Қуқық
Қорғаныс министрлігінің Алматы өңіріндегі патриоттық акциясына үш жарым мыңнан астам оқушы қатысты 19.05.2026
Қорғаныс ведомствосының ақпараттық-түсіндіру тобы Алматы, Қонаев және Талғар қалаларында кең ауқымды патриоттық акция өткізіп, оқушылармен кездесті.Ақпараттық-түсіндіру тобының жастармен алғашқы кездесуі Алматы қаласында өтті. Кездесулер Бауыржан Момышұлы атындағы№ 131 мектеп-лицейі мен № 48 мектеп-лицейде және Қарулы күштер Ұлттық әскери-патриоттық орталығының Алматы филиалында ұйымдастырылды. Іс-шараға қалалық білім басқармасының өкілдері, Қарулы күштер мен Ауған соғысының ардагерлері, ұстаздар және «Жас сарбаз» қозғалысының тәрбиеленушілері қатысты.Жиын барысында Қорғаныс министрлігінің өкілдері оқушыларға әскери қызметтің шарттары, мерзімді қызметтің ерекшеліктері, әскери оқу орындарына түсу тәртібі және әскери мансап мүмкіндіктері туралы жан-жақты ақпарат берді. Ақпараттық-түсіндіру тобының басшысы полковник Дәулет Бейсеков әскери қызмет жастарға кәсіби және тұлғалық даму үшін кең мүмкіндік беретінін атап өтті. Сонымен қатар, мерзімді қызметтен өткендерге жоғары оқу орындарына түсу кезінде берілетін жеңілдіктер мен үздік сарбаздарға мемлекеттік грант арқылы тегін білім алу мүмкіндігі түсіндірілді.Акция аясында № 131 мектеп-лицейіндегі Бауыржан Момышұлы музейі таныстырылып, робототехника бағытындағы оқу жұмыстары көрсетілді.Армия үйінде оқушылар үшін әскери киімдер мен қару-жарақ көрмесі ұйымдастырылып, Жауынгерлік даңқ музейіне экскурсия өткізілді. Іс-шара соңында Ұлттық әскери-патриоттық орталықтың Алматы филиалы шығармашылық ұжымы концерттік бағдарлама ұсынды.Келесі кезең Қонаев қаласында жалғасты. Кездесулер қазақ мектеп-лицейінде, № 3 орта мектепте және қалалық Мәдениет үйінде өтті. Іс-шараларға білім беру саласының өкілдері, әскери ардагерлер, ұстаздар және «Жас сарбаз» тәрбиеленушілері қатысты.Бұл кезеңде Қорғаныс министрлігі Әскери білім және ғылым департаментінің аға офицері подполковник Олжас Баукен әскери оқу орындарына түсу тәртібі, әскерге шақыру шарттары және мерзімді қызметтегі сарбаздарға берілетін мүмкіндіктер туралы кеңінен түсіндірді. Сонымен қатар, «Срочники 2.0» бағдарламасы арқылы мерзімді қызмет өткерген азаматтарға ҰБТ тапсырмай-ақ жоғары оқу орындарына түсу мүмкіндігі қарастырылатыны айтылды. «Жас сарбаз» республикалық әскери-патриоттық қозғалысының төрағасы майор Мейірбек Меңдіғалиев патриоттық тәрбиенің маңызы мен «Айбын» әскери-патриоттық жиынының жастарды қалыптастырудағы рөлін атап өтті. Кездесу барысында Жауынгерлік даңқ музейінің көшпелі көрмесі мен әскери тақырыптағы фильмдер көрсетілді.Соңғы кезең Талғар қаласында өтті. Мұнда ақпараттық-түсіндіру тобы Ахмет Байтұрсынұлы атындағы № 7 жалпы білім беретін орта мектепте, Абай атындағы № 3 орта мектепте және қалалық мәдениет үйінде оқушылармен кездесті. Бұл кездесулерде де әскери қызметтің мүмкіндіктері мен патриоттық тәрбиенің маңызы түсіндірілді.Кездесулер барысында жергілікті атқарушы органдардың өкілдеріне, білім беру ұйымдарының басшылары мен оқытушыларына жастарға әскери-патриоттық тәрбие беруге қосқан үлестері үшін алғыс хаттар табысталды. Осылайша, үш қалада өткен патриоттық акция жастарды отансүйгіштікке баулу, әскери қызмет туралы ақпараттандыру және әскери-патриоттық тәрбиені күшейту мақсатында ұйымдастырылып, ауқымды мазмұнмен қорытындыланды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1223257?lang=kk
Астана мен ЮНЕСКО мәдени мұраны сақтау саласындағы ынтымақтастықты нығайтуда 19.05.2026
Астана, 2026 жылғы 19 мамыр – «Алтын Орда – дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұра орталығының директоры, ЮНЕСКО-ның Мәдениет мәселелері жөніндегі Бас директоры орынбасарының міндетін атқарушы Лазар Элундо Ассомомен кездесті.Министр сұхбаттасын ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ жүйесі шеңберіндегі көпжақты ынтымақтастықтың қағидаттары мен тәжірибесіне ерекше мән беретіндігі туралы хабардар етті. Осы жүйеде ЮНЕСКО гуманитарлық салалардағы халықаралық ынтымақтастықтың негізгі тетігі ретінде дәстүрлі түрде айрықша орын алады.Сыртқы саяси ведомствоның басшысы Алтын Орда тарихының қазақ халқының, сондай-ақ Орталық Азия мен Шығыс Еуропаның бірқатар өзге де халықтарының қалыптасуында маңызды рөл атқарған мемлекет ретіндегі тарихи маңызын атап өтті. Осы тұрғыда ол 2026 жылғы 19-20 мамыр күндері Астанада өтіп жатқан ірі халықаралық симпозиумға патронаж көрсету туралы шешімі үшін ЮНЕСКО-ға шынайы ризашылығын білдірді.Өз кезегінде Л.Элундо Ассомо Қазақстан тарапына шақыру үшін алғыс айтып, ғылыми іс-шараның ұйымдастырылу және мазмұндық деңгейінің жоғары екенін атап өтті. Оның айтуынша, ЮНЕСКО Қазақстанмен ынтымақтастықты, соның ішінде еліміздің Дүниежүзілік мұра комитетіндегі қазіргі мүшелігі аясында, жоғары бағалайды және мәдени, табиғи, құжаттық әрі материалдық емес мұраны қорғау, сондай-ақ осы саладағы қазақстандық сарапшылардың біліктілігін арттыру бағытындағы бірлескен жұмысты жалғастыруға дайын.Кездесу соңында тараптар ЮНЕСКО мандаты шеңберіндегі сындарлы ынтымақтастықты жалғастыруға өзара бейілділігін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1223258?lang=kk
Қазақстан мен Армения ведомствоаралық ынтымақтастықты нығайтуда 19.05.2026
Қазақстан мен Армения сыртқы саяси ведомстволары арасындағы іс-қимыл жоспарына сәйкес, Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің Аппарат басшысы Амангелді Саиновтің Ереванға жұмыс сапары өтті.Армения Сыртқы істер министрлігінің Бас хатшысы Давид Карапетянмен өткен кездесуде тараптар сыртқы саяси ведомстволардың ұйымдастырушылық дамуының өзекті мәселелерін талқылап, адами ресурстарды басқару саласындағы практикалық тәжірибе алмасты және бейінді бөлімшелер арасындағы ынтымақтастықты одан әрі кеңейту перспективаларын қарастырды.Кездесу қорытындысы бойынша кәсіби байланыстарды нығайтуға, ведомствоаралық өзара іс-қимылды жетілдіруге және дипломатиялық қызмет мәселелері бойынша тұрақты диалогты жалғастыруға өзара мүдделілік расталды.Сонымен қатар, сапар аясында консулдық округі Армавир облысын қамтитын Қазақстанның Армениядағы Құрметті консулдығының ашылу салтанаты өтті. Іс-шараға сыртқы саяси ведомство басшылығы мен Арменияның Армавир облысы әкімшілігінің өкілдері қатысты.Құрметті консулдықтың ашылуы өңіраралық серіктестікті нығайтуға, сондай-ақ гуманитарлық және іскерлік байланыстарды кеңейтуге ықпал ететіні аталып өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1223202?lang=kk
Бітімгерлердің үшінші құрамы Голан жоталарына аттанды 19.05.2026
