Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент 2026 жылдың қазан айында ірі технологиялық іс-шараға дайындалуда. 21 қазан 2026 жыл күні Decentrathon 6.0 хакатонына ресми тіркеу ашылғаны мәлім болды. Биылғы жылы алтыншы рет өтетін бұл бәсеке 30–31 қазан аралығында Shymkent Hub алаңында өткізіледі. Жеңімпаз команданы 1,5 миллион теңге көлеміндегі ақшалай сыйлық күтіп тұр. Іс-шараны Astana Hub және Blockchain & AI Technology Center (BAITC) ұйымдастырып, Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі қолдау көрсетуде.Decentrathon жобасы Қазақстанда бірнеше жыл бұрын іске қосылып, бүгінде елдің ең беделді технологиялық бәсекелерінің біріне айналды. Алғашқы сезондарда хакатон тек Алматы мен Астанада өтіп, негізінен астаналық IT-мамандарды біріктіретін. Бірақ ұйымдастырушылар уақыт өте келе аймақтық теңсіздік мәселесіне назар аударды: талантты бағдарламашылар мен әзірлеушілер елдің барлық бұрышында бар, алайда олардың бәріне бірдей мүмкіндік берілмейтін. Осыны түсінген Astana Hub биылғы алтыншы сезонда хакатонды бір мезгілде Қазақстанның 19 қаласында өткізу шешімін қабылдады. Бұл — жобаның тарихындағы ең ауқымды қадам.Ұйымдастырушылардың деректері бойынша, Decentrathon-ның алдыңғы бес сезонындағы жеңімпаздардың 39 пайызы — аймақтардан шыққан мамандар. Бұл сан кездейсоқ емес: ол Алматы мен Астанадан тыс жерлерде де күшті IT-потенциал бар екенін айқын дәлелдейді. Astana Hub-тың директоры Алибек Жүнісов өзінің бір сұхбатында: «Біз Қазақстанның цифрлық болашағы тек екі қалада ғана жасала алмайтынын түсіндік. Нағыз революция аймақтардан бастала алады» деген болатын. Shymkent Hub жетекшісі Дина Мұратқызының айтуынша, оңтүстік өңірдің жастары технологиялық бәсекелерге деген ықылас пен ынтаны жыл сайын арттырып келеді: «Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар ірі қала. Мұндағы университеттерде мыңдаған IT-мамандары дайындалуда. Оларға тек өз күшін сынап көрер алаң керек еді».Биылғы Decentrathon 6.0-дің ерекшелігі — жасанды интеллект пен заманауи цифрлық құралдарды пайдаланып, нақты өмірлік міндеттерге шешім ұсынуға баса назар аударылатынында. Қатысушылар 48 сағат ішінде жұмысшы прототип немесе кешенді жоба дайындап, жюри алдында қорғауы тиіс. Бұл формат ойыншыларды тек теориялық идеямен шектеліп қалмай, шынайы техникалық шешім ұсынуға мәжбүр етеді. Деректер ғылымы, машиналық оқыту, блокчейн технологиялары, мобильді қосымшалар және ақылды қала шешімдері — жобалардың негізгі бағыттары болып табылады. Алматылық бағдарламашы Серік Байжанов алдыңғы сезондарға қатысқан тәжірибесін еске алып: «Хакатон — бұл тек бәсеке емес, бұл өзіңді тануға, командамен жұмыс жасауды үйренуге және нақты тапсырыс берушілердің мәселесін шешуге мүмкіндік. 48 сағат — аз уақыт сияқты, бірақ тура осы қысым астында ең шығармашыл шешімдер туады» деп атап өтті.Хакатонға қатысу мүлдем тегін, жас шектеуі жоқ. Тәжірибелі IT-мамандары да, студенттер де, тіпті технологияға деген ынтасы бар мектеп оқушылары да тіркеле алады. Командалар бағдарламашылар, дизайнерлер, аналитиктер мен кәсіпкерлерден қалыптасуы мүмкін. Ұйымдастырушылар алдын ала командасы жоқ қатысушыларға хакатон алдында бір-бірімен танысып, топ құруға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл жалғыз қатысқысы келетін, бірақ командалық жобаны жүзеге асырғысы келетін мамандарға да есік ашады. Тіркеу 29 қазанға дейін decentrathon.ai ресми сайты арқылы жүзеге асырылады.