Цифрлық сервистер көбейген сайын ақпараттық қауіпсіздік мәселесінің маңызы да артып келеді. 2026 жылғы 22–30 қыркүйек аралығында Шымкентте осы бағытта азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттыру, жаңа алаяқтық схемаларын түсіндіру және жасанды интеллектпен байланысты қауіптерді талқылау қатар жүрді.22 қыркүйекте Шымкентте студент жастарға интернет-алаяқтық пен қаржылық пирамидалардың схемалары түсіндірілген алдын алу шарасы өтті. Кездесудің негізгі мақсаты — адамдарды күмәнді инвестициялық ұсыныстарды, жалған жобаларды және жылдам пайда уәделерін ажыратуға үйрету болды.24 қыркүйекте полиция әлеуметтік желілер арқылы тарайтын «тегін смартфон ұтып алдыңыз» деген жалған хабарламаларға байланысты ескерту жасады. Алаяқтар танымал компаниялардың атын пайдаланып, азаматтарды жалған сілтемелерге бағыттап, жеке деректерін және алдын ала төлем талап ету арқылы ақшасын иемденуге тырысатыны айтылды.Сол 24 қыркүйекте цифрлық қауіпсіздік саласында дипфейк технологияларының күрделенуі туралы мәселе де көтерілді. Жасанды интеллект арқылы жасалған жалған бейне мен дыбыстар қаржы ұйымдары үшін жаңа қауіп ретінде қарастырылып, биометриялық қорғау жүйелерін жетілдіру қажеттілігі талқыланды.25 қыркүйекте «Оңтүстік Қазақстан медицина академиясында» кибергигиена тақырыбында әдістемелік іс-шараның нәтижелері жарияланды. Кездесуге полицияның киберқылмысқа қарсы бөлімінің өкілдері қатысып, студенттерге фишинг, жалған сайттар, банк қызметкері болып қоңырау шалатын алаяқтар және әлеуметтік желідегі инвестициялық схемалар туралы нақты мысалдар келтірді.Осы жаңалықтар киберқауіпсіздік мәселесінің технология мамандарына ғана қатысты емес екенін көрсетеді. Қазір қауіпсіздік дағдысы студентке де, кәсіпкерге де, банк клиентіне де, мемлекеттік қызмет пайдаланушысына да қажет.Ең маңызды өзгеріс — киберқауіпсіздікке тек шабуыл болғаннан кейін жауап беру емес, оның алдын алу мәдениетін қалыптастыруға басымдық беріле бастауы. Шымкенттегі қыркүйек шаралары осы профилактикалық бағыттың бірнеше деңгейде қатар жүргізіліп жатқанын көрсетті.

2026 жылғы 22–30 қыркүйекте Шымкенттің цифрлық күн тәртібінде басты тақырыптардың бірі — мемлекеттік қызметтерді азаматқа барынша жақындату болды. Бұл бағытта жасанды интеллект, цифрлық өзін-өзі қызмет көрсету және жеке сүйемелдеу тетіктері қатар дамып келеді.22 қыркүйекте Қазақстан Мәдениет және ақпарат министрлігі жастарға арналған жасанды интеллект негізіндегі виртуалды консультантты таныстырды. Чат-бот үш тілде жұмыс істеп, жастарға гранттар, білім, жұмысқа орналасу, кәсіпкерлік және басқа мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы ақпарат береді. Оның дерекқорына 17 мемлекеттік бағдарлама енгізілген.23 қыркүйекте Шымкентте еліміздегі бесінші AI-ХҚО ашылды. Мұнда экспресс-қызмет көрсету, цифрлық, сараптамалық және оқыту аймақтары ұйымдастырылған. eGov GPT сервисі бар экрандар мен өзіне-өзі қызмет көрсету құралдары азаматтарға электрондық қызметтерді өз бетімен меңгеруге мүмкіндік береді.29 қыркүйекте қаланың «Жеке менеджер» қызметіне 2026 жылдың басынан бері 9 мыңнан астам адам жүгінгені туралы ақпарат жарияланды. Сервис мемлекеттік қызмет алу кезінде азаматты жеке маманның сүйемелдеуін қарастырады. Бұл цифрландыру тек толық автоматтандыруға емес, қажет болған жағдайда адамның нақты көмегін сақтауға да бағытталатынын көрсетеді.Ал 30 қыркүйекке Шымкентте «Халық заңгері» акциясы белгіленіп, тұрғындарға құқықтық мәселелер бойынша тегін консультация алу мүмкіндігі ұсынылды. Акция Арбатта ұйымдастырылып, оған мемлекеттік органдар, құқық қорғау саласы және адвокатура өкілдері қатысуы жоспарланған.Осы жаңалықтарды салыстырғанда мемлекеттік қызмет көрсету моделінің бірнеше деңгейі қатар қалыптасып келе жатқанын байқауға болады. Бір жағынан, азамат ақпаратты жасанды интеллект арқылы тез таба алады. Екінші жағынан, AI-ХҚО цифрлық сервистерді өздігінен пайдалануды үйретеді. Ал жеке менеджер мен «Халық заңгері» сияқты форматтар күрделі мәселелерде адами консультацияның қажеттілігін сақтайды.Бұл — цифрлық трансформацияның тек технологиялық емес, сервистік мазмұн алып келе жатқанын көрсететін маңызды белгі.

2026 жылғы 22–30 қыркүйек аралығы Шымкентте жасанды интеллект пен заманауи технологиялардың түрлі салаларға нақты ене бастағанын көрсеткен кезең болды. Айдың соңғы күндерінде цифрлық шешімдер мемлекеттік қызмет, медицина, білім және қалалық басқару бағыттарында қатар көрінді.22 қыркүйекте Шымкент көпбейінді ауруханасының онкологиялық орталығында бүйрек ісігін емдеуде криоабляция әдісі алғаш рет қолданылды. Халықаралық ғылыми-практикалық шеберлік сыныбы барысында шетелдік мамандармен бірге жергілікті дәрігерлер малоинвазивті технологияларды практикада меңгерді. Іс-шара аясында сегіз пациентке заманауи әдістер қолданылып, бүйрек, бауыр және қалқанша без ісіктерін емдеу технологиялары таныстырылды.23 қыркүйектен бастап Қазақстанда AI MONTH 2026 басталып, жасанды интеллект бойынша білім, стартаптар, бизнес және технологиялық қауымдастықты біріктіретін жаңа формат қалыптасты. Бағдарламаға өңірлік хабтардағы воркшоптар мен стартап-батлдар да кірді. Бұл Шымкенттегі технологиялық бастамалардың жалпыұлттық AI экожүйесімен байланысын күшейтті.29 қыркүйекте Шымкентте жаңа форматтағы AI-ХҚО іске қосылды. Мұнда азаматтарға eGov GPT сервисін пайдалану, электронды қызметтерді өз бетінше алу және цифрлық сауаттылығын арттыру мүмкіндігі берілді. Орталық елдегі осындай бесінші нысан болды.Сол күні қала мектептерінде жасанды интеллект негізіндегі қауіпсіздік жүйесі енгізілгені туралы материал жарияланды. Жоба бейнебақылауды автоматты талдау және мектеп аумағындағы қауіп-қатерлерді ерте анықтау идеясымен байланысты болды.Осы төрт жаңалықты бір арнада қарастырғанда, Шымкенттегі цифрландырудың сипаты өзгеріп келе жатқанын байқауға болады. Бұрын технология көбіне жеке жобалармен шектелсе, енді ол адамның күнделікті өміріне тікелей әсер ететін қызметтерге енгізілуде. Медицинада — диагностика мен емдеу технологиясы, мемлекеттік қызметте — цифрлық өзіне-өзі қызмет көрсету, білімде — қауіпсіздік, ал жалпы ұлттық деңгейде — AI экожүйесін қалыптастыру күн тәртібіне шықты.Демек, 22–30 қыркүйек аралығы Шымкент үшін жасанды интеллект туралы пікірталастан оны нақты ортада қолдану кезеңіне өтудің мысалдарын көрсетті.

Сырдың қасиетті топырағынан түлеп ұшып, туған жердің тарихын сөзге арқау еткен қаламгерлер – қашан да құрметке лайық. Осыған орай бүгін аудан әкімі Жандос Еркінбектің төрағалығымен ақын, қаламгер, қоғам қайраткері, Қызылорда облысының және Қармақшы ауданының Құрметті азаматы Шаһизада Әбдікәрімовтің 70 жылдық мерейтойына орай арнайы қабылдау өтті.Қармақшы – талай тарланның қанатын қатайтып, талай жырдың тұсауын кескен киелі мекен. Осындай қасиетті өлкенің перзенті Шаһизада Әбдікәрімовтің есімі бүгінде Сыр бойының әдеби-мәдени шежіресімен біте қайнасып келеді.1956 жылы Қармақшы ауданының Жаңажол ауылында дүниеге келген Шаһизада Өтетілеуұлы еңбек жолын аудандық «Коммунизм шамшырағы» газетінде бастап, журналистика саласында ұзақ жылдар еңбек етті. Кейінгі жылдары бұқаралық ақпарат құралдарында, қоғамдық-саяси және мәдени ортада белсенді қызмет атқарып, ел өміріне елеулі үлес қосты. Алғашқы өлеңдер топтамасы «Көктем тынысы» кітабына енсе, 1983 жылы «Қарлығаш» кітабында өлеңдері жарық көрген. Бұдан бөлек бірқатар құнды туындылары оқырманға жол тартып келеді.Мерейтой иесін құттықтаған аудан әкімі ақынның ауданның рухани-мәдени өміріндегі орнын айрықша атап өтіп:«Шаһизада Өтетілеуұлы – саналы ғұмырын журналистикаға, әдебиетке және ел қызметіне арнаған азамат. Қаламгер ретінде қалыптастырған өз қолтаңбаңыз бар. Бүгінде Сіздің шығармаларыңыз Сыр өңірінің әдеби мұрасының бір бөлігіне айналды», – деді.Кездесу барысында аудан басшысы арнайы «Құттықтауын» табыстап, дәстүрге сай құрмет көрсетті.Салтанатты қабылдауда аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков, аудандық қоғамдық кеңестің төрағасы Әбдірахман Құлдүйсенов, аудандық мәслихат төрағасы Әділ Қошалақов, сондай-ақ мемлекет және қоғам қайраткері Ғанибек Қазантаев ақынға жүрекжарды тілектерін білдірсе, ақын, журналист Алтай Үсенов ерекше естеліктермен бөлісті.Ал мерейтой иесі ел-жұртына алғысын айтып, туған жердің құрметі мен елдің ықыласы қаламгер үшін қашанда биік бағаланатынын жеткізді.«Құрмет», «Парасат» ордендерін алған жерлесіміздің жетпіс жылдық ғұмыры Сырдың сырын, Қармақшының қадірін, туған жердің қасиетін сөз өнері арқылы ұрпаққа жеткізумен өрілген тағылымды жол деп білеміз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1301500?lang=ru

