмыстарын бастады.Қазіргі уақытта ERG Exploration компаниясы ауған тарапымен қосымша геологиялық ақпарат алу жөнінде келіссөздер жүргізіп жатыр. Қажетті зерттеулер аяқталған соң, ERG Ауғанстандағы барлау жобаларына қатысуды жоспарлап отыр.Қазақстанның гуманитарлық миссиясыҚазақстан Ауғанстан халқына гуманитарлық көмек көрсетуді жалғастыруда. Форум барысында жақын уақытта жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмек көрсету үшін қазақстандық дәрігерлерден құралған медициналық миссия жіберілетіні хабарланды. Бұған дейін, қыркүйек айында, Ауғанстанға азық-түлік, дәрі-дәрмек, жылы киім және өзге де алғашқы қажетті заттар тиелген 26 вагоннан жасақталған гуманитарлық жүк жөнелтілген болатын.CASA – жаңа сауда дәлізіСерік Жұманғарин мен Нуриддин Азизи арасындағы екіжақты кездесу барысында тараптар Қазақстан – Түрікменстан – Ауғанстан – Пәкістан бағытындағы транзиттік дәлізді құру және Герат – Тургунди теміржол бағытын салу перспективаларын талқылады.Айта кетсек, Пәкістанның Карачи портына шығатын Трансауған дәлізі «Солтүстік – Оңтүстік» жобасымен ұштасып, Парсы шығанағы мен Үндістан порттарына жол ашады. Бұл бағыттар бірігіп, Орталық және Оңтүстік Азияны байланыстыратын жаңа сауда желісін – CASA жобасын қалыптастырады.Сондай-ақ ауған делегациясы Түркістан облысындағы «Орталық Азия» халықаралық өнеркәсіптік ынтымақтастық орталығының құрылыс алаңында болып, бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру мүмкіндіктерімен танысты. Қазір орталық аумағында жолдар салынып, инженерлік инфрақұрылым тартылып, өндірістік нысандар бой көтеріп жатыр. Алғашқы жеті жоба МӨЫО-ның алғашқы резиденттері болады деп жоспарлануда.Бұдан бөлек, делегация «Эко-мәдениет» өнеркәсіптік жылыжай кешенінің құрылыс жұмыстарының аяқталу барысымен танысты. https://primeminister.kz/news/casa-tmk-bidai-zane-medicinalyk-missiia-symkentte-kazakstan-auganstan-biznes-forumy-men-augan-tauarlarynyn-kormesi-bastaldy-30661 Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1094680?lang=kk
Алматы әлем назарында: қалада инклюзивті білім берудің WIC 2025 Дүниежүзілік конгресі өтіп жатыр 15.10.2025
Бүгін Алматыда 15-17 қазан аралығында өтетін Инклюзивті білім беру жөніндегі бірінші Дүниежүзілік конгресс — World Inclusion Congress (WIC 2025) басталды. Іс-шараны Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі, Алматы қаласының әкімдігі, «HOPE» қоры (Help Others Pursue Education, Қазақстан) және International Forums of Inclusion Practitioners (IFIP, Ұлыбритания) бірігіп ұйымдастырды.Конгресс аясында әлемнің 40 елінен келген 1200-ден астам қатысушы, мемлекеттік органдардың өкілдері, халықаралық және ғылыми ұйымдар, педагогтер мен сарапшылар, сондай-ақ инклюзивті білім беру саласындағы көшбасшылар бас қосты.Қатысушылар арасында Азия, Африка, Еуропа, Солтүстік Америка және Австралия елдерінің делегаттары бар. 100-ден астам шетелдік және отандық сарапшы пленарлық және панельдік сессияларда баяндама жасайды.Конгрестің құрметті қонақтары қатарында IFIP ұйымының негізін қалаушы, инклюзивті білім беру саласындағы сарапшы Даниэль Собель, Ноттингем университетінің проректоры, инклюзивті білім бойынша жетекші ғалым Умеш Шарма, сондай-ақ әйгілі Fuji Kindergarten балабақшасының авторы, жапон сәулетшісі Такакура Тезука бар.Конгрестің негізгі тақырыбы білім берудегі инновация, цифрландыру және жасанды интеллект технологиясын енгізу. Әсіресе, ерекше білім беру қажеттілігі бар балаларды қолдауға арналған технологиялық шешімдерге, оқытудың сапасын арттыруға, халықаралық тәжірибе алмасуға және елдер арасындағы серіктестікті дамытуға баса мән берілді. Конгресс аясында Innovation Expo атты инновациялар көрмесі ашылды. Көрмеде цифрлық технология, білім беру және қолжетімді ортаға арналған шешімдер ұсынылған. Іс-шараға Қазақстан, Ұлыбритания, Қытай, АҚШ, Польша және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен 17 компания қатысып жатыр. Көрме үш күн бойы Grand Hall қонақүйінде және ашық павильондарда өтеді.