2025 жылдың 4 қыркүйегі күні Шымкент қаласының тұрғындары мен қонақтары үшін жағымды жаңалық жарияланды. Қаланың ең көп шоғырланған жерлерінің бірі – жоғарғы базар маңындағы бұрынғы шағын көлдің орнына енді заманауи ән шырқаған субұрқақ салынбақ.Кезінде бұл көл қалалықтар үшін ерекше орын болған. Жергілікті тұрғындар отбасы болып келіп, серуендеп, табиғат аясында тынығып, балаларға балық пен үйрек көрсететін. Бірақ уақыт өте келе көлдің жағдайы нашарлады: суы лайланды, жағалауы қоқысқа толды, тазалық сақталмай, экологиялық ахуал күрделене түсті.Тұрғындар бірнеше рет қалалық әкімдікке бұл аумақты жаңғырту жөнінде өтініш білдірген. Нәтижесінде билік өкілдері халықтың тілегін ескеріп, бұл жерге мүлде жаңа серпін беретін жобаны қолға алды. Енді мұнда Шымкенттің жаңа сән-салтанатты нысаны бой көтермек.Ән шырқаған субұрқақ – заманауи инженерлік әрі сәулеттік өнердің бірегей үлгісі. Оның басты ерекшелігі – су, жарық және әуеннің үйлесімі. Жүзден астам су ағыны әуен ырғағына сай билеп, түрлі биіктікте көтеріліп, қайта құлап, көркем бейнелер жасайды.Кешкісін арнайы жарықдиодты шамдардың арқасында субұрқақ түрлі түстерге боялып, нағыз шоуға айналады. Бұл көрініс балалар үшін ғажайып ертегі, ал ересектер үшін ерекше эстетикалық әсер сыйлайтыны анық.Музыкалық бағдарламасы да жан-жақты болмақ: қазақтың дәстүрлі күйлерінен бастап, әлемдік классикалық туындылар мен заманауи әуендерге дейін орындалады.Жаңа нысанның пайда болуы Шымкент үшін тек сәндік шешім емес. Ол бірнеше бағытта пайдалы болады:Мәдени орталық – мұнда мерекелік іс-шаралар, концерттер, қала күндері ұйымдастырылады.Туристік орын – субұрқақ сырттан келетін қонақтардың қызығушылығын оятып, Шымкенттің жаңа визиттік карточкасына айналады.Әлеуметтік мәні – тұрғындар үшін серуендеу, отбасымен демалу, жастардың кездесетін сүйікті орнына айналады.Эстетикалық құндылық – бұрынғы ескі көлдің орны енді заманауи, таза әрі жайлы аймаққа айналады.Жаңа жоба туралы хабарды жергілікті халық қуана қабылдады. Дегенмен кейбір тұрғындар ескі көлдің жоқтығына өкініш білдірді.Зейнеткер Айгүл апайдың айтуынша:«Баяғыда бұл көлдің жанында балалармен жиі серуендейтінбіз. Соңғы жылдары ол қараусыз қалды, ешкім келмейтін. Енді оның орнына әдемі субұрқақ пайда болса, бұл – үлкен жетістік. Біз үшін де, болашақ ұрпақ үшін де жақсы».Ал студент Арман өз әсерімен бөлісті:«Ән шырқаған субұрқақтарды мен тек Алматыда немесе шетелде көргенмін. Енді туған қаламызда да сондай нысан ашылатынына қуаныштымын. Бұл Шымкентті заманауи әрі тартымды етеді».Әкімдіктің мәліметінше, субұрқақ арнайы заманауи насос жүйелерімен, автоматтандырылған басқару бағдарламаларымен жабдықталады. Әуенге сай судың қозғалысы компьютер арқылы реттеліп отырады.Нысан бірнеше жүз шаршы метр аумақты қамтиды. Оның айналасында гүлзарлар, орындықтар, жарық шамдары мен серуен жолдары салынады. Арнайы фотоаймақтар мен бақылау алаңдары да қарастырылған.Құрылыс барысында табиғатты қорғау мәселелері де ескерілуде. Субұрқақта суды үнемдеудің заманауи технологиясы қолданылады. Яғни су жабық айналым жүйесі арқылы қайта пайдаланылып отырады. Бұл – экологиялық тұрғыдан тиімді әрі шығынды азайтатын шешім.Сонымен қатар, субұрқақ маңында жаңа ағаштар отырғызылып, гүлзарлар жасалады. Бұл ауданның көркін арттырып қана қоймай, экологиялық тепе-теңдікті сақтауға ықпал етеді.Ән шырқаған субұрқақтың ашылуы тек мәдени оқиға ғана емес, сонымен бірге экономикалық тұрғыдан да тиімді жоба болып есептеледі. Мұндай орындар әдетте көпшілік назарын аударады, ал бұл жақын маңдағы дүкендер мен дәмханалардың дамуына ықпал етеді.Кешкі уақытта жүздеген адам жиналатын шоу қаланың туристік әлеуетін арттырып, Шымкентті еліміздің ең тартымды қалаларының біріне айналдырады.Жобаның құрылыс жұмыстары қазірдің өзінде басталып кетті. Жоспар бойынша, негізгі жұмыстар 2026 жылдың көктемінде аяқталып, алғашқы шоу көрермен назарына ұсынылады.Бұрынғы ескі көлдің орнына салынатын ән шырқаған субұрқақ – Шымкенттің жаңа дәуірін айшықтайтын жоба. Бұл тек бір аумақты абаттандыру ғана емес, тұтас қаланың мәдениеті мен сәулетінің дамуындағы жаңа белес.Заманауи технологиялар мен шығармашылықтың тоғысуы нәтижесінде қала тұрғындары үшін ерекше демалыс орны пайда болады. Жаңа субұрқақ болашақта Шымкенттің басты көрікті жерлерінің біріне айналып, қала беделін көтеруге үлкен үлес қосары анық.

2025 жылдың 5 қыркүйегінде Шымкентте «Таза Қазақстан» ұлттық экологиялық акциясы аясында маңызды бастама өтті. Бұл күні еріктілер — қаланың белсенді жастары Түркістан көшесінің бойындағы көпқабатты үйлердің аулаларына жиналып, қоршаған ортаны абаттандыру мен тазалыққа өз үлестерін қосты. Шараға 30-ға жуық белсенді қыз-жігіттер қатысты. Таңертең ертемен жастар қолғаптары мен қоқыс жәшіктерін алып аулаларына шықты. Олар тұрмыстық қалдықтарды, пластик бөтелкелерді, қағаз, шыны және басқа да қоқыс түрлерін жинады. Сондай-ақ жасыл алқаптарды ретке келтіріп, қураған ағаш бұтақтарын кесіп, арамшөптер мен шөптерден тазартты. Нәтижесінде аула түрленді: аумақ тазарып, ағаштар мен бұталар жинақы болды, тұрғындар жақсы күтімді аумақты тамашалады. Айта кетерлігі, науқанға ғимарат тұрғындарының өздері де қосылды. Ата-аналар балаларын үлгі ету үшін әкелді. Жастардың бастамасын қариялар да қызу қолдады. Бірлескен жұмыстың бұл түрі қоғамдастық сезімін және біз өмір сүріп жатқан орта үшін өзара жауапкершілікті қалыптастыра отырып, біріктіреді. Акцияның басты мақсаты – аумақты тазарту ғана емес, сонымен қатар тұрғындар арасында экологиялық сауаттылықты арттыру . Өйткені, қала тазалығын сақтау тек коммуналдық қызметке ғана емес, әрбір азаматқа байланысты. Шараны ұйымдастырушылар мұндай шаралар қоғамның назарын экологиялық мәселелерге аударып, табиғатқа құрметпен қараудың бір жолы екенін баса айтады. Ел болашағы олардың санасына байланысты болғандықтан, мұнда жастар басты рөл атқарады. Шараға қатысушылардың бірі студент Айдана өз әсерімен бөлісті: «Бүгін біз жай ғана қоқыс жинауға емес, табиғатты аялау ұсақ-түйектен басталатынын құрбыларымызға көрсету үшін келдік, әрқайсымыз өзімізден тазалық жасап, аулаларымыз бен көшелерімізді таза ұстасақ, бүкіл қала көркейе түседі», - деді. Белсенді волонтер Ержан былай деп қосты: "Біз адамдар ойлансын: қоқыс жәшігінің жанынан қоқыс тастау арқылы олар қоршаған ортаға ғана емес, өзіне де зиянын тигізеді. Тазалық - денсаулық. Бүгін біз ортақ игілікке үлес қостық, бұл өте қуантады". Жергілікті тұрғындар жігіттерге алғыстарын білдірді. Түркістан көшесінің тұрғыны, зейнеткер Әлия апай: "Жастардың белсенділік танытқаны шынымен қуантады. Олардың ынта-жігері бізге үміт ұялатады: балаларымыз бен немере-шөберелеріміз сондай белсенді болса, ел таза, көрікті болады. Біз де сенбілікке қатысқанымызға қуанышты болдық". Бүгінгі таңда экологиялық жағдай адамзаттың жаһандық мәселелерінің бірі болып табылады. Ауаның, топырақтың және судың ластануы адам денсаулығына тікелей әсер етеді. Аулалар мен көшелердің тазалығы болмашы мәселе емес; ол салауатты өмір сүру ортасының негізі болып табылады. Жерде қалған тұрмыстық қалдықтардың ыдырап, улы заттар бөлініп, қоршаған ортаға орны толмас зиян келтіруі үшін ондаған жылдар қажет. Сонымен қатар, полигондар жағымсыз иістердің және аурулар мен жәндіктердің таралуының көзіне айналады. Демек, «Таза Қазақстан» бір реттік акция емес, халықтың табиғатқа деген көзқарасын өзгертуді, тазалықты сақтауды, күнделікті қоршаған ортаны қорғауды әдетке айналдыруды мақсат еткен кең ауқымды қоғамдық қозғалыс . Шараны ұйымдастырушылар мұндай шаралар қаланың барлық аудандарында тұрақты түрде өтетінін атап өтті. Алдағы уақытта олар мектеп оқушылары мен студенттерді жастайынан экологиялық тәрбиеге баулу үшін оқу орындарын көбірек тартуды жоспарлап отыр. Жоспарларда сенбіліктерден басқа, қоршаған ортаның ластануынан туындайтын қауіп-қатерді және онымен қалай күресуге болатынын жастарға жақсырақ түсінуге көмектесу үшін экологиялық лекциялар, семинарлар және флешмобтар бар. Еріктілер сонымен қатар тазалық шаралары бір күнмен шектеліп қалмай, үздіксіз жұмыс істеуі үшін аулалар мен көшелердің жағдайын бақылайтын арнайы топтар құруды жоспарлап отыр. 2025 жылдың 5 қыркүйегінде өткен «Таза Қазақстан» акциясы жастардың өз үлгісімен тұтас бір ауданды қалай шабыттандыратынының жарқын мысалы болды. 30 белсендінің күшімен Түркістан көшесінің бойындағы аулалар түрленіп, тұрғындар тазалық өз қолымызда деген ескерту алды. Бұл күн ауқымды мемлекеттік бағдарламаларды немесе ауқымды инвестицияны күтудің қажеті жоқ екенін дәлелдеді. Ортаны жақсы жаққа өзгерту үшін бастама мен бірлік жеткілікті. Әр адам өз ауласынан бастап, қаланың тазалығы мен көркеюіне өз үлесін қоса алады. Таза аула – тұрғындарға жайлылық. Таза қала – әрбір адам үшін денсаулық пен жайлылық. Таза ел – балаларымыздың болашағы. Сондықтан «Таза Қазақстан» акциясының маңызы зор. Ол тазалық мәдениетін тәрбиелейді, адамдарды біріктіреді, жастарға ең бастысын үйретеді: табиғатты аялау – өзіңді және болашақты күту деген сөз.