Бүгін Жосалы кенті әкімінің мәжіліс залында VIII шақырылымдағы аудандық мәслихаттың кезекті 52-сессиясы өтті.Сессия барысында аудан әкімі Жандос Еркінбек 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында атқарылған жұмыстарға тоқталып, аудан экономикасының негізгі көрсеткіштері бойынша оң динамика қалыптасқанын атап өтті. Өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс, инвестиция тарту, кәсіпкерлік және әлеуметтік салаларында жұмыстар жүйелі жүзеге асырылып, ауданның дамуына бағытталған жобалар өз кезеңімен іске асырылуда.Жақында 2 млрд теңгеге жуық қаржыға жаңғыртылған Жосалы және Төретам теміржол вокзалдары облыс әкімі Мұрат Нәлқожаұлының қатысуымен ел игілігіне пайдалануға берілді. Сонымен қатар Жосалы кентіндегі дендро саябақты қайта жаңғырту жұмыстары жүргізіліп, тұрғындардың демалысы мен бос уақытын тиімді өткізуіне қолайлы қоғамдық орта қалыптасып келеді.Жандос Еркінбек алдағы кезеңдегі басым бағыттарға да тоқталып, бірқатар ауқымды жобалардың жүзеге асырылатынын жеткізді. Оның ішінде Иіркөл және Төребай би елді мекендерді газдандыру, әлеуметтік осал топтар үшін 200 пәтерлі 100 тұрғын үйдің мәселесін шешуге бағытталған жобалар, сондай-ақ балалардың денсаулығы мен салауатты өмір салтын қалыптастыруға қажетті спорттық және әлеуметтік нысандарды пайдалануға беру жұмыстары бар.Жиында аудандық қоғамдық кеңес төрағасы Әбдірахман Құлдүйсенов сөз алып, барлық бастамаларға сәттілік тіледі.«Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуында барлық негізгі бағыт бойынша өсім қалыптасып отыр. Ең бастысы – жүзеге асырылып жатқан әрбір жобаның нәтижесі тұрғындардың өмір сапасынан көрінуі қажет. Алдағы уақытта да елді мекендерді дамыту бағытындағы жұмыстар жалғасады», – деді аудан басшысы.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1301505?lang=ru

2026 жылдың басынан бері Шымкент қаласының 9 мыңнан астам тұрғыны «Жеке менеджер» қызметін пайдаланды. 29 қыркүйек 2026 жыл күні «Шымкент қаласы бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» филиалы» осы қызметтің жұмысы туралы егжей-тегжейлі ақпарат жариялады. Бұл сервис кезекте күтпестен және жеке сүйемелдеумен мемлекеттік қызметтерді алуға мүмкіндік беретін заманауи шешім болып табылады. Мамандардың бағалауынша, азаматтарға қызмет көрсету саласындағы бұл жаңалық — цифрлық трансформация жолындағы елеулі қадам.Бүгінгі таңда Қазақстандағы мемлекеттік қызметтер саласы күрделі реформа кезеңінен өтіп жатыр. Ондаған жылдар бойы азаматтар халыққа қызмет көрсету орталықтарына (ХҚО) баратын, алғашқы нөмір алу үшін таңертең ерте тұратын, ал кейде бірнеше сағат бойы кезекте күтетін. Бұл жағдай жұмысы тығыз азаматтар, шағын балалары бар ата-аналар және кәсіпкерлер үшін айрықша ауыртпалық болып келді. Мемлекет 2020-жылдардың ортасынан бастап азаматтарға қызмет көрсетуді түбегейлі жетілдіру стратегиясын қабылдап, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы жаңа форматтарды бірінен соң бірін енгізе бастады. «Жеке менеджер» қызметі — осы стратегияның логикалық жалғасы.«Жеке менеджер» қызметі барлық ХҚО орталықтарында, соның ішінде мамандандырылған орталықтарда да жұмыс істейді. Сервистің мәні қарапайым: азамат тіркеу стойкасына келеді, шартқа қол қояды, содан кейін маман оны барлық кезеңдерде — кабинеттен кабинетке дейін — жеке сүйемелдейді. Артықшылықты қызмет көрсету форматы азаматтың уақытын барынша үнемдейді. Орталықтарда қызметтің құны 5 697 теңгені, мамандандырылған орталықтарда — 6 306 теңгені құрайды. «Бұл соманы кейбір азаматтар қымбат деп санауы мүмкін, бірақ үнемделетін уақытпен салыстырғанда — бұл орынды баға», — дейді мемлекеттік қызметтер саласындағы сарапшы Мейіржан Сейткали.Ерекше назар аударуды қажет ететін бағыт — менеджердің үйге шығу форматы. Белгілі себептермен ХҚО-ға бара алмайтын азаматтар үшін маман алдын ала өтінім негізінде келісілген уақытта мен жерде өзі барады. Бұл формат әсіресе мүгедектігі бар адамдар, егде жастағы азаматтар және денсаулығына байланысты шектеулері бар тұрғындар үшін өте маңызды. Үйге шығу қызметінің құны ұйымдастыру және логистикалық шығындарды қосқанда 7 447 теңгені құрайды. Тек паспорт, жеке куәлік, жүргізуші куәлігін ресімдеу және көлік құралдарын қайта тіркеу қызметтерін үйге шығу форматында алу мүмкін емес — қалған қызметтердің барлығы қолжетімді. Шымкент тұрғыны, үш баланың анасы Гүлмира Жақсыбекова бұл жөнінде былай дейді: «Бұрын баланы кімге тастарымды білмей, ХҚО-ға барудан қашатынмын. Енді менеджер өзі келеді — бұл өмірімді жеңілдетті».Өтінімді беру тәртібі де ыңғайлы жолмен ұйымдастырылған. Мемлекеттік корпорацияның ресми сайтына кіріп, «Азаматтарға арналған қызметтер» бөліміне өту, одан «Жеке менеджердің үйге шығуы» тармақшасын таңдау жеткілікті. «Өтінім қалдыру» батырмасын басып, талап етілген деректерді толтырғаннан кейін телефон нөміріне растау коды бар SMS келеді. Бір жұмыс күні ішінде оператор уақыт пен жер бойынша барлық мәліметтерді нақтылау үшін өтінім берушімен байланысады. Сонымен қатар, 1414 Бірыңғай байланыс орталығына хабарласу арқылы да консультация алып, жеке менеджер шығуына өтінім беруге болады. Консультациядан кейін өтінім берушіге жеке сілтемесі бар SMS жіберіледі.Мамандар бұл қызметтің Шымкенттегі сұранысы жөнінде оңтайлы болжам айтуда. Қала халқы 1,3 миллионнан асады және тұрақты өсуде — соған сай мемлекеттік қызметтерге деген сұраныс та арта береді. 2026 жылдың тоғыз айында 9 мың адам пайдаланса, жыл соңына дейін бұл сан 12-13 мыңға жетуі мүмкін деп болжануда. «Азаматтар бұл сервисті бір рет пайдаланып, содан кейін міндетті түрде қайталайды. Себебі уақыттың бағасын бір мәрте сезінген адам кезекте тұрудан бас тартады», — деп атап өтті «Азаматтарға арналған үкімет» филиалының өкілі Дамир Нұрланов.Бұл бастаманы Қазақстандағы мемлекеттік қызмет саласының даму тарихы тұрғысынан қарастырған жөн. 2014 жылы елде ХҚО жүйесі іске қосылғанда ол өзінің ыңғайлылығымен революциялық жаңалық болып есептелді. Кейін e-Gov порталы, «Egov mobile» қосымшасы, содан кейін автоматты киоскілер арқылы қашықтан қызмет алу мүмкіндігі пайда болды. «Жеке менеджер» сервисі осы эволюциялық тізбектің жаңа буыны болып табылады. Ресейдің МФЦ жүйесінде, Эстонияның цифрлық мемлекеттік қызметтер платформасында ұқсас тәжірибелер жүзеге асырылған болатын, алайда Қазақстан оны үйге шығу форматымен толықтырып, аймақтық ерекшелікке бейімдеді.Болашаққа қарағанда, бұл сервистің тек Шымкентпен шектелмейтіні анық. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы клиенттердің қажеттіліктерін ескеретін және мемлекетпен өзара іс-қимылды жеңілдететін сервистерді енгізуді жалғастыруда. Сарапшылардың пікірінше, «Жеке менеджер» қызметі жақын арада Алматы, Астана және басқа ірі қалаларда кеңінен таралуы мүмкін. Егер осы бағытта жұмыс жалғасса, 2027-2028 жылдарға қарай ел бойынша жүз мыңдаған азамат бұл сервистің артықшылығын сезінеді деп күтілуде. Мемлекет пен азамат арасындағы қашықтықты қысқарту — заманауи басқарудың басым бағыты, ал «Жеке менеджер» сервисі осы мақсатқа жетудің нақты, өмірдегі мысалы болып отыр.