Алматыдағы Десанттық-шабуылдау әскерлерінің 61993 әскери бөлімінде «Біріккен Ұлттар Ұйымының бөлінуді бақылау жөніндегі күштері» миссиясы құрамында қызмет ету үшін Голан жоталарына аттанатын үшінші ұлттық бітімгерлік контингентті салтанатты түрде шығарып салу рәсімі өтті. Іс-шараға Қорғаныс министрлігінің басшылығы, Бітімгерлік операциялар орталығының қолбасшылығы, қызметтестер, Қарулы күштердің ардагерлері, сондай-ақ әскери қызметшілердің туыстары мен жақындары қатысты. Митингте сөз алған Қорғаныс министрінің тәрбие және идеологиялық жұмыс жөніндегі орынбасары генерал-майор Асқар Мұстабеков Қазақстанның халықаралық қауіпсіздікті қолдау ісіне қатысуының маңыздылығына тоқталды.– Бітімгерлік сыртқы саясаттың басым бағыттарының бірі және Қазақстанның халықаралық қауіпсіздікке қосқан маңызды үлесі болып табылады, – деп атап өтті генерал-майор Асқар Мұстабеков. – Сіздер еліміздің абыройын асқақтатып, Біріккен Ұлттар Ұйымының бітімгерлік миссиясына қатысуға аттанғалы тұрсыздар. Бұл – мемлекеттің, халықаралық қауымдастық пен жақындарыңыздың алдындағы үлкен жауапкершілік. Өз кезегінде екінші бітімгерлік контингентінің әскери қызметшісі 3-сынып сержант Жандос Әубәкіровтің әкесі Ғұмар Маратұлы сөз алып, бітімгерлерге ақ жол тілеп, миссияны абыроймен атқарып, аман-есен елге оралуларына тілектестік білдірді.Бұдан соң үшінші бітімгерлік контингенттің командирі подполковник Ілияс Алматов бастаған әскерилер плацта салтанатты саппен жүріп өтті. Осы мезеттен Қарулы күштердің 139 әскери қызметшісі екінші контингентті ауыстыру үшін Алматы халықаралық әуежайына жол тартып кетті.Қазіргі таңда 150-ден астам қазақстандық бітімгер Біріккен Ұлттар Ұйымының Таяу Шығыстағы және Африка континентіндегі 7 миссиясына әскери бақылаушы, штабтық офицер және жеке дербес әскери контингент ретінде қатысып жатыр. Атап айтсақ, Ливанда, Сирияда, Батыс Сахарада, Оңтүстік Суданда, Конго Демократиялық Республикасында, Орталық Африка Республикасындағы БҰҰ миссияларында қазақстандық бітімгерлер бар.Қазақстандық бітімгерлер атысты тоқтату режимін қамтамасыз ету, патрульдеу, тосқауыл бекеттерін күзету, жарылыс қаупі бар заттарды жою, сондай-ақ БҰҰ персоналдарын алып жүру мен эвакуациялау жөніндегі міндеттерді орындайды. Ұлттық контингенттің бұған дейінгі екі құрамы Голан жоталарында қызмет еткен кезде қойылған барлық міндеттерді ойдағыдай орындап, БҰҰ миссиясы мен Хатшылығының басшылығынан жоғары баға алғанын айта кету керек.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1222979?lang=kk
2026 жылы Павлодар облысында кәсіпкерлікті дамытуға 13 млрд теңгеден астам қаражат бағытталады 19.05.2026
18 мамыр күні Достық үйінде ұлттық экономика вице-министрі Ерлан Сагнаев Павлодар облысының бизнес-қоғамдастығымен кездесті. Іс-шараға мемлекеттік органдардың, «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасының және салалық қауымдастықтардың өкілдері қатысты.Кездесу барысында Ерлан Сагнаев бизнесті мемлекеттік қолдаудың қолданыстағы шаралары, жеңілдетілген қаржыландыру тетіктері, сондай-ақ әкімшілік кедергілерді азайту және бизнес-климатты жақсарту бағытындағы жұмыстар туралы айтты.«Елімізде бизнес мәселелерін шешу үшін мемлекет пен кәсіпкерлердің жедел өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін тұрақты диалог алаңдары жұмыс істейді», — деп атап өтті вице-министр.Агроөнеркәсіптік кешенді, сауданы, туризмді, логистиканы және өнеркәсіпті дамыту, сондай-ақ кәсіпкерлікті қолдау құралдарының тиімділігін арттыру мәселелеріне ерекше назар аударылды.Қазіргі таңда бизнесті қаржылық қолдау үш бағыт бойынша жүзеге асырылуда: пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау, «Өрлеу» және «Іскер аймақ» бағдарламалары аясындағы жеңілдетілген қаржыландыру, сондай-ақ «Даму» қоры арқылы кепілдіктер беру.Вице-министрдің айтуынша, 2026 жылы Павлодар облысында кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау шараларына 13 млрд теңгеден астам қаражат қарастырылған.Ашық диалог аясында бизнес өкілдері қаржыландыру, ауыл кәсіпкерлігін дамыту, сауда, салықтық әкімшілендіру және кадрлық қамтамасыз ету мәселелерін көтерді.Сондай-ақ Ерлан Сагнаев өңірдегі бірқатар кәсіпорындардың қызметімен танысты. Олардың қатарында ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған дидактикалық материалдар мен ойыншықтар шығаратын «Kutubu Sitta» ЖШС, тігін өндірісі мен полиграфиялық қызметтерге маманданған «Темирова» ЖК, сондай-ақ мектеп жиһаздарын өндіретін отандық ірі кәсіпорындардың бірі — «TROYA» ЖШС бар. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1222932?lang=kk
КТС, ҚҚС және шағын бизнестің есеп беруі бойынша өзгерістер 19.05.2026
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің 15-отырысында кезекті салықтық әкімшілендіру және салалық реттеу мәселесі қаралды. Отырыс тақырыбының бірі – ақша-кредит нарығы операциялары бойынша табысқа салық салу.2025 жылғы 1 қаңтардан бастап 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін ақша-кредит нарығы операциялары бойынша жекелеген кіріс түрлеріне салық салудың арнайы тәртібі қолданылды. Осыған байланысты корпоративтік табыс салығын төлеушілерде корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемді есептеу және төлеу тәртібін, сондай-ақ салық есептілігін жасау қағидасын түзету қажеттігі туындады.Бұрынғы Салық кодексінің нормаларына сәйкес, 2025 жылғы ақша-кредит нарығының операциялары бойынша кірістерге 10% мөлшерлеме бойынша салық салынды. Бұл ретте салық базасы аяқталған салық кезеңінің қорытындысы бойынша ғана қалыптасып, бір реттік қана сипатта болды.Сонымен қатар қолданыстағы нормалар мұндай салық сомасын КТС бойынша аванстық төлем есебіне қосуды көздейді. Ұлттық банк өкілінің пікірінше, бұл аванстық төлем мөлшерінің негізсіз ұлғаюына алып келеді. Өйткені 2026 жылы ақша-кредит нарығының операцияларына бұдан былай қосымша салық салынбайды.Осыған байланысты КТС бойынша аванстық төлемдерді есептеу және төлеу тәртібіне, сондай-ақ салық есептілігін жасау қағидаларына, оның ішінде есептелген аванстық төлемдер сомасы мен есептелген КТС сомасы арасындағы айырманы есептеуге өзгерістер енгізу ұсынылады. Өз тарапынан Қаржы министрлігі бұл ұсынысты қолдады.Сондай-ақ отырыста денсаулық сақтау саласында ҚҚС бірыңғай өтпелі мөлшерлемесін енгізу мүмкіндігі тағы да талқыланды. Қатысушылар бірыңғай ставка қажет деген пікірге келгенмен, оның көлеміне байланысты пікірталас жалғасуда.Еске салсақ, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап, дәрілік заттарды, медициналық бұйымдарды, жинақтаушы және техникалық көмекші құралдарды сату және импорттау бойынша айналымға 5% мөлшерінде ҚҚС төмендетілген мөлшерлемесі белгіленді. Ал 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ол 10% болады.