2025 жылдың 5 қыркүйегінде Шымкент қаласында «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында ерекше игі шара өтті. Бұл күні Түркістан көшесінде орналасқан көпқабатты үйлердің аулаларына ерікті жастар шығып, тазалық жұмыстарын ұйымдастырды.Қоршаған ортаның тазалығын сақтау – тек мемлекеттік органдардың емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Осыны жақсы түсінген қала жастары өздерінің азаматтық белсенділігін көрсетіп, көпқабатты үйлердің ауласын қоқыстан тазартып, жасыл аймақтарды ретке келтіруге атсалысты.Игі іске 30-ға жуық белсенді жас қатысты. Олар таңертеңнен бастап қолғаптарын киіп, қоқыс қаптарын алып, аулаларды тазалауға кірісті. Жастар пластикалық бөтелкелер мен қағаз қалдықтарын, тұрмыстық қоқыстарды жинады. Бұдан бөлек, ағаш-бұталардың сынған бұтақтарын кесіп, шөптерді ретке келтірді.Бұл шараға тек жастар ғана емес, ауланың тұрғындары да қолдау көрсетті. Көптеген ата-аналар балаларына үлгі көрсету үшін өздері де сенбілікке шығып, жастарға қосылды. Мұндай іс-шаралар қоғамда ортақ жауапкершілік сезімін қалыптастырады.Экологиялық мәдениетті қалыптастыру, тұрғындарды табиғатты қорғауға шақыру – «Таза Қазақстан» акциясының негізгі мақсаттарының бірі. Шымкентте бұл бағытта жүйелі жұмыстар атқарылып келеді. Жастардың қатысуы – осы бастаманың жандануына сеп.Тазалыққа арналған іс-шаралар тек қоқыс жинаумен шектелмейді. Бұл акциялар арқылы қоғамға экологияны қорғаудың маңыздылығы, әрбір адамның табиғат алдындағы міндеті түсіндіріледі. Жастардың белсенділігі болашақта таза әрі жайлы қала қалыптастыруға үлкен үлес қоспақ.Акцияға қатысқан еріктілердің бірі Айдана есімді студент:«Табиғатты қорғау – баршамыздың парызымыз. Біз бүгін тек қоқыс жинап қана қоймай, өзгелерге үлгі болдық деп ойлаймын. Егер әр адам өз ауласын таза ұстаса, қаламыз көркейе түсер еді», – деді.Тағы бір белсенді жас, Ержан есімді ерікті:«Кейде адамдар қоқысты кез келген жерге тастай береді. Біз мұндай әрекеттердің дұрыс еместігін ісімізбен көрсеткіміз келді. Қоршаған ортаға қамқорлық жасау – болашаққа жасалған инвестиция», – деп ойымен бөлісті.Акцияға куә болған аға буын өкілдері жастарға ризашылығын білдірді. Түркістан көшесінің тұрғыны, зейнеткер Әлия апай:«Жастардың осындай игі істерге белсенді араласқанына қуанамыз. Бұл – болашаққа деген сенімімізді арттырады. Үлкендер мен жастар бірігіп істесе, қаламыздың ажары ашыла түсер еді», – деді.Бүгінде экологиялық ахуал әлемде де, елімізде де өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Қаланың көркейіп, жайлы болуы тұрғындардың тазалыққа деген көзқарасына байланысты. Тазалық сақтау – денсаулық кепілі. Қоқыс дұрыс жиналмаса, ол қоршаған ортаға зиян тигізіп қана қоймай, түрлі аурулардың таралуына да себеп болуы мүмкін.Сондықтан да «Таза Қазақстан» акциясы – тек сенбілік емес, ол халықтың экологиялық санасын арттыратын, табиғатқа жанашырлықпен қарауға үндейтін үлкен қоғамдық қозғалыс.Ұйымдастырушылардың айтуынша, мұндай сенбіліктер тұрақты түрде жалғасын табады. Жастардың қатысуымен қаланың басқа да аудандарында тазалық шаралары өткізілмек. Сонымен қатар, экологиялық дәрістер мен танымдық кездесулер ұйымдастыру да жоспарда бар.Бұл бастамаға мектеп оқушылары мен студенттерді көбірек тарту көзделуде. Өйткені экологиялық мәдениет бала кезден қалыптасса ғана ол өмір бойы сақталады.2025 жылдың 5 қыркүйегінде өткен «Таза Қазақстан» акциясы – жастардың белсенділігі мен қоғамдағы жауапкершіліктің жарқын үлгісі болды. Түркістан көшесінің аулалары тазартылып, тұрғындарға көтеріңкі көңіл-күй сыйлады.Жастардың мұндай игі іске араласуы қаладағы әрбір тұрғынға ой салып, табиғатты қорғаудың маңыздылығын еске салды. «Таза қала – бақытты қоғам» деген сөздің шын мәнінде жүзеге асуына үлес қосқан еріктілерге тұрғындар ризашылықтарын білдірді.Бұл шарадан шығатын басты қорытынды – табиғатқа қамқорлық жасау үшін үлкен іс-шара күтудің қажеті жоқ. Әрбір азамат өз ауласынан, өз көшесінен бастаса жеткілікті. Жастардың бастамасын жалғастырып, барша тұрғындар табиғатты аялауға атсалысса, Шымкентіміз де, еліміз де жарқын, таза болмақ.

Абай ауданында заңсыз қоқыс тастаудың алдын алуға бағытталған жүйелі патруль жұмыстары жалғасуда. Бұл шараларды аудан әкімшілігі мен табиғатты қорғау қызметтері бірлесіп ұйымдастырып, тұрғындарға таза әрі жайлы жағдай жасауға бағытталған. Патрульдер тек жаз мезгілінде ғана емес, жыл бойына жүргізіліп, халықтың денсаулығы мен санитарлық ережелердің сақталуын тұрақты бақылауды қамтамасыз етеді. Мұндай іс-шаралардың негізгі мақсаты – тұрғындардың экологиялық санасын қалыптастыру және қоршаған ортаға деген азаматтардың жауапкершілігін арттыру. Жақында «Ынтымақ» шағын ауданында жүргізілген рейд барысында тағы бір заң бұзушылық тіркелді. Жергілікті тұрғындар мен кәсіпкерлер бұл оқиғаға назар аудармаса керек, бірақ құқық қорғау органдары мен аудан әкімшілігінің тыңғылықты жұмысының арқасында оның беті ашылды. Аталған іс бойынша ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 505 бабы бойынша тергеу жүргізілді . Бұл бап тұрғындардың әлеуметтік-тұрмыстық нормаларын бұзуды және қала аумағын ластауды реттейді. Тексеру нәтижесінде жүк көлігінің иесі әкімшілік жазаға тартылып, айыппұл салынды. Бұл оқиға ауданда тұратын және кәсіпкерлікпен айналысатын әрбір адам үшін экологиялық нормалар мен заңнаманы сақтау қаншалықты міндетті екендігінің айқын мысалы болды. Рейдтер барысында мамандар заң бұзушылықтарды тіркеп қана қоймай, халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Тұрғындарға қоқыстарды қалай дұрыс тастау керектігі, қоғамдық орындарда тазалықты сақтаудың маңыздылығы түсіндіріліп, көріктендіру тәртібін бұзғаны үшін заңды жауапкершілік ескертілді. Бұл ақпараттық-түсіндіру іс-шаралары қоршаған ортаны қорғау туралы хабардарлықты арттыруға және үйді жақсы ұстау әдеттерін қалыптастыруға көмектеседі. Экологтар мен құқық қорғау органдары қызметкерлерінің айтуынша, заңсыз қоқыс тастау қоршаған ортаға орасан зор зиян келтіреді. Дұрыс өңделмеген немесе кәдеге жаратпаған қалдықтар топырақты, су ресурстарын және ауаны ластайды. Сондықтан табиғатты қорғау және жергілікті тұрғындардың денсаулығын сақтау үшін құқық бұзушылықтарды дер кезінде анықтау және әкімшілік шараларды қолдану өте маңызды. Абай ауданында тексерулер жүйелі түрде жүргізіліп, бүкіл ауданды қамтиды. Бұл тексерулер аулаларды, көшелерді, саябақтарды, алаңдарды, сондай-ақ кәсіпорындар мен құрылыс нысандарын қамтиды. Бұл кешенді тәсіл бұзушылықтарды азайтуға және барлық қоғамдық орындардың санитарлық жағдайын жақсартуға көмектеседі. Аудан басшылығы мен табиғатты қорғау қызметтері тұрғындарды белсенді болуға шақыруда. Әрбір азамат өз аумағын таза ұстауы керек және қажет болған жағдайда заңсыз қоқыстарды бақылаушы органдарға хабарлауы керек. Қоғамдастықтың қатысуы патрульдердің тиімділігін айтарлықтай арттырады және экологиялық жауапты қоғамды алға жылжытады. Сонымен қатар, рейдтер барысында ақпараттық-танымдық шаралар өткізілуде. Тұрғындарға заңсыз қоқыс тастаудың салдары, айыппұлдар және қалдықтарды басқарудың дұрыс тәжірибесі туралы қоғамдық хабарландырулар, плакаттар, хабарландырулар және әлеуметтік желілердегі жазбалар арқылы хабардар етіледі. Бұл шаралар үй шаруашылығының жақсы әдеттерін қалыптастыруға және қоршаған ортаға жауапкершілікті арттыруға көмектеседі. Жергілікті атқарушы органдар да қалдықтарды ретке келтіруді қамтамасыз етеді. Жинау кестелері белгіленіп, тұрғындарға жинау күндері мен уақыты алдын ала хабарланады. Арнайы қоқыс контейнерлері мен жинау орындары кәдеге жарату процесін жеңілдетіп, заңсыз төгілген қалдықтардың көлемін азайтады. Бұзушылықтар анықталса, рейдтік топтар заңды шара қолданады. Бұзушыларға ескертулер беріледі немесе айыппұл салынады, бұл азаматтар мен бизнесті мемлекеттік әлеуметтік ережелерді сақтауға ынталандырады. Бұл тәсіл заң бұзушылықтардың алдын алуда тиімділігін көрсетті. Қоршаған ортаны қорғау – әр адамның міндеті. Табиғатты таза ұстау арқылы біз өз ұрпағымыздың да, келер ұрпақтың да денсаулығы мен амандығын ойлаймыз. Абай ауданында тұрақты түрде өткізілетін экологиялық мониторинг тұрғындардың жауапкершілік сезімін оятып, экологиялық сауаттылығын арттырып, заңға бағыну әдетін нығайтады. Рейдтер қоғамдық бақылауды да күшейтеді. Тұрғындар заңсыз қоқыс тастау туралы тиісті органдарға хабарлай алады, бұл азаматтық белсенділікті арттырады және бұзушылықтарға жылдам әрекет етуді жеңілдетеді. Жалпы, Абай ауданындағы патрульдер қаланы абаттандыру және тұрғындарға қолайлы жағдай жасау бағдарламасының маңызды бөлігі болып табылады. Олар тазалықты сақтауға, санитарлық жағдайды жақсартуға және тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыруға көмектеседі. Әрбір патруль заңдылық пен тәртіпті нығайтады, экологиялық жауапкершілікті арттырады және қаланы қауіпсіз және өмір сүруге қолайлы етеді. Қорыта айтқанда, 2025 жылдың 4 қыркүйегінде Абай ауданында өткізілген іс-шаралар заңсыз қоқыс тастаудың алдын алуға, заң бұзушылықтарды анықтауға, тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттыруға бағытталған. Табиғатты қорғау – әр адамның жеке міндеті. Заңдарды сақтау және қоршаған ортаның тазалығына қамқорлық біздің қаламызды өмір сүруге қауіпсіз, жайлы және жайлы орынға айналдырады.

Абай ауданының аумағында тұрақты түрде жүргізіліп жатқан рейдтік іс-шаралар заңсыз қоқыс тастаудың алдын алуға бағытталған. Қалалық әкімдік пен экологиялық қызметтердің бірігіп ұйымдастырған бұл жұмыстар тұрғындар үшін таза және жайлы орта қалыптастыруға мүмкіндік береді. Рейдтер тек жазғы кезеңде ғана емес, жыл бойы жүйелі түрде жүргізіледі. Бұл бағыттағы шаралар экологиялық мәдениетті қалыптастыруға, азаматтардың қоршаған ортаны қорғауға деген жауапкершілігін арттыруға бағытталған.Кезекті рейд барысында Ынтымақ шағын ауданында тағы бір құқықбұзушылық дерегі анықталды. Жергілікті тұрғындар мен кәсіпкерлердің назарынан тыс қалуы мүмкін бұл жағдай құқық қорғау органдарының жіті бақылауында болды. Жергілікті полиция қызметкерлері мен аудан әкімдігінің мамандары бірге жұмыс жасап, заң бұзушылық дерегін тіркеді.Аталған құқықбұзушылық ҚР ӘҚБтК-нің 505-бабына сәйкес бағаланды. Бұл бап қаланы абаттандыру қағидаларын бұзу және қаланы ластау мәселелерін реттейді. Заңға сәйкес, жүк көлігі иесіне әкімшілік шара қолданылып, айыппұл салынды. Бұл оқиға тұрғындарға және кәсіпкерлерге экологиялық мәдениет пен заңға бағынудың маңыздылығын тағы бір мәрте көрсетті.Рейдтік іс-шаралар барысында мамандар тек заң бұзушылықтарды тіркеп қана қоймай, халықпен түсіндіру жұмыстарын да жүргізеді. Олар тұрғындарға қоқыс мәселесін дұрыс жолмен шешу жолдарын көрсетіп, қаланың тазалығы мен абаттандырылуын сақтау жауапкершілігін еске салады. Мұндай түсіндіру жұмыстары тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыруға үлкен үлес қосады.Экологтар мен құқық қорғау органдарының пікірі бойынша, заңсыз қоқыс тастау тек сыртқы көрініске нұқсан келтіріп қана қоймай, сонымен бірге қоршаған ортаға да зиян тигізеді. Қоқыс өңделмей қалғанда топыраққа, су ресурстарына және ауа сапасына кері әсер етеді. Сол себепті заң бұзушылықтарды уақытында анықтап, тиісті әкімшілік шара қолдану аса маңызды.Абай ауданында рейдтік іс-шаралар тұрақты түрде өткізілуде. Бұл тек бір немесе екі аймақты қамтып қана қоймай, ауданның барлық аумағына таралады. Әр рейд барысында мамандар тұрғын үйлердің ауласында, көшелерде, саябақтар мен скверлерде, сондай-ақ кәсіпкерлік нысандар мен құрылыс алаңдарында бақылау жүргізеді. Осындай жүйелі тексерістер қоқыс тастауды азайтып, қоғамдық тәртіпті сақтауға мүмкіндік береді.Қала әкімдігі мен экологиялық қызметтер тұрғындарды белсенділік танытуға шақырады. Әрбір азамат өз ауласын, көршісінің ауласын және жалпы қоғамдық орындарды таза ұстауға атсалысуы қажет. Қоқыс тастауға жол бермеу – әр адамның жеке міндеті. Тұрғындардың қатысуы мен бақылауы рейдтердің тиімділігін арттырады.Сонымен қатар, рейдтерде арнайы ақпараттық насихат жүргізіледі. Билбордтар, әлеуметтік желілер, хабарландырулар арқылы тұрғындарға заңсыз қоқыс тастаудың салдары, айыппұлдар және дұрыс қоқыс тастау ережелері түсіндіріліп отырады. Бұл әдіс халықтың хабардар болуын қамтамасыз етіп, заңға бағынуды арттырады.Жергілікті билік тарапынан қоқыс шығару қызметтері де жүйелендірілген. Белгіленген күндерде және уақыттарда қоқыс шығару кестесі анықталып, тұрғындарға хабарланады. Бұл тұрғындар үшін ыңғайлы жағдай жасайды және қоқыс шығарудың заңсыз жолдарын азайтады. Сонымен қатар, арнайы контейнерлер мен жинау алаңдары арқылы қоқыс реттеліп, оны өңдеуге жіберу процесі жеңілдетілген.Рейдтер нәтижесінде анықталған құқық бұзушылықтар заң аясында дер кезінде шешіледі. Айыппұл салу немесе ескерту беру арқылы тұрғындар мен кәсіпкерлер заңға бағынуға ынталандырылады. Мұндай тәсіл заң бұзушылықтардың алдын алуға тиімді болып табылады.Қоршаған ортаны қорғау – әрбір азаматтың парызы. Табиғатты таза ұстау арқылы біз өзіміздің және болашақ ұрпақтың өмір сапасын арттырамыз. Абай ауданында жүргізіліп жатқан рейдтік іс-шаралар тұрғындарға жауапкершілік сезімін қалыптастыруға, қоршаған ортаны қорғауға баулу мен заң талаптарын сақтау мәдениетін нығайтуға бағытталған.Бұдан бөлек, рейдтер қоғамдық бақылауды күшейтуге де ықпал етеді. Қала тұрғындары өз ауласында немесе көршілес аймақтарда заңсыз қоқыс тасталған жағдайда тиісті органдарға хабар бере алады. Бұл азаматтық белсенділікті арттырып, заң бұзушылықтарды азайтады.Абай ауданындағы рейдтік іс-шаралар – қаланы абаттандыру және тұрғындар үшін жайлы ортаны сақтау бағытындағы маңызды шаралардың бірі. Мұндай жүйелі жұмыстар қала тұрғындарына таза, қауіпсіз және жайлы өмір сүру ортасын қамтамасыз етеді. Әр рейд қала өмірінің тұрақтылығын, тұрғындардың санитарлық мәдениетін және заңға бағынуын арттыруға қызмет етеді.Қорытындылай келе, Абай ауданында 4 қыркүйек 2025 жылы өткізілген рейдтік іс-шаралар заңсыз қоқыс тастауды анықтау, алдын алу және тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті арттыруға бағытталған. Табиғатты қорғау – әрбір адамның жеке міндеті, сондықтан қоршаған ортаны таза ұстауға барлығымыз ат салысуымыз қажет. Заңға бағыну және экологиялық жауапкершілікті сезіну арқылы біз өз қаламызды таза, жайлы және қауіпсіз ете аламыз.

