Қуқық
Тұтынушылар құқығын қорғау: жаңартылған заңда не өзгерді 01.02.2025
Елімізде сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы жауапкершілік күшейтілді. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне (ӘҚБтК) өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Президент қол қойған жаңартылған заң 2025 жылғы 10 қаңтарда жарияланып, 11 қаңтарда ресми жарық көрді. Заңда не өзгерді? Оның маңызы қандай? Астана қаласы бойынша сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті басшысының орынбасары Ғалымжан Ілиясов Коммуникациялар қызметінде өткен брифингте түсіндіріп берді, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.Құжат ресми жарияланған күннен бастап 60 күн өткен соң, яғни 12 наурызда күшіне енеді.«Соңғы жылдары елдегі бөлшек сауда нарығы қарқынды дамып, бәсекелестік күшейді. Бұл тұтынушылардың әділетсіз сауда тәжірибелеріне байланысты шағымдарының артуына себеп болды. Жаңа өзгерістер аясында жалған жарнама, тұтынушыларды алдау, сауда ережелерін бұзу және баға саясатына қатысты заңсыз әрекеттер үшін айыппұлдар айтарлықтай көбейтіледі.Енді кәсіпкерлерге қойылатын талаптар күшейтілді. Жалған жарнама үшін жауапкершілік күшейтіледі. Жаңартылған заңға сәйкес, жалған жарнама үшін айыппұлдар айтарлықтай ұлғаяды: жеке тұлғаларға – 100 АЕК, шағын бизнеске – 350 АЕК, орта бизнеске – 500 АЕК, ірі кәсіпкерлерге – 1 000 АЕК. Мысалы, 2025 жылы 1 АЕК 3 692 теңгені құрайтынын ескерсек, ірі бизнеске салынатын айыппұл сомасы 3,69 млн теңгеге дейін жетуі мүмкін. Бұл өзгеріс тұтынушыларды алдауға жол бермеу мақсатында енгізілді. Жарнамалық контентке бақылаудың күшеюі бизнестің жауапкершілігін арттырады», - дейді Ғалымжан Ілиясов.Ол өз сөзінде жасырын төлемдер мен баға айырмашылықтарына жол берілмейтінін қозғап өтті.«Сауда орындары үшін бағаның көрсетілуіне қатысты талаптар да күшейтіледі. Енді кәсіпкерлер тауар бағасын міндетті түрде тек теңгемен көрсетуі тиіс және тауардың құнын кассада жасанды түрде өсірмеуі керек. Ережелерді бұзғаны үшін айыппұл мөлшері белгіленді: шағын бизнеске – 6 АЕК, орта бизнеске – 10 АЕК, ірі бизнеске – 30 АЕК. Егер бір жыл ішінде екінші рет дәл осындай құқық бұзушылық жасалса, айыппұл мөлшері күрт артады: шағын бизнеске – 65 АЕК, орта бизнеске – 120 АЕК, ірі бизнеске – 200 АЕК.Сонымен қатар, тұтынушыны алдау, өлшемді дұрыс жүргізбеу, салмақты кемітіп сату немесе артық есептеу үшін де жаңа айыппұлдар енгізілді: жеке тұлғаларға – 10 АЕК, шағын бизнеске – 20 АЕК, орта бизнеске – 30 АЕК, ірі бизнеске – 50 АЕК (184 600 теңге). Бұл шаралар сауда саласындағы әділетсіз сауда әрекеттерінің алдын алуға және тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталға», - дейді спикер.Ғалымжан Ильясовтың айтуынша, мұндай заң бұзушылықтар көбіне базарларда және шағын дүкендерде кездеседі. Жаңа айыппұлдар кәсіпкерлерді тәртіпке келтіруге және тұтынушылардың шағымдарын азайтуға көмектеседі.«Қабылданған түзетулер ашық әрі әділ бизнес-ортаны қалыптастыруға бағытталған. Айыппұлдардың қатаңдатылуы – тұтынушыларды алдау жағдайларын азайтуға, бизнестің сенімділігін арттыруға және нарықтағы бәсекелестікті әділ жүргізуге мүмкіндік береді», - дейді Астана қаласы бойынша сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті басшысының орынбасары.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana/press/news/details/926824
Астанада түнгі уақытта компьютер клубында жалғыз жүрген жасөспірімдер анықталды 01.02.2025
Елорданың Сарайшық ауданында жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында кезекті түнгі рейд өткізілді, деп хабарлайды Астана әкімдігінің ресми сайты.Шараны аудан әкімдігі құқық қорғау органдарымен бірлесіп ұйымдастырды. Рейд аясында полицейлер түнгі уақытта кәмелетке толмағандар жүруі мүмкін компьютерлік клубтарды тексерді.Осылайша, аудандағы компьютерлік клубтардың бірінде заңды өкілдерінсіз жүрген үш кәмелетке толмаған жасөспірім табылды.«Рейд барысында полиция қызметкерлері Sony PlayStation ойын клубтарының бірінде заңды өкілдерінсіз жүрген үш жасөспірімді анықтады. Кәмелетке толмағандар полиция бөліміне жеткізіліп, ата-аналары шақырылды. Сағат 22:00-ден кейін кәмелетке толмағандардың жүруіне рұқсат берген ойын клубтарының иелері де әкімшілік жауапкершілікке тартылады», - дейді аудандық ішкі істер бөлімінің қызметкері Азамат Исенов.Естеріңізге сала кетейік,. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 442-бабы бойынша 22.00-ден 6.00-ге дейін кәмелетке толмағандардың ойын-сауық орындарында заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз баруына тыйым салынады, сондай-ақ сағат 23.00-ден 6.00-ге дейін кәмелетке толмағандарға заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз тұрғын үйден тыс жерде жүруіне тыйым салынады.Айта кетейік, Астана қаласы прокуратурасының, құқық қорғау және мемлекеттік органдардың үйлестіруімен Астана қаласы әкімдігі жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссия мүшелерімен және аудандық әкімдіктермен бірлесіп, түнгі уақытта қала көшелерінде және ойын-сауық орындарында кәмелетке толмағандарды анықтау бойынша рейдтер жалғасуда. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana/press/news/details/927010