Бұл ретте орфандық және әлеуметтік маңызы бар ауруларды емдеуді қоса алғанда, ТМККК және МӘМС шеңберінде көрсетілетін дәрілік заттар мен медициналық қызметтерді өткізу және импорттау бойынша айналымдар ҚҚС-тан босатылды. Отырысқа қатысушылардың айтуынша, жеңілдікті және босатылған режимдердің үйлесуі салықты әкімшілендіруде қиындықтар туғызады.Талқылау қорытындысы бойынша Серік Жұманғарин ықтимал мөлшерлеменің параметрлерін және оның сала мен бюджетке әсерін қосымша есептеуді тапсырды.Тағы бір мәселе жеңілдетілген салық режимін қолданатын субъектілер үшін 200-нысанды тапсыру міндетін жою мүмкіндігі болды.Салық кеңесшісі Айжан Балакешова бүгінде мұндай есептілікті ірі компаниялармен қатар шағын бизнес субъектілері аз жұмысшылармен бірге тапсыратынын атап өтті. Бұл әкімшілік жүктемені арттырып, егжей-тегжейлі есепке алуды, қосымша бухгалтерлік шығынды талап етеді. Қателіктер мен айыппұл қаупі де артады.МКК төрағасының орынбасары Жаныбек Нұржанов 200-нысан жалдамалы жұмыскерлері бар компаниялар үшін ғана қарастырылғанын, ең алдымен әлеуметтік төлемдерді уақтылы есепке алу және жұмыскерлердің құқығын қорғау үшін қажет екенін түсіндірді.Ол сондай-ақ қолданыстағы арнаулы салық режимі бұрынғыдан айтарлықтай ерекшеленетінін атап өтті: бүгінгі таңда АСР қолдану шегі 2,6 млрд теңге. Ал компаниялар айналымға жылына 103,8 млн теңгеге жеткен кезде еңбекақы төлеуге арналған шығыстар бойынша шегерімдерді пайдалана алады және ҚҚС-қа қоймай жұмыс істей алады.МКК деректері бойынша, осы жылғы ақпанда жеңілдетілген декларацияны ұсынған 1,2 млн салық төлеушінің 800 мыңға жуығының әлеуметтік төлем бойынша берешегі болған. Ведомство тоқсан сайынғы есеп беру бизнеске жүктемені біркелкі бөлуге мүмкіндік беріп, қарыздың жинақталу қаупін азайтады деп санайды.МКК ұстанымын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің өкілдері қолдап, 200-нысан жалдамалы жұмыскерлердің табыстарын есепке алудың ашықтығы мен әлеуметтік міндеттемелерді бақылау үшін қажет екенін атап өтті.Отырыс қорытындысы бойынша Серік Жұманғарин шағын және орта бизнес субъектілері үшін 200-нысанын сақтау қажеттілігін қосымша талдауды тапсырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1222949?lang=kk
Қазақстан және Оңтүстік Корея жетекші цифрлық медициналық тәжірибелерді енгізу мүмкіндіктерін талқылады 18.05.2026
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Инвестициялар комитетінің төрағасы Ғабидулла Оспанқұлов Әулие Мария халықаралық ауруханасының және оңтүстік кореялық Waycen және Meningblox компанияларының өкілдерімен кездесу өткізді.Кездесу барысында денсаулық сақтау саласын цифрландырудағы инновациялық шешімдер талқыланды, мысал ретінде аймақтық жедел медициналық көмек орталығын, хоспис пен паллиативтік көмекті, сондай-ақ медициналық қызметтерді автоматтандыру және роботтандыру арқылы кешенді көмекті біріктіретін аурухана айтылды.Тараптар Қазақстанда, әсіресе Батыс Қазақстан облысындағы медициналық мекемелерде жетекші цифрлық медициналық тәжірибелерді енгізудің перспективалары мен мүмкіндіктерін талқылады.Ғ.Оспанқұлов мемлекеттік қолдау шараларын, салық жеңілдіктерін және елдің инвестициялық ахуалының артықшылықтарын талқылады.Қатысушылар сондай-ақ көп салалы клиника салу бойынша инвестициялық жобаны іске асыруды талқылады.«Waycen» — Оңтүстік Кореяның медициналық жасанды интеллект саласындағы компания (AI MedTech), ол онкологиялық ауруларды диагностикалау және емдеу үшін жасанды интеллект шешімдерін, сондай-ақ қатерлі ісіктерді емдеудің барлық кезеңдеріне арналған дәлдік медицина платформаларын әзірлеуге маманданған. «Meninblox» медициналық қызметтердің тиімділігін арттыру мақсатында медицина үшін тілдік модельдерді (LLM) және жасанды интеллект шешімдерін әзірлейді. Компанияның негізгі өнімі — тексерілген медициналық деректер бойынша оқытылған және мамандандырылған медициналық тілдік модель MediKoGPT платформасы. Осы платформаны пайдалана отырып, компания дәрігерлер, пациенттер және медициналық мекемелер арасындағы байланысты оңтайландыру үшін жасанды интеллект көмекшілері мен цифрлық қызметтерді әзірлейді. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1222908?lang=kk
Қазақстан 2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша сыртқы сауда айналымын 32,9 млрд АҚШ долларына дейін ұлғайтты 18.05.2026
Қазақстан биылғы жылдың бірінші тоқсанын сыртқы сауда көрсеткіштерінің қарқынды өсімімен қорытындылады. Іскерлік белсенділікті жоғары деңгейде сақтап, экспорттық әлеуетті кеңейту арқылы елдің тауар айналымы 32,9 млрд АҚШ долларына жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10,5%-ға артты. 2025 жылдың бірінші тоқсанында бұл көрсеткіш 29,8 млрд АҚШ долларын құраған. Қалыптасқан оң динамика сыртқы экономикалық сектордың тұрақтылығын және қазақстандық экспорт құрылымында жоғары қосылған құны бар өнімдердің үлесі артып келе жатқанын көрсетеді.2026 жылғы қаңтар–наурыз айларында экспорт көлемі 9,4%-ға өсіп, 18,0 млрд АҚШ долларын құрады. Ал импорт көлемі 14,9 млрд АҚШ долларына жетіп, 2025 жылдың бірінші тоқсанымен салыстырғанда 11,8%-ға ұлғайды. Импорт өсімі негізінен өнеркәсіп, энергетика және көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға қажетті инвестициялық және технологиялық тауарларды сатып алу көлемінің артуымен байланысты. Әсіресе электр генераторлық қондырғылар импортының көлемі бес еседен астам өсіп, 416,8 млн АҚШ долларына жетті. Сонымен қатар газ турбиналары мен авиациялық қозғалтқыштар, мұнай өнімдері, теміржол локомотивтері, сондай-ақ шикізатты өңдеу мен сұрыптауға арналған жабдықтар импорты айтарлықтай артты. Мұндай құрылым экономикадағы инвестициялық сұраныстың жоғары деңгейде сақталғанын және инфрақұрылымдық әрі индустриялық жобалардың белсенді жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді.Шикізаттық емес сектордағы өсім де ерекше назар аудартады. 2026 жылдың қаңтар–наурыз айларында шикізаттық емес тауарлар бойынша сыртқы сауда айналымы 20,4 млрд АҚШ долларын құрап, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13,5%-ға өсті. Ал шикізаттық емес экспорт көлемі бірден 23,4%-ға артып, 6,9 млрд АҚШ долларына жетті. Бұл көрсеткіштер сыртқы сауда құрылымындағы сапалы өзгерістердің күшейіп келе жатқанын аңғартады.Шикізаттық емес экспорттың негізгі драйверлері мыс пен мыс катодтары, күміс, уран, ферроқорытпалар, мал азығына арналған өнімдер және күнбағыс майы болды. Атап айтқанда, күнбағыс майының экспорты шамамен 60%-ға өсіп, 277,8 млн АҚШ долларына жетті. Бұл қазақстандық қайта өңделген агроөнеркәсіп өнімдерінің халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігінің артып келе жатқанын көрсетеді. Ал ферроқорытпалар экспортының 20,1%-ға ұлғаюы металлургия саласының нығайып, отандық өнеркәсіп өнімдерінің экспорт географиясының кеңейіп келе жатқанын дәлелдейді.Қазақстанның сыртқы сауда географиясы әртараптандырылған құрылымын сақтап отыр. Бірінші тоқсан қорытындысы бойынша Қытай 7,8 млрд АҚШ долларын құраған тауар айналымымен және жалпы сыртқы сауда көлеміндегі 23,8% үлесімен еліміздің ең ірі сауда серіктесі болды. Ресей 6,5 млрд АҚШ долларын құрайтын сауда көлемімен екінші орынды сақтап, импорт пен өнеркәсіптік кооперация бағытындағы негізгі әріптестердің бірі болып қала берді. Сонымен қатар Италия, Түркия және Өзбекстан да Қазақстанның ірі сауда серіктестері қатарынан көрінді. Италиямен арадағы тауар айналымы 3,4 млрд АҚШ долларынан асып, оның ішінде қазақстандық экспорт көлемі 3 млрд АҚШ долларынан жоғары болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1222494?lang=kk