Тұрақты дамуға және тиімді жұмыс істеуге ұмтылатын заманауи ұйымдар, ең алдымен, ішкі тәртіпке және тапсырмаларды орындаудағы жүйелі көзқарасқа сүйенеді. Inteko-дағы бір күндік жұмысты талдау ұжымдық жұмыс мәдениетін, қызметкерлердің кәсібилігін және оның сапаға деген адалдығын айқын көрсетеді. 4 қыркүйекте жұмыс күні сағат 9:00-де қызметкерлер үстелдерін алып, күнделікті тапсырмалар тізімін қараумен басталды. Әрбір бөлімге нақты міндеттер жүктелді, бұл олардың алға қойған мақсаттарына тиімді қол жеткізуге жұмылуына мүмкіндік береді. Inteko-да таңертеңгілік кездесулер жай ғана ресми талқылаулар емес. Әрбір маманға нақты нұсқаулар беріліп, ведомствоаралық ынтымақтастық пен үйлестіру қамтамасыз етіледі. Бұл тәсіл уақытты тиімді пайдалануға және тапсырмалардың дәйекті және сапалы орындалуына ықпал етеді. Түскі уақыт жұмыстың ең қарбалас уақытын білдіреді. Қызметкерлер әр бөлімшеде өздерінің кәсіби міндеттерін орындады, орындалған жұмыстың сапасы басты орында болды . Инженерлік бөлімде мамандар жаңа жобалар бойынша есептеулер жүргізіп, техникалық шешімдерді талқылады. Мемлекеттік қызмет көрсету секторы азаматтардың өтініштерін жедел өңдеп, білікті және уақтылы жауап берді. Әкімшілік бөлім құжаттарды өңдеп, серіктестермен келіссөздер жүргізіп, ішкі процестерді бақылап отырды. Логистика бөлімі жеткізуді жоспарлауға, материал қозғалысына және қойма жұмысын бақылауға жауапты болды. Барлық бөлімдердің үйлестірілген жұмысы мекеменің жалпы мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған біртұтас қызмет ағынын құрды. Түскі үзілістен кейін жұмыстың қарқындылығы төмендеген жоқ. Қызметкерлер жоғары қарқын мен дәлдікті сақтай отырып, жоспарланған тапсырмаларын орындауға кірісті. Сапаны бақылауға ерекше көңіл бөлінді. Барлық орындалған тапсырмалардың стандарттарға сәйкестігі тексерілді, қызмет көрсетудің жоғары деңгейі қамтамасыз етілді. Бұл тәсіл Inteko-ның сапаға басымдылығын растайды. Күннің соңында барлық бөлімдердің жұмысына шолу жасалды. Менеджерлер орындалған тапсырмалар, атап өтілген жетістіктер туралы есеп берді, әрі қарай назар аударуды қажет ететін мәселелерді талқылады. Бұл процесс келесі қадамдарды қамтыды: орындалған жұмыс көлемін талдау; Сапа стандарттарына сәйкестігі туралы есептерді ұсыну; келесі жұмыс күнінің жоспарын бекіту. Нәтижені ұдайы қорытындылау ұжым ішіндегі тәртіпті нығайтып қана қоймай, әрбір қызметкердің өз жұмысының нәтижесіне жауапкершілігін арттырады. Inteko компаниясының басты мақсаты – халыққа жоғары сапалы қызмет көрсету және әр жұмыс күнін тиімді пайдалану. Бұл қағида оның қызметкерлерінің күнделікті іс-әрекетінен айқын көрінеді. Мекеменің жұмысы тек ағымдағы міндеттермен шектелмейді. Inteko сервистің заманауи деңгейін қамтамасыз ете отырып, инновациялық тәсілдер мен жаңа шешімдерді енгізуге ұмтылады. Әрбір қызметкер жалпы нәтижеге өз үлесін қосып, ұжым біртұтас механизм ретінде жұмыс істейді. Мекеменің бір күндік қызметі де қызметкерлердің кәсіби біліктілігін арттыруға бағытталған. Inteko басшылығы оқыту мен кәсіби дамуға ерекше көңіл бөледі: командаға өз дағдыларын жетілдіруге және бәсекеге қабілеттілігін арттыруға көмектесу үшін тренингтер, семинарлар мен курстар өткізіледі. Қызметкерлердің тұрақтылығы мен қызметкерлерді ынталандыру мекеменің негізгі құндылықтарының бірі болып табылады. Оқыту бағдарламаларына қатысу қызметкерлерге білімдерін кеңейтуге және күнделікті жұмысына жаңа әдістер мен тәсілдерді енгізуге мүмкіндік береді. 2025 жылдың 4 қыркүйегі Inteko үшін тағы бір нәтижелі және оқиғаға толы күн болды. Таңертеңгілік жоспарлау, күндізгі жүйелі жұмыс, түскі астан кейін сапаны бақылау, кешкі шолу — барлығы ұйымшылдықты, тәртіпті және қызметкерлердің жоғары кәсібилігін көрсетті. Әрбір жұмыс күнін тиімді пайдалану - бұл жұмыс принципі ғана емес, сонымен қатар мекеменің даму философиясы. Inteko командасы сапалы қызмет көрсетуді, жаңа жобаларды жүзеге асыруды және жұмыстарды жақсартуды, сонымен бірге сапа мен жүйелілікке деген ұмтылысты жалғастыруды жоспарлап отыр. Ұйымдастырылған, дәйекті және сапалы жұмыс қана мекемеге айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізуге, халықтың сұранысын қанағаттандыруға және қоғам сенімін нығайтуға мүмкіндік беретінін бүгін тағы бір мәрте дәлелдеп отыр. Болашақта Inteko өз процестерін жетілдіру, қызметкерлердің кәсіби дағдыларын арттыру және халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал ететін инновациялық жобаларды әзірлеу бойынша жұмысты жалғастырады.

Бүгінгі қоғамдағы кез келген ұйымның табысты дамуы мен тұрақты қызмет атқаруы ең алдымен оның ішкі тәртіп пен жүйелілікке негізделген жұмысына байланысты. Осы тұрғыда, «Интеко» мекемесінің бір күндік қызметін зерделеу арқылы ұжымдық мәдениет, кәсіби біліктілік пен сапаға деген ұмтылыс айқын аңғарылады.4 қыркүйек таңертеңгі сағат 9:00-де қызметкерлер жұмыс орындарына жиналып, жоспарланған міндеттермен танысты. Әрбір бөлім өз саласына қатысты тапсырмаларды алды. Бұл сәтте басты назар уақытты тиімді пайдалану мен әр жұмысты сапалы орындауға аударылды.«Интеко» мекемесінде жұмыс күнінің басы тек формалды жиналыспен шектелмейді. Мұнда әр маманға нақты бағыт-бағдар беріліп, бөлімдер арасындағы үйлесімділікке мән беріледі. Бұл өз кезегінде уақытты үнемдеуге әрі міндеттерді бірізділікпен атқаруға жол ашады.Күннің бел ортасына қарай жұмыстың ең қарқынды бөлігі басталады. Қызметкерлер әр бөлімде өздерінің кәсіби міндеттерін атқарып, сапаны басты назарға алды.Инженерлік бөлімде мамандар жаңа жобалар бойынша есептеулер жүргізіп, техникалық шешімдерді талқылады.Қызмет көрсету секторы тұрғындардан келіп түскен өтініштерді уақытылы қарастырып, сапалы жауап қайтарды.Әкімшілік бөлімде құжаттар рәсімделіп, серіктестермен келісімдер жүргізілді.Логистика бағыты бойынша жеткізу, тасымалдау және қоймадағы жұмыстар жүйелі түрде орындалды.Әрбір бөлім қызметкерлерінің еңбегі бір арнаға тоғысып, мекеменің ортақ мақсатына қызмет етті.Түскі үзілістен кейін жұмыс қарқыны бәсеңдеген жоқ. Керісінше, жаңа күш жинаған мамандар жоспардағы жұмыстарды жалғастырып, түстен кейінгі тапсырмаларды орындауға кірісті.Бұл уақытта ерекше көңіл бөлінген бағыттардың бірі – сапаны бақылау. Әрбір орындалған іс мұқият тексеріліп, стандарттарға сәйкестігі қадағаланды. Сапаны бірінші орынға қою – «Интеко» мекемесінің басты қағидаларының бірі.Күн соңында барлық бөлімдерде орындалған жұмыстар қорытындыланды. Әр жетекші өз тобының атқарған қызметін баяндап, жетістіктер мен шешілуі тиіс мәселелер талқыланды.Бұл процесте:орындалған жұмыстардың көлемі сарапталды;сапаға қатысты есептер ұсынылды;алдағы күннің нақты жоспары бекітілді.Жүйелі қорытынды жасау дәстүрі ұйым ішіндегі тәртіпті күшейтіп қана қоймай, әр қызметкердің жауапкершілігін арттырады.«Интеко» үшін басты мақсат – халыққа сапалы қызмет көрсету және әр күнді нәтижелі өткізу. Бұл ұжымның күнделікті жұмысынан анық байқалады.Мекеме тек қызмет көрсетумен шектелмей, өз саласында инновация мен жаңа шешімдерді енгізуге де ұмтылады. Әрбір қызметкер өз жұмысын абыроймен атқарып, ортақ нәтижеге үлес қосады.Бір күндік жұмыс барысы тек ағымдағы міндеттерді орындаумен шектелмейді. «Интеко» басшылығы қызметкерлердің кәсіби біліктілігін арттыруға ерекше көңіл бөледі. Жиі өткізілетін тренингтер, семинарлар мен курстар ұжымның тәжірибесін жетілдіріп, бәсекеге қабілеттілігін арттырады.Кадрлық тұрақтылық пен қызметкерлердің жұмысқа деген ынтасы – мекеменің басты құндылықтарының бірі.4 қыркүйек 2025 жыл «Интеко» мекемесі үшін тағы да нәтижелі әрі қарқынды күн болды. Таңертеңгі жоспарлау, күндізгі жүйелі жұмыс, түстен кейінгі сапа бақылауы және кешкі қорытынды – мұның бәрі мекеме ішіндегі ұйымшылдықты, тәртіпті және кәсіби шеберлікті айқын көрсетеді.Әр күнді нәтижелі өткізу – бұл тек жұмыс принципі ғана емес, мекеменің даму философиясы. «Интеко» ұжымы алдағы уақытта да халыққа сапалы қызмет көрсетуді, жаңа жобаларды іске асыруды және өз қызметін жетілдіруді басты міндет ретінде айқындап отыр.