Конгрестің алғашқы күні «Инклюзивті білім берудегі жаһандық трендтер: сын-тегеуріндер мен шешімдер» тақырыбында дөңгелек үстел және балалардың психикалық әл-ауқаты, ерекше білім беру қажеттілігін бағалау сынды 15 тақырып бойынша панельдік сессиялар ұйымдастырылды.16-17 қазан күндері де конгресс жалғасады. Осы күндері инклюзивті білім беру саласындағы ғылыми ұйымдар мен серіктестер арасында ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қою жоспарланып отыр.Алматы декларациясының жобасын талқылауға баса назар аударылады. Оның қабылдануы инклюзия саласында цифрлық технология мен жасанды интеллектті қолдануда бірыңғай халықаралық тәсілдерді қалыптастыру мен ынтымақтастықты нығайтудың маңызды қадамы болмақ.Конгресс 17 қазанда салтанатты түрде жабылады. WIC 2025 инклюзия мәдениетін дамытуға, білімге тең қолжетімділікті ілгерілетуге, жаңа технология мен үздік халықаралық тәжірибе енгізуге және халықаралық серіктестікті нығайтуға серпін береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1086841?lang=kk
Жергілікті өндірушілерді қолдау және бірыңғай көріктендіру стилі – Алматы әкімі Жетісу ауданындағы кәсіпорындар мен нысандарды аралады 15.10.2025
Бірінші нысан – Алматы жол-құрылыс компаниясы (АЖҚК). Мұнда асфальт, кеспе тас және жиектас өндіріледі. Бір ауысымда зауыт 8 640 метр жол және магистраль жиектастарын, 15 840 метр бақ жиектастарын, сондай-ақ 1 800 шаршы метрден астам кеспе тас шығарады. Асфальт өндіру қуаттылығы – сағатына 980 тонна.Компанияның өз автопаркі бар: асфальт төсегіштер, таптағыштар, экскаваторлар және басқа да арнайы техникамен толық қамтылған. Бұл жол құрылысының толық циклін орындауға мүмкіндік береді.Келесі нысан – Concrete Products зауыты. Мұнда темірбетон құрылымдары, қасбеттік панельдер және көріктендіру элементтері шығарылады. Кәсіпорынның жылдық өндірістік қуаты 450 мың шаршы метр өнімге жетеді.Сондай-ақ, қала басшысы ARIBA жиһаз фабрикасына барды. Мұнда 140-тан астам қызметкер еңбек етеді, кәсіпорынның жұмсақ жиһаз өнімдері халықаралық көрмелерде бірнеше рет жеңімпаз атанған.Дархан Сатыбалды жергілікті өндірісті қолдаудың маңыздылығын атап өтті:«Өз өндірісімізді дамытып, өнім сапасына және “Алматыда жасалған” брендіне баса мән беру қажет. Қала ең алдымен өзіміздің кәсіпорындарды қолдап, алматылық өнімді сатып алуға басымдық беруі керек», – деді әкім.Жұмыс сапары Сейфуллин даңғылы мен Жансүгіров көшесінің қиылысында орналасқан жаңартылған аумақта аяқталды. Нысан қала күніне орай ашылған. Мұнда кең көлемде көгалдандыру жүргізіліп, сәулеттік жарықтандыру, бейнебақылау камералары және балалар мен мүмкіндігі шектеулі азаматтарға арналған инклюзивті элементтер орнатылған.Қала басшысы Алматыны көріктендіру кезінде бірыңғай сәулеттік стиль мен қалалық кодты сақтау қажеттігін атап өтті. Бұл әрбір жаңа нысанның мегаполис келбетіне үйлесімді енуіне мүмкіндік береді.Өнеркәсіпті дамыту мен қалалық ортаны жақсарту – Алматы әкімдігінің басым бағыттарының бірі. Бұл бастамалар экономиканың өсуіне, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және тұрғындардың өмір сапасын арттыруға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1086836?lang=kk
Алматыда бөлмеаралық есік шығаратын зауыт салынады 15.10.2025