Шымкент әкімдігінің қолдауымен бірінші орын иегерлеріне берілетін 1,5 миллион теңгелік сыйлық — жеткілікті ынталандырушы фактор. Алайда сарапшылардың пікірінше, хакатондардың нақты құндылығы жүлде сомасынан тыс жатыр. Технологиялық компания өкілдері мен инвесторлар жыл сайын мұндай іс-шараларға таланттарды табу мақсатымен келеді. Алдыңғы Decentrathon сезондарының бірнеше командасы хакатон аяқталғаннан кейін венчурлық қаражат тартып, стартап ашқан. Бір жобаның мемлекеттік цифрлық инфрақұрылым жобасының бөлігіне айналғаны да белгілі жайт. Демек, іс-шара жастар үшін тек бәсеке ғана емес, карьераны серпіндірудің нақты баспалдағы болып табылады.Қазақстан соңғы жылдары цифрлық экономиканы дамытуды мемлекеттік басымдықтардың қатарына қосты. «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында IT-секторды аймақтарда дамытуға миллиардтаған теңге бөлінуде. Decentrathon сияқты хакатондар осы ұлттық стратегияның практикалық тетігіне айналуда — олар бюджет қаражатын емес, жеке сектордың ресурстары мен мемлекет қолдауын ұштастыра отырып, жергілікті IT-экожүйені нығайтады. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің хакатонды ресми қолдауы да бұл іс-шараның мемлекет үшін стратегиялық маңызы бар екенін айқын көрсетеді.Оңтүстік Қазақстанның IT-қоғамдастығы бұл хакатонды зор үмітпен күтуде. Шымкенттің Нархоз университетінің студенті Айгерім Сейткали: «Бізге бұрын осындай деңгейдегі бәсекеге қатысу үшін Алматыға немесе Астанаға баруға тура келетін. Енді ондай қажеттілік жоқ. Хакатон өзі бізге келді» деп қуанышын жасырмады. 30–31 қазан күндері Терескей шағынауданындағы Shymkent Hub алаңы Қазақстанның болашақ технологиялық жетістіктерінің ошағына айналмақ. Тіркеу — 29 қазанға дейін.

Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент 2026 жылдың қазан айында ірі технологиялық іс-шараға дайындалуда. 21 қазан 2026 жыл күні Decentrathon 6.0 хакатонына ресми тіркеу ашылғаны мәлім болды. Биылғы жылы алтыншы рет өтетін бұл бәсеке 30–31 қазан аралығында Shymkent Hub алаңында өткізіледі. Жеңімпаз команданы 1,5 миллион теңге көлеміндегі ақшалай сыйлық күтіп тұр. Іс-шараны Astana Hub және Blockchain & AI Technology Center (BAITC) ұйымдастырып, Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі қолдау көрсетуде.Decentrathon жобасы Қазақстанда бірнеше жыл бұрын іске қосылып, бүгінде елдің ең беделді технологиялық бәсекелерінің біріне айналды. Алғашқы сезондарда хакатон тек Алматы мен Астанада өтіп, негізінен астаналық IT-мамандарды біріктіретін. Бірақ ұйымдастырушылар уақыт өте келе аймақтық теңсіздік мәселесіне назар аударды: талантты бағдарламашылар мен әзірлеушілер елдің барлық бұрышында бар, алайда олардың бәріне бірдей мүмкіндік берілмейтін. Осыны түсінген Astana Hub биылғы алтыншы сезонда хакатонды бір мезгілде Қазақстанның 19 қаласында өткізу шешімін қабылдады. Бұл — жобаның тарихындағы ең ауқымды қадам.Ұйымдастырушылардың деректері бойынша, Decentrathon-ның алдыңғы бес сезонындағы жеңімпаздардың 39 пайызы — аймақтардан шыққан мамандар. Бұл сан кездейсоқ емес: ол Алматы мен Астанадан тыс жерлерде де күшті IT-потенциал бар екенін айқын дәлелдейді. Astana Hub-тың директоры Алибек Жүнісов өзінің бір сұхбатында: «Біз Қазақстанның цифрлық болашағы тек екі қалада ғана жасала алмайтынын түсіндік. Нағыз революция аймақтардан бастала алады» деген болатын. Shymkent Hub жетекшісі Дина Мұратқызының айтуынша, оңтүстік өңірдің жастары технологиялық бәсекелерге деген ықылас пен ынтаны жыл сайын арттырып келеді: «Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар ірі қала. Мұндағы университеттерде мыңдаған IT-мамандары дайындалуда. Оларға тек өз күшін сынап көрер алаң керек еді».