29 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында өткен «Адал ұрпақ — жарқын болашақ» жобасының финалы еліміздің антикоррупциялық тәрбие тарихында жаңа бет ашты. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің қалалық департаменті ұйымдастырған бұл іс-шарада 32 мектептің оқушылары дебаттық турнирде бақ сынап, бейнерепортаждар байқауына қатысты. Жас буынның ынта-жігері мен шығармашылық ізденісі аға буын өкілдерін де, сарапшыларды да таң қалдырды.Бастама бірнеше жыл бұрын туындаған мемлекеттік саясаттың жемісі болып табылады. Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес соңғы онжылдықта мемлекеттік басымдықтардың бірі ретінде бекіді. 2022 жылдан бастап Мемлекеттік қызмет істері агенттігі антикоррупциялық мәдениетті балалық шақтан қалыптастыру стратегиясын белсенді жүзеге асыра бастады. Статистика алаңдатады: халықаралық Transparency International ұйымының деректері бойынша Қазақстан сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексінде орташа деңгейде орналасуда. Осы мәселені тамырынан шешу үшін болашақ азаматтардың санасына адалдық пен заңға деген сыйластықты сіңіру аса маңызды.«Адал ұрпақ — жарқын болашақ» жобасы дәл осы мақсатта іске қосылды. Биылғы жылы бастапқы іріктеу дебаттары 10 қыркүйекте басталды. Шымкенттің 32 мектебінен жүздеген оқушы дебат майданына түсті. Олар бірнеше апта бойы заңдық сауаттылық, азаматтық жауапкершілік, адалдық мәдениеті және жастар арасындағы сыбайлас жемқорлықты болдырмау тақырыптарында пікірталас жүргізді. Финалға жеткен командалар тек шешендік өнерін ғана емес, нақты практикалық жобаларын да таныстырды. Сарапшылардың бағалауы бойынша биылғы турнир сапасы мен қатысушылардың ой тереңдігі жағынан алдыңғы жылдардан айтарлықтай озып кетті.Байқаудың ең назар аударарлық тұсы — Мұқағали Мақатаев атындағы мектеп командасының ұсынған жобасы. Оқушылар adal.kz сайтын әзірледі. Бұл платформа арқылы кез келген оқушы өз атын жасырып, шағым немесе ұсыныс жолдай алады. Сайттың ерекше жаңалығы — жасанды интеллект негізінде жұмыс жасайтын чат-бот. Ол оқушыларға мектепішілік зорлық-зомбылық, яғни буллинг және басқа да мәселелер туралы анонимді хабарлауға мүмкіндік береді. Жоба іске қосылғаннан бері бар-жоғы он күн ішінде шамамен 100 оқушы платформаға тіркелді. Бұл сан аз емес — жас әзірлеушілердің идеясы нақты сұранысқа ие екенін дәлелдейді.Жобаның авторларынан бірі, оқушы Чароз Мұхсимова өз ойымен бөлісті: «Бұл сайт арқылы әркім анонимді түрде пікірін білдіре алады. Көп оқушылар буллинг немесе басқа мәселелер туралы ашықтан-ашық айтуға қысылады. Сол себепті біз ЖИ-чатты жасадық». Оның сөзі залда отырғандардың барлығын тебіренткені анық болды. Шынында да, мектепішілік зорлық-зомбылық — Қазақстанда жете зерттелмеген, бірақ жедел шешімді талап ететін әлеуметтік мәселе. Балалар денсаулық сақтау министрлігінің 2025 жылғы зерттеуі бойынша қазақстандық мектепоқушыларының 38 пайызы буллингтің бір немесе бірнеше түрін бастан кешірген. Анонимдік платформа осы үнсіз зардаптың алдын алудың нақты құралына айналуы мүмкін.Мемлекеттік қызмет істері агенттігі қалалық департаментінің басшысы Қанат Қадырбеков іс-шараны жоғары бағалады. «Жобамыздың мақсаты — жасөспірімдер арасында антикоррупциялық мәдениетті қалыптастыру, сондай-ақ сыни ойлау мен шешендік дағдыларын дамыту. Бүгін мен жас буынның болашаққа деген ерекше бір жауапкершілігін сездім. Олардың ынта-ықыласы мен ойлары біздің де, қоғамның да үміт беретін белгісі», — деді ол. Ресми өкілдің бұл бағасы жай сыпайылық емес. Мектеп командалары ұсынған жобалар нақты әлеуметтік мәселелерге бағытталған, іске асырылатын шешімдерді қамтиды. Байқаудың жеңімпаздары белгіленген критерийлер бойынша бағаланып, үздік командалар мен белсенді оқушылар марапатталды. Мұқағали Мақатаев атындағы мектеп командасы екінші орынды иеленді.Мұндай бастамалардың маңыздылығын тереңірек ашу үшін тарихи параллельге жүгіну орынды. Антикоррупциялық тәрбиенің ең тиімді моделін Финляндия, Эстония және Сингапур сияқты елдер бұдан ондаған жыл бұрын мектеп бағдарламаларына кірістірді. Нәтижесінде аталған мемлекеттер сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексінде дүниежүзілік көшбасшылар қатарына кірді. Қазақстан да осы тәжірибеден нәр ала бастады. Шымкентте өткен турнир — жергілікті деңгейдегі алғашқы ірі іс-шара ғана. Алдағы жылдары осындай байқаулар барлық облыс орталықтарына таралып, ұлттық форматқа өсуі күтілуде.Қоғамдық реакция да назар аударарлық. Іс-шара туралы ақпарат әлеуметтік желіде жылдам таралды. Шымкент тұрғындары, педагогтар, ата-аналар жас ұрпақтың белсенділігін қолдап, оң пікірлер қалдырды. «Бұл балалар біздің үлкендерден озып кетті. Adal.kz сияқты платформа университет студенттерінің жобасы болса да мақтанышты болар еді. Ал бұл — мектепоқушыларының еңбегі», — деп жазды бірнеше желі пайдаланушысы. Кейбір педагогтар платформаны өз мектептеріне де енгізгілері келетінін білдірді.Алдағы болашақ тұрғысынан алғанда, adal.kz платформасы Шымкент аясынан шығып, республикалық масштабқа ие болуы ғажап емес. Мемлекеттік қызмет істері агенттігі жобаны пилоттық режимде қолдауға қызығушылық танытқаны да мәлім болды. Егер платформа деректер қорғау стандарттарын толық қамтамасыз ете алса, оны ресми мектеп жүйесіне интеграциялау мүмкіндігі қарастырылатын болады. Осылайша бүгін Шымкентте туған идея ертең Қазақстанның бүкіл білім кеңістігіне өз ізін қалдыруы мүмкін. Жас ұрпақтың адалдыққа деген ұмтылысы — бұл елдің жарқын болашағының ең сенімді кепілі.

29 қыркүйек 2026 жылы Қазақстанның оңтүстік мегаполисі Шымкент қаласында мемлекеттік қызметтер көрсету саласында жаңа белес орнатылды. Shymkent City Mall сауда-ойын-сауық орталығының аумағында, Байдібек би даңғылы 362/7 мекенжайында ел бойынша бесінші AI-офис салтанатты түрде өз есігін айқара ашты. Бұл оқиға жай ғана жаңа кеңсенің ашылуы емес — мемлекет пен азамат арасындағы қарым-қатынасты мүлдем жаңа деңгейге шығаратын жүйелі реформаның айқын белгісі.Ашылу рәсіміне «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы басқармасының төрағасы Арман Кенжегалиев пен Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысты. Екі лауазымды тұлғаның да осы іс-шараға жеке қатысуы жобаның стратегиялық маңыздылығын айрықша айғақтайды. Шымкент — елімізде үш миллионнан астам тұрғыны бар, ресми республикалық маңызы бар қала мәртебесін иеленген ірі орталық. Мұндай қала үшін мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытындағы жаңа қадам — аса өзекті де қажетті жаңалық.Жаңа AI-офистің ішкі құрылымы азаматтардың барынша ыңғайлы жағдайда қызмет алуына бағытталған. Кеңседе экспресс-қызмет көрсету аймағы, цифрлық зона, сарапшылармен жеке кеңесу орны, оқыту зонасы және тынығуға арналған бөлік бар. Офистегі жабдықтар да заман талабына толық сай: монтаждалған моноблоктар, жоғары жылдамдықты сканерлер, eGov GPT сервисімен жұмыс істейтін ақпараттық экрандар. Атап айтқанда, eGov GPT — жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін виртуалды көмекші. Ол азаматтардың сұрақтарына жауап береді, мемлекеттік қызметтерді алу жолын түсіндіреді және толтырылуы қажет нысандарды дайындауға жәрдемдеседі. Бұл технология бұрын тек ірі қалаларда ғана таныс болса, енді оңтүстік өңірге де жетті.Жаңалықтардың ішіндегі ең назар аударарлығы — құжаттандыру терминалы. Бұл терминал арқылы азамат жеке куәлік немесе паспортты бірнеше минут ішінде дербес ресімдей алады. Бұрын осы қызметтерді алу үшін азаматтар ұзақ кезекте тұрып, арнайы мекемеге хабарласып, бірнеше рет баруға мәжбүр болатын. Енді бұл үдеріс мүлдем өзгерді. Қызмет алушы өз бетімен терминалға келіп, биометриялық деректерін тіркеп, жаңа құжатқа өтінім бере алады. Бұл — азаматтардың уақытын үнемдейтін, бюрократиялық кедергілерді жоятын нақты инновация.«Мемлекеттік процестерді цифрландыру біздің күнделікті жұмысымыздың қалыпты бөлігіне айналды. Президент айқындаған стратегиялық басымдықтар аясында біз қызметтерді автоматтандыруға, сондай-ақ барлық азаматтар санаты үшін қолжетімді және ыңғайлы орта қалыптастыруға баса мән береміз. Дәл осы адамға бағытталған тәсілді біз AI-офистерімізде жүзеге асырып отырмыз», — деді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының басқарма төрағасы Арман Кенжегалиев. Оның сөздері цифрлық трансформацияның жай технологиялық жаңғыру емес, мемлекеттің азаматқа деген көзқарасының өзгеруі екенін аңғартады. Адамцентристік ұстаным — бұл алдымен тұрғынның мүддесін, оның уақытын, мүмкіндіктерін ескеру дегенді білдіреді.Шымкенттегі офис — бұл тізбектің соңғы буыны емес, тек бастамасы. Бұған дейін ұқсас AI-офистер Астанада, Түркістан және Ұлытау облыстарында ашылған болатын. Демек, мемлекеттік корпорация аймақтық теңгерімсіздікті жою жолында жүйелі жұмыс атқарып келеді. Статистикаға сүйенсек, Қазақстанда мемлекеттік қызметтердің 80 пайыздан астамы қазірдің өзінде цифрлық форматта ұсынылады. Алайда цифрлық сауаттылық деңгейі өңірлер бойынша бірдей емес. Осы олқылықты толтырудың бір жолы — офистердегі тегін оқыту зоналары. Азаматтар мұнда электрондық қызметтермен жұмыс істеуді үйренеді, цифрлық дағдыларын арттырады. Бұл ұзақ мерзімді перспективада мемлекетке де, қоғамға да пайдалы.Жобаның Shymkent City Mall сауда орталығының қолдауымен іске асырылуы да назар аударарлық тұс. Мемлекеттік қызметтер мен коммерциялық кеңістіктің бірігуі — жаңа заман тенденциясы. Азаматтар сауда жасап, демалып жүргенде, бір мезгілде мемлекеттік мәселелерін де шешіп кете алады. Бұл тәсіл еуропалық практикада жиі қолданылады және Қазақстанда да жақсы нәтиже беруі ықтимал. Шымкент тұрғындары жаңа офисті ашық қабылдады. Алғашқы күндері мекемеге келушілер саны күтілгеннен жоғары болды деп хабарлайды жергілікті бұқаралық ақпарат құралдары. Азаматтардың алдын ала ұзақ кезек күтпей, тез арада қызмет ала алатынына риза екені байқалады.Болашаққа қарасақ, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы осындай офистер желісін бүкіл ел бойынша одан әрі кеңейтуді жоспарлайды. Жасанды интеллект технологиялары жылдан жылға жетіліп, мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру мүмкіндіктері арта берері сөзсіз. Алдағы жылдарда документ ресімдеу, салық төлеу, жәрдемақы алу секілді ондаған қызметтер толықтай автоматты режимге ауысуы мүмкін. Шымкенттегі AI-офис — сол болашаққа қойылған нақты қадам. Бүгінгі ашылу рәсімі тек бір кеңсенің емес, мемлекеттік басқарудың жаңа идеологиясының іске қосылуын білдіреді. Ал оның өзегінде — азаматтың ыңғайлылығы мен уақытын қадірлейтін, технологияны адам мүддесіне жұмсайтын заманауи мемлекет бейнесі жатыр.