Алматының индустриялық аймағында бөлмеаралық есік өндіретін өнеркәсіптік кешеннің құрылысы басталады. Зауытты іске қосу 2026 жылдың тамызына жоспарланған.Кәсіпорын 0,84 гектар аумақта орналасады. Мұнда жалпы ауданы 2,4 мың шаршы метрден асатын өндірістік цехтар, дайын және шикізат қоймалары, әкімшілік ғимарат және инфрақұрылым нысандары салынады.Зауыт іске қосылған соң нарықта сұранысқа ие 120 мың есікке дейін өнім шығара алады. Олардың қатарында царгалы, боялған, сондай-ақ заманауи қаптамалары бар үлгілер – ламинат, ПВХ, шпон, эмаль және вандалға төзімді пленкалар болады.Өндіріс үдерістері Еуропаның «жасыл» стандарттарына (EU Green Standards) сай ұйымдастырылады. Шығарылатын өнім құрамында канцерогендік заттар жоқ экологиялық материалдардан жасалады. Есік мектептерде, балабақшаларда және медициналық мекемелерде орнатуға жарамды, толықтай қауіпсіз.Дайын өнім ішкі нарықты қамтамасыз етуге және Орталық Азия мен Шығыс Еуропа елдеріне экспорттауға бағытталған.Жоба аясында кемінде 25 жаңа жұмыс орны ашылады. Қала бюджетіне түсетін салық түсімдері бес жыл ішінде 70 млн теңгеден аспақ.Жобаны «Le porte M» ЖШС жүзеге асырады. Қаржы жағын «Almaty Finance» ЖШС – «Алматы» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының еншілес ұйымы қамтамасыз етеді. 280 млн теңге мөлшеріндегі қаржы 7 жыл мерзімге жылдық 6% мөлшерлемемен берілген. Негізгі кепілгер – «Абсолют Флор» ЖШС, ол «Le porte M» компаниясының серіктесі әрі өнім дистрибьюторы. Елдің 16 облысы мен қалаларындағы ірі құрылыс компанияларымен жұмыс істейді.«Жоба жергілікті өндірісті дамытуға және есік өнімдерінің сапасын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар зауыт жаңа жұмыс орындарын ашып, Алматының өнеркәсіптік инфрақұрылымының дамуына серпін береді», – деді «Almaty Finance» басқарма төрағасы Берік Құсайынов.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1086484?lang=kk
Алматыда бизнесті қолдау бағдарламасы аясында 6 мыңнан астам жұмыс орны құрылды 15.10.2025
«Almaty Business–2025» бағдарламасының орындалу нәтижелері туралы Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифинг барысында «Almaty Finance» ЖШС басқарма төрағасы Берік Құсайынов мәлімдеді.«2025 жылы тоғыз айда «Almaty Finance» және «Almaty» микроқаржы ұйымы жалпы сомасы 9,8 млрд теңгеге 70 жобаны қаржыландырды. Бұл 793 жаңа жұмыс орнын ашуға мүмкіндік берді. Қолдау өндіріс пен қайта өңдеу, денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік кәсіпкерлік, креативті экономика, туризм, спорт және қызмет көрсету салаларындағы кәсіпкерлерге көрсетілді», – деді Берік Құсайынов.Бағдарлама іске қосылған сәттен бастап «Алматы» ӘКК-ның еншілес және тәуелді компаниялары 52,7 млрд теңге сомасына 774 жобаны қаржыландырып, 6 168 жұмыс орнын құрды. Әсіресе, өндіріс және қайта өңдеу (32%), денсаулық сақтау (14%), әлеуметтік кәсіпкерлік (9%), туризм (7%), креативті индустрия (7%), қызмет көрсету саласы (6%) және білім беру (5%) салаларындағы жобаларға көп қаржы бөлінді. Бағдарлама аясында 18 шағын өнеркәсіптік парк құрылысы да қаржыландырылды.Бюджеттен бөлінген 25,6 млрд теңге қайтарымды-револьверлік қаржыландыру тетігі арқылы жалпы 52,7 млрд теңге көлемінде жобаларды қолдауға мүмкіндік берді. Бостандық және Алатау аудандары қаржыландырылған жобалар саны бойынша көш бастады.Айта кетейік, Almaty Business-2025 бағдарламасын 2019 жылы Алматы қаласының мәслихаты бекіткен еді. Бағдарлама кәсіпкерлікті дамытуға және бизнесті қаржыландырудың қолжетімділігін арттыруға бағытталған. Оны іске асыру үшін «Almaty Finance» ЖШС және «Almaty» МҚҰ еншілес компаниясы құрылды, олар «Алматы» ӘКК компаниялар тобына кірді.Бағдарлама бойынша шағын және орта бизнеске жеңілдетілген несие беру қарастырылған. Несие 7 жылға дейінгі мерзімге жылдық 2% және 6% мөлшерлемемен беріледі. 2% мөлшерлеме көпбалалы аз қамтылған отбасыларға, I және II топтағы мүгедектерге, ерекше қажеттілігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға, сондай-ақ, шағын өнеркәсіп парктерінің резиденттеріне ұсынылады. 6% мөлшерлеме Алматыдағы шағын және орта бизнестің жұмыс істеп тұрған және немесе ісін енді бастаған субъектілерге беріледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1086329?lang=kk