Құрметті Шығыс Қазақстан облысының, Өскемен қаласының тұрғындары және қала қонақтары! 01.02.2025
2025 жылғы 31 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы әкімінің төрағалық етуімен әкімдіктің кезекті отырысы өтеді.Мекенжайы: Өскемен қаласы, М.Горький көшесі, 40, № 108 конференцзал.Отырыс ашық түрде өтеді, онлайн режимде трансляцияны YouTube арнасынан көруге болады.Әкімдік отырысына тікелей келіп қатысуға ниет білдіргендер үшін хабарлаймыз.Отырыс өткізілетін күннен екі (2) жұмыс күні бұрын, (мереке күндерін есепке ала отырып) 30 қаңтарға дейін қағаз немесе электрондық түрде өтініш қабылданады. Өтініште тегі, аты, әкесінің аты, туған жылы және байланыс телефоны көрсетіледі.Өтінішті М.Горький көшесі, 40, облыс әкімдігінің ғимараты, 414 кабинетте қабылдайды, электрондық түрде s.khadakova@akimvko.gov.kz поштасына жіберуге болады.Отырысқа келіп қатысушылар ғимаратқа кіргізу тәртібін сақтауға міндетті. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/akimvko/press/news/details/927022
2024 жылдың қорытындысы бойынша отандастарымыздың инвестициялық кірісі зейнетақы жарналарының көлемінен асып түсіп, 3,4 трлн теңгеге жетті 01.02.2025
2024 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – ҚРҰБ) сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы активтерін инвестициялаудан түскен инвестициялық кіріс 3,4 трлн теңгеге жетті. Бұл шамамен 2,8 трлн теңге болатын зейнетақы жарналарының жалпы көлемінен асып түсті. 2024 жылғы инвестициялық кіріс өткен жылмен салыстырғанда өсім көрсетті: 1,8 трлн теңге немесе 114,5%.Міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ), ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен салымшылар мен алушыларға 3,3 трлн теңгеден астам инвестициялық кіріс түсті. Бұл шамамен 2,6 трлн теңге болатын осы жарналардың көлемінен артық.2024 жылы жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) бойынша инвестициялық кіріс 231,2 млрд теңгеден астам жарналар көлемінде 26,4 млрд теңгеден асты.2024 жылы ҚРҰБ басқаруындағы МЗЖ, МКЗЖ, ЕЗЖ есебінен қалыптасқан БЖЗҚ зейнетақы активтерінің кірістілігі 17,84% болды, ал 2024 жылғы инфляция мөлшері 8,6% көрсетті. БЖЗҚ-ның ЖМЗЖ есебінен қалыптастырылған зейнетақы активтерінің кірістілігі жыл қорытындысы бойынша - 17,96%.Инвестициялық кіріс қаржы құралдары (бағалы қағаздар, салымдар және басқа операциялар) бойынша сыйақы түріндегі кірістерден, қаржы құралдарын нарықтық және валюталық қайта бағалаудан, сыртқы басқарудағы активтер бойынша кірістерден және т. б. тұрады. ҚР Ұлттық Банкі және инвестициялық портфельді басқарушылар (ИПБ) инвестициялық портфельді үнемі әртараптандырып отырады. Яғни, зейнетақы активтері түрлі қаржы құралдарына, валюталарға инвестицияланып, нарықтағы жағдайға қарай үнемі қайта бөлініп орналастырылады. Қордың enpf.kz сайтына ай сайын орналастырылатын ҚР Ұлттық Банкінің инвестициялық қызметіне жасалған шолуда, 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша кірістер құралдардың барлық түрлері бойынша алынғандығы көрсетілген. Инвестициялық кіріс және зейнетақы активтерін ИПБ-лардың басқаруы туралы ақпарат ай сайын enpf.kz сайтына орналастырылады. Әрбір салымшының enpf.kz сайтындағы немесе ұялы қосымшадағы жеке кабинетінде өзінің инвестициялық кірісін көруге мүмкіндігі бар.1998 жылы жинақтаушы зейнетақы жүйесі құрылған сәттен бастап 2025 жылғы 1 қаңтарға жинақталған инвестициялық кірістіліктің біртіндеп өсу қорытындысы 979,95% тең болды. Ал бүкіл кезеңдегі инфляция - 827,78 %. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay/press/news/details/927052
Қазақстан ІІМ қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін инновациялық технологияларды қолдану бойынша қытай тәжірибесін зерделейді 01.02.2025