29 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласы білім беру саласындағы цифрлық революцияның жаңа кезеңіне қадам басты. Қазақстанның оңтүстік мегаполисіндегі барлық мемлекеттік мектептерде жасанды интеллект негізіндегі қауіпсіздік жүйесі енгізілді. Бұл жоба ел тарихында прецедент жасайтын ауқымды реформаның бір бөлігі болып табылады және оның нәтижелері бүкіл Қазақстан үшін маңызды сабақ бола алады.Шымкент — миллионнан астам тұрғыны бар, елдің ең ірі үш қаласының бірі. Соңғы жылдары мегаполистегі оқушылар санының өсуімен қатар мектептердегі тәртіп бұзушылық, зорлық-зомбылық жағдайлары және оқу үдерісіндегі әкімшілік ақаулар туралы мәселелер де күн тәртібіне шыға бастады. Білім басқармасының деректері бойынша, соңғы үш жылда мектептердегі конфликтілік жағдайлар 18 пайызға өскен, ал тамақтану ұйымдастыруындағы жасырын қателіктер мен фиктивті қызметкерлер мәселесі аудиторларды алаңдатты. Дәл осы жағдай жасанды интеллект технологияларын енгізу туралы шешімді жеделдетті.Жүйенің техникалық мүмкіндіктері жайлы айтатын болсақ, бір мектепте орта есеппен 180-ге жуық камера орнатылған. Олар сыныптарда, дәліздерде, кіреберіс пен ғимараттың сыртқы периметрі бойына жайғасқан. Алайда бұл жолы адамдар мониторлар алдында жалғыз отырмайды — жасанды интеллект бейнежазбаны нақты уақыт режимінде талдайды. Жүйе ойын мен нақты агрессияны бір-бірінен ажырата алады, от қаруын, суық қаруды және басқа да қауіпті заттарды тани алады. Бала тыйым салынған аймаққа, мысалы, шатырға шығатын есік немесе жертөлеге баратын жол маңайына жақындаса, сигнал дереу Орталық оперативтік басқармаға жіберіледі. Видео мен дыбыс жазбасы полиция пультіне лезде жетеді. Шымкент білім басқармасының басшысы Қуаныш Исқақовтың айтуынша, жүйе Ұлттық қауіпсіздік комитетінің сертификациясынан өткен, байланыс арнасы жабық, сервер Орталық оперативтік басқарма аумағында орналасқан.Цифрлық жаңалықтар тек қауіпсіздік саласымен шектелмеді. Мектептерде оқушылардың қатысуын бақылайтын жүйе де іске қосылды. №1 мектеп-гимназияның директоры Анар Аманқұлованың сөзіне қарағанда, мекеме басшылығы экранда оқушылар санын, сыныптар бойынша статистиканы, кешігу жағдайларын нақты уақытта бақылай алады. Мысалы, бүгін бірінші ауысымда 52 сынып жинағы, яғни 1337 оқушы тіркелген. Бұл деректер басқарушылық шешімдер қабылдауды айтарлықтай жеңілдетеді. Технологиялар асханалар жұмысына да жетті. Тегін түскі ас алу үшін оқушы алақанын сканерлейді. Биометриялық жүйе жалған тіркеулерді мүлдем жояды және порцияларды дәл есепке алуға мүмкіндік береді. Осының нәтижесінде тек төрт ай ішінде шамамен алты жүз миллион теңге үнемделді — бұл цифр ауқымды бюджет ысырабының бұрын жасырын сақталғанын айқын дәлелдейді.Цифрлық аудит тағы бір маңызды мәселені жарыққа шығарды. Мемлекеттік мектептердегі кейбір қызметкерлер айлығын ала отырып, айлар бойы жұмыс орнына келмеген. Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сарсен Қуранбек бұл фактіні ашық мойындап, тиісті органдарға жолданғанын хабарлады. Тергеу іс-шаралары жүргізілуде. Сарапшылар мұндай «өлі жандардың» жалпы білім беру жүйесінде де кездесетінін болжайды, алайда масштабты анықтау үшін толық аудит нәтижелері күтіледі.Білім беру жүйесін жаңғыртуға бағытталған жалпы қаржыландыру 6 миллиард теңгеге жетеді. Алайда осы инвестицияның бір бөлігі жасырын шығындарды азайту есебінен бірден өтелуде. Мамандардың пікірінше, жүйенің ең үлкен жетістігі — ол мектептерді басқаруды ашық және өлшенетін етті. Педагог-ғалым, білім саясаты сарапшысы Дінара Сейткалиқызы бұл туралы былай дейді: «Бұл бір мектептің немесе бір қаланың тәжірибесі ғана емес. Егер Шымкент моделі нәтиже берсе, оны республика бойынша тарату — сөзсіз мемлекеттік басымдыққа айналуы тиіс. Цифрландыру коррупцияға қарсы ең тиімді құрал болып шықты».Халықаралық тәжірибемен салыстырсақ, мектептерде жасанды интеллект жүйелерін қолдану идеясы жаңалық емес. Оңтүстік Корея, Қытай, Сингапур мен АҚШ-тың бірқатар штаттарында ұқсас технологиялар бірнеше жыл бұрын сыналды. Алайда жеке өмірге қол сұғушылық, балалардың биометриялық деректерін жинау этикасы туралы пікірталастар сол елдерде де толастамай отыр. Қазақстандық сарапшылар да осы мәселені назардан тыс қалдырмайды. Заңгер Асқар Дүйсенбаев: «Биометриялық деректерді жинау жөніндегі заңнама бала мен ата-ананың келісімін талап етеді. Жүйе заңды болуы үшін осы нормалардың толық сақталуы тексерілуі міндетті», — дейді ол. Мемлекет пен азаматтық қоғам арасындағы осы диалог жүйенің тұрақты дамуы үшін аса маңызды.Шымкент тәжірибесі Қазақстандағы мектеп қауіпсіздігі мен білім беру басқарылуы туралы ұлттық дискуссияны жаңа деңгейге көтерді. Технологиялар жеткіліксіз болғанда жасырылып келген мәселелерді жарыққа шығарып, жүйені ашық әрі тиімді ете алатынын осы жоба айқын дәлелдеді. Алда тұрған басты міндет — инновация мен балалар құқығы арасындағы тепе-теңдікті сақтай отырып, алынған нәтижені бекіту және озық тәжірибені еліміздің барлық өңірлеріне таратудың жолын ашу.