50 мыңнан астам жәдігер: Қорғаныс министрлігінің музейлері еліміздің әскери тарихынан сыр шертеді 18.05.2026
Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің Ұлттық әскери-патриоттық орталығы елдің әскери тарихын сақтау және жастарға патриоттық тәрбие беру бағытындағы музей ісін дамытуды жалғастыруда. Қазіргі таңда оның құрамында Астанадағы Әскери-тарихи музей, Алматыдағы Даңқ музейі және Ақмола облысындағы филиал жұмыс істейді.Родина ауылындағы жаңа филиал биыл Отан қорғаушы күніне орай ашылды. Оған «Родина» агрофирмасының бас директоры Иван Сауэр бастамашы болып, жобаға Қорғаныс министрлігі қолдау көрсетті.Елордадағы Әскери-тарихи музей қорында авторлық коллекциялар мен жеке жинақтарды қоса алғанда 24 мыңнан астам жәдігер сақталған. Оларды жинақтауға облыстық өлкетану музейлері, Астана қаласының көркемсурет галереясы, сондай-ақ белгілі тарихшылар мен музейтанушылар үлес қосты.Келушілердің ерекше қызығушылығын VI–VIII ғасырларға жататын түркі жауынгерінің геральдикалық белбеуі, даңқты қолбасшы Бөгенбай батырдың дулығасы, Рейхстагқа Рақымжан Қошқарбаев пен Григорий Булатов тіккен Жеңіс туының көшірмесі, сондай-ақ генерал-майор Иван Панфилов пен Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі Сағадат Нұрмағамбетовтің жеке заттары тудырады.Музей аумағындағы ашық аспан астындағы алаңда ХХ ғасырдағы қару-жарақ пен әскери техникалардың үлгілері қойылған.Алматыдағы музей Қазақстанның Революциялық және жауынгерлік даңқ музейі қоры негізінде құрылған. Онда 30 мыңнан астам жәдігер сақталған. Олардың қатарында наградалар, майдан хаттары, фотосуреттер, Ұлы Отан соғысына қатысушылардың жеке заттары, сондай-ақ ғалым-шығыстанушы Шоқан Уәлихановтың өмірі мен қызметіне, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске және азамат соғысы кезеңіне арналған материалдар бар.Қорғаныс министрлігінің музейлері маңызды ағартушылық міндет атқарып, келушілердің Қазақстанның әскери тарихы, көрнекті тұлғалары мен ел тарихындағы ерлікке толы кезеңдер туралы білімін кеңейтеді. Бұл жастар арасында патриотизм мен азаматтық жауапкершілікті нығайтуға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1222456?lang=kk
Қорғаныс министрлігінің алқа отырысында әскерлердің жауынгерлік әзірлігі мен технологиялық жарақтандырылуы талқыланды 18.05.2026
Алматыдағы Құрлық әскерлерінің әскери институтында авиация генерал-лейтенанты Дәурен Қосановтың төрағалығымен ведомствоның кеңейтілген алқа отырысы өтті. Жиын 2026 жылғы қысқы оқу кезеңінің қорытындысына арналды.Қорғаныс министрі әскерлердің жауынгерлік, жұмылдыру дайындығы мен жауынгерлік қабілетін, олардың техникалық жабдықталуын, сондай-ақ басқару және дайындық процестерін цифрландыруды одан әрі жетілдіру қажеттігін атап өтті.Ол сондай-ақ, армияны заманауи қару-жарақпен және әскери техникамен, әсіресе әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерімен, ұшқышсыз басқарылатын аппараттарымен, артиллериямен, зымыран кешендерімен және оқ-дәрілермен жарақтандыру, сонымен қатар әскерлер мен қорғаныс-өнеркәсіп кешені кәсіпорындарында техниканы жөндеу қарқынын арттыру басым бағыт екенін атап өтті.Қорғаныс ведомствосының басшысы әскердегі қызметтік тәртіпті күшейту, кадр саясатын жетілдіру, әскери қызметшілерді әлеуметтік қамсыздандыруды жақсарту және әскери қызметтің қауіпсіздігін қамтамасыз ету қажеттігіне де тоқталды.Қысқы оқу кезеңіндегі әскерлердің жауынгерлік және жұмылдыру әзірлігі туралы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Бас штаб бастығы генерал-лейтенант Қаныш Әбубәкіров баяндады. Ол жеке құрамды оқыту әдістемесіндегі жаңа тәсілдерді ортаға салды. Бұдан басқа жауынгерлік даярлық бағдарламасының түбегейлі қайта қаралғанын, оның ішінде бірыңғай атыс курсы мен жалпыәскери пәндер бойынша жаңа нормативтер әзірлеуді, командирлік дайындық форматын жаңартуды және «Бес қару» бағдарламалық модулін енгізуді көздейтін жоспарларды айтты.Қорғаныс министрінің тәрбие және идеологиялық жұмыстар жөніндегі орынбасары генерал-майор Асқар Мұстабековтің баяндамасы профилактикалық жұмыстарды ұйымдастырудағы жүйелі тәсілдерге, тәртіпті нығайту, әскери қызмет қауіпсіздігі және әскерлерді моральдық-психологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету мәселелеріне арналды.Әскердің техникалық жарақталуы туралы Қорғаныс министрінің қару-жарақ және әскери техника жөніндегі орынбасары генерал-майор Шайх-Хасан Жазықбаев баяндама жасады. Ол техниканы жауынгерлік дайын күйде ұстауды, оны «Батыл тойтарыс-2026» оқу-жаттығуына сапалы дайындауды, сондай-ақ қару-жарақ пен оқ-дәрілердің қауіпсіз сақталуын қамтамасыз етуді басым міндет ретінде атап өтті. Алқа отырысының қорытындысы бойынша Қорғаныс министрі әскерлердің жауынгерлік қабілеті мен әзірлігін одан әрі арттыру, қару-жарақ пен техниканы ұқыпты ұстау, моторесурстар мен оқ-дәрілерді тиімді жұмсау, Қарулы күштердің ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымын дамыту жөнінде бірқатар міндеттер қойды.Жиын соңында Қорғаныс министрі алқа отырысына дейін Алматы және Қонаев гарнизондарының полигондарында басқарушы құраммен өткен оқу-әдістемелік жиындардың мазмұнына баға берді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1222188?lang=kk
KazanForum 2026: Қазақстан сауда, инвестиция және Halal индустриясы салаларындағы ынтымақтастықты нығайтуда 16.05.2026