2025 жылдың 4 қыркүйегінде аудан әкімі Д.Есілбек Қарабастау тұрғын алабында болып, «Aq Qayın» бөбекжайының жұмысымен танысты. Бұл сапар экологиялық сауаттылықты арттыру, жасыл аумақтарды кеңейту және аймақтың табиғи сұлулығын сақтауға бағытталған күш-жігердің бір бөлігі болды. «Aq Qayin» питомнигі 2013 жылы құрылған. Оның жалпы ауданы 12 гектарды құрайды, бұл оған сәндік және пайдалы өсімдіктерді өсіру бойынша кең ауқымды жұмысты дамытуға мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда питомникте 1000-ға жуық өсімдік түрі өсіріледі. Оларға сәндік ағаштар, бұталар, гүлдер, қаланы көріктендіру үшін пайдаланылатын көшеттер жатады. Өсімдіктер қалалық саябақтарда, алаңдарда, көше бойларында, тұрғын үй аулаларында және басқа да қоғамдық орындарда отырғызылады. «Aq qayin» балабақшасының қызметі бірқатар басым міндеттерді шешуге бағытталған: Көгалдандыру. Қала мен ауданды саябақтар мен алаңдарды көшеттермен қамтамасыз ету. Жасыл аумақтарды кеңейту. Шымкентте және оның маңындағы елді мекендерде жаңа жасыл белдеулерді құру. Экологиялық тепе-теңдікті сақтау. Ауаның сапасын сақтау, табиғи ландшафтты қалпына келтіру және қала тұрғындары үшін қолайлы өмір сүру ортасын құру. Сәндік өсімдіктерді өсіру. Гүлдер мен сәндік ағаштарды пайдалана отырып, эстетикалық тартымды қалалық ортаны құру. Сапар барысында аудан әкімі Д.Есілбек бөбекжай жұмысының қала экологиясы мен болашағы үшін атқарып жатқан жұмыстарының маңыздылығына тоқталды. «Бүгінде қала тұрғындары үшін ауаның тазалығы мен жасыл желектің көп болуы маңызды. «Aq Qayin» бөбекжайының жұмысы тікелей осы мақсаттарды жүзеге асыруға бағытталған. Мұнда өсірілген көшеттер қаламызды көркейтіп, экологиясын жақсартады, жалпы тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартады», - деді аудан әкімі. Сондай-ақ, балабақша ұжымының еңбегіне ризашылығын білдіріп, бұл саланы одан әрі дамыту қажеттігін атап өтті. Питомниктің қызметі жай ғана көшет өсірумен шектелмейді. Сондай-ақ тұрғындар арасында экологиялық сауаттылықты арттыруға бағытталған іс-шаралар өткізіледі. Мектеп оқушылары мен жастарға ағаш отырғызу шаралары ұйымдастырылуда. Бұл өскелең ұрпақтың табиғатқа деген жауапкершілік сезімін, қоршаған ортаны қорғауға деген ұмтылысын қалыптастыруға көмектеседі. Балабақшада студенттер мен жас экологтар үшін практикалық сабақтар да өткізіледі. Олар өсімдіктерді күтіп-баптау тәсілдерін меңгеріп, заманауи өсіру технологияларын меңгеріп, теориялық білімдерін практикалық тәжірибемен бекітуге мүмкіндік алды. Қарабастау тұрғын алабындағы бөбекжай аудан үшін ғана емес, бүкіл қала үшін маңызды рөл атқарады. Оның көшеттері жаңа саябақтар, скверлер мен гүл бақтарын құруға пайдаланылады, бұл Шымкентті жасыл және тартымды етеді. Жасыл кеңістіктердің артықшылықтары айқын: олар көмірқышқыл газының мөлшерін азайту арқылы ауаны тазартады; жаздың ыстық күндерінде көлеңке мен салқындық жасау; қаланың эстетикалық келбетін жақсарту; демалыс, серуендеу және спортпен шұғылданатын орындармен қамтамасыз ету. Питомник басшылығы өсімдік селекциясын кеңейтіп, жаңа жылыжайлар салып, көшеттерді өсіру мен күтудің заманауи әдістерін енгізуді көздеп отыр. Сонымен қатар, жоспарда қала шетінде қосымша жасыл алаңдар құру, сондай-ақ жаңа саябақтар ашу қарастырылған. Тұрғындарды экологиялық науқандар мен сенбіліктерге тартуға басты назар аударылатын болады. Мұндай іс-шаралар үкімет пен қоғамның қоршаған ортаны қорғаудағы күш-жігерін біріктіруге көмектеседі. 2025 жылғы 4 тамызда «Aq qayin» балабақшасына бару бұл кәсіпорынның аймақ экологиясы үшін стратегиялық маңызы бар екенін растады. Мұнда 12 гектар алқапта мыңнан астам өсімдік түрі өсіріліп, қаланың жасыл алқаптарының негізін құрайды. Балабақшаның жұмысы экологиялық тепе-теңдікті сақтауға, ауаның сапасын жақсартуға және жайлы қалалық ортаны құруға бағытталған. Бөбекжай мамандарының күш-жігері мен жергілікті биліктің қолдауының арқасында алдағы жылдары Қарабастау мен бүкіл Шымкент көркейіп, көркейе түспек. Бұл тұрғындардың таза, сау және әдемі қалада тұру мүмкіндігіне ие болады дегенді білдіреді.

2025 жылдың 4 қыркүйегінде аудан әкімі Д. Есілбек Қарабастау тұрғын алабында орналасқан “Aq qaiyn” питомнигінің жұмысымен танысты. Бұл кездесу экологиялық мәдениетті дамыту, жасыл аймақтарды кеңейту және өңірдің табиғи келбетін сақтау мақсатында ұйымдастырылды.Аталған питомник 2013 жылы құрылған. Жалпы аумағы 12 гектар жерді құрайтын бұл жасыл орталық бүгінде өңірдің экологиялық ахуалын жақсартуға елеулі үлес қосып отыр.Қазіргі таңда питомникте 1000-ға жуық өсімдік түрі өсіріледі. Олардың қатарында сәндік ағаштар, бұталар, гүлдер мен табиғи көгалдандыруға арналған көшеттер бар. Бұл өсімдіктер қала аумағындағы саябақтарға, скверлерге, көшелердің бойына, тұрғын үй аулаларына және басқа да қоғамдық орындарға отырғызылып келеді.“Aq qaiyn” питомнигінің басты мақсаты – өңірдің жасыл қорын арттыру, табиғи ландшафты қалпына келтіру және экологиялық тепе-теңдікті сақтау. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін бірнеше бағытта жұмыс жүргізілуде:Көгалдандыру. Қаладағы саябақтар мен скверлерді көгалдандыру үшін қажетті көшеттерді тұрақты өсіру.Жасыл аймақтарды кеңейту. Шымкент пен аудан аумақтарында жаңа жасыл белдеулер қалыптастыру.Экологиялық тепе-теңдік. Табиғи ортаны қорғау, ауа сапасын жақсарту және тұрғындар үшін қолайлы орта құру.Сәндік мәдениеттерді көбейту. Қаланың көркіне көрік қосатын әсем гүлдер мен сәндік ағаш түрлерін өсіру.Аудан әкімі Д. Есілбек питомниктің жұмысымен танысу барысында оның маңыздылығын ерекше атап өтті. Ол өңірдің экологиялық жағдайын жақсарту үшін мұндай орталықтардың орны бөлек екенін айтты.– «Бүгінгі таңда қала тұрғындары үшін таза ауа, жасыл аймақтардың көбеюі – аса маңызды мәселе. “Aq qaiyn” питомнигінің жұмысы осы мақсатқа тікелей қызмет етеді. Мұнда өсірілетін көшеттер болашақта қаламызды көркейтіп, тұрғындардың өмір сапасын арттыруға ықпал ететін болады», – деді аудан әкімі.Сонымен қатар ол питомник қызметкерлеріне атқарып жатқан еңбектері үшін алғыс білдіріп, алдағы уақытта да бұл бағыттағы жұмыстарды күшейту қажеттігін атап өтті.Питомниктің жұмысы тек көгалдандырумен шектелмейді. Мұнда экологиялық мәдениетті қалыптастыруға арналған іс-шаралар да өткізіледі. Мектеп оқушылары мен жастарға арнап ағаш отырғызу акциялары ұйымдастырылады. Бұл өскелең ұрпақтың табиғатқа деген жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, питомникте тәжірибелік сабақтар өткізуге жағдай жасалған. Студенттер мен жас экологтар мұнда өсімдіктердің күтімі мен көбею жолдарын үйреніп, тәжірибелік білім алады.Қарабастау тұрғын алабындағы “Aq qaiyn” питомнигінің пайдасы тек аудан көлемімен шектелмейді. Оның өсірген көшеттері бүкіл қалаға таратылып, жаңа саябақтар мен гүлзарлардың бой көтеруіне себепші болады.Бұл – қала халқы үшін ерекше маңызды. Себебі жасыл аймақтар:ауадағы көмірқышқыл газын азайтып, оттегін көбейтеді;жаздың ыстығында көлеңке беріп, тұрғындарға қолайлы жағдай жасайды;қаланың эстетикалық келбетін жақсартады;тұрғындардың серуендеуіне, спортпен айналысуына мүмкіндік береді.Питомник басшылығы алдағы уақытта өсімдіктердің түрлерін көбейтуді, жаңа жылыжайлар салуды және көшеттерді күтіп-баптаудың заманауи әдістерін енгізуді жоспарлап отыр. Сондай-ақ қаланың шет аймақтарында да жасыл аймақтар көбейтіліп, жаңа саябақтар ашу көзделген.Экологиялық жобаларға тұрғындарды көбірек тарту үшін сенбіліктер мен экологиялық акциялар тұрақты ұйымдастырылып тұрады. Бұл бастамалар тұрғындардың табиғатқа деген көзқарасын өзгертеді әрі ортақ іске қатысуға ынталандырады.2025 жылдың 4 тамызында аудан әкімі Д. Есілбек “Aq qaiyn” питомнигіне жасаған сапары арқылы бұл орталықтың өңір үшін стратегиялық маңызға ие екенін көрсетті.12 гектар аумақты алып жатқан, 1000-нан астам өсімдік түрін өсіретін бұл питомник – Шымкент қаласының жасыл аймақтарын дамытудағы басты тірек. Оның жұмысы экологиялық тепе-теңдікті сақтауға, тұрғындардың өмір сапасын арттыруға және қаланың ажарын ашуға бағытталған.Атқарылып жатқан жұмыстардың нәтижесінде Қарабастау тұрғын алабы ғана емес, бүкіл Шымкент қаласы жасыл желекке оранып, тұрғындарға жайлы орта қалыптастыратыны сөзсіз.

2025 жылдың 4 қыркүйегінде Шымкентте маңызды құжатқа қол қойылды. Қала әкімдігі мен «Қазақтелеком» АҚ «Ақылды қала» жобасын жүзеге асыру туралы меморандумға қол қойды. Оның басты мақсаты – цифрлық технологияларды енгізу арқылы тұрғындардың өмірін барынша ыңғайлы, қауіпсіз және заманауи ету. Құжатқа әкім Ғабит Сыздықбеков пен «Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Бағдат Мусин қол қойды. Тараптар бұл ынтымақтастық Шымкенттің цифрлық трансформациясына, қаланың инфрақұрылымын нығайтып, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға маңызды қадам болатынына сенім білдірді. Меморандум аясында пилоттық жобаларды іске қосуды қамтитын «Smart Shymkent» арнайы жол картасы әзірленді. Олар жайлы қалалық ортаны құруға, қауіпсіздікті арттыруға, цифрлық қызметтерді енгізуге және оларды қолданыстағы жүйелерге біріктіруге бағытталған. «Қазақтелеком» өкілдерінің айтуынша, қала жақын арада туындаған жағдайларға жедел ден қоюға және қаланың инфрақұрылымын тиімдірек басқаруға мүмкіндік беретін жаңа шешімдерді сынауды бастайды. Жобаның негізгі элементтерінің бірі орталықтандырылған инфрақұрылымдық мониторинг жүйесін құру болады. Ол жолдардың, көпірлердің, көшелерді жарықтандырудың, қоғамдық көліктердің және басқа да инфрақұрылымдардың жай-күйін нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді. Бірыңғай дрон инфрақұрылымын енгізуге ерекше көңіл бөлінетін болады . Ұшқышсыз ұшу аппараттары кең ауқымды функцияларды орындайды: жол жұмыстары мен жөндеу сапасын бақылау; қоқыстың уақтылы шығарылуын қадағалау; жол белгілерін орнатуды қадағалау; заңсыз ғимараттарды анықтау; заңсыз үйінділерді бақылау. Бұл шаралар бұрын айтарлықтай ресурстар мен уақытты қажет ететін мәселелерді тезірек шешуге көмектеседі. Енді кез келген ақауды немесе бұзушылықты тез анықтауға болады және қызметтер дереу әрекет ете алады. «Қазақтелекомның» осыған ұқсас шешімдерді енгізуде табысты тәжірибесі бар екенін атап өткен жөн. Ақмола облысында компания цифрлық инфрақұрылымды мониторингілеу жобасын жүзеге асырды, оның тиімділігі жоғары болды. Бұл тәжірибе енді Шымкентте кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын болады. Бұл басқару сапасын арттырып қана қоймай, қаланы бүкіл ел бойынша «ақылды қала» тұжырымдамасын жүзеге асыруда көшбасшыға айналдырады. Іс-шаралардың жеке блогы экологиялық мәселелерге арналады. Дрондар мен сенсорлық жүйелер ауа сапасын, жасыл аумақтардың жағдайын және тұтастай алғанда қоршаған ортаны бақылауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, төтенше жағдайларды жою жүйесі ерекше маңызды болады. Төтенше жағдайлар кезінде — табиғи апаттар, өрттер немесе басқа да оқиғалар болсын — қалалық қызметтер нақты уақыт режимінде ақпаратты алады. Бұл жауап беру уақытын қысқартады және әсерді азайтады. Меморандумға қол қою рәсімінде сөз алған Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков: "Қазақтелеком басшылығы мен мамандарына ынтымақтастыққа дайындығы үшін алғысымды білдіргім келеді. Қаламыз үшін озық технологияларды енгізудің маңызы зор. Бірлескен жобалар тұрғындарға айтарлықтай пайда әкелетініне және Шымкенттің заманауи мегаполис ретінде дамуына негіз болатынына сенімдіміз. Осындай бастамалардың арқасында біз тұрғындардың өмірін жайлы әрі қауіпсіз ететін боламыз". «Smart Shymkent» жобасы тек технологиялық ілгерілеуімен ғана маңызды емес. Сондай-ақ тұрғындар мен билік арасындағы қоғаммен қарым-қатынасты дамытып, сенімін арттыруды көздейді. Цифрлық қызметтерді пайдалана отырып, тұрғындар онлайн режимінде проблемалар туралы хабарлай алады, ал қалалық қызметтер жылдам жауап береді. Бұл әкімдік жұмысының ашықтығын арттырып, коммуникацияны жақсартып, әрбір тұрғынның қаланың дамуына өз үлесін қосуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жаңа технологияларды енгізу қосымша жұмыс орындарын, әсіресе IT және инновация мамандарын құруға мүмкіндік береді. Жастар жоғары технологиялық жобаларда өз әлеуетін іске асыруға мүмкіндік алады, бұл өңірдің жұмыс күшіне оң әсер етеді. Меморандум ағымдағы пилоттық жобаларды ғана емес, ұзақ мерзімді жоспарларды да қамтиды. Олардың қатарында «ақылды қала» жүйесін қала өмірінің барлық салаларына: көлік пен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықтан бастап денсаулық сақтау мен білім беруге дейін кеңейту кіреді. Алдағы уақытта тұрғындар бірыңғай цифрлық портал арқылы коммуналдық төлемдерді төлей алады, жедел жәрдем шақыра алады, инфрақұрылым жағдайын бақылай алады, қоғамдық талқылауларға қатыса алады. Шымкент қаласы әкімдігі мен «Қазақтелеком» АҚ арасында меморандумға қол қою «ақылды қала» тұжырымдамасын жүзеге асырудағы маңызды қадам болды. «Smart Shymkent» жобасы қала тұрғындарының өмірін жайлы, қауіпсіз және экологиялық таза етеді. Шымкент цифрлық технологиялар әрбір тұрғынға пайда әкелетін заманауи мегаполис мәртебесіне сенімді түрде қадам басып келеді. 2025 жылдың 4 тамызында басталған бастаманың Қазақстанның басқа аймақтарына үлгі болуға және жаңа технологиялардың тұтас бір қаланың өмірін қалай өзгерте алатынын көрсетуге толық мүмкіндігі бар.