Министрдің орынбасары Сәкен Сәрсенов бастаған Қазақстан ІІМ делегациясы Қытайға жұмыс сапарымен барды.Ішкі істер министрі Ержан Саденовтың тапсырмасы бойынша полиция ведомствосының өкілдері цифрландыру және тәртіп сақшыларының қызметінде заманауи технологияларды қолдану саласындағы шетелдік әріптестердің озық тәжірибесін зерделеді.Сапар барысында ҚХР қоғамдық қауіпсіздік министрінің орынбасары Ший Датунмен ресми кездесу өтті.Тараптар құқықтық тәртіпті қамтамасыз етуде және құқық бұзушылықтардың алдын алуда инновациялық әдістерді енгізу саласындағы өзара іс-қимыл мәселелеріне ерекше назар аударды.Қазақстандық делегация қытайлық электронды технологиялар тобының, дрондарды қолдану жөніндегі полиция базасының командалық пунктінің, сондай-ақ Бейжің қаласының қоғамдық қауіпсіздік бюросының заңдарды сақтау және істерді басқару жөніндегі орталығының жұмысымен танысты.Қытай тарапы цифрлық мониторинг технологияларын, соның ішінде "үлкен деректерді", жасанды интеллектті, биометриялық жүйені, бейнебақылауды, сондай-ақ қоғамдық орындардағы, көліктегі және басқа да маңызды нысандардағы жағдайды бақылау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын пайдалануды көрсетті.Қытайдың осы салалардағы сәтті тәжірибесі Қазақстан үшін құнды бағдар болмақ. Цифрлық шешімдер қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуде, қылмыстардың алдын алуда, "Заң мен Тәртіп" қағидатын нығайтуда үлкен маңызға ие.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/qriim/press/news/details/926907
ҰШАҚ БОРТЫНДА АСТАНАЛЫҚ ДӘРІГЕР ЕГДЕ АДАМНЫҢ ӨМІРІН САҚТАП ҚАЛДЫ 01.02.2025
2025 жылғы 24 қаңтарда Астана-Мәскеу рейсінде 85 жастағы жолаушылардың бірі кенеттен қысылып, шұғыл медициналық көмек көрсету қажет болды. Астана медицина университетінің түлегі және ҚР ПІБ ЖМА отоневролог дәрігері Қарлығаш Бакированың үйлесімді іс-қимылының арқасында егде адамның өмірін сақтап қалды.Немересімен бірге ұшу кезінде Виктор Карпин жағдайы күрт нашарлағанын сезді. Әуесеріктер жолаушының жағдайына назар аударып, байланыс арқылы медицина қызметкерін шақырды. Қарлығаш Бакирова дереу көмек көсетуге кірісті.Пациент гипертониямен ауырды, бірақ дәрігердің қарап-тексеру кезінде оның қысымы 50/30 мм сын.бағ. дейін төмендегені анықталды және импульс сезілмеді. Жағдай жедел іс-қимыл жасауды қажет етті. Қарлығаш Бакирова реанимациялық іс-шараларды, оның ішінде жүрек-өкпе реанимациясын (ЖӨР) жасап, пациенттің жағдайын уақытша тұрақтандыруға мүмкіндік берді. Дәрігер шұғыл қонуды талап етті және экипаж жақын маңдағы Уфа әуежайына қонуға шешім қабылдады. Ұшып келгеннен кейін Виктор Алексеевич дәрігерлердің қолына тапсырылды, кейінірек оның жағдайы тұрақталды. Қарлығаш Бакирова дәрігерлердің оң динамикасы мен біліктілігін растаған жолаушының немересімен байланысын үзген жоқ.Бұл Астана медицина университетінің түлегі ұшақ бортында шұғыл жағдайда өмірін сақтап қалған бір айдағы екінші жағдай екенін еске сала кеткен жөн. Бұған дейін осы университеттің интерні Дінмұхамед Бектұрғанов жүрек-өкпе реанимациясын жүргізіп, Қызылорда-Астана рейсінің жолаушысының өмірін сақтап қалған еді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/press/news/details/926918
АСТАНАДА ТӨРТ ПАЦИЕНТТІҢ ӨМІРІН САҚТАП ҚАЛҒАН ДОНОРДЫ ЕСКЕ АЛУҒА АРНАЛҒАН ХОККЕЙ МАТЧЫ ӨТТІ 01.02.2025
Демалыс күндері Астана қаласында «Барыс Арена» спорт кешенінде төрт пациенттің өмірін сақтап қалған донор Максим Войнюшті еске алуға арналған хоккей матчы өтті.15 шілдеде Максим Войнюша ауыр апаттан кейін Түркістан облыстық клиникалық ауруханасының қабылдау бөлімшесіне шұғыл жеткізілді. 18 жастағы жас жігіт көлікпен соқтығысқан мопедті басқарды. Дәрігерлердің күш-жігеріне қарамастан, оның жағдайы өте ауыр болып қалды. Бірнеше күннен кейін, 23 шілдеде Максимнің миының қайтымсыз өлімі расталды.Мидың өлімі туралы мәлімдемеден кейінгі күні Максимнің туыстарымен әңгіме өткізіліп, олар донорлық туралы шешім қабылдады.Бұл оқиға Максим мен оның отбасына алғыс білдіру және мойындау ғана емес, сонымен қатар Қазақстанда қайтыс болғаннан кейінгі ағзалардың донорлығын насихаттаудағы маңызды қадам болып табылады.Қазақстан бүгінде ағзаларды трансплантаттау бойынша жоғары технологиялық операцияларды жүргізу үшін барлық заманауи инфрақұрылымға ие. Қазіргі уақытта елімізде 7 трансплантаттау орталығы жұмыс істейді, 40 донорлық стационар, 4 иммунологиялық типтеу зертханасы ұйымдастырылған. Донорлық процесті үйлестіруді, анықтауды және ұйымдастыруды қамтамасыз ететін республикалық, өңірлік және стационарлық үйлестірушілер желісі құрылды.Алайда, қызметтің қол жеткізілген әлеуетіне қарамастан, бүгінде донорлық ағзаларды трансплантаттауды күту парағында 4117 адам, оның ішінде 96 бала бар.Соңғы 5 жылдың ішінде Қазақстанда ағзаларды трансплантаттау бойынша 1005 операция жүргізілді, онда трансплантаттаулардың 92,1%-ы туыстық донорлардан, 7,9%-ы қайтыс болғаннан кейінгі донорлардан ағзаларды трансплантаттауға тиесілі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/press/news/details/926926
АЛМАТЫДА НИИКБ ДӘРІГЕРЛЕРІ ЕКІНШІ ЖҮРЕК Трансплантациясын сәтті орындады. 01.02.2025