2026 жылдың 14–15 мамыр күндері Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев Қазан қаласына (Татарстан Республикасы, РФ) барып, «Ресей – Ислам әлемі: KazanForum 2026» XVII халықаралық экономикалық форумына қатысты. Қазақстан делегациясының құрамына ҚР Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова, ҚР-ның Қазандағы Бас консулы Ерлан Ысқақов, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің және өзге де мемлекеттік органдардың өкілдері кірді.Форум аясында Қазақстанның Ресей Федерациясы өңірлерімен және ислам әлемі елдерімен сауда-экономикалық, инвестициялық әрі өңіраралық ынтымақтастығын нығайтуға бағытталған бірқатар екіжақты кездесулер мен іскерлік іс-шаралар ұйымдастырылды.Сапар барысында А. Шаққалиев Татарстан Республикасының Раисы Р. Миннихановпен, Мордовия Республикасы Үкіметінің Төрағасы Б. Эмеевпен, Чуваш Республикасы Министрлер Кабинетінің Төрағасы С. Артамоновпен, сондай-ақ бизнес қауымдастық өкілдерімен кездесті. Кездесулер барысында тараптар Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы инвестициялық ынтымақтастықтың қазіргі ахуалы мен өңіраралық байланыстарды кеңейту перспективаларын талқылады.Министр сондай-ақ «International Property Market» халықаралық жылжымайтын мүлік көрмесі мен конференциясына қатысып, «Жасанды интеллект – құрылыс саласындағы жаңа тиімділік» пленарлық сессияда сөз сөйледі. Іс-шара барысында цифрлық шешімдерді енгізу, заманауи технологияларды пайдалану және құрылыс саласының тиімділігін арттыру мәселелері қарастырылды.Форум шеңберінде ислам экономикасы мен Halal индустриясын дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды. Қазақстан отандық Halal өнімдерінің шетел нарықтарындағы үлесін кеңейтуге, тиісті инфрақұрылымды дамытуға, стандарттау жүйесін жетілдіруге және ислам әлемі елдерімен кооперацияны нығайтуға мүдделі екенін растады. Сонымен қатар, Halal индустриясы шикізаттық емес экспортты дамыту мен инвестиция тартудың перспективалы бағыттарының бірі екені аталды.Қазан қаласына сапары аясында А. Шаққалиев ИТАР-ТАСС, «Хабар» және «Қазинформ» ақпарат агенттіктеріне сұхбат беріп, Қазақстан мен Ресей Федерациясы арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықты одан әрі нығайтудың, инвестициялық өзара іс-қимылды дамытудың және өңіраралық байланыстарды кеңейтудің маңыздылығына тоқталды.Қазақстан делегациясының KazanForum 2026 форумына қатысуы іскерлік байланыстарды кеңейтуге, еліміздің экономикалық әлеуетін халықаралық деңгейде ілгерілетуге, сондай-ақ сауда, инвестиция, Halal индустриясы, цифрландыру, логистика және өнеркәсіп салаларындағы практикалық ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етті. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1221631?lang=kk
Орал қаласында 28 оқушы жас десантшылар қатарына қосылды 16.05.2026
Қорғаныс министрлігі Орал қаласындағы Әскери-техникалық мектеп филиалының базасында генерал-майор Уәли Еламанов атындағы «Жас десантшы» әскери-патриоттық клубының 28 тәрбиеленушісі салтанатты түрде ант берді.Іс-шараны «Батыс Қазақстан облысының әуе-десанттық әскерлері мен арнайы мақсаттағы әскерлері ардагерлерінің одағы» қоғамдық бірлестігі ұйымдастырды.Оған Батыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Қалияр Айтмұхамбетов, Қорғаныс министрлігі Әскери-техникалық мектебінің бас директоры генерал-майор Әділбек Алдабергенов, Оралдағы Әскери-техникалық мектеп филиалының директоры полковник Марат Түкпаев, облыстық қорғаныс істері жөніндегі департаменті бастығының орынбасары подполковник Алмат Жақыпов, Қарулы күштердің ардагерлері, әскери қызметшілер, курсанттар, педагогтар мен оқушылар қатысты.– Бүгін сендер Отанға қызмет ету жолындағы алғашқы қадамдарыңды жасадыңдар. Елге адал қызмет ету, оның тарихын қастерлеу және қоғамға пайдалы болу – нағыз патриоттың бойындағы қасиеттер. Сендерді «Жас десантшы» қатарына қосылуларыңмен құттықтаймын. Барлық бастамаларыңа табандылық пен сәттілік тілеймін, – деді генерал-майор Ә. Алдабергенов.«Жас десантшы» әскери-патриоттық клубының құрылу тарихы туралы Десанттық-шабуылдау әскерлерінің ардагері запастағы полковник Роман Ақмаев айтып берді.– Клуб 2025 жылдың қазан айында құрылды. Бүгінде мұнда елуден астам оқушы бар. Біз олардың әскери-қолданбалы спорт түрлеріне, армия дәстүрлеріне және командалық жұмысқа деген шынайы қызығушылығын көріп отырмыз, – деді ол.Ант бергеннен кейін «Жас сарбаз», «Жас сақшы», «Жас құтқарушы», «Жас Хиуаз қырандары», «Жас десантшы» және басқа да әскери-патриоттық клубтардың салтанатты шеруі өтті. Жас патриоттар саптық дайындықтың тамаша дағдыларын, қоян-қолтық ұрыс элементтерін, одан басқа автоматты бөлшектеу мен құрастыруды көрсетті. Клуб тәрбиеленушілері дайындаған әскери дефиле қонақтарға ерекше әсер қалдырды.Іс-шараға қатысушылар үшін десант әскерлерінің тарихы мұражайына – облыстық әскери-техникалық мектептегі әскери даңқ залына бару ұйымдастырылды. Мұражайға келушілер отандық десанттық бөлімшелердің тарихы, олардың жауынгерлік жолы мен елдің қорғаныс қабілетін нығайтуға қосқан үлесі туралы білді.Іс-шара қаланың шығармашылық ұжымдары мен әскери-патриоттық бірлестіктер тәрбиеленушілерінің қатысуымен қойылған мерекелік концертпен аяқталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1221730?lang=kk
Парламент елорданың мәртебесі мен ҚР әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы конституциялық заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады 15.05.2026
Парламент палаталарының бірлескен отырысында депутаттар «ҚР астанасының мәртебесі туралы» және «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» Конституциялық заң жобалары мен басқа да заң жобаларын бірінші оқылымда мақұлдады. Заң жобаларын Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбеков таныстырды.Оның айтуынша, «ҚР астанасының мәртебесі туралы» заң жобасы елорданың елдің саяси, әкімшілік және экономикалық орталығы ретіндегі ерекше рөлін бекітуге мүмкіндік береді. Құжаттың негізгі міндеті елорданың ерекше мәртебесін анықтау, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру, сондай-ақ тұрғындар үшін қолайлы және қауіпсіз қалалық ортаны қалыптастыру болып табылады.Құжат елорда мәслихаты мен әкімдігінің өкілеттігін нақтылауды және жүйелендіруді көздейді. Атап айтқанда, оларға сәулет және қала құрылысы, жол қозғалысын ұйымдастыру, халықты әлеуметтік қорғау, экология, туризм және коммуналдық меншікті басқару саласындағы негізгі құзыреттер беріледі. Бұл ретте мәслихат пен әкімдіктің өзге салалық заңдарда көзделген өкілеттігі сақталады.Сондай-ақ, заң жобасы бойынша, елорданың қала маңындағы аймағының шекаралары мен өлшемдерін, сондай-ақ оны пайдалану тәртібін Үкімет қала және облыс мәслихаттары мен әкімдіктерінің бірлескен ұсынысы негізінде айқындайды.Елорданың әлеуметтік-экономикалық дамуына, қаланың тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуге, жолдарды санитарлық тазартуға, туризмді дамытуға және жер қатынастарын реттеуге қатысатын ұйымдардың құқықтық мәртебесі арнайы блокта бекітіледі.