2025 жылдың 4 қыркүйек күні Шымкент қаласында маңызды құжатқа қол қойылды. Қала әкімдігі мен «Қазақтелеком» акционерлік қоғамы арасында «Ақылды қала» жобасын жүзеге асыруға бағытталған меморандум қабылданып, оның негізгі мақсаты – қала тұрғындарының өмірін барынша ыңғайлы ету, заманауи цифрлық шешімдер арқылы қауіпсіз әрі жайлы орта қалыптастыру.Меморандумға Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков пен «Қазақтелеком» АҚ Басқарма төрағасы Бағдат Мусин қол қойды. Бұл келісім жаңа технологияларды енгізу арқылы мегаполистің инфрақұрылымын жақсартып, тұрғындардың тұрмыс сапасын арттыруға бағытталған бірегей қадам болып отыр.Келісім аясында «Smart Shymkent» жол картасы жасалып, оның шеңберінде түрлі пилоттық жобалар іске қосылады. Атап айтқанда, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, қаладағы инфрақұрылымның сапасын бақылауға және экологиялық жағдайды жақсартуға бағытталған цифрлық сервистерді сынақтан өткізу жоспарлануда.Мұндай шешімдер тек техникалық қана емес, әлеуметтік маңызға да ие. Өйткені «ақылды қала» технологиялары – әрбір азаматтың күнделікті өмірін жеңілдетіп, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді.Меморандум шеңберінде назарға алынатын негізгі бағыттардың бірі – инфрақұрылымды орталықтандырылған бақылау жүйесін құру. Бұл жүйе қаладағы жолдар, көпірлер, жарықтандыру, қоғамдық көлік және басқа да нысандардың жағдайын онлайн бақылауға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, дрондардың бірыңғай инфрақұрылымын енгізу көзделген. Ұшқышсыз ұшу аппараттары қаладағы жағдайды қадағалап, бірқатар міндетті атқаратын болады:жол жөндеу жұмыстарына мониторинг жүргізу;қоқыс шығару қызметінің сапасын бақылау;жол белгілерін орнату барысын қадағалау;заңсыз құрылыстарды анықтау;рұқсат етілмеген қоқыс үйінділерін бақылау.Мұндай қадамдар тек әкімдік үшін ғана емес, қарапайым тұрғындар үшін де үлкен пайда әкелмек. Өйткені кез келген заңбұзушылық немесе мәселе жедел анықталып, тиісті шаралар дер кезінде қабылданатын болады.Айта кетейік, «Қазақтелеком» АҚ осындай жобаны бұған дейін Ақмола облысында сәтті жүзеге асырған болатын. Сол тәжірибенің арқасында компания қазір Шымкентке де дәл осындай тиімді технологияларды кезең-кезеңімен енгізуді қолға алмақ.Бұл шешім Шымкенттің инфрақұрылымын жақсартумен қатар, республика бойынша «ақылды қала» үлгісін дамытуға жол ашады. Ұлттық деңгейде алғанда, Қазақстанның цифрлық трансформациясы да осы секілді жобалар арқылы нығая түспек.Жаңа технологиялар тек қана инфрақұрылымды емес, экологиялық жағдайды да бақылауға мүмкіндік береді. Дрондар мен сенсорлық жүйелер арқылы ауаның сапасы, жасыл аймақтардың жағдайы және қоршаған ортаның басқа да көрсеткіштері бақыланбақ.Бұдан бөлек, төтенше жағдай орын алған кезде жедел әрекет ету тетіктері енгізіледі. Яғни табиғи апат, өрт немесе басқа да оқыс оқиға кезінде жауапты қызметтер бірден хабар алып, тиісті шараларды қолға алады. Бұл қала тұрғындарының қауіпсіздігін айтарлықтай арттырады.Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков меморандумға қол қою рәсімінде сөйлеген сөзінде:– «Қазақтелеком» компаниясының мамандарына әріптестігі үшін алғысымды білдіремін. Озық технологияларды енгізу – біздің қаламыз үшін өте маңызды. Бұл жобалар қала тұрғындарының өмір сапасын жақсартып қана қоймай, әкімдік жұмысының ашықтығы мен тиімділігін арттырады. Біз бірлесе жұмыс істесек, Шымкент еліміздегі ең заманауи әрі ыңғайлы мегаполистердің біріне айналарына сенімдімін», – деді.«Smart Shymkent» жобасы тек техникалық дамуды ғана емес, қоғамдық қатынастарды жаңа деңгейге шығаруды көздейді. Тұрғындар кез келген мәселені онлайн түрде хабарлай алады, ал әкімдік заманауи технологиялар арқылы оны тез арада шешу мүмкіндігіне ие болады.Бұл тұрғындардың билікке деген сенімін арттырып, қаладағы басқару сапасын жақсартады. Сондай-ақ жастар үшін жаңа жұмыс орындары ашылып, ІТ-мамандардың әлеуеті тиімді пайдаланылатын болады.Шымкент қаласында қол қойылған меморандум – «Ақылды қала» концепциясын жүзеге асырудағы маңызды қадам. «Smart Shymkent» жол картасы аясында іске асырылатын жобалар қала тұрғындарының тұрмысын жеңілдетіп, қауіпсіздігін күшейтеді және экологиялық тепе-теңдікті сақтауға үлес қосады.Жаңа технологиялардың арқасында Шымкент тек Қазақстанның ғана емес, бүкіл Орталық Азияның инновациялық орталығына айналу әлеуетіне ие.Осылайша, 2025 жылдың 4 тамызында жасалған меморандум – болашақтың цифрлық қаласын қалыптастыру жолындағы нақты әрі сенімді қадам болып отыр.

2025 жылдың 4 қыркүйегінде Шымкенттің Еңбекші ауданында ауқымды абаттандыру және санитарлық тазалау жұмыстары қызу жүріп жатыр. Бұл іс-шаралар тек тазалықты сақтауға ғана емес, тұрғындардың өмір сүруіне қолайлы жағдай туғызуға, салауатты ортаны қалыптастыруға, ауданның келбетін жақсартуға бағытталған. Кез келген қаланың даму деңгейін оның тазалығына, қоғамдық орындардың жай-күйіне, жасыл аймақтарына қарап бағалауға болады. Осы себепті Еңбекші ауданы әкімдігі коммуналдық шаруашылықпен бірлесе отырып, абаттандыру жобаларын жүйелі түрде ұйымдастыруда. Бұл шаралар ауданның келбетін жақсартып, өмір сүру сапасын арттырып, экологиялық тепе-теңдікті дамытуға қолайлы жағдай туғызуда. Қазіргі таңда ауданда коммуналдық қызметтер мен мамандармен келесі жұмыстар атқарылуда: Аялдаманы тазалау және жақсарту. Қоғамдық көліктегі жолаушыларға ыңғайлы болу үшін аялдамалар тазаланып, жуылып, күтілуде. Бұл тұрғындардың жайлылығын қамтамасыз етіп қана қоймай, санитарлық нормаларға да сәйкес келеді. Жасыл алқаптарды кесу және күтіп ұстау. Ауданның жасыл желектерін сақтау және арттыру үшін ағаштар мен бұталарды санитарлық кесу жұмыстары жүргізілуде. Бұл шаралар өсімдіктердің дұрыс дамуына, аудан көшелерін ұқыпты етуге, табиғи оттегі «сүзгісін» жасауға мүмкіндік береді. Көше тазалау. Тұрмыстық қалдықтар тас жолдар мен аудандардан шығарылып, қалдықтар дер кезінде жиналады. Базарлар, аялдамалар, оқу орындары сияқты адам көп жүретін жерлерге ерекше көңіл бөлінеді. Бұл жобалардың барлығының басты мақсаты – қала тұрғындарының жағдайын жақсарту . Таза көшелер, абаттандырылған аулалар, абаттандырылған аялдамалар, жасыл аллеялар өмір сүруге қолайлы жағдай жасайды. Сонымен қатар, мұндай шаралар тұрғындар арасында тазалық мәдениетін және қоршаған ортаны ұқыптылыққа тәрбиелеуге септігін тигізеді. Санитарлық тазалық тек эстетикалық ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік маңызды. Қалдықтарды дұрыс емес тастау жағымсыз иістерді тудырып, аурудың таралуына ықпал етеді. Аймақтарды жүйелі түрде тазалау және санитарлық тазалау экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етеді және балалар мен ересектер үшін салауатты орта жасайды. Тәртіпті сақтауда тек коммуналдық қызметтер ғана емес, тұрғындардың өздері де маңызды рөл атқарады. Қоғамдық бірлестіктер мен бастамашыл топтар тұрақты түрде сенбіліктер өткізіп, гүл отырғызып, ағаштарды күтіп-баптауда. Тұрғындардың мұндай іс-шараларға қатысуы көршілестік байланыстарды нығайтады және ортақ кеңістік үшін ұжымдық жауапкершілік сезімін дамытады. Еңбекші ауданында тек ағымдық тазалау және санитарлық тазалау ғана емес, сонымен қатар ұзақ мерзімді абаттандыру бойынша ауқымды жобалар да жоспарланған. Оларға мыналар жатады: жаңа алаңдар мен жасыл аймақтарды құру; заманауи балалар және спорт алаңдарын салу; жаяу жүргіншілер жолдарын қайта құру; көше жарығын жаңарту. Бұл шаралар қала инфрақұрылымын дамытуға және ауданның әрбір тұрғыны үшін жайлылық деңгейін арттыруға бағытталған. Сондай-ақ Шымкент қаласының тұрғындарына үндеу айтылды: Айналаның көріктенуі мен тазалығы тек мемлекеттік қызметтердің күш-жігеріне ғана емес, әрқайсымыздың жігерімізге де байланысты. Жасыл алқаптарды күтіп-баптап, қоқыстарды тек белгіленген жерлерге тастап, аулалар мен көшелерде тәртіпті сақтасақ, ауданымыз бұдан да жайлы, көріктеніп, заманауи бола түседі. 2025 жылдың 4 тамызында басталған санитарлық және абаттандыру жұмыстары Еңбекші ауданының дамуындағы маңызды кезең болып табылады. Бұл іс-шаралар ағымдағы мәселелерді шешуге ғана емес, болашақ ұрпақ үшін берік негіз жасауға бағытталған. Тазалық, тәртіп және қоршаған ортаны қорғау өмір сүру сапасының негізі. Мемлекеттік қызметтер мен тұрғындардың бірлескен күш-жігерінің арқасында аудан қазірдің өзінде қала кеңістігін жайлы, қауіпсіз және әдемі өмір сүру орнына айналдырудың үлгісіне айналуда. Еңбекші ауданы алдағы жылдарда да дамып, Шымкент қаласының көріктеніп, жасыл желекке оранған аумақтарының бірі ретінде мәртебесін нығайта береді деп сеніммен айтуға болады.

2025 жылдың 4 қыркүйегінде Шымкент қаласының Еңбекші ауданында ауқымды абаттандыру және санитарлық тазалық жұмыстары жалғасын табуда. Бұл шаралар аудан аумағының тазалығын сақтап қана қоймай, тұрғындарға қолайлы әрі жайлы орта қалыптастыруды көздейді.Қала көркі ең алдымен көшелердің тазалығымен, қоғамдық орындардың реттелуімен және жасыл желектің жайқалуымен бағаланады. Осы тұрғыдан алғанда Еңбекші ауданы әкімдігі мен тиісті мекемелер тұрақты түрде абаттандыру жұмыстарын жүргізуді дәстүрге айналдырған. Бұл бастамалар тұрғындардың тұрмыс сапасын арттырып қана қоймай, қаланың экологиялық ахуалын жақсартуға да айтарлықтай үлес қосуда.Аудан аумағында арнайы мамандардың күшімен мынадай жұмыстар жүйелі түрде іске асырылып жатыр:Аялдамаларды жуу және ретке келтіру. Қоғамдық көлік қызметін пайдаланушылардың ыңғайлылығы үшін аялдамалар тазартылып, жуылып, сырты ретке келтірілуде. Бұл тұрғындардың күнделікті қозғалысына қолайлы жағдай жасап, санитарлық талаптардың сақталуына мүмкіндік береді.Ағаш-бұталарды күтіп-баптау. Жасыл желекті сақтау әрі көркейту мақсатында ағаштар мен бұталарға қысқарту жұмыстары жасалуда. Бұл – өсімдіктердің дұрыс өсуін қамтамасыз етіп, қаланың экологиялық тепе-теңдігін сақтау үшін маңызды шара.Көшелерді тазалау. Аудан көшелерінде санитарлық тазалау жұмыстары жүргізіліп, тұрмыстық қалдықтар уақытылы жиналуда. Әсіресе адам көп жүретін аумақтарда тазалық ерекше назарда ұсталады.Бұл шаралар ең алдымен тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған. Таза көшелер, көгалдандырылған аулалар, ретке келтірілген аялдамалар – барлығы аудан халқы үшін қолайлы ортаны қалыптастырады. Сондай-ақ мұндай жұмыстардың жүйелі атқарылуы тұрғындардың тазалық мәдениетін арттырып, қоршаған ортаға деген жауапкершілігін күшейтеді.Қаланың тазалығы – тұрғындардың денсаулығына тікелей әсер ететін фактор. Уақытылы жиналмаған тұрмыстық қалдықтар түрлі аурулардың таралуына әкелуі мүмкін. Ал санитарлық нормалардың сақталуы экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етіп, балалар мен ересектер үшін қолайлы орта қалыптастырады. Сондықтан абаттандыру мен тазалық жұмыстары тек эстетикалық қана емес, сонымен қатар әлеуметтік маңызға да ие.Әкімдік пен коммуналдық қызметкерлердің жұмысына қоса, бұл шараларға қоғамдық ұйымдар мен еріктілер де үлес қосуда. Кейбір аулаларда тұрғындардың өздері сенбіліктер ұйымдастырып, гүл отырғызып, ағаштарды суарып отырады. Мұндай бастамалар көршілер арасындағы ынтымақты арттырып, ортақ мүдде үшін біріге жұмыс істеуге жол ашады.Еңбекші ауданында тек қысқа мерзімді тазалау жұмыстары ғана емес, ұзақ мерзімді абаттандыру жоспарлары да жүзеге асырылуда. Атап айтқанда:жаңа гүлзарлар мен саябақтар салу;спорт және балалар алаңшаларын көбейту;жаяу жүргіншілерге арналған жолдарды жаңарту;жарықтандыру жүйесін жетілдіру.Бұл жоспарлар ауданның инфрақұрылымын нығайтып, тұрғындардың тұрмыс сапасын одан әрі жақсартуға бағытталған.Ауданымыздың көркейіп, таза әрі жайлы болуы тек коммуналдық қызметтердің емес, әрбір азаматтың қолында. Әрқайсымыз өз ауламыздың, көшеміздің тазалығына үлес қосып, қоқысты бей-берекет тастамай, жасыл желекті қорғап жүрсек, ортақ мекеніміз одан әрі гүлдене түспек.2025 жылдың 4 тамызында бастау алған санитарлық және абаттандыру жұмыстары – Еңбекші ауданының дамуы жолындағы жүйелі қадамдардың бірі. Бұл бастамалар тек бүгінгі күннің емес, болашақ ұрпақтың да игілігіне бағытталған.Тазалық пен тәртіп бар жерде тұрғындардың көңіл-күйі көтеріңкі, өмір сапасы жоғары болады. Сондықтан аудан халқының бірлігі мен белсенділігі арқасында Еңбекші ауданы алдағы уақытта да Шымкенттің ең көрікті, таза әрі жайлы аудандарының біріне айналары сөзсіз.