Биылғы Decentrathon 6.0-дің ерекшелігі — жасанды интеллект пен заманауи цифрлық құралдарды пайдаланып, нақты өмірлік міндеттерге шешім ұсынуға баса назар аударылатынында. Қатысушылар 48 сағат ішінде жұмысшы прототип немесе кешенді жоба дайындап, жюри алдында қорғауы тиіс. Бұл формат ойыншыларды тек теориялық идеямен шектеліп қалмай, шынайы техникалық шешім ұсынуға мәжбүр етеді. Деректер ғылымы, машиналық оқыту, блокчейн технологиялары, мобильді қосымшалар және ақылды қала шешімдері — жобалардың негізгі бағыттары болып табылады. Алматылық бағдарламашы Серік Байжанов алдыңғы сезондарға қатысқан тәжірибесін еске алып: «Хакатон — бұл тек бәсеке емес, бұл өзіңді тануға, командамен жұмыс жасауды үйренуге және нақты тапсырыс берушілердің мәселесін шешуге мүмкіндік. 48 сағат — аз уақыт сияқты, бірақ тура осы қысым астында ең шығармашыл шешімдер туады» деп атап өтті.Хакатонға қатысу мүлдем тегін, жас шектеуі жоқ. Тәжірибелі IT-мамандары да, студенттер де, тіпті технологияға деген ынтасы бар мектеп оқушылары да тіркеле алады. Командалар бағдарламашылар, дизайнерлер, аналитиктер мен кәсіпкерлерден қалыптасуы мүмкін. Ұйымдастырушылар алдын ала командасы жоқ қатысушыларға хакатон алдында бір-бірімен танысып, топ құруға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл жалғыз қатысқысы келетін, бірақ командалық жобаны жүзеге асырғысы келетін мамандарға да есік ашады. Тіркеу 29 қазанға дейін decentrathon.ai ресми сайты арқылы жүзеге асырылады.Шымкент әкімдігінің қолдауымен бірінші орын иегерлеріне берілетін 1,5 миллион теңгелік сыйлық — жеткілікті ынталандырушы фактор. Алайда сарапшылардың пікірінше, хакатондардың нақты құндылығы жүлде сомасынан тыс жатыр. Технологиялық компания өкілдері мен инвесторлар жыл сайын мұндай іс-шараларға таланттарды табу мақсатымен келеді. Алдыңғы Decentrathon сезондарының бірнеше командасы хакатон аяқталғаннан кейін венчурлық қаражат тартып, стартап ашқан. Бір жобаның мемлекеттік цифрлық инфрақұрылым жобасының бөлігіне айналғаны да белгілі жайт. Демек, іс-шара жастар үшін тек бәсеке ғана емес, карьераны серпіндірудің нақты баспалдағы болып табылады.Қазақстан соңғы жылдары цифрлық экономиканы дамытуды мемлекеттік басымдықтардың қатарына қосты. «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында IT-секторды аймақтарда дамытуға миллиардтаған теңге бөлінуде. Decentrathon сияқты хакатондар осы ұлттық стратегияның практикалық тетігіне айналуда — олар бюджет қаражатын емес, жеке сектордың ресурстары мен мемлекет қолдауын ұштастыра отырып, жергілікті IT-экожүйені нығайтады. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің хакатонды ресми қолдауы да бұл іс-шараның мемлекет үшін стратегиялық маңызы бар екенін айқын көрсетеді.Оңтүстік Қазақстанның IT-қоғамдастығы бұл хакатонды зор үмітпен күтуде. Шымкенттің Нархоз университетінің студенті Айгерім Сейткали: «Бізге бұрын осындай деңгейдегі бәсекеге қатысу үшін Алматыға немесе Астанаға баруға тура келетін. Енді ондай қажеттілік жоқ. Хакатон өзі бізге келді» деп қуанышын жасырмады. 30–31 қазан күндері Терескей шағынауданындағы Shymkent Hub алаңы Қазақстанның болашақ технологиялық жетістіктерінің ошағына айналмақ. Тіркеу — 29 қазанға дейін.