Жезқазғанда экологиялық ағарту: қалдықтарды сұрыптауды үйренуде 15.10.2025
Жезқазған мектептерінде қалдықтарды бөлек жинау мәдениетін қалыптастыруға бағытталған экологиялық бастама жалғасуда. «Таза Қазақстан» акциясы аясында және Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың білім беру ұйымдарында экологиялық ағартудың бірыңғай стандарты енгізу жөніндегі тапсырмасына сәйкес, қала мектептерінде қағаз, пластик және әйнек қалдықтарын бөлек жинауға арналған экобокстар орнатылуда.Жобаны ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің қолдауымен «Жасыл даму» АҚ жүзеге асыруда. Экобокстар орнатылған оқу орындарының бірі – Қабден Шыңғысов атындағы №5 мектеп. Мұнда оқушылар қалдықтарды белсенді түрде сұрыптап, оларды қайта өңдеуге «EcoQolday» автоматтандырылған жүйесі арқылы өткізуде. Бұл жүйе азаматтарды, қалдық жинаушылар мен қайта өңдеушілерді біріктіреді.Экобокстарды орнатумен қатар, қала мектептерінде экологиялық ағарту жұмыстары кең көлемде жүргізілуде. Мұғалімдер мен еріктілер оқушыларға қалдықтарды сұрыптаудың, ресурстарды үнемдеудің және қоршаған ортаны таза ұстаудың маңыздылығын қызықты түрде түсіндіруде. Мектептерде эко-сабақтар, ойын түріндегі іс-шаралар, викториналар және қағаз бен пластик жинау акциялары өтті. Бұл шаралар барысында балалар алған білімдерін іс жүзінде қолдануды үйренуде. Оқушылардың ерекше қызығушылығын қайта өңделген материалдардың «екінші өмір» алып, жиһазға, сәндік бұйымдарға және абаттандыру элементтеріне айналатыны туралы мысалдар тудырды.Сонымен қатар, мектептер арасында «EcoQolday» жүйесі арқылы қалдық жинау бойынша байқау жарияланды. Қай мектеп ең көп қалдық жинап, қайта өңдеуге өткізсе, бағалы сыйлықтарға ие болады. Ұйымдастырушылардың айтуынша, мұндай бастамалар экологиялық мәдениетті нығайтып қана қоймай, балалардың табиғатқа ұқыпты қарау әдетін қалыптастырып, ұжымдық жауапкершілік сезімін дамытады.«Таза Қазақстан» акциясы елімізде экологиялық білім беруді дамыту жолындағы маңызды қадам болды. «Жасыл даму» АҚ өкілдерінің айтуынша, оқушылардың осындай жобаларға қатысуы экологиялық құндылықтарды бала кезден бойына сіңіріп, Қазақстанның таза, жасыл әрі тұрақты болашағын құруға үлес қосады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1083708?lang=kk
Табиғи сипаттағы ТЖ нәтижесіндегі ШОБ субъектілерінің мүліктік шығынын өтеудің жаңа қағидасы бекітілді 14.10.2025
Ұлттық экономика министрлігі табиғи сипаттағы төтенше жағдайлардан зардап шеккен шағын және орта бизнес субъектілерінің мүліктік шығынын өтеу қағидасын бекітті. Құжат мерзімі белгіленбеген. Премьер-Министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі 2025 жылғы 26 қыркүйекте қол қойған бұйрық 11 қазаннан бастап күшіне енеді.Ережеге сәйкес зардап шеккен кәсіпкерлерді есепке алуды әкімдіктер жанындағы өңірлік комиссия жүзеге асырады. Оларға ШОБ субъектілерінің тізімін қалыптастыру, өтемақы мөлшерін анықтау, залалды өтеу өтінімін қарау, сондай-ақ құжаттардың қабылдануын бақылау функциясы жүктелген. Кейбір жағдайда комиссия істі қосымша сараптамаға жібере алады.Жоғалған мүліктің (ғимараттың, автокөліктің, жабдықтың), тауарлық-материалдық (ТМҚ) құны, сондай-ақ қалпына келтіру жұмыстарына арналған шығыстар өтелуге жатады. Егер мүлік заңнамаға сәйкес сақтандырылған жағдайда, бұл ереже жүрмейді.10 млн теңгеге дейін залал келген ТМҚ үшін өтемақы мемлекеттік кіріс органдарының кәсіпкердің орташа айлық айналымы немесе табысы туралы дерегі негізінде есептеледі. Ұсынылған сомамен келіспеген жағдайда оның мөлшері сот-бухгалтерлік немесе сот-тауар сараптамасы арқылы айқындалуы мүмкін.