Шымкентте Қошқарата жағалауын қалпына келтіруге қатысты пікірталас туды. Тұрғындар өзен жағасындағы кәрі талдарды жаппай кесу басталғаннан кейін қала әкіміне абаттандыру жолын қайта қарауды сұрады. Ондаған жылдар бойы бұл ағаштар жасыл дәлізді қалыптастырып, жаздың ыстық күндерінде көлеңке беріп, ауаны тазартып, қаланың осы бірегей табиғи бұрышының экожүйесін сақтайды. Тұрғындардың айтуынша, дәл осы талдар Қошқаратаның ерекше атмосферасын жасап, жағаны жағалай серуендеу қаланың қарбаласынан демалуға айналды. Жұмысшылар жасыл желектерді сақтаудың орнына жаңадан жаяу жүргіншілер мен велосипед жолдарын, абаттандырылған саябақтар мен демалыс орындарын салу қажеттігін алға тартып, ескі ағаштарды жоюға кірісті. Тұрғындар ауыстыру жоспарланған жас көшеттердің алдағы онжылдықтарда көлеңкесі немесе қоршаған ортаға тигізетін әсері жағынан ескі ағаштардың орнын баса алмайтынын баса айтады. Қайта құрудың өзен арнасының бірнеше шақырымын қамтитын ірі инфрақұрылымдық жобаның бір бөлігі ретінде жарияланып жатқаны алаңдаушылықты күшейтеді. Жұмысқа жағалауды тұрақтандыру, жарықтандыру жүйелерін орнату және қатты ландшафты салу кіреді. Мұның бәрі қағаз жүзінде тартымды көрінеді, бірақ тұрғындардың пікірінше, бұл жағалаудың шынайы қазынасын - ландшафтқа үйлесімді түрде үйлесетін тірі ағаштарды жоюға жұмсалады. Тұрғындар өз үндеуінде ымыраға келген шешімге шақырады: аумақты абаттандыру, бірақ ормандарды жаппай кесу арқылы емес. Олардың пайымдауынша, жолдар мен ойын алаңдары көпжылдық өсімдіктердің бір бөлігін сақтау үшін жобалануы мүмкін. Өйткені, Қошқаратаның нағыз сұлулығы оның сәулеті ғана емес, өзеннің табиғи келбетін қалыптастыратын жасыл жағалары болған. Қошқараттағы жағдайдың өзіндік тарихы бар. Өткен жылдары өзендерді абаттандыру сенбіліктер мен жергілікті экологиялық науқандар арқылы жүзеге асырылды. Мысалы, тұрғындар, еріктілер және жастар ұйымдары жеке өзі қоқыстарды шығарып, қураған бұтақтарды кесіп, өсімдіктерді күтті. Бұл формат ескі екпелердің құндылығына баса назар аудара отырып, аймақтың табиғи тінін сақтауға көмектесті. Адамдар табиғаттың мұрасын сақтауға деген құрмет пен мақтаныш сезімін сезінді. Бұл тәжірибеден айырмашылығы, қазіргі қайта құру сыртқы көрініске бағытталған құрылыс жобасына көбірек ұқсайды. Бұрын әрбір ағаш сақталып келген болса, қазір құрылысшылар «алдымен тазартып, кейін қайта отырғызамыз» деген қағиданы ұстанып отыр. Мәселе мынада, ағаштарды көше жарығы немесе плитка сияқты оңай ауыстыру мүмкін емес: жас ағаштың жетілуіне және тиісті көлеңке беруіне ондаған жылдар қажет. Оқиғаға қоғамның реакциясы қатты болды. Әлеуметтік желіде кесілген талдардың фотосы бар ондаған пікір пайда болды. Кейбір тұрғындар қаланың «бетон мен тас төсеу» үшін қайталанбас табиғи мұрасынан айырылып жатқанына наразы. Басқалары жаңа орындықтар, жарықтандыру және жолдар қажет екенін айтып, оңды табуға тырысады. Бірақ жалпы пікір - үкімет инфрақұрылымды дамыту мен қоршаған ортаны сақтау арасында теңгерімді табуы керек. Экологтар Қошқарата бойындағы ағаштар тек көлеңке беріп қана қоймай, топырақты нығайтып, эрозиядан сақтайтын, микроклиматты жақсартатын маңызды қызметтер атқаратынын да еске салады. Олардың жойылуы аймақтың экологиялық тепе-теңдігіне кері әсерін тигізуі мүмкін, әсіресе Шымкенттің ыстық климатында, мұнда әрбір көлеңке мен жасыл кеңістік екі есе құнды. Қазіргі жағдайды өткен тәжірибемен салыстыра отырып, бұрын көркейту жұмыстарының «халық пен халық үшін» салынғанын көруге болады. Барын сақтап қалуға және оны біртіндеп жетілдіруге басты назар аударылды. Алайда, қазір бұл тәсіл механикалық болып көрінеді — табиғатты бетон элементтерімен және ондаған жылдардан кейін ландшафттың толыққанды бөлігіне айналатын жас ағаштармен алмастыруға болатын сияқты. Тұрғындардың әкімге өтініші – жобаны қайта қарауды өтініп қана қоймай, қоғамның экология мәселесіне сезімталдығы артқанының белгісі. Бүгінде жай ғана әдемі жолдар салу жеткіліксіз. Әсіресе, Қошқарата сияқты рәміздерге келгенде, қала билігінің тұрғындарды тыңдап, олардың пікірін ескеретінін көрсету маңызды. Кейбір жетілген талдарды сақтау ақылға қонымды ымыраға мысал бола алады: қала жаңа демалыс аймақтары мен заманауи қолайлы жағдайларға ие болады, сонымен қатар жағалаудың табиғи сипатын сақтайды. Бұл шешім Шымкенттің бір-біріне қарама-қайшы емес, даму мен табиғатты құрметтеуді үйлестіре алатынын көрсетер еді. Қошқарата оқиғасы қазіргі қалалар қандай болуы керек деген сұрақты тағы да көтеріп отыр. Бұл тек ғимараттар, жолдар және жарықтандыру құрылғылары ғана емес, сонымен қатар табиғи элементтерге мұқият назар аудару, оларсыз шынымен жайлы ортаны құру мүмкін емес. Шымкенттің топырағында өскен көне ағаштардың тірі жадын сақтай отырып, болашақтың қаласы бола алатынын көрсетуге мүмкіндігі бар.

31 тамыз күні қала тұрғындары Кошкарата өзенінің жағалауында жүргізіліп жатқан абаттандыру жұмыстарына байланысты өздерінің алаңдаушылығын білдірген үндеу жариялады. Бұл үндеу көшелерді ретке келтіру аясында ұзақ жылдар бойы өсіп келе жатқан ив (верба) ағаштарының жаппай қиып тасталуы себепті туындаған. Тұрғындардың айтуынша, бұл ағаштар онжылдықтар boyunca өзеннің табиғи ландшафты ретінде қалыптасып, қалаға ауа тазалығын, шөлден қорғауды және экологиялық тепе-теңдікті қамтамасыз ететін мәдени-декоративтік байлық болып келген.Үндеу мазмұнында: «Қала әкімшісі мен құрылысшылар өзен бойында жасақталатын скверлер, жаяу жүргіншілер жолдары немесе велосипед жолдары үшін ив ағаштарын неліктен мүлде кесіп тастауда? Жаңа көшеттер бір кезде өседі, бірақ ондаған жылдар кетеді… Біз абаттандыруды құптаймыз, бірақ бұл табиғи тарихи желекті құрту арқылы емес. Компромисс тәсілі қарастырылса қайтеді? Көшелер әдемі болсын, бірақ жасыл жағалау мен жалғасқан экологияның тепе-теңдігін сақтау — шын сұлулықтың шарты», – деп көрсетілген.Осы жағдайды өткен жылғы ұқсас бастамалармен салыстыра қарасақ: былтыр желтоқсан айында Кошкарата өзені бойын жылыту және сквер ретінде қалпына келтіру мақсатымен арнайы сенбілік өтті. Сол кезде тұрғындар мен волонтерлер және жастар ұйымдары өз еркімен өзен алаңын қоқыстан тазалап, шөп шабып, ағаштарды шынайы күтіп, кейбір ағаштарды уақтылы қырқып, зардап шеккен бұтақтарды алып тастаған еді. Бұл – экология мен қоғамның өзара еңбегінің нәтижесі болатын: ағаштар сақталып, табиғи көлбеу мен желектің сұлулығы құрметтелген. Бұл тарихи есте сақталған «живой мемориал» сияқты көрініс қалыптастырды.Оның орнына, 31 тамыздағы қимыл – жаңа сквер мен хлорумен салынған күрделі құрылысқа қарсы бағытталған талап сияқты. Онда көріктендіргіш жоба болғанымен, табиғаттың тарихи табиғи бет-әлпетін қайта қалпына келтірудің орнына оның орнын басуға талпыныс жасалған. Бұл мәселені тұрғындар «Абаттандыру мен экологиялық мәдениет арасындағы тепе-теңдік» деп түсіндіреді.Арал-сырдария бассейнінің су және экологиялық басқармасының шектеулерімен биыл Кошкарата бойын реконструкциялау 1,25 миллиард теңгеге жоспарланып, Жангельдиннан Интернационал көшесіне дейінгі 3,5 км аралығы қамтылатындығы жеткізілген еді. Жобада габиондармен қорғау, 8 көпіршелер, жарықтандыру, орнату жұмыстары жоспарланған. Алайда, ағаштардың жаппай кесілуі тұрғындардың наразылығын тудырды.Бұған дейін 2024 жылғы ақпанда бұл мәселенің қоғамдық талқылауы өтті – қала әкімшілігімен бірге МСК және жауапты қоғамдық ұйымдар өзен бойын абаттандыру бойынша тұрғындардың пікірін естіді. Сол кезде көпшілігі кесу емес, сақтап, декоративтік синтез жасап, ағаштарды бірігіп қорғау жолын ұсынған. Бірақ кейінгі жобада бұл ұсыныс толық назардан тыс қалды.Жалпы, табиғи экосистема мен инженерлік абаттандыру арасындағы тепе-теңдікті табу — заманауи қаланың басты міндеті. Тек табиғаттың өзі туғызған табиғи сұлулықты толық құмарту емес, керісінше, оны сақтай отырып, оған жаңа әлеуметтік, рухани мән беру керек. Тұрғындардың үндеуі осы мәселені нысаналы түрде қоғамға жеткізуде маңызды рөл атқарады.Қорыта келе, 31 тамыздағы тұрғындардың үндеуі құрылыс пен экологияның үйлесімділігін сақтау, жаппай қиып тастау емес, табиғаттың тынысын қалпына келтіріп, оның тарихымен бірге жаңғыру жолын іздеуді сұрайды. Ал өткен жылғы сенбіліктер мен қоғамдық талқылаулар — “қоғам мен әкімшілік бірігіп отырып, табиғат пен өмір сапасын бірдей қорғаудың мүмкін екенін” көрсеткен жақсы тәжірибе. Бұл жолы да компромисс табылып, жасыл желектер мен жаңа инфрақұрылым үйлесім тауып көрініп жатса – тұрғындар да, қала да жеңімпаз болары сөзсіз.