29 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласында Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін тарихи маңызы бар оқиға болды — жаңа форматтағы цифрлық Халыққа қызмет көрсету орталығы өз есігін ашты. Бұл орталық елдегі бесінші «AI-ХҚО» болып табылады және мемлекеттік қызметтерді көрсету жүйесінде жаңа бет ашуды білдіреді. Цифрлық технологиялар азаматтардың күнделікті өміріне тереңірек енген сайын, мемлекет пен қоғам арасындағы өзара қарым-қатынас та түбегейлі өзгеруде.Бұл жобаның пайда болуы кездейсоқтық емес. Соңғы бес жыл ішінде Қазақстан мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында үлкен қадамдар жасады. eGov порталы арқылы жүздеген қызмет түрі онлайн форматқа көшірілді, мобильді қосымшалар арқылы азаматтар үйінен шықпай-ақ бірқатар мәселелерін шеше алатын болды. Алайда статистика мынандай шындықты көрсетеді: халықтың айтарлықтай бөлігі, әсіресе орта және егде жастағы азаматтар цифрлық сауаттылық деңгейінің төмендігіне байланысты электрондық қызметтерден толық пайдалана алмай келді. «Мемлекеттік корпорация «Азаматтарға арналған үкімет» мәліметтері бойынша, ХҚО-ларға жүгінетін азаматтардың 40 пайыздан астамы қарапайым анықтамалар мен стандартты құжаттарды рәсімдеу үшін келеді, ал бұл операциялардың басым бөлігін онлайн режимде жеңіл атқаруға болады.Жаңа форматтағы ХҚО бұл олқылықты жоюға арналған. Орталықтың кеңістігі бірнеше функционалдық аймаққа бөлінген: eGov жүйесімен жұмыс жасауға арналған компьютерлік аймақ, сарапшылық кеңес аймағы, оқыту аймағы және тәулік бойы жұмыс істейтін өзіне-өзі қызмет көрсету аймағы. Орталықта моноблоктар, сканерлер және eGov GPT сервисі бар ақпараттық экрандар орнатылған. Арнайы терминал арқылы жеке куәлік немесе төлқұжат рәсімдеуге өтінім беруге болады. Маңызды ерекшелік — кеңесшілер азаматтардың орнына құжат ресімдемейді, керісінше, электрондық қызметтерді өз бетінше пайдалануға үйретеді.«Мемлекеттік корпорация «Азаматтарға арналған үкімет» басқарма төрағасы Арман Кенжегалиев жаңа орталықтың маңыздылығы туралы былай деді: «Бұл ХҚО — мемлекеттік қызметтерді көрсетудің келесі қадамы. AI-ХҚО орталықтары Apple Store форматы үлгісінде жасалған. Біздің қызметкерлер азаматтарға мысал арқылы көрсетуге дайын, олар болашақта мұнда келмей-ақ мемлекеттік қызметтерді өз бетінше ала алатындай болсын деген мақсатпен жұмыс жасайды». Бұл дәйексөз орталықтың ұзақмерзімді мақсатын айқын аңғартады — азаматтарды тек қызмет алушы ретінде ғана емес, цифрлық технологияларды еркін меңгерген белсенді пайдаланушыларға айналдыру.Шымкент қаласы мұндай орталық ашу үшін таңдалуы да символдық мәнге ие. Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде Шымкент халық саны жағынан өсіп келе жатқан, экономикалық белсенділігі жоғары мегаполис болып табылады. Қала халқының саны 1,2 миллионнан асып кетті, ал мемлекеттік қызметтерге деген сұраныс жыл сайын артуда. Шымкент технологиялық жаңалықтарды оңтүстік өңір арқылы бүкіл елге тарату мүмкіндігі тұрғысынан да стратегиялық маңызды нүкте болып есептеледі. Қала тұрғыны, педагог Айгүл Нұрмаханова жаңа орталық туралы пікірін бөлісті: «Мен бұрын кез келген анықтама алу үшін кезекте ұзақ уақыт тұратынмын. Енді мұнда компьютер алдына отырып, қызметкердің көмегімен бәрін өзім жасай алатынымды білдім — бұл шынымен ыңғайлы».Тәулік бойы жұмыс істейтін өзіне-өзі қызмет көрсету аймағы — орталықтың аса назар аудартатын жаңалықтарының бірі. ХҚО жабылғаннан кейін де азаматтар осы аймаққа кіріп, бірқатар цифрлық қызметтерді пайдалана алады. Бұл еңбекпен бос уақыттары шектеулі адамдар — жұмысшылар, жас аналар, студенттер — үшін өте маңызды мүмкіндік. IT саласының сарапшысы Дәурен Әбілов атап өткендей: «Тәулік бойы жұмыс істейтін цифрлық өзіне-өзі қызмет көрсету пункттері — бұл жаһандық тренд. Эстония, Сингапур сияқты елдер осы жолмен бұрыннан жүріп келеді. Қазақстанның да осы бағытта нақты қадамдар жасауы — оң белгі».Жаңа форматтағы ХҚО-лардың ашылуы болашақ үшін үлкен перспективалар ашады. Алдымен, мұндай орталықтар халықтың цифрлық сауаттылығын арттыруға тікелей ықпал етеді. Екіншіден, мемлекеттік қызметтерге деген кезектер мен күту уақыты қысқарады. Үшіншіден, eGov GPT сервисінің енгізілуі жасанды интеллект технологияларының мемлекеттік секторда іс жүзінде қолданылуының алғашқы айқын мысалдарының бірі болып табылады. Сарапшылардың болжамы бойынша, егер пилоттық жоба сәтті болса, 2027 жылдың аяғына дейін мұндай орталықтардың саны елдің барлық облыс орталықтарына дейін жетуі мүмкін.Жаңа цифрлық ХҚО ашылуы — бұл тек бір ғимараттың есік ашуы ғана емес, бұл Қазақстандағы мемлекеттік басқару мәдениетінің өзгеру белгісі. «Азаматқа қызмет ет» деген қағидат енді «Азаматты өз бетінше мүмкіндікке ие ет» деген жаңа мазмұнға ие болуда. Шымкенттің бесінші AI-ХҚО болуы — бастаманың аяқталуы емес, жалғасы. Мемлекет пен технология бірлесіп, азаматтардың уақытын, күш-жігерін және мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған бұл жол тиімді де, дұрыс да болса керек. Шымкент тұрғындары мен Қазақстанның бүкіл халқы алдындағы сын — осы мүмкіндіктерді толық меңгеріп, цифрлық азамат ретінде жаңа дәуірге батыл қадам жасау.

2026 жылдың 29 қыркүйегінде Қазақстанның цифрлы трансформация саласында жарияланған рейтинг нәтижелері елдің үшінші ірі қаласы — Шымкент үшін шынайы мереке болды. Smart City Қазақстан рейтингінде бұрын оныншы орында тұрған Шымкент бір жылдың ішінде тікелей үшінші орынға шықты. Бұл — жай ғана сандардың өзгеруі емес, қаланың басқару мәдениеті, технологиялық инфрақұрылымы және тұрғындарға қызмет көрсету сапасы жөніндегі жүйелі жұмыстың нәтижесі.Шымкент Smart City рейтингінде жоғары орынға ұмтылғанына бірнеше жыл болды. Алайда бұрынғы жылдары қаланың цифрлы инфрақұрылымын дамытуға бағытталған қаражат шашырап, жобалар кешіктіріліп, нәтиже күткен деңгейден төмен болып келді. 2024 жылдан бастап қала әкімдігі бір мезгілде бірнеше стратегиялық бағытты қамтитын кешенді жоспар бекітті. Жобаның бас координаторы, қала әкімінің орынбасары Ерлан Бекқали осы жоспардың негізгі тұжырымдамасын былайша анықтады: «Біз жай ғана технологияны сатып алып, орнатқан жоқпыз. Шымкенттің цифрлы жүйесін мәселені шешетін, адамды мойындайтын, нәтижені өлшейтін платформа ретінде құрдық». Осы бастамалардың ең айқын нәтижесі — қала тұрғындарының күнделікті өміріне тікелей тиетін бірнеше саладағы өзгерістер болды.Медицина саласындағы жетістіктер ерекше назар аударады. Шымкентте «ақылды» жедел жәрдем жүйесі іске қосылғаннан бері экстренді шақыруларға қызмет көрсету уақыты орта есеппен 34 пайызға қысқарды. Қала бойынша орнатылған жол сенсорлары мен жасанды интеллект алгоритмдері жедел жәрдем көліктері үшін «жасыл дәліздерді» автоматты түрде ашады: яғни жедел жәрдем машинасы белгілі бір маршрутта жүргенде, алдындағы бүкіл бағдаршамдар жасылға ауысады. Шымкент қалалық клиникалық ауруханасының бас дәрігері Гүлназ Сейткалиева бұл жүйенің маңызын дәрігерлік тілмен түсіндіреді: «Инсульт, жүрек тоқтауы сияқты жағдайларда әрбір секунд өмір мен өлімнің арасындағы шекара. Жасыл дәліз жүйесі бізге орта есеппен алты-жеті минутты үнемдейді — бұл науқастың тіршілігін сақтап қалуы мүмкін алтын уақыт».Білім беру саласындағы өзгерістер де қоғамда кеңінен талқыланды. Қаладағы жүзден астам мектепте биометриялық бет тану жүйесі енгізілді. Бастапқыда ата-аналар арасында бұл жүйеге қатысты белгілі бір алаңдаушылық болды: жеке деректердің қорғалуы, балалардың психологиялық ыңғайлылығы мәселелері күн тәртібіне шықты. Алайда бірнеше айдан кейін нәтижелер өздігінен сөйледі. Мектепке кіру-шығу статистикасы нақты жүргізіліп, ата-аналар баласының мектепке келгені немесе келмегені туралы хабарландыруды смартфонына лезде алатын болды. Бұдан басқа, бейтаныс адамдардың мектеп аумағына кіруін шектейтін қорғаныш жүйесі балалар қауіпсіздігін едәуір арттырды. «Алғашқыда біз де күмән келтірдік», — дейді үш баласы Шымкенттегі орта мектепте оқитын Айгүл Нұрланова, — «Бірақ қазір бұл жүйесіз қалай өмір сүргенімізді елестете алмаймын. Баламның мектепке жеткені туралы хабарлама алмасам, жүрегім орнына түсе қоймайды».Шымкенттің рейтингте осыншалықты жылдам өрлеуі жалпы республикалық цифрлы трансформация бағдарламасынсыз мүмкін болмас еді. Қазақстан 2029 жылға дейін мемлекеттік қызметтердің кемінде қырық пайызын жасанды интеллект арқылы автоматтандыруды жоспарлауда. Мемлекеттік жүйелердің бірыңғай платформаға ауысуы ведомствоаралық деректер алмасуын жеңілдетіп, бюрократиялық кедергілерді азайтуда. Шымкент осы ұлттық бастамаларды жергілікті деңгейде ең табысты іске асырған қалалардың қатарына еніп отыр. «Алматы мен Астана артықшылықты жағдайда — қаржы да, мамандар да, инфрақұрылым да мол. Шымкенттің жетістігі — мүмкіндіктер шектеулі болса да, стратегиялық ойлау мен саяси ерік болса, нәтижеге қол жеткізуге болатынын дәлелдеді», — деп баға береді цифрлы экономика сарапшысы, «QazTech Analytics» компаниясының директоры Тимур Əліпов.Халықаралық тәжірибемен салыстырғанда, Шымкенттің жасаған қадамы Оңтүстік Кореяның Сонгдо қаласының немесе Сингапурдың «ақылды ұлт» бастамасының жергілікті нұсқасына ұқсайды. Әрине, масштаб басқа, бірақ логика бірдей: технология мемлекет пен азаматтың арасындағы өзара әрекетті жеңілдетуі, ашықтықты арттыруы және ресурстарды тиімді пайдалануды қамтамасыз етуі тиіс. Шымкент осы жолда алғашқы ірі белесін бағындырды.Алдағы уақытта қаланың алдында шешуін күткен бірқатар мәселе тұр. Цифрлы инфрақұрылымды ауылдық аймақтарға дейін жеткізу, интернетке қол жетімділігі шектеулі тұрғындарды цифрлы қызметтерден тыс қалдырмау, жасанды интеллект шешімдеріне тіреп тұрған деректердің сапасын сақтау — бұлардың барлығы стратегиялық деңгейдегі шешімді қажет етеді. Сонымен бірге киберқауіпсіздік мәселесі де күн санап өткірленіп барады. Жүйелер бір-бірімен неғұрлым тығыз байланысса, олардың осалдығы да арта түседі.Дегенмен бүгінгі жетістік маңызды бір нәрсені дәлелдеді: Қазақстанның өңірлік қалалары да, тиісті қолдау мен басқару болса, цифрлы трансформацияның алдыңғы легіне шыға алады. Шымкенттің оныншы орыннан үшінші орынға бір жылда жасаған серпілісі — бұл жай ғана рейтинг жеңісі емес, бұл қалалықтардың кезек күтпей жедел жәрдем алатынының, балалардың мектепте қорғалғанының және мемлекеттік қызметтер ашық та жылдам жұмыс істейтінінің куәлігі. Міне, цифрлы қаланың шын мәніндегі мазмұны — технология емес, технология арқылы өзгерген адам өмірі.