Егер залал 10 млн теңгеден асатын болса, сондай-ақ жабдықтар мен жылжымайтын мүлік объектілерінің өтемақы мөлшері жоғалған мүлікті бағалау туралы есеп, ақаулы ведомость және жобалау-сметалық құжаттама негізінде айқындалады.Өтемақы өтінішін өңірлік комиссиялар төтенше жағдай туындаған сәттен бастап, күнтізбелік 180 күн ішінде қабылдайды. Олар қабылдаған шешімнің негізінде әкімдіктер бес жұмыс күні ішінде зардап шеккен ШОБ субъектілерінің тізілімін қалыптастырады. Онда мүлік иесі, өтемақы сомасы, қаржыландыру көзі мен кәсіпкерлердің санаты көрсетіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1079389?lang=kk
Сенатта бюджетаралық қатынастардың жаңа тәсілдері талқыланды 14.10.2025
Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатында 2026-2028 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттерді қалыптастыру мәселесі бойынша мемлекеттік органдардың өкілдерімен кездесу өткізілді. Қаржы және бюджет комитетінің басшысы Сұлтанбек Мәкежанов төрағалық еткен талқылауға Сенат депутаттары мен мемлекеттік органдардың өкілдері қатысты. Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин жаңа Бюджет кодексінің тәсілдерін ескере отырып, "Республикалық және облыстық бюджеттердің, республикалық маңызы бар қалалар мен Астананың 2026-2028 жылдарға арналған бюджеттері арасындағы жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы"заң жобасы әзірленгенін атап өтті."Құжат жаңа Бюджет кодексінің нормаларына сәйкес әзірленді. Жалпы сипаттағы жаңа үшжылдық трансферттер Үкімет алдына қойылған негізгі міндеттерді шешуге, оның ішінде өңірлердің қаржылық дербестігін арттыруға, тұрғындардың әлеуметтік игілік пен мемлекеттік қызметке қол жеткізуін теңестіруге арналған", - деді бірінші вице-министр.Бұл ретте ол жергілікті бюджет кірісі болжамы жаңа Салық және Бюджет кодекстері шеңберінде көзделген өзгерістерді ескере отырып жүзеге асырылғанын атап өтті."Кірістің ұлғаюы акциздер мөлшерлемесінің артуы, белгілі бір деңгейден асатын кіріске жеке табыс салығының 15% прогрессивті мөлшерлемесін енгізу, жекелеген салық, алым мен баждарды республикалық бюджеттен жергілікті бюджетке беру, "Арнайы түсімдер"нысаналы кірістердің қосымша санатын енгізу сияқты нормаларды қамтамасыз етеді. Бұдан басқа, бұрын республикалық бюджетке түскен барлық айыппұл да жергілікті деңгейге берілді", - деді Азамат Әмрин.Оның айтуынша, бюджеттің кіріс бөлігін төмендететін, бірақ халық табысының нақты өсуін қамтамасыз ететін нормалар да ескерілген. Бұл стандартты шегерім мөлшерін 14 АЕК-тен 30 АЕК-ке дейін көбейту, түзету коэффициентін қолдану арқылы көлік салығының мөлшерлемесін төмендету, төлем мен мемлекеттік баждың кейбір түрін алып тастау."Кірістер өңірлердің салық әлеуетін ескере отырып есептелді. Жергілікті бюджеттердің кіріс бөлігінің түсімін талдау жыл сайынғы тұрақты өсуді көрсетеді. Соңғы үш жылда салық түсімінің өсу қарқыны орта есеппен 127,2%. Өңірлердің кірісі 2026 жылғы 10,7 трлн теңгеден 2028 жылы 13,3 трлн теңгеге дейін немесе 124,3%-ға өседі деп болжануда", - деді Азамат Әмрин.Сенатор Сұлтанбек Мәкежанов жаңа тәсілдер ең төменгі инфрақұрылымдық нормативтер мен өңірлік стандартты ескеруі тиіс екеніне назар аударды. Оның айтуынша, оларды енгізу жергілікті бюджеттің қаржылық тұрақтылығын арттыруға және азаматтар үшін мемлекеттік қызмет сапасын жақсартуға мүмкіндік береді."Ең маңызды міндет - қаржы ресурсын әділ және ашық бөлуді қамтамасыз ету. Депутаттардың бүгінгі ұсынысын Үкімет 2026-2028 жылдарға арналған трансферттер туралы заңды дайындау кезінде егжей - тегжейлі пысықтауы тиіс", - деді Сұлтанбек Мәкежанов.Кездесу соңында Үкіметтің заң жобасын дайындау кезінде бірлескен жұмысты жалғастыру және Сенаттың ұсыныстарын есепке алу қажеттігі атап өтілді. Бұл бюджетаралық қатынастар жүйесін неғұрлым орнықты және теңгерімді етуге мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1078600?lang=kk