Шымкентте қоғамдық гигиенаны жақсарту және тұрғындар арасында тазалық мәдениетін тәрбиелеуге бағытталған «Таза қала» акциясы жалғасуда. Бұрынғы жаппай тазартулардан айырмашылығы, қазіргі оқиғалар түбегейлі жаңа форматқа ие болды. Бұл әрекетке полиция тартылды, қазір қоғамдық қауіпсіздік ережелерін бұзушыларды анықтау үшін дрондар қолданылады. Дрондар осы рейдтердің тиімділігін айтарлықтай арттыра отырып, тұрақты патрульдер жету қиын аймақтардағы жағдайды бақылаудың маңызды құралына айналды. Қоқыс пен заңсыз қоқыс көптен бері қаланың басты мәселелерінің бірі болып келеді. Жүйелі түрде жүргізілетін сенбіліктер мен сенбіліктерге қарамастан, тұрғындар тазалық жұмыстарынан кейін көп ұзамай шеттер мен бос жатқан жерлерде қалдықтардың үйінділерінің қайта пайда болатынын бірнеше рет байқаған. Мұндай жағдайларда мәселені шешу үшін тазалаудың өзі жеткіліксіз; тұрақты бақылау және бұзушыларды анықтау құралы қажет болды. Енді ұшқышсыз ұшақтар қалдықтарды заңсыз тастау оқиғаларын тіркеп, кінәлілерді жылдам анықтауға көмектесе отырып, осы рөлді атқарады. Күн сайын рейдтер жүргізіледі. Полиция дрондарды өнеркәсіптік аймақтарға, сайларға, игерілмеген жерлерге және заңсыз қоқыс тастайтын жерлер жиі кездесетін бос жерлерге орналастырады. Дрондардың камералары қоқыс төгу процесін, көліктерді және олардың нөмірлерін жазып алады. Бұл бейнежазба заң бұзушыларды жауапқа тарту үшін қолданылатын дәлел ретінде қызмет етеді. Бұл тәсіл ақтаулар мен даулардың туындау мүмкіндігін жояды, өйткені бұзушылық көзбен расталады. Ұшқышсыз ұшақтарды қолдану заңның орындалуына деген көзқарасты өзгертті. Бұрын инспекторларға үлкен аумақтарды тексеруге сағаттар, тіпті күндер жұмсауға тура келсе, қазір бірнеше ондаған минуттық ұшқышсыз ұшу ондаған ықтимал проблемалық аймақтарды анықтау үшін жеткілікті. Сонымен қатар, технология жасырын бақылауға мүмкіндік береді, тәртіп бұзушыларды патрульді алдын ала байқап, жазадан құтылу мүмкіндігінен айырады. Жаңашылдыққа қоғамның реакциясы қызу болды. Тұрғындардың көпшілігі заманауи технологияны қолдануды қолдап, қатаң тәртіп пен айыппұл салу ережелерді бұзатындардың әдеттерін өзгертудің бірден-бір жолы екенін атап өтті. Басқалары бүкіл қаланы қамту үшін ресурстар жеткілікті ме деп күмәнданды. Соған қарамастан, тазалық тұрақты бақылаусыз мүмкін емес деген пікір көпшіліктің қолдауына ие болды. Өткен жылдардан айырмашылығы, тазалау жұмыстары негізінен еріктілер қоқыс жинаумен шектелген кезде, жұмыстың қазіргі кезеңі ластанудың негізгі себебін жоюға бағытталған. Қалалық сенбіліктер жастардың экологиялық сана-сезімін арттыруда және тәрбиелеуде маңызды рөл атқаратыны сөзсіз, бірақ бұл мәселені түбегейлі шеше алмады. Жаңа модель азаматтардың қатысуының дәстүрлі нысандарын заманауи мониторинг әдістерімен үйлестіре отырып, тазалық үшін күресті тиімдірек етеді. Ағымдағы науқанды бұрынғылармен салыстырсақ, бір реттік сенбіліктерден тұрақты бақылауға және тәртіп бұзушыларды жазалауға баса назар аударылғаны анық. Бұрын тазартулар уақытша нәтиже берді, содан кейін жағдай бастапқы күйіне оралады. Енді зардаптарды жоюға ғана емес, одан әрі құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған алдын алу шараларына баса назар аударылады. Дрондарды пайдалану әсіресе жету қиын жерлерде маңызды. Бұл жерде заңсыз үйінділер жиі кездеседі, олар жиі апталар немесе айлар бойы байқалмайды. Дрондар үлкен суретті көруге көмектеседі, яғни кішігірім бұзушылықтарды да анықтауға болады. Бұл тәсіл қала билігі мен полицияға бір кездері хаос болған жерде тәртіпті сақтап, белсенді болуға мүмкіндік береді. Рейдтер қалада қоқыстарды ресми қоқыс алаңдарын айналып өтуге тырысатын, қоқыс тасушылар көп екені анықталды. Бірақ қазір олардың байқалмай қалуға мүмкіндігі жоқ. Дрондар бәрін жазып алады, ал жазалар тез және сөзсіз. Бұл жаңа мінез-құлық мәдениетін қалыптастырады: көбірек адамдар айыппұлдар тәуекелінен гөрі ережелерді сақтау оңайырақ және тиімдірек екенін түсіне бастады. Мұндай шаралар халықтың денсаулығын сақтау үшін ғана емес, жаңа қоғамдық сананы қалыптастыру үшін де маңызды. Тұрғындар қаланың тазалығын сақтау тек коммуналдық қызметтерге немесе еріктілерге ғана емес, барлығына байланысты деген пікірге дағдылануы керек. Ұшқышсыз ұшақтарды пайдалану бұл мәселені нақты көрсетуге көмектеседі: егер бұзушылық болса, оны байқап, жазалайды. Осылайша, «Таза қала» акциясы Шымкент үшін болашаққа жасалған қадам болды. Мұнда тазалық пен тәртіпті сақтауға көзқарасты өзгертетін технологиялар алғаш рет кеңінен енгізілуде. Бұл бір реттік тазалау емес, полицияны, техниканы және тұрғындарды қамтитын жүйе. Тәжірибе көрсеткендей, инновациялар дәстүрлі шаралардың тиімділігін айтарлықтай арттырып, қаланы таза әрі жайлы ете алады.

Шымкент қаласында экологиялық мәдениетті нығайту және қоғамдық санитарлық тәртіпті сақтау мақсатымен жүргізілген “Таза қала” акциясы ерекше мәнге ие болды. Осы шара аясында қала полициясы дрондар көмегімен заңсыз қоқыс төгу фактілерін анықтап, оларды оперативті түрде тоқтатты. Бұл — экология мен әкімшілік бақылау жүйесіндегі технологиялық маңызды революцияның бір көрінісі.Акция шеңберінде полиция қызметкерлері күн сайын рейдтер ұйымдастырып, қала аумағында абаттандыру талаптарының бұзылуын бақылауға алды. Әсіресе, дрондар арқылы кейбір аудандарда транспорттық көліктердің қоқысты рұқсат етілмеген жерлерге шығару көріністері тіркеліп отырды. Бұл – тұрғындар мен әкімшілік тарапынан назар аударуды талап ететін маңызды мәселе болды Дрон арқылы анықталған заңсыз әрекеттер: қоқыстың тіркелген жерлері, қызмет көрсетуші көліктердің үлгілері, қоқыстың көлемі – барлығы нақты визуалды дәлел ретінде тіркеліп, құқық бұзушылар тез арада жауапқа тартылды. Бұл — әкімшілік құқық бұзушылықты тоқтатуда дрондардың тиімділігін көрсететін нақты мысал.Полицияның түсініктемесіне сүйенсек, дрондар әсіресе адам аяғы сирек жететін, жабық немесе жасырын жерлердегі экологиялық құқық бұзушылықты анықтауда таптырмас құрал ретінде танылған. Ауада түсірілген видео мен суреттер құқықтық негіз ретінде қабылданып, әкімшілік шаралардың дәл әрі уақтылы орындалуына мүмкіндік берді Салыстыру үшін, өткен жылдағы ұқсас қалалық шараларды еске алайық. Мысалы, көптеген жылдар бойы Шымкентте экологиялық акциялар негізінен сенбіліктер форматында өткізіліп келді. Тұрғындар мен волонтерлер бір күні қала көшелерін, өзен жағалауларын тазалап, қоқысты жинап, ағаштарды отырғызған еді. Бұл тәжирибе өз нәтижесін бергенімен, уақытша сипатта болды — бір реттік күш-жігермен шектелді.Қазіргі “Таза қала” акциясы — бұл басқа формат: ол тұрақты рейдтер, технологиялық жаңашылдықтарды (дрондар) пайдалану, әкімшілік бақылау және құқық бұзушылықты болдырмау қызметінің кешенді іске асырылуы. Демек, бұл – экологиялық тәртіп пен санитарлық бақылаудың жоғары стандарттарына көшудің нақты көрінісі.Қоғамдық жауапкершілік тұрғысынан да дрондар қызметі оң тәжірибе көрсетуде. Тұрғындар экологиялық нормаларды сақтау, абаттандыру талаптарын орындау қажеттілігі туралы хабардар бола бастады. Дрондардың әрекеттерін көпшілік көріп, олардың бақылауда екенін түсінуі – тәртіпке әсер ететін маңызды фактор.Полиция рейдтерінің нәтижесінде құқық бұзушылық жасағандар анықталып, олар әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Бұл – экологиялық тәртіпті сақтаудың нақты қадамы болды Қорыта келе, “Таза қала” акциясының 2025 жылғы мәні басқа – өткен жылдардағы іс-шаралардан айырмашылығы — технологиялық кенеттендікті (дрондар) енгізуі, сенбілдік емес, тұрақты рейдтер жүйесіне көшуі және құқықтық жауапкершілікке нақты негіздеме беруі тұрғысынан ерекшеленеді. Бұл — тұрғындар үшін экологиялық мәдениетті қалыптастырудың, қаланың санитарлық тазалығын сақтаудың жаңа әдісі. Тек бірлесіп, жауапкершілікпен ғана Шымкент таза және жайлы қалаға айнала алады.

2 қыркүйекте Шымкентте Назарбаев даңғылымен қиылысатын көшелерде кезекті кешенді тексеру және санитарлық тазалау жұмыстары жүргізілді. Бұл аймақтардың маңызы ерекше: олар қаланың негізгі магистральдарының бірін тұрғын үй алаптарымен, оқу орындарымен, әлеуметтік нысандармен байланыстырады. Сондықтан оларды абаттандыру мен санитарлық тазалауға көңіл бөлу қала тұрғындарының өмір сүру сапасына тікелей байланысты. Таңертеңнен бері қаланың жайлы ортасын дамыту департаментінің қызметкерлері мен мердігерлер жұмыс істеді. Олардың басты мақсаты тазалық пен тәртіпті қамтамасыз ету болды. Көше бойында жиналған қоқыстар жиналып, қоқыс қаптары шығарылып, жаяу жүргіншілер жолы тазартылды. Ескілері жұмыс істемейтін жерге жаңа қоқыс жәшіктері орнатылды. Қарапайым болып көрінетін бұл шара маңызды рөл атқарады: қоқыс жәшіктерінің болуы өтіп бара жатқан адамдардың жерге қоқыс лақтыру ықтималдығын азайтады. Сонымен қатар, жасыл желектерге ерекше көңіл бөлінді. Арамшөптер шабылды, бұталар кесілді, қураған ағаш бұтақтары жойылды. Бұл әрекеттер тұрғындардың көзіне бірден түсе қоймаса да, көшелердің ұқыпты әрі қауіпсіз келбетін сақтауға ықпал етеді. Мысалы, қатты жел кезінде өлген бұтақтар жиі құлап кетеді, ал қалың, жайсыз шөп жәндіктердің таралуына ықпал етеді. Бұл факторларды жою санитарлық қауіптерді азайтады және аулалар мен кірме жолдарды тартымды етеді. Күн тәртібіндегі бөлек мәселе көше жарығын тексеру болды. Тексеру барысында мамандар көше шамдарын тексеріп, жанып кеткен шамдарды ауыстырып, жарықтандыру жеткіліксіз жерлерге жаңаларын орнатты. Тұрғындар үшін бұл жайлы кешкі серуендер ғана емес, қауіпсіздікті де арттырады. Жақсы жарықтандырылған көшелер жол-көлік оқиғаларының ықтималдығын азайтады және қылмыстың алдын алуға көмектеседі. Осы көшелерге жақын орналасқан балалар ойын алаңдары да қаралды. Комиссия балалар алаңындағы жабдықтардың, оның ішінде сырғанақтардың, әткеншектердің, турниктердің жағдайын тексерді. Жабдықтардың бүлінгені анықталған жерлерде жөндеуге және ауыстыруға тапсырыс берілді. Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету қаланың «Жайлы орта» бағдарламасының басым бағыты болып табылады, өйткені өскелең ұрпақ үшін қолайлы жағдай жасау тұрғындардың үкіметке деген сенімін арттыруға көмектеседі. Тексеру барысында проблемалы жол жабындары да анықталды. Назарбаев даңғылымен қиылысатын бірнеше көше қиылысында асфальт жөндеуді қажет етті. Мердігерлер тегіс емес жабындарды жөндеу және жол белгілерін қалпына келтіру бойынша нақты тапсырмалар алды. Бұл әсіресе қала орталығындағы көлік ағынының көптігін ескере отырып өте маңызды. Ағымдағы жұмысты өткен жылдармен салыстыратын болсақ, көзқараста айтарлықтай айырмашылық бар. Бұрын мұндай іс-шаралар кездейсоқ болатын, әдетте мерекелер алдында немесе тұрғындардың шағымдарына жауап ретінде өткізілетін. Алайда, қазір жұмыс жүйелі сипат алды: ол тек негізгі магистральдарды ғана емес, сонымен қатар оған іргелес көшелерді де қамтып, қала ортасын жан-жақты жақсартуды қамтамасыз етеді. Бұл пішім белгілі бір кезеңдерде ғана емес, жыл бойы техникалық қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Әлеуметтік аспект ерекше назар аударуды қажет етеді. Тұрғындар үшін таза әрі ұқыпты аулалар мен көше қиылыстары тек эстетикадан да маңыздырақ. Бұл қауіпсіздік, денсаулық және жайлылық мәселесі. Таза жаяу жүргіншілер жолы жарақат алу қаупін азайтады, жақсы күтілген ағаштар ыстық күндері көлеңке береді, ал жаңа қоқыс жәшіктері мен көше шамдары барлығына қаланың қамқорлығы сезімін тудырады. Өз кезегінде тұрғындар да айналасына мұқият қарай бастайды. Мұндай шаралардың да ұзақ мерзімді әсері бар. Жаңартылған және абаттандырылған көшелер аудандардың тартымдылығын арттырып, шағын бизнеске қолайлы етеді және сервистік инфрақұрылымның дамуына ынталандырады. Қала үшін бұл имидждің жақсаруы ғана емес, экономикалық белсенділіктің артуы деген сөз. Биылғы тексеру тек тазалықпен ғана шектелмегенін де айта кеткен жөн. Қолайлы қалалық ортаны дамыту бөлімі өз жұмысын барлық анықталған кемшіліктерді есепке алып, орындау үшін жауапты мекемелерге жіберу үшін ұйымдастырды. Бұл тиімділікті бақылауға және ресми тәсілді болдырмауға мүмкіндік береді. Осылайша, 2 қыркүйектегі тексеру және одан кейінгі санитарлық тазалау жұмыстары Шымкенттегі қаланы абаттандыру бір реттік емес, үздіксіз үдеріске айналып келе жатқанын тағы бір дәлелдеді. Қазіргі форматты өткен жылдармен салыстыра отырып, эволюцияны байқауға болады: дақтарды тазалаудан бастап қалалық ортаны кешенді жақсартуға дейін. Тұрғындар үшін бұл таза көшелер ғана емес. Бұл қаланың дамып, ыңғайлы әрі қауіпсіз болып келе жатқанының белгісі. Ал Қала құрылысы басқармасы үшін бұл өзінің стратегиялық мақсатына жету жолындағы тағы бір қадам: Шымкентте әрбір адам өзін заманауи, абаттандырылған және үйлесімді мегаполистің бір бөлігі сезінетіндей жағдай жасау.