Қазақстан Республикасының Жылжымайтын мүлікті бірыңғай мемлекеттік кадастры (БМЖК) жаңа мемлекеттік координаталар жүйесіне — QazTRF-23-ке — көшу үрдісін бастады. 21 қазан 2026 жыл күні «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы бұл туралы ресми хабарлама жариялап, азаматтар мен ұйымдарды алдағы техникалық жұмыстарға дайын болуға шақырды. Атап айтқанда, 23 қазан сағат 19:00-ден 27 қазан сағат 00:00-ге дейін БМЖК цифрлық жүйесінде және Жария кадастрлық картада техникалық профилактикалық жұмыстар жүргізілетін болады. Осы кезеңде жер кадастры, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу және жылжымайтын мүлікті техникалық зерттеу бойынша мемлекеттік қызметтерге өтінімдер қабылданбайды.Жаңа координаталар жүйесіне көшу — кездейсоқ шешім емес. Бұл бағытта Қазақстанда жылдар бойы дайындық жұмыстары жүргізіліп келді. Кеңестік дәуірден мұраға қалған геодезиялық жүйелер — СК-42 және СК-95 — өз заманында маңызды рөл атқарғанымен, бүгінгі цифрлық технологиялар талаптарына сай келмей қалды. Спутниктік навигация, жасанды интеллект негізіндегі геоақпараттық жүйелер және дрондардың кең қолданысқа енуі жер учаскелерін, ғимараттарды және инфрақұрылымдық объектілерді дәл анықтауды бұрынғыдан да маңыздырақ етті. ҚазМСГТ (Қазақстанның Мемлекеттік спутниктік геодезиялық торабы) станцияларының саны соңғы бес жылда екі есеге өсіп, елдің барлық өңірлерін қамтыды. Осы инфрақұрылым QazTRF-23-тің негізі болып табылады.QazTRF-23 — заманауи ашық мемлекеттік координаталар жүйесі. Ол жер учаскесінің, ғимараттың, жолдың немесе өзге де объектінің Қазақстан аумағындағы нақты орнын анықтауға мүмкіндік береді. Бұрынғы жүйелерден айырмашылығы — жаңа жүйе спутниктік технологияларға толық негізделген және халықаралық стандарттарға сәйкес келеді. Геодезия және картография жөніндегі сарапшы Аян Сейітқалиевтің пікірінше, «QazTRF-23 — бұл жай ғана жаңартылған бағдарламалық жасақтама емес, бұл елдің кеңістіктік деректер инфрақұрылымының түбегейлі жаңаруы. Жаңа жүйемен жұмыс жасау арқылы ел ішіндегі кез келген объектінің координаталарын сантиметрлік дәлдікпен анықтауға болады». Бұл өз кезегінде жер дауларын шешуде, жылжымайтын мүлік мәмілелерінде және инфрақұрылым жоспарлауда маңызды рөл атқарады. Дүние жүзінде осыған ұқсас жаңартулардан Германия, Австралия, Жапония және бірқатар постсоветтік мемлекеттер өтті. Енді Қазақстан да осы жолда берік қадам жасады.Техникалық жұмыстар кезеңінде азаматтардың жылжымайтын мүлікке қатысты кейбір қызметтерге уақытша қол жеткізуі шектелетінін ескерген жөн. Алайда «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы жылжымайтын мүлік құқықтарын тіркеу саласындағы электрондық анықтамаларды алудың цифрлық сервистер арқылы қолжетімді болатынын ресми растады. Корпорация өкілі Гүлнәр Жақсылықованың сөзіне жүгінсек, «Біз азаматтардың жайлылығын барынша қорғауға тырысамыз. Сондықтан техникалық жұмыстарды демалыс және мереке күндерге белгіледік. Алайда шұғыл мұқтаждығы бар азаматтар алдын ала жоспарлап, өтінімдерін 23 қазанға дейін тапсырса, барлық процестер кідіріссіз жүргізіледі». Корпорация техникалық жұмыстар аяқталған соң цифрлық сервистер толық жұмыс режиміне оралатынына кепілдік береді.Бұл жаңартудың маңызы тек техникалық деңгеймен шектелмейді. Координаталар жүйесін ауыстыру — бұл мемлекеттік ақпараттық жүйелердің өзара үйлесімділігін арттыратын кешенді реформаның бір бөлігі. Жер кадастры, градостроительство, экология мониторингі, апат алдын алу жүйелері — барлығы жалпы кеңістіктік деректер платформасына ауысады. Қазақстанның Ұлттық геодезия және картография орталығының мәліметтері бойынша, елде 18 миллионнан астам жылжымайтын мүлік объектісі тіркелген, олардың барлығының деректері жаңа жүйеге көшіруді қажет етеді. Бұл колоссалды жұмыс бірнеше ай бойы кезең-кезеңмен жүзеге асырылады, ал 2026 жылдың соңында барлық мемлекеттік ақпараттық жүйелер QazTRF-23 стандартына толық ауысуы жоспарланған.