Сонымен қатар, «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» Конституциялық заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды.Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбеков жүргізіліп жатқан конституциялық реформа шеңберінде елдің әкімшілік-аумақтық құрылымын жетілдіру ерекше мәнге ие болып отырғанын атап өтті.«Осыған байланысты Конституциялық заң жобасы жаңа Конституцияның талаптарына сәйкес және қолданыстағы әкімшілік-аумақтық құрылым туралы заңның негізінде әзірленді. Яғни, бұрын қалыптасқан құқықтық жүйенің сабақтастығы сақталып, мемлекеттің тұтастығы мен тұрақтылығы қағидаты қамтамасыз етіледі. Конституциялық заң жобасына әкімшілік-аумақтық бірліктерді айқындауға, оларды құру, қайта құру және тарату тәртібін реттеуге, сондай-ақ мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін белгілеуге қатысты нормалар енгізілген», - деп толықтырды Бауыржан Омарбеков.Ол тарихи түрде қалыптасқан өңірлік ерекшеліктер ескеріліп, әкімшілік-аумақтық бірліктердің санаты бекітілгенін жеткізді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1221348?lang=kk
Қазақстан БРИКС форматындағы ынтымақтастықты ығайтуға деген бейілділігін растады 15.05.2026
Нью-Дели, 2026 жылғы 15 мамыр – Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары Ержан Ашықбаев 14-15 мамырда Нью-Делиде өткен БРИКС Сыртқы істер министрлері кеңесінің отырысына қатысты.Іс-шарада халықаралық және өңірлік күн тәртібіндегі кең ауқымды өзекті мәселелер, соның ішінде жаһандық басқару жүйесін реформалау перспективалары, көпжақты өзара іс-қимылды нығайту, тұрақты экономикалық өсімді қамтамасыз ету, сауда-экономикалық байланыстарды дамыту, сондай-ақ цифрлық трансформация, энергетика саласындағы кооперация және климаттың өзгеруіне қарсы іс-қимыл шаралары қарастырылды. Е. Ашықбаев өз сөзінде көпжақты ынтымақтастықты одан әрі нығайтудың, халықаралық көлік және логистикалық дәліздер мен байланыстарды дамытудың, цифрлық трансформация мен жасанды интеллектіні ілгерілетудің, сондай-ақ жасыл энергия мен маңызды минералдарды дамытуды қоса алғанда, өнеркәсіптік кооперацияны, технологиялар алмасуды және энергетикалық өзара іс-қимылды кеңейтудің маңыздылығын айтты. Ол сондай-ақ БРИКС-тің әділ, инклюзивті және теңгерімді жаһандық басқару архитектурасын құрудың негізгі тетігі ретіндегі маңыздылығының артып келе жатқанын атап өтті. Қазақстанның БРИКС-тің серіктесі ретіндегі тәжірибеге бағытталған ынтымақтастыққа деген бейілділігін растай отырып, ол сауда, инвестиция, көлік байланысы және инновациялық даму саласындағы байланыстарды тереңдетуге басымдық берді. Энергетика және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуді қоса алғанда, орнықты даму мәселелеріне, сондай-ақ дамушы елдердің мүдделерін ескере отырып, климаттық күн тәртібін ілгерілетуге ерекше назар аударылды. Осы тұрғыда Е.Ашықбаев Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың су саласындағы әртүрлі халықаралық күш-жігерді шоғырландыруға бағытталған БҰҰ қамқорлығымен Халықаралық су ұйымын құру бастамасын атап көрсетті. Сонымен қатар іс-шара аясында Е.Ашықбаев Үндістанның Сыртқы істер министрі Субрахманьям Джайшанкармен, сондай-ақ БРИКС-ке мүше мемлекеттер мен серіктестердің сыртқы саяси ведомстволарының басшыларымен бірқатар кездесулер өткізді. Келіссөздер барысында екіжақты және көпжақты өзара іс-қимылдың өзекті мәселелері талқыланды. Кездесудің қорытындысы бойынша БРИКС форматындағы кооперацияны одан әрі нығайтуға және орнықты дамуды қамтамасыз етуге және жаһандық экономикалық тұрақтылықты арттыруға бағытталған бірлескен бастамаларды ілгерілетуге өзара мүдделілік расталды. Қазақстан Республикасы 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап БРИКС-тің серіктес елі болып табылады. 2026 жылы Үндістан Республикасы «Төзімділікті, инновацияларды, ынтымақтастықты және орнықты дамуды қалыптастыру» ұранымен БРИКС-ке төрағалық етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1221464?lang=kk
2026 жылдың қаңтар-наурыз айларындағы демографиялық ахуал туралы 15.05.2026
2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Абай облысының халық саны 594,3 мың адамды құрады, оның ішінде қалалық халық – 374,2 мың адам (63%), ауылдық халық – 220,1 мың адам (37%). 2026 жылдың басымен салыстырғанда халық саны 1,4 мың адамға немесе 0,2%-ға азайды.Халықтың табиғи қозғалысыЖалпы Абай облысы бойынша 2026 жылғы қаңтар-наурыз айларында халықтың табиғи өсімі 553 адамды құрады. Бұл 2025 жылғы қаңтар-наурыз кезеңімен салыстырғанда (684 адам) 19,2%-ға төмендеді. Халықтың 1000 адамына шаққандағы табиғи өсімнің жалпы коэффициенті 3,78 адамды құрады.АХАТ органдары ұсынған азаматтық хал актілеріндегі мәліметтерге сәйкес, 2026 жылғы қаңтар-наурыз айларында туғандар саны 1797 адам болды, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда (1926 адам) 6,7%-ға аз. Туу коэффициенті халықтың 1000 адамына шаққанда 12,29 туған баланы құрады.Қарастырылып отырған кезеңде қайтыс болғандар саны 1244 адамды құрады, бұл 2025 жылғы қаңтар-наурыз айларымен салыстырғанда (1242 адам) 0,2%-ға көп. Жалпы өлім-жітім коэффициенті халықтың 1000 адамына шаққанда 8,51 адам болды.2026 жылғы қаңтар-наурыз айларында облыста 1 жасқа дейінгі нәрестелердің өлімінің 9 жағдайы тіркелді және бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда (15 нәресте) 40%-ға азайды. Нәресте өлімінің коэффициенті 1000 тірі туғандарға шаққанда 5,01 жағдайды құрады.Халықтың көші-қоныКөші-қон қызметі органдары ұсынған мәліметтерді өңдеу нәтижесінде, 2026 жылғы қаңтар-наурыз айларында облысқа келгендер саны 3940 адамды, облыстан кеткендер саны 5893 адамды құрады. Сыртқы және ішкі көші-қон нәтижесінде халық санының көші-қондық азаюы 1953 адам болды.Негізгі сыртқы көші-қон алмасуы ТМД мемлекеттерімен жүзеге асады. ТМД елдерінен келгендер саны 39 адамды немесе 65%-ды, кеткендер саны 179 адамды немесе мигранттардың жалпы санының 84,23%-ын құрады. Облысқа келгендер мен кеткендердің негізгі бөлігі Ресей Федерациясына тиесілі.Алыс шетел елдерімен оң көші-қон сальдосы қалыптасты: облысқа 21 адам келіп, 3 адам кетті. Келгендердің негізгі бөлігі Қытайдан, кеткендердің негізгі бөлігі Германияға тиесілі.Өңіраралық көші-қон бойынша келгендер саны 3880 адамды, кеткендер саны 5874 адамды құрады, теріс сальдо – 1994 адам._________________________________________________________________________________________________________________Әдіснамалық түсіндірмелерХалықтың табиғи өсімі - белгілі бір кезеңде тірі туылғандар мен өлгендер санының арасындағы айырмашылығына тең. Халықтың табиғи қозғалысы жөніндегі деректер АХАТ органдарында тіркелген азаматтық хал актілерінің жазулары негізінде жиналады және өңделеді. Туылғандар санына тек тірі туылғандар енгізілген.