6 сағатқа созылатын күрделі жүректі трансплантациялау операциясын кардиохирург Юрий Пяның бақылауымен Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институтының дәрігерлері университет медицина орталығымен бірлесіп жасады.Ағза доноры болған. 45 жастағы Алматы облысының тұрғыны, дәрігерлер оның миы өлгенін хабарлады. Туыстарының келісімінің арқасында Қазақстанның 4 азаматының өмірі, оның ішінде «кеңейтілген кардиомиопатия (уытты)» ауыр жүрек ауруымен ауыратын 43 жастағы ер адамның өмірі құтқарылды. Науқастың жағдайының нашарлауына ықпал еткен факторлардың бірі энергетикалық сусындарды 5 жыл бойы шамадан тыс тұтыну болды, бұл дәрілік терапияға жауап бермейтін терминалдық жүрек жеткіліксіздігіне әкелді.Науқасты ентігу сезімі мазалады. және шамалы физикалық белсенділікпен, тез шаршаумен және жалпы әлсіздікпен ентігу. Мен денсаулығымның нашарлағанын 2023 жылдың желтоқсан айында байқай бастадым. Тұқым қуалаушылық аналық желіге – жүректің ишемиялық ауруы және жедел миокард инфарктісіне жүктеледі.«Біздің елімізде кардиохирургиялық және кардиологиялық реанимацияның даму деңгейі жүректі трансплантациялау бойынша операциялардың оң нәтижесіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Біз Юрий Владимирович басқаратын UMC командасына көмектері мен қолдаулары үшін алғыс айтамыз. «Ағзаларды трансплантациялау операциялары жоғары білікті медицина қызметкерлерін қажет етеді», - дейді Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институтының басқарма төрағасы Марат Пашимов.Марат Орумбасарұлы донордың туыстарына алғысын білдірді. «Қайырымдылыққа ерікті келісім, адамдардың адам өмірін сақтап қалуға дайындығы – адамгершілік пен мейірімділіктің үлгісі. Ағзаларын алуға келісімін берген донордың туыстарының донорлық жасауы құрметке бөлейді. «Ағзалардың донорлығы – қоғам денсаулығына қосылған қомақты үлес», - деп атап өтті емхана меңгерушісі.Институттың кардиохирургия бөлімінің меңгерушісі Рүстем Төлеутаев: «Жүрек трансплантациясы – ең күрделі операциялардың бірі, бірақ тәжірибе, Біздің емханада алған дағдыларымыз бен техникалық жабдықтарымыз оларды жоғары деңгейде орындауға мүмкіндік береді».Айта кетейік, екі бүйрек, өкпе және қасаң қабық алынып тасталды. атындағы Ұлттық ғылыми орталықта Жетісу өңірінен келген 17 жастағы науқастың бүйрегі ауыстырылды. А.Сызғанов пен 18 жастағы астаналық науқас Университеттің медициналық орталығында Қостанай облысынан келген 43 жастағы науқасқа өкпесі ауыстырылды, сондай-ақ УМК-да екі реципиентке қабықтың кератопластикасы жасалды. Қазақстанда 2025 жылдың 10 қаңтарындағы мәлімет бойынша жүрек трансплантациясын күтуде 140 ересек және 5 бала бар.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/press/news/details/927104
Абай облысына Татарстаннан делегация келді 01.02.2025
Абай облысына жұмыс сапарымен Татарстан Республикасының Премьер-Министрінің орынбасары – Ауыл шаруашылығы және азық-түлік министрі Марат Зяббаров бастаған делегация келді.Меймандарды әуежайдан облыс әкімінің орынбасары Қуаныш Сүлейменов, облыстық мәслихат төрағасы Шалқар Байбеков және қала әкімі Талғат Мұратов күтіп алды.Сапар аясында қонақтар Семей қаласы мен өңірдегі бірнеше кәсіпорындардың жұмысымен танысады. Сонымен қатар, облыстың бизнес өкілдерімен кездеседі деп жоспарлануда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay/press/news/details/926696
Татарстан делегациясы Абай облысының шаруашылықтарымен танысты 01.02.2025
Татарстан Республикасының Премьер-Министрінің орынбасары – Ауыл шаруашылығы және азық-түлік министрі Марат Зяббаров бастаған делегация облысымыздағы бірнеше шаруашылықты аралады. Алғашқы ат басын тіреген Жаңасемей ауданындағы «Агрофирма Приречное» ЖШС бүгінде ірі қара мал өсіру, көкөністерді өндіру, сату, өңдеу және сақтаумен айналысатын ірі кәсіпорын. Шаруашылық «Қазақ ақбас тұқымының республикалық палатасы» және «Әулиекөл тұқымы бойынша республикалық палатасының» мүшесі.100-ден астам адамды жұмыспен қамтып отырған шаруашылық картоп өндірісі бойынша тұқым шаруашылығы, етті бағыттағы қазақтың ақбас тұқымды асыл тұқымды мал өсіру жөніндегі зауыт мәртебесіне ие.Сонымен қатар, өңіріміздегі егістік алқапты жаңбырлатып суғару әдісін енгізген алғашқылардың бірі. Бүгінде иеліктерінде 28 жаңбырлатқыш машина бар. Оның 19 -ы «Фрегат» жаңбырлатқыш машинасы, 2 - «Zimmatik» айналмалы суару қондырғысы, 3 - Рейнке айналмалы суару машинасы, 4 - «Valley» жаңбырлатқыш қондырғысы. Сыйымдылығы 14,0 мың тоннаға 7 картоп-көкөніс қоймасы бар.1993 жылы құрылғаннан бері кәсіпорында 12 инвестициялық жоба іске асырылды. Ағымдағы жылда 10 мың басқа арналған бордақылау алаңын салу жоспарлануда.