Қазақстан мен Германия "Partnering in Business with Germany" бағдарламасын іске асыру туралы келісімді 2026-2028 жылдарға ұзартты 14.10.2025
Астанада кооперациялық жобаларды іске асыру қорытындысына арналған Кеңейтілген конференция шеңберінде "Partneringin business with Germany" бағдарламасын 2026-2028 жылдарға ұзарту туралы бірлескен келісімге қол қойылды. Бұл оқиға шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау, әріптестік байланысты кеңейту, Қазақстан мен Германияның бизнес-қауымдастығы арасында тәжірибе алмасуда екіжақты ынтымақтастықты дамытудың маңызды кезеңі."Partnering in Business with Germany" бағдарламасы Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі мен Германияның Федералдық экономика және Энергетика министрлігі арасындағы бірлескен мәлімдеме негізінде он бес жылдан бері іске асырылып келеді. Осы уақыт ішінде 800-ден астам қазақстандық кәсіпкер Германияда тағылымдамадан өтіп, бизнес жүргізудің заманауи әдістерін игерді. Өндірісті жаңғыртып, келісімшарттар жасасты. Лицензиялар мен франчайзингтер сатып алды.Биыл да қазақстандық қатысушылар бағдарламаның мүмкіндігін белсенді пайдалануды жалғастыруда. Оқу GISMA бизнес дамыту орталықтарында (Берлин, Потсдам) Ганновер көрмесіне, COGNOS (Гамбург) аймақтық көрмелерге, EABW (Тюбинген) денсаулық сақтау саласына және мамандандырылған медициналық көрмелерге, сондай-ақ CDC (Кельн) ANUGA ең ірі азық-түлік көрмесіне қатысумен қатар жүргізілді. Оқытуды, сақтандыруды, тұрудв, жалпы барлық шығынды қабылдаушы тарап өтейді.Конференция барысында бағдарлама қорытындысына және мен алдағы кезеңдегі жаңа міндеттерге ерекше назар аударылды. ҚР Ұлттық экономика вице-министрі Ерлан Сағнаев құттықтау сөз сөйлеп, ынтымақтастықты ұзартудың маңыздылығын атап өтті. Бағдарлама кәсіпкерлердің кәсіби өсуіне ғана емес, екі ел арасындағы экономикалық байланысты нығайтуға да ықпал етпек.Іс-шараға Германияның Қазақстандағы елшісінің тұрақты орынбасары Ульрих Кинне, экономика және энергетика федералдық министрлігінің V департаментінің басшысы Ральф Бёме, "Атамекен" ҰКП, халықаралық ынтымақтастық жөніндегі неміс қоғамының (GIZ) өкілдері, сондай-ақ бағдарлама түлектері қатысты.Еске салсақ, 2025 жылғы 31 желтоқсанға дейін ұзарту туралы алдыңғы меморандумға 2023 жылғы 20 маусымда қол қойылған болатын. Жаңа келісім бағдарламаның жұмысын 2028 жылдың соңына дейін жалғастыруды көздейді. Бұл тәжірибе алмасып, бірлескен бастамаларды іске асыру үшін қосымша мүмкіндік береді.Анықтама: "Partnering in Business with Germany" бағдарламасы қатысушыларға ұқсас кәсіпорындардағы тәжірибе мен шетелдік әріптестермен іскерлік байланыс орнатуды, шетелдегі тақырыптық бизнес-тағылымдамаларды көздейді. Қатысушылар технологияларға, заманауи жабдықтарға, технологиялар трансферті құралдарына, тауарлар мен қызметтерді өзара жеткізу мүмкіндігіне, сондай-ақ бірлескен кәсіпорындар құруға қол жеткізе алады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1077586?lang=kk
Мемлекет басшысы Алатау қаласына арнаулы мәртебе беру туралы Жарлыққа қол қойды 14.10.2025
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Қазақстан халқына Жолдауынан:«Алатау қаласы еліміздің жаңа іскерлік және инновациялық орталығы болуға тиіс»«Қарқынды өсіп келе жатқан көптеген мемлекетте даму көшінің басында жүретін қалалар инвестициялар мен технологияларды өзіне тартатын полюске айналған. Алатау қаласы еліміздің жаңа іскерлік және инновациялық орталығы болуға тиіс. Жалпыұлттық маңызы бар осы жобаны жүзеге асыру үшін арнайы жер бөлінді, бастапқы жоспарлау жұмысы аяқталды, инфрақұрылымның негізгі желілері қосылды.