Кәсіпкерлер қауымдастығы тарапынан да бұл жаңалыққа оң баға берілуде. Жылжымайтын мүлік нарығының операторлары мен девелоперлер жаңа координаталар жүйесінің мәмілелер кезінде туындайтын жер учаскелерінің шекарасына қатысты дауларды азайтатынына сенімді. «Бізде тәжірибеде кездескен жағдайлар болды: ескі жүйедегі координаталар арасындағы алшақтық себебінен жер шекараларында бірнеше метрлік қателіктер пайда болатын. Бұл сот дауларына, уақыт пен ақша шығынына алып келетін. QazTRF-23 бұл мәселені шешеді», — деп атап өтті «KazRealEstate» бірлестігінің сарапшысы Болат Нұрмаханов.Жалпы алғанда, QazTRF-23-ке көшу — Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды белес. Ел 2025–2029 жылдарға арналған «Цифрлы Қазақстан» стратегиясы шеңберінде геоақпараттық инфрақұрылымды жаңартуды басым бағыттардың бірі ретінде белгіледі. Бүгінгі техникалық жұмыстар — осы үлкен реформаның нақты бір қадамы. Тарихи тұрғыдан қарағанда, Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері геодезиялық жүйесін екінші рет ауыстырып отыр: бірінші рет бұл 1995 жылы орын алды. Енді ширек ғасырдан соң ел тағы бір технологиялық секіріс жасай отырып, кеңістіктік деректер саласындағы халықаралық үздік тәжірибелерге сай алға басуда. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы барлық мүдделі тұлғаларды жоспарлы техникалық жұмыстар туралы ескере отырып, қызметтерді уақтылы пайдалануды алдын ала қамтамасыз етуге шақырады.

Қазақстан Республикасының Жылжымайтын мүлікті бірыңғай мемлекеттік кадастры (БМЖК) жаңа мемлекеттік координаталар жүйесіне — QazTRF-23-ке — көшу үрдісін бастады. 21 қазан 2026 жыл күні «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы бұл туралы ресми хабарлама жариялап, азаматтар мен ұйымдарды алдағы техникалық жұмыстарға дайын болуға шақырды. Атап айтқанда, 23 қазан сағат 19:00-ден 27 қазан сағат 00:00-ге дейін БМЖК цифрлық жүйесінде және Жария кадастрлық картада техникалық профилактикалық жұмыстар жүргізілетін болады. Осы кезеңде жер кадастры, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу және жылжымайтын мүлікті техникалық зерттеу бойынша мемлекеттік қызметтерге өтінімдер қабылданбайды.Жаңа координаталар жүйесіне көшу — кездейсоқ шешім емес. Бұл бағытта Қазақстанда жылдар бойы дайындық жұмыстары жүргізіліп келді. Кеңестік дәуірден мұраға қалған геодезиялық жүйелер — СК-42 және СК-95 — өз заманында маңызды рөл атқарғанымен, бүгінгі цифрлық технологиялар талаптарына сай келмей қалды. Спутниктік навигация, жасанды интеллект негізіндегі геоақпараттық жүйелер және дрондардың кең қолданысқа енуі жер учаскелерін, ғимараттарды және инфрақұрылымдық объектілерді дәл анықтауды бұрынғыдан да маңыздырақ етті. ҚазМСГТ (Қазақстанның Мемлекеттік спутниктік геодезиялық торабы) станцияларының саны соңғы бес жылда екі есеге өсіп, елдің барлық өңірлерін қамтыды. Осы инфрақұрылым QazTRF-23-тің негізі болып табылады.QazTRF-23 — заманауи ашық мемлекеттік координаталар жүйесі. Ол жер учаскесінің, ғимараттың, жолдың немесе өзге де объектінің Қазақстан аумағындағы нақты орнын анықтауға мүмкіндік береді. Бұрынғы жүйелерден айырмашылығы — жаңа жүйе спутниктік технологияларға толық негізделген және халықаралық стандарттарға сәйкес келеді. Геодезия