Бүгін Достық үйінде «Қызылорда облысының Үкіметтік емес ұйымдарының Альянсы Ассоциациясы» заңды тұлғалар бірлестігінің ұйымдастыруымен, облыстық қоғамдық даму басқармасының қолдауымен «Адал азамат – белсенді қоғам» тақырыбында ашық есік күні өтті.Іс-шараның мақсаты – азаматтық қоғам институттарының өзара байланысын нығайту, қоғамдық бастамаларды қолдау және мемлекеттік органдар мен қоғам арасындағы ашық диалогты дамыту.Ашық есік күні аясында қоғамдық қабылдау ұйымдастырылып, оған мемлекеттік органдардың өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар, қала тұрғындары мен жастар қатысты. Қатысушылар өздерін толғандырған мәселелерін көтеріп, ұсыныс-пікірлерін білдірді.Кездесу барысында мемлекеттік сатып алу саласына қатысты да бірқатар өзекті мәселелер қозғалды. Атап айтқанда, мемлекеттік сатып алу рәсімдері, заңнама талаптары, сатып алу процесінің ашықтығы және қатысушылардың құқықтары мен міндеттері жөнінде сұрақтар қойылды.Аталған сұрақтарға Қызылорда облысының мемлекеттік сатып алу басқармасының өкіліҚуандық Алтынай Қуандыққызы жауап беріп, қатысушыларға тиісті түсіндірмелер берді.Осы бағыттағы ашық форматты кездесулер алдағы уақытта да жалғасын тауып, халықпен кері байланысты нығайтуға, азаматтардың ұсыныстары мен мәселелерін тыңдауға және мемлекеттік органдардың жұмысына деген қоғамдық сенімді арттыруға бағытталатын болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-satyp-alu/press/news/details/1301487?lang=ru

Қазақтың дәстүрлі қолөнері – халқымыздың тұрмыс-тіршілігімен бірге жасасып келе жатқан рухани мұра. Әсіресе, жүннен бұйым жасап, киіз басу өнері – атадан балаға жалғасқан ұлттық шеберліктің бір көрінісі. Осы құндылықты кеңінен насихаттап, ұрпақ санасына сіңіру мақсатында Шымкентте «ТЕКЕМЕТ FEST» этно-танымдық фестивалі өтті.Шымкент қаласы әкімдігінің қолдауымен, қалалық мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасына қарасты «Әдет-ғұрып және салт-дәстүр» орталығы ұйымдастырған шараға еліміздің әр өңірінен келген қолөнер шеберлері мен өнерпаздар, сондай-ақ, Қырғызстаннан арнайы келген өнерлі жандар қатысты. Этнофестивальдің негізгі мақсаты – ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлі қолөнерді дәріптеп, ұлттық мұраны жаңғырту және оны кейінгі буынға аманаттау.«Этноауыл» кешенінде өткен фестивальде қазақтың киіз бұйымдарының көрмесі ұйымдастырылып, көпшілікке текемет жасаудың дәстүрлі тәсілдері көрсетілді. Шеберлер жүнді өңдеуден бастап дайын бұйымға дейінгі күрделі үдерісті көзбен көрерменнің алдында орындады. Илеу, сабау, түту, тарау, иіру, шүйкелеу, бояу, шабақтау, өр салу сынды жұмыстардың әрқайсысының өзіндік мәні бар.Бір қарағанда қарапайым көрінетін бұл процестердің артында халқымыздың ғасырлар бойы жинақтаған тәжірибесі жатыр. Әжелердің қолынан шыққан әрбір текеметте ұлттық ою-өрнекпен бірге отбасы жылуы, эстетикалық талғам мен шеберлік сабақтастығы сақталған. Фестиваль барысында осының бәрі көпшілікке кеңінен таныстырылды. Ал жұмыс барысы LED экран арқылы көрсетіліп, көрермендер киіз басудың қыр-сырын жақыннан тамашалауға мүмкіндік алды.Шараға арнайы қатысқан Шымкент қаласының мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы төрағасының орынбасары Мөлдір Оңдасынова ұлттық дәстүрді дәріптеудің маңызына тоқталды.– Біз осындай ұлттық құндылықтарымызды әрдайым дәріптеп, кейінгі ұрпаққа жеткізіп отыруымыз керек. Себебі, салт-дәстүр – халқымыздың болмысын айқындайтын рухани негіз. Бүгінгі «ТЕКЕМЕТ FEST» фестивалі де атадан балаға жалғасқан қолөнер дәстүрін жаңғыртып, ұлттық өнерімізді көпшілікке таныстыруға мүмкіндік беріп отыр. Сонымен қатар, осы фестивальге арнайы ат ізін салып, Қырғыз елінен келген өнерлі ханымдарға алғысымызды білдіреміз. Бауырлас елдердің мәдени байланысын нығайтып, ортақ құндылықтарды бірге дәріптеу – біз үшін үлкен қуаныш. Баршаңызды бүгінгі текемет фестивалімен құттықтаймын! Ұлттық өнеріміз жасай берсін, дәстүріміз ұрпақтан-ұрпаққа жалғаса берсін, – деді ол.Фестивальдің тағы бір ерекшелігі – қазақ пен қырғыз халқының қолөнеріндегі ортақ үндестіктің көрініс табуы. Текемет өнері екі халықтың да тұрмысында ежелден ерекше орын алған. Сондықтан шараға Қырғызстан Республикасының Бішкек қаласынан келген қолөнер шеберлері де белсене қатысып, өз тәжірибелерімен бөлісті.Солардың қатарында «Ыр-керуен» мәдени қоғамдық қорының жетекшісі Венера Пирматова бар. Ол қазақ-қырғыз шығармашылық байланысының жылдан-жылға нығайып келе жатқанын жеткізді.– Біз бұл фестивальге биыл екінші рет келіп отырмыз. Қырғызстаннан өзіммен бірге 20 апаны бастап алып келдім. Олардың әрқайсысы – қолөнердің қыр-сырын меңгерген, ұлттық дәстүрді жүрегіне жақын ұстайтын өнерлі жандар. Былтырғы фестивальден кейін қазақтың өнер иелерімен шығармашылық байланысымыз одан әрі нығая түсті. Бүгін де сол әріптестігімізді жалғастырып, тәжірибе алмасып, бір-бірімізден үйреніп жатырмыз.Қазақ пен қырғыз – тамыры бір, тарихы мен мәдениеті сабақтас халықтар. Осындай шаралар арқылы біз тек қолөнерімізді ғана емес, екі елге ортақ салт-дәстүрімізді де дәріптейміз. Әсіресе, әжелеріміздің өнерін жастарға көрсету өте маңызды деп ойлаймын. Өйткені, дәстүр жалғаспаса, уақыт өте келе ұмытылып қалуы мүмкін. Сондықтан біз осындай фестивальдерге қуана қатысамыз. Қазақ елінің шеберлерімен бірге жұмыс істеп, шығармашылық тәжірибе алмасу біз үшін үлкен мәртебе. Шақырғандарыңызға алғысымыз шексіз, – деді қырғыз елінен келген қонақ.   Екі елдің қолөнеріндегі ұқсастық пен өзіндік ерекшеліктер де фестиваль барысында айқын көрінді. Бұл – мәдениет пен өнердің шекара талғамайтынын, ортақ мұраның халықтарды жақындастыра түсетінін көрсеткен тағылымды сәт болды.Фестивальде «Ғасыр әжелер», «Іскер аналар», «Нұсқа айымдары» топтары мен «Бейісбековтер отбасы» да өз өнерлерін ортаға салды. Үлкен буынның қолөнерге деген ықыласы мен шеберлігі жастарға үлгі болса, «Балалар көркемсурет» мектебінің ұстаздары мен шәкірттері киізбен жұмыс істеудің заманауи тәсілдерін таныстырды.Осылайша, дәстүрлі өнер мен заманауи ізденіс бір алаңда тоғысты. Бір жерде әжелер ғасырлар бойы қалыптасқан әдіспен текемет басса, енді бір жерде жас буын киізді жаңа технологиялар арқылы түрлендірудің жолдарын көрсетті. Бұл – ұлттық өнердің өткенмен ғана шектелмей, заманға сай жаңғырып келе жатқанын аңғартты.«ТЕКЕМЕТ FEST» – бір күндік мәдени шара ғана емес, ұлттық мұраны ұлықтауға бағытталған тағылымды бастама. Себебі,  текемет – жай ғана тұрмыстық бұйым емес. Оның әрбір өрнегінде халқымыздың дүниетанымы, әрбір түсінде талғамы, әрбір иірімінде ата-баба тәжірибесі бар.Осындай фестивальдер арқылы ұмыт бола бастаған көне технологиялар қайта жаңғырып, шеберлердің еңбегі көпшілікке танылады. Ең бастысы – ұлттық өнердің қадірін білетін жаңа буын қалыптасады.Қазақтың қолөнері – өткеннің естелігі емес, бүгіннің де, ертеңнің де еншісі. Ал, оны сақтап, дәріптеп, келер ұрпаққа жеткізу – баршамызға ортақ міндет.Эльмира СӘРСЕНБАЙҚЫЗЫ«Шымкент келбеті»