Жақында Қытайға барған сапарымда әлемнің жетекші компанияларымен құны миллиардтаған қаржы тұратын келісімдер жасалды. Шэньчжэнь жаһандық технополисін салуға қатысқан сондай компанияның бірі енді Alatau City жобасын жүзеге асыруға тікелей атсалысады.Келесі қадам – Alatau City-дің мықты институционалдық негіздерін қалыптастыру.Содан кейін жарты жылдан асырмай, жеке заң қабылдау қажет. Құжатта қаланы басқару режимі, оның қаржылық моделі және басқа да маңызды мәселелер қамтылуға тиіс.Арнайы құқықтық мәртебе – қалаға берілетін артықшылық емес, жобаның қағаз жүзінде қалып қоймай, нақты іске асуына қажетті шара немесе құрал екенін айта кеткен жөн.Alatau City аймақтағы толық цифрланған алғашқы қалаға айналуға тиіс. Мұнда Smart City технологияларын қолданудан бастап тауарлар мен қызмет ақысын криптовалютамен төлеуге дейінгі жаңалықтың барлығы енгізілуі керек.Бұл қала Қазақстанның келешектегі келбетін танытпақ. Онда технологиялық өрлеуге және өмір сүруге барынша қолайлы жағдай үйлесім табуы қажет».Сілтеме: Алатау қаласын дамытудың кейбір мәселелері туралы — Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайтыАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1076535?lang=kk
ҰЭМ Арнайы салық режимін қолданушылар тізімін талқылауға шығарды 14.10.2025
ҚР Ұлттық экономика министрлігі жаңа Салық кодексі шеңберінде Үкімет қаулыларының жобасын ұсынып отыр. Талқылауға шығарылғандар:жеңілдетілгендекларациянегізінде арнаулы салық режимін (АСР) қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесі;өзін-өзіжұмыспенқамтығандар үшін АСР қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізімі.Бұл құжаттар Кодекстің 718 және 723-баптарын орындау үшін әзірленген және арнайы салық режимін қолдануды ретке келтіруге, ашықтықты арттыруға және кәсіпкерлікті қолдауға арналған.Тыйым салу тізіміЖеңілдетілген декларация негізінде АСР қолданыстағы екі режимнің, жеңілдетілген декларация мен бөлшек салықтың элементтерін біріктіреді.Режимді пайдалана алмайтындар:- табысы жылына 600 мың АЕК-тен (2, 359 млрд теңге) асатын бизнес субъектілері; -басқа компаниялардың үлесі 25%-дан асатын заңды тұлғалар; - құрылтайшылары немесе қатысушылары  бір мезгілде, АСР-дегі басқа заңды тұлғаларға қатысатын немесе құрылтайшысы болып табылатын ұйымдар;- коммерциялық емес ұйымдар;- арнайы салық режимін қолданатын заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын салық төлеушілер (жеке тұлғалар, жеке кәсіпкерлер);-АЭА, "Астана Хаб" қатысушылары;- бірлескен қызмет шарты бойынша жұмыс істейтін салық төлеушілер.Тыйым салынғандар тізбесіне ірі бизнеспен байланысты салалар: өңдеу өнеркәсібі, құрылыс, жер қойнауын пайдалану, табиғи монополия субъектілерінің қызметі, көтерме сауда, 2000 шаршы метрден астам алаңдағы ритейл, телекоммуникация, интернет пен IT, қаржылық және сақтандыру қызметі, кәсіби агенттік және консалтингтік қызмет, ҒЗТКЖ және т. б. кіреді.1111 ЭҚЖЖ-ның ішінде шектеу 795 қызмет түріне (ЭҚЖЖ-ның 70%-ы) әсер еткенмен, салық төлеушілерге шаққанда, шамамен 30% ғана.Негізгі себеп — бұл салалардағы операциялардың едәуір бөлігі (жиынтық айналымның 76%-дан астамы) жалпыға бірдей белгіленген режимді қолданатын ірі бизнеспен жасалған мәмілелерге тиесілі: құрылыста — 99,9%, жер қойнауын пайдалануда-98,7%, көлік пен қоймада-96,7%.Жеңілдетілген режим құқығын сақтайтындарЖеңілдетілген режимді тұрғындарға бағдарланған 300-ге жуық қызмет түріне қалдыру ұсынылады:- 2000 шаршы метрге дейінгі алаңдағы бөлшек сауда (дәріханаларды қоса алғанда);- тауарларға пошта арқылы немесе Интернет желісі арқылы тапсырыс беру арқылы жасалатын бөлшек сауда, желілік маркетинг, сондай-ақ дүкеннен тыс басқа да бөлшек сауда;-тұру, тамақтану, тұрғын үйді жалға алу мен көлік қызметі;- жеңіл және тамақ өнеркәсібі;- жолаушы тасымалы;- мектепке дейінгі және қосымша білім беру саласындағы қызмет, медициналық және әлеуметтік қызмет;- тұрғындарға арналған тұрмыстық және құрылыс жұмысы;- шығармашылық индустрия, спорт, мәдениет;- ауыл шаруашылығы.