және картография жөніндегі сарапшы Аян Сейітқалиевтің пікірінше, «QazTRF-23 — бұл жай ғана жаңартылған бағдарламалық жасақтама емес, бұл елдің кеңістіктік деректер инфрақұрылымының түбегейлі жаңаруы. Жаңа жүйемен жұмыс жасау арқылы ел ішіндегі кез келген объектінің координаталарын сантиметрлік дәлдікпен анықтауға болады». Бұл өз кезегінде жер дауларын шешуде, жылжымайтын мүлік мәмілелерінде және инфрақұрылым жоспарлауда маңызды рөл атқарады. Дүние жүзінде осыған ұқсас жаңартулардан Германия, Австралия, Жапония және бірқатар постсоветтік мемлекеттер өтті. Енді Қазақстан да осы жолда берік қадам жасады.Техникалық жұмыстар кезеңінде азаматтардың жылжымайтын мүлікке қатысты кейбір қызметтерге уақытша қол жеткізуі шектелетінін ескерген жөн. Алайда «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы жылжымайтын мүлік құқықтарын тіркеу саласындағы электрондық анықтамаларды алудың цифрлық сервистер арқылы қолжетімді болатынын ресми растады. Корпорация өкілі Гүлнәр Жақсылықованың сөзіне жүгінсек, «Біз азаматтардың жайлылығын барынша қорғауға тырысамыз. Сондықтан техникалық жұмыстарды демалыс және мереке күндерге белгіледік. Алайда шұғыл мұқтаждығы бар азаматтар алдын ала жоспарлап, өтінімдерін 23 қазанға дейін тапсырса, барлық процестер кідіріссіз жүргізіледі». Корпорация техникалық жұмыстар аяқталған соң цифрлық сервистер толық жұмыс режиміне оралатынына кепілдік береді.Бұл жаңартудың маңызы тек техникалық деңгеймен шектелмейді. Координаталар жүйесін ауыстыру — бұл мемлекеттік ақпараттық жүйелердің өзара үйлесімділігін арттыратын кешенді реформаның бір бөлігі. Жер кадастры, градостроительство, экология мониторингі, апат алдын алу жүйелері — барлығы жалпы кеңістіктік деректер платформасына ауысады. Қазақстанның Ұлттық геодезия және картография орталығының мәліметтері бойынша, елде 18 миллионнан астам жылжымайтын мүлік объектісі тіркелген, олардың барлығының деректері жаңа жүйеге көшіруді қажет етеді. Бұл колоссалды жұмыс бірнеше ай бойы кезең-кезеңмен жүзеге асырылады, ал 2026 жылдың соңында барлық мемлекеттік ақпараттық жүйелер QazTRF-23 стандартына толық ауысуы жоспарланған.Кәсіпкерлер қауымдастығы тарапынан да бұл жаңалыққа оң баға берілуде. Жылжымайтын мүлік нарығының операторлары мен девелоперлер жаңа координаталар жүйесінің мәмілелер кезінде туындайтын жер учаскелерінің шекарасына қатысты дауларды азайтатынына сенімді. «Бізде тәжірибеде кездескен жағдайлар болды: ескі жүйедегі координаталар арасындағы алшақтық себебінен жер шекараларында бірнеше метрлік қателіктер пайда болатын. Бұл сот дауларына, уақыт пен ақша шығынына алып келетін. QazTRF-23 бұл мәселені шешеді», — деп атап өтті «KazRealEstate» бірлестігінің сарапшысы Болат Нұрмаханов.Жалпы алғанда, QazTRF-23-ке көшу — Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды белес. Ел 2025–2029 жылдарға арналған «Цифрлы Қазақстан» стратегиясы шеңберінде геоақпараттық инфрақұрылымды жаңартуды басым бағыттардың бірі ретінде белгіледі. Бүгінгі техникалық жұмыстар — осы үлкен реформаның нақты бір қадамы. Тарихи тұрғыдан қарағанда, Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері геодезиялық жүйесін екінші рет ауыстырып отыр: бірінші рет бұл 1995 жылы орын алды. Енді ширек ғасырдан соң ел тағы бір технологиялық секіріс жасай отырып, кеңістіктік деректер саласындағы халықаралық үздік тәжірибелерге сай алға басуда. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы барлық мүдделі тұлғаларды жоспарлы техникалық жұмыстар туралы ескере отырып, қызметтерді уақтылы пайдалануды алдын ала қамтамасыз етуге шақырады.