Қазандық қонақтар аялдаған тағы бір шаруашылық Бородулиха ауданында орналасқан «Лазарев и К» ЖШС асыл тұқымды шаруа қожалығы қазақтың ақбас тұқымды ірі қара малын өсірумен айналысады. Шаруашылық мал тұқымын жақсарту бойынша жұмыс жүргізіп, селекциялық қызмет атқарады. Жетістіктерінің бірі - аналық малдың «Элита рекорды» санатын алу. Кәсіпорында күнбағыс тұқымын қайта өңдеу бойынша экстракциялық желісі (қуаттылығы 12,5 мың тонна), сондай-ақ ара өсіру бойынша асыл тұқымды шаруашылық мәртебесі бар.Ал аудандағы «Зенковское» ЖШС дәнді, дәнді-бұршақты және майлы дақылдарды және ірі қара мал өсірумен айналысады. Шаруа қожалық қазақтың ақбас тұқымды бұқаларын қолдана отырып, ірі қара малдың селекциялық-асыл тұқымдық жұмысын жүргізеді.«Автоматтандыру, цифрландыру және мал басын қатаң есепке алу – бүгінде қалыптасқан үрдіс қана емес, қажеттілік. Бұл бордақылауды қадағалаудың тиімділігін арттырып қана қоймай, ветеринарлық қауіпсіздік тұрғысында да маңызды рөл атқарады. Біздің бағытымыз бір, тәжірибе алмасу, серіктестік, жаңа технологияларды енгізу – сүт және ет шаруашылығы дамуының кепілі. Ет нарығына сұраныс жоғарылап келеді, біз мұны қолдап, бірлескен жобалар мен инновациялық тәсілдер арқылы ары қарай дамытуымыз қажет» деді Татарстан Республикасының Премьер-Министрінің орынбасары – Ауыл шаруашылығы және азық-түлік министрі Марат Зяббаров.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay/press/news/details/926800
Ұлы ақынның 180 жылдығы Абай шаңырағында бастау алды 01.02.2025
Бүгін Абайдың «Жидебай-Бөрілі» мемлекеттік музей-қорығында Абай Құнанбайұлының 180 жылдық мерейтойына арналған шаралар басталды.Биыл ақынның мерейтойы және Абай музейінің 85 жылдығы қатар келіп отыр.Осыған орай Абай музейінде «Абай әлемдік ойдың алыбы» мәдени-танымдық шарасы және «Абай бейнелеу өнерінде» тақырыбында көрме өтті.Шараға зиялы қауым өкілдері мен мәдениет және өнер мекемелерінің қызметкерлері қатысты.Абай облысы әкімінің орынбасары Жасұлан Сәрсебаев мерейтой өңірде лайықты деңгейде аталып өтілетінін тілге тиек етті.«Біздің аймақ үшін Абайдың орны бөлек. Облысымыз ұлы ақынның есімін иеленгендіктен бұл мерейтой лайықты деңгейде өтетін болады. Мәдени-рухани және танымдық шараларға басымдық беріледі. Сонымен қатар, Италияда Абайдың ескерткішін ашу жоспарланып отыр», - деді ол.Сондай-ақ, шара барысында Абай әндері шырқалып, Абай атындағы музыкалы-драма театрының «Жаза-Наза» трагедиясынан үзінді көпшілік назарына ұсынылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay/press/news/details/927029
Татарстан делегациясы өңірдің кәсіпорындарында болды 01.02.2025
Құрамында Татарстан Республикасы министрлігінің өкілдері, ауылдық кооперацияны дамыту жөніндегі мамандар, республиканың жетекші қайта өңдеу кәсіпорындарының басшылары кірген меймандар «АРАЙ-EAST FOOD» ЖШС «Халал» стандартына сәйкес шұжық өнімдері мен ет деликатестерін өндірумен айналысатын ет комбинатына да барды.«Қазіргі таңда елімізде жылқы шаруашылығы жақсы дамып келеді. Жылқы саны да көп. Тек етті өткізуде ғана мәселелер бар. Татарстандық әріптестеріміз жылқы шаруашылығына қызығушылық танытып жатыр. Біздің түпкі мақсатымыз – Қазақстанның сапалы ет өнімін экспортқа шығару. Мал соятын пункттеріміз дайын. Егер Татарстан тарапынан сұраныс болса, тиісті меморандумдарға қол қоятын болсақ, жылқы мен сиыр етін экспорттауға дайынбыз» деді «Мәуліт» шаруа қожалығының жетекшісі, облыстық мәслихат депутаты Қайырлы Хасенов.Кәсіпорын 100-ден астам қайнатылған және ысталған шұжық және өзге де шұжық өнімдері түрлерін шығарады. Зауытта инновациялық жабдықтары бар орау желісі және үш өндірістік цех жұмыс істейді. Былтыр «АРАЙ-EAST FOOD» ЖШС базасында шұжық өнімдерін өндіру бойынша қосымша желі пайдалануға берілді. Қуаты жылына 1,8 мың тонна дайын өнім шығаруына жеткізілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay/press/news/details/927042
Таза Қазақстан: Қайта өңделген тұрмыстық қалдықтардан бұйымдар жасалды 01.02.2025
Бүгін Ақтөбе қаласының №56 жалпы білім беретін орта мектебінде қайта өңделген экологиялық таза материалдардан бұйымдар жасау бойынша шара өтті.«Тұрмыстық қалдықтарға екінші өмір сыйла» шарасының негізгі мақсаты – оқушылар арасында тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеудің және қайта өңделген материалдардан экологиялық таза бұйымдар жасаудың маңыздылығы туралы хабардарлығын арттыру.Сонымен қатар, байқау «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасында белгіленген әлеуметтік міндеттерді шешуге өскелең ұрпақты белсенді тартуға бағытталған.Байқауға Ақтөбе қаласының 52 мектебінен 8-11 сынып оқушылары қатысты. 