Нәтижесінде жеңілдетілген режим барлық салық төлеушілердің шамамен 70%-ына беріледі. B2C-ге бағытталған шағын бизнес АСР бойынша жұмысын жалғастырып, ал ірі қызмет түрі жалпыға бірдей белгіленген режимге көшеді.Сонымен қатар, жалпы белгіленген режимге көшкен кезде айналымы жылына 40 млн теңгеге дейінгі салық төлеушілер ҚҚС төлемейді.Құжат АСР-ді жосықсыз пайдалануды қысқартуға, әкімшілендірудің тиімділігін арттыруға, салық жүктемесін әділ бөлуге және шағын бизнес үшін неғұрлым қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді.Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға рұқсат беру тізімі ҚР Үкіметінің жекелеген қаулысымен ЖК тіркемеген, жұмыскері жоқ және айына 300 АЕК-ке дейінгі кіріс алатын өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін қолжетімді қызмет түрлерінің тізбесін бекіту ұсынылады. Бұл өлшемшартқа 46 бағыт сәйкес келеді.АСР қолдану құқығы аяқ киім жөндеу, спорт пен демалыс саласындағы білім беру, мәдениет саласындағы білім беру, білім беру саласындағы басқа да көмекші қызмет, тұрғын үйді жинау, фотосурет қызметі, сұлулық салоны қызметі, мамандандырылған құрылыс жұмысы, такси қызметі, жалдау және жалға беру, компьютерлерді, жеке тұтыну затын, тұрмыстық тауар жөндеу, сондай-ақ өзге де жеке қызметтерде сақталады.«Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы жобасына сілтемесі:  https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15606691 «Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы жобасына сілтемесі: https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15606668 Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1076241?lang=kk
Халықаралық жасыл технологиялар орталығы EXPO OSAKA 2025-те жапондық ірі компаниялармен кездесулер өткізді 14.10.2025
Осака, 2025 жылғы 23-24 қыркүйек – Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің қолдауымен «QazExpoCongress» ҰК» АҚ-мен бірлесіп ұйымдастырған EXPO 2025 Osaka тақырыптық аптасы шеңберінде «Көміртекті шешімдер: орнықты болашаққа бастар жол» деп аталатын сайд-ивент өтті.Іс-шара көміртегі өтемақысын талқылауға, шығарындыларды азайтуға және тұрақты тәжірибені ілгерілетуге бағытталған маңызды оқиға болды. Қатысушылар – мемлекеттік органдардың, халықаралық компаниялар мен қаржы институттарының өкілдері – Қазақстан мен Жапония ұсынған табысты кейстерді таныстырып, экономиканы бірлесіп декарбонизациялау жолдарын талқылады.Негізгі қатысушылар: «Жасыл Даму» АҚ, АХХО, Қазақстанның даму банкі, Қазатомөнеркәсіп, Sanshin Metal Working Co., Ltd., Finetech Co., Ltd. жапондық компаниялары және басқалары.24 қыркүйекте B2B-күні өтті: қазақстандық делегация Nagashima Holdings, Megumi Corp., Mitsubishi Heavy Industries Power Environmental Solutions, Ltd., Finetech Co., Ltd. сияқты бірқатар жапон өнеркәсіптік және технологиялық компанияларымен және Жапонияның Экология министрлігі жанындағы OECC ұйымымен кездесулер өткізді.Іс-шара барысында «жасыл» технологиялар, өнеркәсіптік қалдықтарды өңдеу, әсіресе металлургия секторында және JCM (Joint Crediting Mechanism) тетігі саласында тәжірибе алмасу мәселелері талқыланды, Жапония осы тетік арқылы әріптес елдерде төмен көміртекті шешімдер енгізуге қолдау көрсетеді. Қазақстан JCM-жобаларға белсенді қатысуға дайын екенін білдірді.Сессияда сөз сөйлеген ЕХРО өкілдері Қазақстан үшін Жапониямен экологиялық ынтымақтастықты тереңдетудің, әсіресе орнықты даму саласындағы технологиялар трансфері мен бірлескен инвестициялық жобалардың әлеуеті зор екенін атап көрсетті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1075693?lang=kk