2 қыркүйек күні Шымкент қаласында қалалық жайлы орта дамыту басқармасының ұйымдастыруымен кезекті абаттандыру және санитарлық тазалық жұмыстары жүргізілді. Бұл жолы назарға Назарбаев даңғылын қиып өтетін көшелер алынды. Қаланың ең ірі магистральдарының бірі саналатын Назарбаев даңғылының айналасындағы жолдар мен көшелердің жағдайы тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей әсер ететіндіктен, олардың тазалығы мен тәртібі ерекше маңызға ие.Бұл күні таңертеңнен бастап қалалық жайлы орта дамыту басқармасының жауапты мамандары мен мердігер мекемелердің қызметкерлері бірқатар көшелерді аралап, абаттандыру жұмыстарын жүргізді. Санитарлық тазалыққа баса назар аударылды: жол жиегіндегі қоқыстар жиналып, арнайы көліктермен шығарылды. Қоқыс жәшіктерінің жағдайы тексеріліп, қажет болған жерлерде жаңалары орнатылды. Бұл тұрғындардың тазалық мәдениетін арттырып, қаланың экологиялық жағдайына оң ықпал етеді.Көшелердің бойында шөп шабу жұмыстары атқарылды. Қураған бұталар кесіліп, шағын жасыл аймақтар ретке келтірілді. Бұл жұмыстардың мақсаты – көріктендіру ғана емес, сонымен бірге санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз ету. Қала ішінде қураған бұталар мен ретсіз өскен шөптер зиянкес жәндіктердің көбеюіне себеп болуы мүмкін, ал уақтылы күтім мұндай қауіптің алдын алады.Жарықтандыру мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Қызметкерлер көшелердің бойындағы шамдарды тексеріп, істен шыққандарын ауыстырды. Қосымша жарық шамдары орнатылып, түнгі уақытта қауіпсіздікті арттыруға жағдай жасалды. Бұл әсіресе Назарбаев даңғылын қиып өтетін тұрғын үйлер көп шоғырланған көшелер үшін маңызды. Жақсы жарықтандыру қоғамдық тәртіпті күшейтіп, жол-көлік оқиғаларының алдын алады.Балаларға арналған ойын алаңшалары да тексерілді. Алаңдардағы құрылғылардың жағдайы бақылаудан өтті, сынған жабдықтарды жөндеу бойынша нақты тапсырмалар берілді. Бұл бағыттағы жұмыстардың басты мақсаты – балаларға қауіпсіз әрі қолайлы орта қалыптастыру. Қалалық жайлы орта дамыту басқармасы соңғы жылдары балалар алаңшаларының сапасына ерекше назар аударып отыр, себебі ол тұрғындар үшін маңызды әлеуметтік мәселе.Сонымен қатар, Назарбаев даңғылын қиып өтетін көшелердегі жолдардың техникалық жағдайы да қаралды. Жүргізілген тексеріс нәтижесінде кейбір учаскелерде жол жабындысын жөндеу қажеттілігі анықталды. Жауапты мекемелерге осы мәселені шешу бойынша тапсырмалар берілді. Қаладағы көлік қозғалысының қауіпсіздігі мен ыңғайлылығы үшін бұл жұмыстардың дер кезінде орындалуы аса маңызды.Өткен жылдармен салыстырсақ, мұндай аралау жұмыстары бүгінгі таңда жүйелі сипат алып отыр. Бұрын абаттандыру көбіне мерекелер қарсаңында немесе тұрғындардың шағымынан кейін жүргізілсе, қазір бұл жоспарлы түрде жүзеге асуда. Мәселен, былтыр Назарбаев даңғылының бойындағы кейбір көшелер тек көктемде ретке келтірілсе, биыл жаз бойы бірнеше рет санитарлық тазалау шаралары өткізілді. Бұл – қала билігінің тұрғындар үшін қолайлы жағдай қалыптастыруға бағытталған жаңа тәсілін көрсетеді.Санитарлық тазалық пен абаттандыру жұмыстары тек эстетикалық әсер үшін емес, тұрғындардың өмір сапасын арттыру үшін де қажет. Таза көшелер – тұрғындардың көңіл-күйіне, денсаулығына оң ықпал етеді. Әсіресе үлкен магистральдарға шығатын шағын көшелердің ретке келтірілуі қалаға келушілер үшін де жақсы әсер қалдырады.Мұндай жұмыстардың әлеуметтік мәні де зор. Тұрғындар өздері тұратын аумақтың таза әрі жарық болуын қалайды. Жауапты органдардың уақытылы атқарған еңбегі халықтың сенімін арттырады. Бұған қоса, мұндай шаралар қала тұрғындарын тазалыққа бейімдейді. Көшелердегі қоқыс жәшіктерінің орнатылуы, жарық шамдарының жұмыс істеуі, жасыл аймақтардың ретке келтірілуі адамдардың тазалықты сақтауға деген ынтасын оятады.Қалалық жайлы орта дамыту басқармасының басты мақсаты – қала тұрғындарына жайлы, таза және қауіпсіз орта қалыптастыру. 2 қыркүйектегі жұмыстар осы мақсаттың нақты көрінісі болды. Назарбаев даңғылын қиып өтетін көшелердегі жағдай жақсарды: санитарлық тазалық қамтамасыз етілді, жарық шамдары жаңартылды, балалар алаңшалары тексерілді. Әрбір детальға мән берілуі – басқарманың жұмысының тиімділігін көрсетеді.Қорытындылай айтқанда, 2 қыркүйекте өткен аралау жұмыстары Шымкенттің дамуындағы тағы бір маңызды қадам болды. Назарбаев даңғылын қиып өтетін көшелерді ретке келтіру арқылы қала билігі тұрғындарға жайлы әрі қауіпсіз орта ұсынуға ұмтылып отырғанын дәлелдеді. Бұл бағыттағы шаралар алдағы уақытта да жалғасып, қала көшелері заманауи мегаполиске тән келбетке ие болатыны анық.

30 тамызда Шымкенттегі Қошқар ата өзенінің жағасында ауқымды сенбілік өтті. Шара «Таза Қазақстан» ұлттық экологиялық акциясының аясында өтті және оны қалалық жайлы ортаны дамыту басқармасы ұйымдастырды. Бұл күні ондаған коммуналдық қызметкерлер, еріктілер, мекеме өкілдері, қала тұрғындары қаладағы ең маңызды табиғи орындардың бірін жиналған қоқыстардан тазартып, оның жақсы сақталған келбетін қалпына келтіруге жиналды. Таңертеңнен бастап қатысушылар аумақты тазалауға кірісті. Олар пластик қалдықтарды, шыны бөтелкелерді және демалушылар жиі қалдыратын тұрмыстық қоқыстарды алып тастады. Сонымен бірге олар қураған бұтақтарды қырқып, арамшөптерден арылтып, су ағатын суару арықтарын күтіп-баптады. Өзен бойындағы жаяу жүргіншілер жолдарына ерекше назар аударылды: олар топырақ пен шөптен тазартылып, жүруге ыңғайлы болды. Тазалаудың негізгі мақсаты бір күнде көрінетін қоқыстарды жою ғана емес еді. Ұйымдастырушылар бұл шараның тәрбиелік мәні зор әрі символдық болғанын баса айтады. Қошқар ата жағалауының таза болуы – бұл аумақты абаттандыру ғана емес, сонымен қатар қала тұрғындарының қоршаған орта мен қаланың санитарлық жағдайына жауапкершілік сезімін тәрбиелеу. Алдыңғы іс-шаралармен салыстырғанда, Қошқар атадағы сенбілік Шымкентте тұрақты өткізілуде, бірақ биылғы шараның өзіндік ерекшелігі бар. Мысалы, алдыңғы жылдары маусымдық тазалау жұмыстарына көңіл бөлінді — көктемде немесе күзде, қар ерігеннен немесе жапырақтар түскеннен кейін қоқыстың көп мөлшері жиналатын. Ол кезде ең алдымен муниципалдық қызметтер қатысқан. Бірақ 2025 жылы халықтың қатысуы айтарлықтай өсті: сенбілікке көбірек еріктілер мен қарапайым тұрғындар қосылуда. Бұл қалада экологиялық сананың артқанын көрсетеді. Сонымен қатар, бұл сенбілік күні өзенді жақсарту үшін ауқымды бағдарламаны іске қосу алаңына айналды. Бұрын сенбілік қысқа мерзімді іс-шаралармен шектелсе, енді олар кешенді тәсіл ретінде жүзеге асырылуда: демалыс орындары құрылады, жарықтандыру орнатылады, жаяу жүргіншілерге жаңа жолдар төселеді. Осылайша, санитарлық тазалық енді бір реттік шара емес, қаланың ұзақ мерзімді дамуының негізіне айналуда. Шымкент өмірінде Қошқар атаның алатын орны ерекше. Бұл жай ғана су қоймасы емес, қаланың тарихи және табиғи символы. Ежелден бері өзен суы мен салқындық көзі қызметін атқарып, оның айналасында алғашқы қоныстар пайда болған. Бүгінде оның жағалаулары қала тұрғындарын қызықтыратын орталыққа — серуендеуге, демалуға және жиналыстарға арналған орынға айналды. Сондықтан Қошқар-Атаның санитарлық тазалығын сақтаудың стратегиялық маңызы бар: бұл тұрғындардың өз қаласына және оның болашағына деген көзқарасын көрсетеді. Сондай-ақ 30 тамыздағы науқанның практикалық нәтижелерін атап өту маңызды. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бірнеше сағаттың ішінде аймақтан бірнеше тонна тұрмыстық және құрылыс қалдықтары шығарылған. Ондаған метр арықтар тазартылып, жасыл желектер ретке келтіріліп, арамшөптер шабылды. Осының барлығы өзен жағасының санитарлық жағдайын айтарлықтай жақсартып, тұрғындар үшін тартымды етті. Дегенмен, ең үлкен тазалау оқиғасы да мәселені толығымен шеше алмайтынын есте ұстаған жөн. Қошқар атаның таза болуы үшін үнемі назар аудару қажет. Осы мақсатта қалалық қызметтер тұрақты санитарлық патрульдерді енгізуді, сонымен қатар қосымша қоқыс жәшіктері мен тұрғындарды қоршаған ортаны қорғауға шақыратын ақпараттық тақталарды орнатуды жоспарлап отыр. Мамандар бұл жерде ең маңыздысы өткізілген сенбілік шараларының көптігі емес, әрбір қала тұрғынының күнделікті, жауапты іс-әрекеті деп есептейді. Осы сенбілік күнін бұрынғымен салыстырсақ, экологиялық оқиғалардың философиясының өзі өзгеріп жатқаны анық. Бұрын олар қоқыстан тазарту үшін қажетті шара ретінде қабылданса, қазір олар қаланың мәдени өмірінің ажырамас бөлігіне айналуда. Адамдар тек қоқыс дорбаларымен ғана емес, сонымен бірге тиесілілік сезімімен келеді. Бұл «Таза Қазақстан» акциясының басты жетістігі. Шымкент үшін күш біріктіру фактісінің өзі маңызды. Мемлекеттік қызметкерлер, коммуналдық қызметтер, кәсіпорындар және қарапайым тұрғындар барлығы бір жерде жиналады. Бұл ынтымақтастық санитарлық тазалау және жақсарту барлық тараптардың қатысуынсыз қол жеткізу мүмкін емес ортақ мақсат екенін көрсетеді. Алдағы айларда билік Қошқар ата жағалауын абаттандыруды жалғастыруды жоспарлап отыр. Оған жаңа ағаштар отырғызу, балалар және спорт алаңдарын салу, орындықтар орнату кіреді. Мұның бәрі аумақты көріктендіруге ғана емес, оның тиісті санитарлық жағдайын сақтауға да арналған, өйткені жақсы ұсталған аумақтар ластану ықтималдығы аз. Осылайша, 30 тамыздағы сенбілік тек қоқысты тазалаудан да көп болды. Бұл Шымкенттің экологиялық саясаттың жаңа кезеңіне өтуінің символы болды, мұнда санитарлық тазалық қаланың жайлы ортасының негізі ретінде қарастырылады. Өткен жылдармен салыстыру қаланың бір реттік шаралардан жүйелі жұмысқа, уақытша нәтижелерден тұрақты өзгерістерге көшкенін көрсетеді. Бұл тәсіл Қошқар атаға өзінің табиғи сұлулығын сақтап қана қоймай, тазалық пен тәртіп өмірдің табиғи нормасы ретінде қабылданатын мегаполистің нағыз мақтанышына айналуға мүмкіндік береді.