90 оқушы ұсынған 24 топтық және 28 жеке жұмыс ұсынылды. Оқушылардың жобаларына мұғалімдер, психологтар және экобелсенділерден құралған қазылар алқасы бағасын берді. «Тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу - бұл жай ғана сән үрдісі емес, болашағымызбен тығыз байланысты саналы қажеттілік. Экологиялық сананы қалыптастыру - бұл бір реттік акция емес, тұрақты жұмыс. Біздің педагог ретінде міндетіміз – балаларды экологиялық ойлауға шабыттандыру, олардың әр қадамы маңызды екенін көрсету. Тек бірлескен күш-жігермен ғана біз Отанымыз – Қазақстанды бағалайтын әрі қорғауға дайын ұрпақ тәрбиелей аламыз», - деп атап өтті №40 орта мектебі биология пәнінің мұғалімі Фарида Сүйін.Сондай-ақ, байқауға қатысушылардың бірі №1 орта мектептің 8 «В» сынып оқушысы Кристина Созинова өз әсерлерімен бөлісті.«Біздің команда тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу тақырыбын таңдады, өйткені бұл – табиғат үшін өте маңызды мәселе. Біз қоқыстың қоршаған ортаны қалай ластайтынын жиі көреміз және оны азайту үшін не істей алатынымыз туралы ойладық. Мен бұл байқауға қатысуға қатты қызығушылық таныттым, өйткені экологияға қамқорлық жасаудың қаншалықты маңызды екенін білдім. Менің ойымша, әрқайсысымыз кішкентай бір нәрседен бастасақ, табиғатқа көмектесе аламыз деп ойлаймын», - дейді ол.Байқау қорытындысы бойынша қазылар алқасы ең үздік және ең креативті жобаларды атап өтті. Жеңімпаздарға бағалы сыйлықтар табысталды.Іс-шара соңында қатысушылар мен олардың мұғалімдері мұндай жобалар экологиялық жағдайды жақсартуға ғана емес, жауапкершілік пен ынтымақ сезімін нығайтуға ықпал ететінін алға тартты. Бүгінгі шара басқаларды экологиялық бастамаларға белсенді қатысуға шабыттандыратынына және мұндай іс-шаралар жақсы дәстүрге айналатынына сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aktobe/press/news/details/926752
«Сарыарқа» зымыран-артиллериялық кемесіне – 10 жыл 01.02.2025
Орал қаласындағы «Зенит» зауытында жасалған «Сарыарқа» зымыран-артиллериялық кемесі Қазақстанның Әскери-теңіз күштеріне 2015 жылы пайдалануға берілген болатын.Заманауи қару-жарақ және навигация жүйесімен жарақтандырылуы Әскери-теңіз күштері флагмандарының біріне Каспий теңізінің қазақстандық секторының акваториясын қорғау жөніндегі міндеттерді ойдағыдай шешуге мүмкіндік береді.– «Сарыарқа» кемесінің технологиялық мүмкіндіктері және жеке құрамды даярлаудың жоғары деңгейі абыройлы қызметтің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Кеме экипажы Қазақстан аумағында да, одан тыс жерлерде де өткізілген оқу-жаттығуларға қатысып, халықаралық Армия ойындарының бірнеше дүркін жүлдегері болды, – деп еске салды «Сарыарқа» зымыран-артиллериялық кемесінің командирі 3 дәрежелі капитан Дамир Матаев. Кеме бортында Әскери-теңіз күштерінің дамуына елеулі үлес қосқан жүздеген әскери қызметшілер даярлықтан өтті. «Сарыарқа» зымыран-артиллериялық кемесін жасау елдің қорғаныс қабілетін нығайту жөніндегі ауқымды бағдарламаның бір бөлігіне айналды.Кәсіпқойлықтың жоғары деңгейі және әскери теңізшілердің жанқиярлық қызметі әскери командаға дивизион құрамындағы ең жақсы әртекті кемелердің бірі мәртебесін берді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/926665
Әскери-дәрігерлік сараптама жөніндегі қағидалар мен ережеге өзгерістер енгізіледі 01.02.2025
Қорғаныс министрлігі «Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № 716 «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштеріндегі әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидаларын және әскери-дәрігерлік сараптама комиссиялары туралы ережені бекіту туралы» бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» қорғаныс ведомствосы басшысының бұйрығының жобасын дайындады. Қағидалар мен ережеге әскери қызметшілерді, сондай-ақ резервте әскери қызметке кіретін азаматтарды медициналық куәландыру тәртібі тәсілдерінің өзгеруіне байланысты түзетулер енгізіледі. Қорғаныс министрінің бұйрығы жобасының толық мәтінімен «Электрондық үкімет»"порталында «Ашық НҚА»"бөлімінде 2025 жылғы 11 ақпанға дейін мына сілтеме бойынша танысуға болады:https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15416449 Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/926671
Атырауда «Батыс» РҚК әскери бөлімдерінің мықты балуандары анықталды 01.02.2025