 Бүгін облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың қатысуымен «Vigor Holding» компаниясының Шиелі ауданындағы қуаттылығы 20 МВт күн-электр станциясын іске қосу рәсімі өтті. Оған облыс прокуроры-инвестициялық омбудсмен Ризабек Ожаров, зиялы қауым өкілдері мен ел ағалары, аталған компанияның және жобаға қаржылай қолдау көрсеткен «Қазақстанның Даму Банкінің» өкілдері арнайы қатысты.«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы елімізде жаңа инвестициялық кезеңді бастауды, оның ішінде индустрия, энергетика және құрылыс салаларында заманауи өндірістер ашуды тапсырған болатын.Жаңа жобаларды іске асыруға, өнеркәсіпті дамыту үшін жеке капитал тартуға мемлекет жан-жақты қолдау көрсетіп, қолайлы жағдай жасап келеді.Осының айқын көрінісі ретінде, бүгін отандық инвестордың қатысуымен жүзеге асқан жоба – «Vigor Holding» компаниясының күн-электр станциясын іске қосу рәсіміне жиналдық.Біз отандық және шетелдік инвесторлармен ашық әрі сенімді қарым-қатынас орнатып, нәтижелі жұмыс жасауға әрдайым дайынбыз! Жаһандық бәсеке күшейіп тұрған қазіргі заманда бұл – өте маңызды бастама. Өндірістер ашуға, жаңа технологияларды дамытуға салынған инвестицияның міндетті түрде қайтарымы болады. Осы ретте, ұтымды әлеуетімізді және мүмкіндіктерді тиімді пайдалануымыз қажет. Жаңа станцияның жұмысы табысты болсын!», – деді Мұрат Нәлқожаұлы.Жиында ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қосқан және жобаның нәтижелі жүзеге асуына атсалысқан азаматтар облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды. Ризабек Кәрімұлы, «Vigor Holding» компаниясының бас директоры Айтуған Ахметұлы құттықтау сөз сөйлеп, ардагер Өркен Әзімханұлы ақ батасын берді.Бүгінде өңірде жалпы қуаттылығы 151 мегаватт болатын 11 күн-электр станциясы жұмыс істеп тұр. Алдағы уақытта қуаттылығы 225 мегаваттан асатын тағы 7 күн-электр станциясын іске қосу жоспарланған.Қазір Арал және Жаңақорған аудандарында 30 мегаваттық станциялар құрылысы жүргізілуде. Сонымен қатар, Қызылорда қаласында 15 мегаваттық, ал Шиелі ауданында әрқайсысының қуаттылығы 60 мегаватт болатын екі күн-электр станциясының жобасы әзірленуде. «ҚызылордаЭнерджиГаз» мекемесінің 10 мегаваттық станциясының құрылысы алдағы айда басталады.Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Шымкентте Тіленшин көшесіндегі теміржолдың үстінен салынған жаңа автокөлік өткелі техникалық тұрғыда ашылып, автокөліктердің қозғалысы іске қосылды. Іс-шараға қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері және жақын маңдағы елдімекендердің тұрғындары қатысты.Айта кетейік, Мемлекет басшысының Шымкент қаласының көлік инфрақұрылымын одан әрі дамыту жөніндегі тапсырмаларын орындау мақсатында Момынов және Тіленшин көшелеріндегі өткелдердің негізгі құрылысы өткен жылы басталған. Жобалар қаланың аудандары арасындағы байланысты күшейтуге, көлік қатынасын жақсартуға және қозғалысқа қауіпсіз жағдай жасауға бағытталған.Өткел теміржолдағы пойыз қозғалысының жоғары қарқындылығына байланысты ерекше маңызды. Бұл учаске арқылы тәулігіне орта есеппен 59 пойыз өтеді. Соның салдарынан теміржол өткелі 10-20 минутқа жабылып, көлік кептелісін туындатып, жол жүру уақытын ұлғайтатын.Жаңа нысан автомобиль және теміржол қозғалысын бір-бірінен бөліп, көліктің үздіксіз қозғалысын қамтамасыз етеді.Жаңа жол өткелі – биыл пайдалануға берілген екінші нысан. Қаңтар айында Момынов көшесіндегі автокөлік өткелі ашылған болатын. Екі нысан да автокөлік жолы және теміржол желісінің қиылысындағы көлік қатынасын жақсартуға және қозғалыс қауіпсіздігін арттыруға бағытталған.Қала әкімі Ғабит Сыздықбековтің айтуынша, көлік инфрақұрылымын дамыту Шымкенттің даму қарқынына сай жүргізіліп, қаланың әр ауданындағы тұрғындардың қажеттіліктерін ескеруі тиіс.Тіленшин көшесіндегі жол өткелі ашылғаннан кейін оның айналасындағы аумақты абаттандыру жұмысы жалғасады. Жол өткелінің іске қосылуы іргелес көшелердегі қозғалыс жағдайын жақсартуға, теміржолдан өтудегі қауіпсіздікті арттыруға және қала тұрғындарының жол жүру уақытын қысқартуға мүмкіндік береді.Шымкент қаласы әкімінің баспасөз қызметі

Женева, 2026 жылғы 29 қыркүйек – Қазақстан Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) 2026 жылғы Жаһандық инновациялық индексінде (Global Innovation Index, GII) елеулі ілгерілеу көрсетіп, бірден 8 сатыға көтерілді және әлемнің 139 экономикасы арасында 81-орыннан 73-орынға шықты. Бұл – Қазақстанның соңғы 10 жылдағы ең үздік нәтижесі.Өңірлік көрсеткіш бойынша Қазақстан Орталық Азия елдері арасында 1-орынға, ал Орталық және Оңтүстік Азияның 11 экономикасы арасында 2-орынға ие болды. Табыс деңгейі орташадан жоғары 35 елдің ішінде Қазақстан 17-орынға орналасты. Ең елеулі ілгерілеу инновациялық нәтижелер бойынша тіркелді. Инновациялық нәтижелер субиндексі (Innovation Outputs) бойынша Қазақстан бірден 11 сатыға көтеріліп, 84-орыннан 73-орынға шықты, ал инновациялық ресурстар субиндексі (Innovation Inputs) бойынша 75-орыннан 73-орынға жақсарды.GII 2026 нәтижелері Женевадағы ДЗМҰ штаб-пәтерінде мүше мемлекеттердің тұрақты өкілдеріне арналған Индекстің алдын ала таныстырылымы аясында ұсынылды.Қазақстанның рейтингтегі позициясының жақсаруына ұлттық және халықаралық деңгейлерде жүргізілген жүйелі жұмыс негіз болды. 2026 жыл ішінде Қазақстан Республикасының Женевадағы Тұрақты өкілдігі GII мәселелері бойынша ДЗМҰ-мен тікелей өзара іс-қимыл орнатып, нақты индикаторларға, оларды есептеу әдістемесіне және деректердің сапасына басымдық берді.Тұрақты өкілдіктің бастамасымен ДЗМҰ сарапшылары мен Қазақстанның мемлекеттік органдарының қатысуымен жеке онлайн-консультация ұйымдастырылды. Оның барысында ел көрсеткіштері, дереккөздер, жетіспейтін және ескірген статистикалық мәліметтер, сондай-ақ одан әрі жұмыс істеу бағыттары егжей-тегжейлі қаралды. Консультациялар қорытындысы бойынша Тұрақты өкілдік GII жөнінде нақты ұсынымдары бар талдамалық материал әзірлеп, оны Қазақстанның мүдделі мемлекеттік органдарына жолдады. Халықаралық статистиканың сапасына және Қазақстан бойынша деректердің уақтылы әрі дұрыс көрсетілуіне ерекше назар аударылды.Атқарылған жұмыс Қазақстан мен ДЗМҰ арасындағы өзара іс-қимылды рейтингті жыл сайынғы мониторингтеуден нақты көрсеткіштер, дереккөздер және мемлекеттік саясаттың қажетті шаралары бойынша мазмұнды жұмыс форматына көшіруге мүмкіндік берді.Қол жеткізілген ілгерілеуге қарамастан, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға жұмсалатын шығыстар, университеттер мен бизнестің өзара іс-қимылы, венчурлік қаржыландыру, инновациялық кластерлерді дамыту, бағдарламалық қамтамасыз ету, сондай-ақ ғылыми-техникалық жарияланымдар бағыттарында одан әрі өсу әлеуеті сақталып отыр.Тұрақты өкілдік GII-дің жекелеген көрсеткіштері мен әдістемесі бойынша ДЗМҰ-мен өзара іс-қимылды жалғастырады. Келесі міндет – қол жеткізілген нәтижені бекіту және Индекстің негізгі индикаторлары бойынша мемлекеттік органдардың жүйелі жұмысы есебінен Қазақстанның позициясын одан әрі жақсарту.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-wto/press/news/details/1301394?lang=ru