Туудың жалпы коэффициенті - бала туылу қарқындылығының барлық халыққа қатынасы бойынша анықталатын көрсеткіш. Кезең бойына тірі туылғандардың жалпы санының халықтың кезеңдік орташа санына қатынасын көрсетеді. Әдетте, 1000 халыққа шаққанда есептеледі.Өлімнің жалпы коэффициенті - халықтың өлімінің қарқындылығын анықтайтын көрсеткіш. Кезең бойына өлгендердің жалпы санының халықтың кезеңдік орташа санына қатынасын көрсетеді. Әдетте 1000 халыққа шаққанда есептеледі.Нәресте өлімінің коэффициенті - 1 жасқа дейінгі балалар өлімінің деңгейін анықтайтын көрсеткіш. 1 жасқа дейінгі өлгендер саны тірі туылғандар санына қатынасымен есептеледі. Нәрестелер өлімі коэффициенті 1000 тірі туғандарға есептелінеді.Халықтың көші-қоны - тұрған жерін ауыстыруға байланысты қандайда болса өңірдің шекарасы арқылы адамдардың (көшіп-қонушылардың) орын ауыстыруы.Көшіп-қонушы - тұрақты тұратын жерін ауыстырумен көші-қон жасайтын адам.Келгендер саны - есепті кезеңде сырттан осы өңірге көшіп келген адамдар саны.Кеткендер саны – есепті кезеңде сыртқа осы өңірден көшіп кеткен адамдар саны. www.stat.gov.kz / Официальная статистика / По отраслям / Демографическая статистика Әлеуметтік және демография статистикасы бөлімінің басшысы: С.А. КондратьеваТел. +7 7222 36-25-49 Адрес:180000, Cемей қаласыМәңгілік ел көшесі, 25 © Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросыАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay/press/news/details/1221037?lang=kk
Облыс әкімінің өкімімен Ербол Қуанышұлы Тасжүреков Қостанай облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды 15.05.2026
Облыс әкімінің өкімімен Ербол Қуанышұлы Тасжүреков Қостанай облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды. Бұған дейін ол Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министрі қызметін атқарған.1979 жылы Тараз қаласында дүниеге келген.Мынадай мамандықтар бойынша білімі бар:экономист;заңгер;мемлекеттік және жергілікті басқару магистрі;мемлекеттік басқару және халықаралық қатынастар магистрі.Мыналарды:М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетін;Қ.А. Яссауи атындағы Халықаралық Қазақ-Түрік университетін;Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясын;Францияның Ұлттық әкімшілік мектебін тәмәмдады.Еңбек қызметі:1998-2001 жылдары - «Қазнұр» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің валюта айырбастау пунктінің менеджері;2003-2007 жылдары - «Профиль-Lux» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры;2007-2013 жылдары - Астана қаласы Алматы ауданының № 2 аудандық сотында түрлі лауазымдарда жұмыс істеген;2013-2014 жылдары - Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінде басшылық лауазымдарды атқарды;2014-2016 жылдары - Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі департаменті директорының орынбасары;2016-2018 жылдары - Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Инвестициялар комитеті төрағасының орынбасары;2018-2019 жылдары - Оңтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары;2019-2021 жылдары – «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі» акционерлік қоғамының басқарушы директоры - Басқарма мүшесі;2023-2026 жылдары - Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы вице-министрі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/1220954?lang=kk
QazTrade: ТМҰ елдері Қазақстанның шикізаттық емес экспорты өсімінің негізгі драйверлерінің біріне айналып келеді 15.05.2026
Түркі мемлекеттерінің ұйымы елдері бүгінде Қазақстан үшін ең қарқынды дамып келе жатқан әрі стратегиялық маңызы жоғары экспорттық бағыттардың біріне айналып келеді. Бұл туралы «QazTrade» сауда саясатын дамыту орталығы» АҚ-ның Бас директоры Айтмұхаммед Алдажаров Астанада өткен ТМҰ елдерінің экономикалық интеграциясы мен кооперациясы: өнеркәсіп, АӨК, логистика және цифрландыру салаларындағы жаңа мүмкіндіктер» атты бизнес-форум барысында мәлімдеді.Форумға мемлекеттік органдардың, даму институттарының, сауда палаталарының, іскерлік бірлестіктердің, кәсіпкерлер қауымдастығының, логистикалық компаниялардың, инвестициялық құрылымдардың, халықаралық серіктестердің, сондай-ақ түрік кооперативтері мен шетелдік бизнес өкілдерінің қатысушылары жиналды.Іс-шара аясында «Инвестиция тартудың практикалық тетігі ретінде өндірістік, ауыл шаруашылығы, логистикалық және сауда кооперациясының бірыңғай платформасын іске қосу» тақырыбында панельдік сессия өтті.Өз сөзінде Айтмұхаммед Алдажаров экспорттаушыларды қолдау шаралары мен QazTrade-тің қазақстандық өнімдерді сыртқы нарықтарға ілгерілетуге бағытталған практикалық тәсілдерін таныстырды.«Біздің міндетіміз - тек жеткізілім көлемін ұлғайту емес, Қазақстанды тұрақты сапалы өнім ұсынатын сенімді серіктес ретінде қалыптастыратын орнықты экспорттық тізбектер құру», - деді ол.2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдермен тауар айналымы 12,9 млрд АҚШ долларын құрап, алдыңғы жылмен салыстырғанда 13,2%-ға өсті. Ал қазақстандық экспорт көлемі 19,9%-ға артып, 9,49 млрд АҚШ долларына жетті. Өсімнің негізгі драйверлері ретінде қосылған құны жоғары өнімдер бидай, күнбағыс майы, металл өнімдері, кондитерлік тауарлар, дайын азық-түлік және минералды су жеткізілімдері бар.Сондай-ақ жиын барысында QazTrade жүзеге асырып жатқан экспорттаушыларды мемлекеттік қолдаудың негізгі құралдары таныстырылды. Олардың қатарында экспорттаушылар шығындарының бір бөлігін өтеу, «Экспорттық акселерация» бағдарламасы, сауда-экономикалық миссиялар, B2B форматындағы кездесулер, цифрлық экспорт құралдары және отандық компанияларды халықаралық маркетплейстерде ілгерілету шаралары бар.2025 жылы іске қосылған «QazTrade Alliance» ұлттық экспорттаушылар альянсына да ерекше назар аударылды. Альянс өндірушілерді, ритейлерлерді, салалық сарапшылар мен мемлекеттік институттарды біріктіріп, отандық компанияларды сыртқы нарықтарға кешенді түрде сүйемелдеуді қамтамасыз етеді. Бұл қолдау маркетинг пен сертификаттаудан бастап логистика мен шетелдік серіктестерді іздеуге дейінгі барлық бағыттарды қамтиды.QazTrade өкілдерінің айтуынша, ТМҰ елдері арасындағы кооперацияны дамыту тек саудамен шектелмеуі тиіс. Ол бірлескен инфрақұрылым қалыптастыру, бірыңғай цифрлық шешімдерді енгізу, келісілген логистикалық тәсілдер мен тұрақты өндірістік байланыстарды дамыту арқылы жүзеге асуы қажет.Форум барысында қатысушылар ТМҰ елдерінің бірыңғай кооперациялық платформасын құру перспективаларын да талқылады. Аталған платформа өндірушілерді, фермерлерді, қайта өңдеушілерді, логистикалық операторларды, сауда желілері мен инвесторларды біріктіретін тиімді тетікке айналуы мүмкін.QazTrade бұл бастаманы іске асыру үшін экспортқа дайындық диагностикасынан бастап экспорттық мәмілелерді цифрлық сүйемелдеуге дейінгі өз әдіснамасы мен платформалық шешімдерімен бөлісуге дайын екенін білдірді. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1220955?lang=kk