Облыстық ұлттық спорт түрлері клубында әскери қызметшілер арасында қазақ күресінен жеке-командалық чемпионат өтті. Оған теңіз жаяу әскерлері бригадасының, барлау полктерінің, аумақтық қорғаныс бригадаларының, материалдық-техникалық қамтамасыз ету базаларының және байланыс батальондарының 60-тан астам әскери қызметшісі қатысты. Турнир бес салмақ дәрежесі бойынша жеке жарыс форматында және командалық есепте өтті. Жарысты «Батыс» ӨңҚ әскерлерінің қолбасшысы генерал-майор Бауыржан Артықов, облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының директоры Асылбек Қалиев және Атырау облысындағы «Тарлан» қазақ күресі федерациясының вице-президенті Айбек Серғазиев бақылады. Жарыс қорытындысы бойынша төрт алтын медаль жеңіп алған Ақтау гарнизоны теңіз жаяу әскерлері бригадасының командасы жеңіске жетті. Екінші орынды Орал гарнизонының аумақтық қорғаныс бригадасы, үшінші орынды Атырау гарнизонының барлау полкі меншіктеді.Үздік спортшыларға чемпиондық белбеу, кубоктар, медальдар, грамоталар табыс етілді. Ақпан айының ортасында олар қазақ күресінен Алматы облысында өтетін ҚР Қарулы күштерінің чемпионатына қатысатын болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/926689
Су ресурстары және ирригация министрлігі жыл соңына дейін су ресурстары бойынша ақпараттық жүйе әзірлеуді жоспарлап отыр 01.02.2025
Су ресурстары және ирригация министрлігі жыл соңына дейін су ресурстары бойынша ақпараттық жүйе әзірлеуді жоспарлап отыр. Бұл жүйеге Қазақстан аумағында 17 736 өзен мен 2 949 шағын көл, Каспий және Арал теңіздерінің шекарасы, 8 су шаруашылығы бассейні мен 77 су шаруашылығы учаскесі, 377 магистральды канал, 56 тоған, 297 су қоймасы және 548 бөгет цифрландырылып, енгізілетін болады.Аталған жұмысқа Су ресурстары және ирригация министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы – Су ресурстарының ақпараттық-талдау орталығы да тартылып отыр. Мекеме су шаруашылығы саласындағы барлық деректерді жинау және өңдеу, қысқа және ұзақ мерзімді болжам, модельдеу және басқа да жұмыстармен айналысатын болады.Әзірленіп жатқан ақпараттық жүйе су шаруашылығын басқаруды жаңғыртуға, су ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыруға және болжам жасауға мүмкіндік береді, сондай-ақ олардың ағымдағы жай-күйіне мониторинг жүргізеді. Жүйенің негізгі міндеті - су ресурстарын пайдалану мен қорғауға байланысты шешімдер қабылдау кезінде ашықтықты, автоматтандыру және талдауды қамтамасыз ету.«Жүйені енгізу су ресурстарын есепке алу және басқару үшін бірыңғай цифрлық платформа құруға, оларды пайдаланудың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға, сондай-ақ төтенше жағдайдың алдын алу үшін неғұрлым сапалы талдау мен болжам жасауға мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда суды есепке алу және су ресурстарының ағымдағы жай-күйін жедел мониторинг жасау үшін модульдерді әзірлеу аяқталуда. Бұл жұмыс аяқталғаннан кейін жүйені сынақтан өткізу және пайдаланушыларды оқыту жоспарлануда»,- деді Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Абдраимов.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/water/press/news/details/926200
ҚР ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ МИНИСТРІ ҚЫТАЙ ЕЛШІСІМЕН КЕЗДЕСТІ 01.02.2025
ҚР ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ МИНИСТРІ ҚЫТАЙ ЕЛШІСІМЕН КЕЗДЕСТІҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек ҚХР-дың Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Хань Чуньлинмен кездесті. Тараптар екі елдің жоғары білім және ғылым саласындағы ынтымақтастығының қазіргі жағдайы мен перспективаларын талқылады.Министр елшіге Қазақстанның жоғары білім және ғылым жүйесін дамыту және нығайту үшін министрлік жүргізіп жатқан реформалар туралы айтып берді. Оның ішінде Орталық Азияда білім беру хабын құру жоспарлары туралы да айтылды. Сондай-ақ Президент Қасым-Жомарт Тоқаев анықтаған ведомствоның негізгі басымдықтары таныстырылды.Кездесу аясында Саясат Нұрбек Д.Серікбаев атындағы ШҚТУ базасында және Астана Халықаралық университетінің базасында Пекин Тіл және мәдениет университетінің филиалында жұмыс істейтін Лу Бан шеберханасының бірегейлігін атап өтті. Министр қазақстандық және қытайлық жоғары оқу орындарының ынтымақтастығы студенттерге оқыту мен кәсіби өсу үшін бірегей мүмкіндіктер беретінін, тілдік дағдыларды, мәдениетаралық коммуникация мен ғылыми зерттеулерді дамытуға ықпал ететінін атап өтті.Өз кезегінде Қытай елшісі Хань Чунлинь мырза екі ел арасындағы білім беру саласындағы әріптестіктің қалыптасқан жоғары деңгейін атап өтіп, қазақстандық жастардың ҚХР-да оқуға деген қызығушылығын ерекше атап өтті, бұл олардың қытай тілі мен мәдениетін оқуға деген қызығушылығын көрсетеді.Талқылау барысында тараптар Орталық Азия және Қытай елдерінің білім министрлерінің алғашқы кездесуін өткізудің ұйымдастырушылық мәселелерін, сондай-ақ екі елдің жоғары және кәсіптік оқу орындарымен академиялық және ғылыми ынтымақтастықты кеңейту мақсатында және ҚР мен ҚХР уәкілетті ведомстволары арасында өзекті мәселелер бойынша тұрақты тікелей байланыстар орнату мақсатында жоғары білім және ғылым саласындағы ынтымақтастық жөніндегі Кіші комитет құру перспективасын қарастырды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар серіктестік қатынастарды дамытуға және жоғары білім мен ғылым салаларындағы ынтымақтастықты тереңдетуге деген ұмтылыстарын растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/sci/press/news/details/926649