Душанбе, 2026 жылғы 29 қыркүйек – Қазақстан Африка елдерінде цифрлық дағдыларды дамытуға және адами капиталды нығайтуға бағытталған жаңа бастаманы жариялады. Бастама 29–30 қыркүйекте Душанбе қаласында өтіп жатқан Халықаралық электр байланысы одағының (ХЭО) ТМД елдеріне арналған өңірлік форумы аясында таныстырылды.Бастама шеңберінде Қазақстан Африка елдерінің қатысушыларына цифрлық технологиялар, бағдарламалау және жасанды интеллект саласындағы білім беру бағдарламалары бойынша 100 тегін оқу орнын ұсынады. Бұл ретте ең аз дамыған елдер мен теңізге шығатын жолы жоқ дамушы елдердің талантты жастарына ерекше назар аударылады.Бастама Халықаралық электр байланысы одағының қолдауымен және ХЭО-ның Электр байланысын дамыту бюросымен (BDT) тығыз ынтымақтастықта іске асырылатын болады. Бюро қазақстандық білім беру бағдарламаларының провайдерлерімен бірлесіп, қатысушыларды тарту және іріктеу үдерісін үйлестіруге жәрдемдеседі.Қазақстанда alem.ai Халықаралық жасанды интеллект орталығын, Astana Hub технопаркін және ақпараттық технологиялар саласындағы бірқатар білім беру бастамаларын біріктіретін қарқынды дамып келе жатқан цифрлық экожүйе қалыптасқан. Олардың қатарында Tech Orda бағдарламасы және peer-to-peer оқыту моделіне негізделген бағдарламалау мен жасанды интеллект бойынша Tomorrow School мектебі бар.Африка елдеріне білім алу мүмкіндіктерін ұсыну Қазақстанның жинақтаған тәжірибесін өңірден тыс жерлерде цифрлық құзыреттерді дамытуға пайдалануға мүмкіндік береді.Бастама Partner2Connect цифрлық коалициясының мақсаттарын қолдауға, «Оңтүстік – Оңтүстік» ынтымақтастығын дамытуға және жаһандық цифрлық алшақтықты қысқарту жөніндегі ХЭО күш-жігеріне жәрдемдесуге бағытталған.Қазақстан цифрлық трансформация, жасанды интеллект, инновациялық экожүйе мен адами капиталды дамыту бағыттарында ХЭО-мен өзара іс-қимылды дәйекті түрде нығайтып келеді. Жаңа бастама заманауи цифрлық білімге қолжетімділікті кеңейтуге және жастар үшін жаңа мүмкіндіктер жасауға бағытталған Қазақстанның практикалық үлесіне айналады.Анықтама: ХЭО-ның ТМД елдеріне арналған өңірлік форумы 2026 жылғы 29–30 қыркүйекте Душанбе қаласында өтуде. Форум өңір мемлекеттерінің, ХЭО және басқа да мүдделі тараптардың өкілдерін цифрлық дамудың басымдықтары мен өңірлік ынтымақтастық мәселелерін талқылау үшін біріктіреді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-wto/press/news/details/1301397?lang=ru

2026 жылғы 2–3 қазанда Астанада Конфессияаралық және дінаралық диалогтың халықаралық орталығы Қасиетті Тақтың Дінаралық диалог жөніндегі дикастериясы мен Орталықтың II бірлескен коллоквиумын өткізеді. Коллоквиумның басты тақырыбы осал топтарға жататын балалардың құқықтары мен қадір-қасиетін қорғау. Коллоквиум Қазақстан мен Қасиетті Тақ арасындағы 2024 жылғы сәуірде басталған диалогтың жалғасы болмақ. Аталған диалог Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезі Хатшылығының басшысы Ватиканға жасаған сапары аясында өткен алғашқы бірлескен кездесуден бастау алған. Коллоквиум жұмысына Қазақстан мен Қасиетті Тақтың ресми өкілдері, дін қайраткерлері, педиатрия, биоэтика және теология саласындағы мамандар, халықаралық ұйымдар мен сарапшылар қауымдастығының өкілдері қатысады. Іс-шараға Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезі Хатшылығының басшысы және Қасиетті Тақтың Дінаралық диалог жөніндегі дикастериясының префекті кардинал Джордж Джейкоб Кувакад тең төрағалық етеді.Бағдарлама үш негізгі бағытты қамтиды: балаларға қамқорлық көрсетудің адамгершілік негіздері және дінаралық ынтымақтастық, науқас балалардың құқықтары мен қадір-қасиетін қорғау, медициналық, ғылыми және институционалдық ынтымақтастықты дамыту. Сонымен қатар педиатриядағы жасанды интеллекттің мүмкіндіктері мен оны қолданудың этикалық қағидаттарына ерекше назар аударылады. Талқылаудың негізгі бағдарларының бірі адам қадір-қасиетін құрметтеу, балаға кешенді көмек көрсету және отбасын қолдау қағидаттарына негізделген Жазылмайтын дертке шалдыққан балалардың құқықтар хартиясы болады. Қазақстан тарапы сондай-ақ күрделі жағдайға тап болған балаларға көмек көрсетудің практикалық үлгісі ретінде «Жусан» гуманитарлық операциясының тәжірибесін таныстырады. Өткізілетін күні: 2026 жылғы 2–3 қазанӨткізілетін орны: Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі, 1қабатІс-шараның басталуы: сағат 10:30.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-rabat/press/news/details/1301390?lang=ru

Қазақстан Республикасының Словак Республикасындағы Елшілігі Братиславадағы «Škola Neškola» жеке бастауыш мектеп оқушыларына арналған танымдық кездесу ұйымдастырды. Іс-шара барысында словак оқушылары Қазақстанның бай тарихы, мәдениеті және салт-дәстүрімен танысты. Кездесудің негізгі тақырыбы Алтын Орда дәуіріне арналды.Кездесу оқушыларға Қазақстанды Еуразияның жүрегінде орналасқан заманауи мемлекет ретінде ғана емес, Алтын Орданың тікелей мұрагері ретінде танып-білуге бірегей мүмкіндік берді. Дипломаттар оқушыларға Ұлы дала аумағында Еуразиядағы аса ірі мемлекеттің негізі қалай қаланғаны және оның қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуына қалай негіз болғаны туралы айтып берді.Ұйымдастырушылар Жошы ұлысындағы мемлекеттік басқару дәстүрлері, әскери өнер мен мәдени мұраның Қазақ хандығының қалыптасуына, кейін қазіргі тәуелсіз Қазақстанның құндылықтарына қалай ықпал еткеніне ерекше назар аударды. Словак оқушылары үшін сол тарихи кезеңге тән дала дипломатиясы, Ұлы Жібек жолындағы халықаралық сауда мен діни төзімділік дәстүрлерінің бүгінгі Қазақстанның сыртқы және ішкі саясатында көрініс тауып отырғаны ерекше қызығушылық тудырды.Кездесу бағдарламасы көшпелілердің тарихи-мәдени мұрасымен танысуға да арналды:- Көшпелі мәдениет: оқушылар киіз үйдің құрылымымен, ұлттық киімнің мән-мағынасымен және дала шеберлерінің дәстүрлі қолөнерімен танысты;- Мәдени алмасу: әр оқушыға Қазақстан Елшілігінің қолдауымен словак тіліне аударылып, жарық көрген қазақ халық ертегілерінің жинағы сыйға тартылды;- Ұлттық тағамдар: кездесудің соңында қонақтар ұлы көшпелі империялар дәуірінен бастау алатын дәстүрлі ұлттық тағамдардан дәм татты.Қазіргі Қазақстанға арналған таныстырылым елдің тарихи мұрасын қастерлеп, Алтын Ордадан бастау алатын құндылықтарды сақтай отырып, жоғары технологиялық экономиканы дамытып, халықаралық ынтымақтастыққа белсенді түрде қатысып отырғанын көрсетті.Қазақстан Республикасының Словак Республикасындағы Елшілігі Ұлы дала тарихына қызығушылық танытып, Қазақстан мен Словакия арасындағы мәдени байланыстарды нығайтуға үлес қосқан мектеп оқушылары мен ұстаздарына шынайы алғысын білдіреді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1301392?lang=ru

26-27 қыркүйек күндері Қазақстан Республикасының Самарқанд қаласындағы Бас консулы Талғат Шәріпов Самарқанд қаласында өткен 46-шы Дүниежүзілік шахмат олимпиадасының қорытынды іс-шараларына қатысты.Іс-шаралар барысында Бас консул Қазақстанның әйелдер және ерлер құрамаларын Олимпиаданың аяқталуымен құттықтап, қазақстандық шахматшылардың жоғары деңгейдегі дайындығын, кәсібилігін және жеңіске деген жігерін атап өтті. Халықаралық аренада ұлттық құрамалардың лайықты өнер көрсетуіне үлес қосқан спортшыларға, жаттықтырушыларға және Қазақстанның шахмат мектебінің барлық өкілдеріне ерекше алғыс білдірілді.Қазақстанның әйелдер құрамасы Олимпиада қорытындысы бойынша екінші орын алып, күміс медальдарға ие болды. Бұл нәтиже Қазақстандағы шахматтың даму деңгейінің жоғары екенін және отандық спорттың елеулі жетістігін көрсетті. Қазақстанның ерлер құрамасы да лайықты ойын көрсетіп, 15 командалық ұпай жинап, 25-орынға ие болды.Талғат Шәріпов қазақстандық шахматшылардың жетістіктері Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азия өңірі үшін де маңызды екенін атап өтті. Спортшылардың жоғары нәтижелері өңірдің халықаралық беделін нығайтуға ықпал етіп, Орталық Азияның шахматты дамытудағы әлеуетінің артып келе жатқанын көрсетеді. Осы тұрғыдан алғанда, 46-шы Дүниежүзілік шахмат олимпиадасының Самарқанд қаласында өткізілуі шахматты танымал етуге және Орталық Азия елдері арасындағы гуманитарлық байланыстарды нығайтуға бағытталған маңызды оқиға болды.Бас консул сондай-ақ Тимур Турловты Халықаралық шахмат федерациясының (FIDE) президенті болып сайлануымен құттықтады. Ол Қазақстан өкілінің әлемдегі ең ірі халықаралық шахмат ұйымының басшылығына сайлануын қазақстандық спорт үшін маңызды оқиға деп атап, бұл Қазақстанның шахмат саласындағы жетістіктерінің халықаралық деңгейде мойындалуының артып келе жатқанын көрсететінін айтты.Тимур Турлов FIDE-нің сегізінші президенті және халықаралық шахмат ұйымын басқарған Қазақстанның алғашқы өкілі атанды. Талғат Шәріпов оның сайлануы шахмат қозғалысын одан әрі дамытуға, халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуге және Орталық Азияның әлемдік шахмат қауымдастығындағы рөлін нығайтуға ықпал ететініне сенім білдірді.FIDE қамқорлығымен өткен 46-шы Дүниежүзілік шахмат олимпиадасы 2026 жылғы 15-27 қыркүйек аралығында Өзбекстанның Самарқанд қаласында өтті. Олимпиада Орталық Азияда алғаш рет өткізілуімен тарихи маңызға ие болды. Жарысқа жүздеген команда қатысып, жүлделер ашық (ерлер) және әйелдер секцияларында сарапқа салынды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-samarkand/press/news/details/1301380?lang=ru