300-ден астам жауынгерлік ұшу: 15 мамыр — тұңғыш қазақ әйел-ұшқышы Хиуаз Доспанованың туған күні 15.05.2026
Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі Екінші дүниежүзілік соғыс батырлары туралы тарихи жадыны сақтауға ерекше мән береді. Солардың ішінде ерлігі, қайсарлығы және Отанға адал қызмет етудің символына айналған қазақтың тұңғыш ұшқыш қызы Хиуаз Доспанованың есімі ерекше орын алады.Аты аңызға айналған Хиуаз Доспанованың есімі елдің қаһармандық шежіресімен тығыз байланысты.Ол 1922 жылғы 15 мамырда Гурьев (қазіргі Атырау) облысында дүниеге келген. Жастайынан Хиуаз аспанды арман еткен. Ол Орал қаласындағы №1 орта мектепті үздік тәмамдап, жергілікті аэроклубтан запастағы ұшқыш куәлігін қатар алып шыққан өжет қыз. Осылайша оның арманына бастар алғашқы қадамы жасалды.Ұшқыш болуды мақсат еткен Хиуаз Доспанова Мәскеудегі Н. Е. Жуковский атындағы Әскери-әуе академиясына түсуге талпынды. Алайда тағдыр оны Бірінші Мәскеу медицина институтына алып келеді. Ол оқуға үздік түлектердің бірі ретінде емтихансыз қабылданды.Екінші дүниежүзілік соғысы басталғаннан кейін Хиуаз Доспанова 588-ші түнгі бомбалаушы әуе полкының штурманы болып қабылданды. Ол Оңтүстік майданда, Солтүстік Кавказда, Закавказьеде, Украина мен Беларусь аумағында жауынгерлік тапсырмалар орындады. Соғыс жылдарында батыр ұшқыш үш жүзден астам жауынгерлік ұшу жасады. Екі рет ауыр жараланғанына қарамастан, қайтадан сапқа оралып отырды. Жеңіс күнін Берлин түбінде қарсы алды.Оның ерлігі мен батылдығы Қызыл Жұлдыз, II дәрежелі Отан соғысы, Қызыл ту ордендерімен, «Кавказды қорғағаны үшін», «Варшаваны азат еткені үшін», «Германияны жеңгені үшін» медальдарымен және басқа да мемлекеттік наградалармен марапатталды. 2004 жылы оған «Халық қаһарманы» атағы берілді.Соғыстан кейін Хиуаз Қайырқызы қоғамдық қызметін белсенді жалғастырып, азаматтық авиацияны дамытуға және жастарды патриоттық рухта тәрбиелеуге зор үлес қосты. Ол қайсар ерік-жігер мен борышқа адалдықтың символына айналды.Хиуаз Қайырқызы 2008 жылғы 20 мамырда дүниеден өтіп, Алматыдағы Кеңсай зиратына жерленді. Оның өмір жолы ұлттық тарихи жадының бір бөлігіне айналып, Ұлы Жеңіске өлшеусіз үлес қосқан қазақстандық әйелдердің жанқиярлығының жарқын үлгісі болып сақталады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1220576?lang=kk
Астана мен Әбу-Даби консулдық саладағы ынтымақтастықтың жаңа бағыттарын айқындады 15.05.2026
Астанада Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі мен Біріккен Араб Әмірліктері Сыртқы істер министрлігі арасында кезекті консулдық консультациялар өтті. Аталған іс-шараға екі елдің мүдделі мемлекеттік органдары мен ведомстволарының өкілдері қатысты.Қазақ делегациясын ҚР СІМ Консулдық қызмет департаментінің директоры Азамат Аубеков, ал Әмірліктер делегациясын БАӘ СІМ Консулдық қызмет департаментінің директоры Рашид Рахма басқарды.Келіссөздер барысында тараптар екі ел арасындағы консулдық саладағы ынтымақтастықтың жоғары деңгейін атап өтіп, өзара сенім, стратегиялық серіктестік және халықаралық құқық қағидаттарына негізделген байланыстарды одан әрі нығайтуға дайын екендіктерін растады. Сондай-ақ, ҚР мем БАӘ азаматтарының визасыз жүріп-тұруы туралы келісімнің сауда-экономикалық, инвестициялық және іскерлік байланыстарды дамытудағы маңызды рөлі ерекше атады.Консультациялар аясында көші-қон, консулдық заңдастыру, құжаттарды өзара тану және азаматтардың құқықтарын қорғау мәселелерімен қатар, консулдық қызметтерді цифрландыру, ЖИ элементтерін енгізу және смарт-сервистерді дамыту тақырыптарына ерекше назар аударылды.Осы тұрғыда тараптар мемлекеттік қызметтерді заманауи технологиялар арқылы жетілдіру, азаматтарға көрсетілетін консулдық көмектің жеделдігі мен тиімділігін арттыру және де цифрлық шешімдер арқылы өзара іс-қимылды нығайту мәселелері бойынша пікір алмасып, Астана мен Әбу-Даби цифрлық трансформация және интеллектуалды мемлекеттік сервистерді дамыту бағытындағы тәжірибе алмасуды жалғастыруға мүдделілік танытты.Консультациялар қорытындысы бойынша делегация басшылары келіссөздердің сындарлы әрі мазмұнды өткенін атап өтіп, тұрақты ақпарат алмасуды жалғастыруға уағдаласты.Тараптар келесі консулдық консультацияларды өзара келісілген мерзімде Біріккен Араб Әмірліктерінде өткізу ниеттерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1220496?lang=kk
Қазақстан армиясы заманауи қауіп-қатерлерге сай жауынгерлік даярлық жүйесін жаңғыртуда 15.05.2026
Алматы өңірлік гарнизонында Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қарулы күштер Бас штабының бастығы генерал-лейтенант Қаныш Әбубәкіровтің жетекшілігімен оқу-әдістемелік жиындар өтуде.Іс-шара барысында заманауи қарулы қақтығыстар жағдайына бейімделген жауынгерлік даярлық жүйесін жетілдіру мәселелеріне басымдық берілу үстінде. Жиынға Қарулы күштердің әртүрлі түрлерінің, Арнайы операциялар күштері мен Десанттық-шабуылдау әскерлерінің өкілдері қатысып жатыр. Жұмыс орындалатын міндеттердің ерекшеліктеріне қарай бес бағыт бойынша ұйымдастырылған. «Бітімгер» оқу орталығында әскерлерді даярлаудың жаңартылған тәсілдері таныстырылып, бригаданың күнделікті қызметін жоспарлау тәртібі бойынша көрсетілім сабақтары өткізілді.Сержанттық құрамды дамытуға ерекше назар аударылды. Әскери қызметшілер үшін бөлімшелерді басқарудағы цифрлық шешімдерді қолдану бойынша практикалық сабақтар және қазіргі заманғы ұрыс жағдайындағы байланыс пен басқаруды ұйымдастыру мәселелеріне арналған дәрістер ұйымдастырылды.Жиын аясында Қорғаныс министрлігі, Бас штаб және Қарулы күштер басшылық құрамының қатысуымен дөңгелек үстел өтті. Қатысушылар әуе шабуылына қарсы қорғаныс, тактикалық бөлімшелер мен зымыран әскерлерін қолдану, радиоэлектрондық күрес және ұшқышсыз ұшу аппараттарын пайдалану мәселелерін талқылады.Сонымен қатар қазіргі қауіп-қатерлерді ескере отырып, әскерлерді инженерлік, техникалық және тылдық қамтамасыз ету мәселелері қарастырылды.Жиын қорытындысы бойынша генерал-лейтенант Қаныш Әбубәкіров қазіргі заманғы ұрыс қимылдары әскерлерді даярлау жүйесін үздіксіз жетілдіруді, жауынгерлік машық деңгейін арттыруды және жеке құрамның дене дайындығын жаңа жағдайларға бейімдеуді талап ететінін атап өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1220542?lang=kk