Қазақстанда арнаулы әлеуметтік қызмет көрсететін мамандардың тізілімі енгізілді 01.02.2025
Ұйымдарда көрсетілетін арнаулы әлеуметтік қызметтердің (бұдан әрі – АӘҚ) сапасын арттыру мақсатында 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда АӘҚ көрсететін мамандардың тізілімі (бұдан әрі – тізілім) енгізілді.Тізілім – бұл Әлеуметтік қызметтер порталында тіркелген мамандардың электрондық тізімі, онда әлеуметтік қызметкер туралы толық ақпарат бар: жеке деректері, білімі, біліктілікті арттыру туралы мәліметтері, аттестаттаудан өту туралы мәліметтері, жұмыс тәжірибесі және т. б.Тізілім арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін барлық мамандардың тізбесін тиімді қалыптастыруға, әлеуметтік қызметкерлер туралы ақпаратқа қолжетімділікті жақсартуға және көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.Қазақстанда 2024 жылдың қорытындысы бойынша 1023 объекті бөлімшелерін ескере отырып, барлығы 502 мемлекеттік ұйым және 122 ҮЕҰ арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетеді. Олардың ішінде арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету орталықтары, күндізгі болу орталықтары, оңалту орталықтары мен үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшелері, уақытша болу орталықтары және дағдарыс орталықтары бар.Әлеуметтік қызметкерлер бүгінде 8 қызмет түрін көрсетеді, олар: әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-психологиялық, әлеуметтік-педагогикалық, әлеуметтік-құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, әлеуметтік-мәдени, әлеуметтік-еңбек және әлеуметтік-медициналық қызмет.АӘҚ оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес, олардың алушыларының жасын және денсаулық жағдайын, сондай-ақ тұру жағдайларын ескере отырып тағайындалады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/press/news/details/926323
2025 жылғы 1 қаңтардан бастап азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша табысы бар қазақстандықтар міндетті әлеуметтік сақтандыруға жатады 01.02.2025
2025 жылғы 1 қаңтардан бастап нысанасы жұмыстарды орындау немесе қызметтер көрсету болып табылатын салық агенттерімен жасалған азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар (бұдан әрі – АҚС) бойынша кіріс алатын жеке тұлғалар міндетті әлеуметтік сақтандыруға жатады. Жаңашылдық азаматтардың осы санатын әлеуметтік қорғауды күшейтуге мүмкіндік береді. Аталған жеке тұлғалар әлеуметтік тәуекелдердің 5 түрі басталған кезде Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (бұдан әрі – МӘСҚ) әлеуметтік төлемдер ала алады.АҚС шарттары бойынша кіріс алатын жеке тұлғалар үшін әлеуметтік аударымдарды төлеушілер МӘСҚ-ға әлеуметтік аударымдарды төлеуді жүзеге асыратын салық заңнамасында айқындалған салық агенттері болып табылады.Әлеуметтік аударымдар ставкасы әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісінің 5% мөлшерінде белгіленген.Осы қызметкерлер үшін әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісі МӘСҚ-ға әлеуметтік аударымдар төленбейтін кірістерді қоспағанда, АҚС шарты бойынша алынатын табыс сомасы болып табылады.Бұл ретте бір төлеушіден әлеуметтік аударымдарды есептеудің ай сайынғы объектісі 7 ең төменгі жалақыдан (бұдан әрі – ЕТЖ) аспауға тиіс.Егер күнтізбелік айда бір төлеушіден әлеуметтік аударымдарды есептеу объектісі ЕТЖ-дан кем болған жағдайда, онда әлеуметтік аударымдар ЕТЖ-дан негізге ала отырып есептеледі, төленеді.Егер тұлға бір төлеушімен жасалған екі және одан да көп АҚС шарттары бойынша жұмыстарды орындаудан (қызметтер көрсетуден) кіріс алған жағдайда, онда әлеуметтік аударымдарды есептеудің ең төменгі және ең жоғары объектісі бір төлеушіден алынған жалпы табысқа қолданылады.Төлеушілер азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша кіріс алатын жеке тұлғалар үшін әлеуметтік аударымдарды есептеуді (ұстап қалуды) және аударуды табыс алынған айдан кейінгі айдың 25-күнінен кешіктірмей жүзеге асырады.Осылайша, азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша жұмыс істейтін адамдар МӘСҚ-дан әлеуметтік тәуекелдердің 5 түрі туындаған жағдайда әлеуметтік төлемдерді ала алады:- жұмысынан айырылу;- еңбекке қабілеттілігінен айырылу;- асыраушысынан айырылу;- жүктілікке және босануға немесе жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға байланысты табысынан айырылу;- бала бір жарым жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты табысының жоғалуы.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/press/news/details/926610