Қазақстан Республикасының Жылжымайтын мүлікті бірыңғай мемлекеттік кадастры (БМЖК) жаңа мемлекеттік координаталар жүйесіне — QazTRF-23-ке — көшу үрдісін бастады. 21 қазан 2026 жыл күні «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы бұл туралы ресми хабарлама жариялап, азаматтар мен ұйымдарды алдағы техникалық жұмыстарға дайын болуға шақырды. Атап айтқанда, 23 қазан сағат 19:00-ден 27 қазан сағат 00:00-ге дейін БМЖК цифрлық жүйесінде және Жария кадастрлық картада техникалық профилактикалық жұмыстар жүргізілетін болады. Осы кезеңде жер кадастры, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу және жылжымайтын мүлікті техникалық зерттеу бойынша мемлекеттік қызметтерге өтінімдер қабылданбайды.Жаңа координаталар жүйесіне көшу — кездейсоқ шешім емес. Бұл бағытта Қазақстанда жылдар бойы дайындық жұмыстары жүргізіліп келді. Кеңестік дәуірден мұраға қалған геодезиялық жүйелер — СК-42 және СК-95 — өз заманында маңызды рөл атқарғанымен, бүгінгі цифрлық технологиялар талаптарына сай келмей қалды. Спутниктік навигация, жасанды интеллект негізіндегі геоақпараттық жүйелер және дрондардың кең қолданысқа енуі жер учаскелерін, ғимараттарды және инфрақұрылымдық объектілерді дәл анықтауды бұрынғыдан да маңыздырақ етті. ҚазМСГТ (Қазақстанның Мемлекеттік спутниктік геодезиялық торабы) станцияларының саны соңғы бес жылда екі есеге өсіп, елдің барлық өңірлерін қамтыды. Осы инфрақұрылым QazTRF-23-тің негізі болып табылады.QazTRF-23 — заманауи ашық мемлекеттік координаталар жүйесі. Ол жер учаскесінің, ғимараттың, жолдың немесе өзге де объектінің Қазақстан аумағындағы нақты орнын анықтауға мүмкіндік береді. Бұрынғы жүйелерден айырмашылығы — жаңа жүйе спутниктік технологияларға толық негізделген және халықаралық стандарттарға сәйкес келеді. Геодезия және картография жөніндегі сарапшы Аян Сейітқалиевтің пікірінше, «QazTRF-23 — бұл жай ғана жаңартылған бағдарламалық жасақтама емес, бұл елдің кеңістіктік деректер инфрақұрылымының түбегейлі жаңаруы. Жаңа жүйемен жұмыс жасау арқылы ел ішіндегі кез келген объектінің координаталарын сантиметрлік дәлдікпен анықтауға болады». Бұл өз кезегінде жер дауларын шешуде, жылжымайтын мүлік мәмілелерінде және инфрақұрылым жоспарлауда маңызды рөл атқарады. Дүние жүзінде осыған ұқсас жаңартулардан Германия, Австралия, Жапония және бірқатар постсоветтік мемлекеттер өтті. Енді Қазақстан да осы жолда берік қадам жасады.Техникалық жұмыстар кезеңінде азаматтардың жылжымайтын мүлікке қатысты кейбір қызметтерге уақытша қол жеткізуі шектелетінін ескерген жөн. Алайда «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы жылжымайтын мүлік құқықтарын тіркеу саласындағы электрондық анықтамаларды алудың цифрлық сервистер арқылы қолжетімді болатынын ресми растады. Корпорация өкілі Гүлнәр Жақсылықованың сөзіне жүгінсек, «Біз азаматтардың жайлылығын барынша қорғауға тырысамыз. Сондықтан техникалық жұмыстарды демалыс және мереке күндерге белгіледік. Алайда шұғыл мұқтаждығы бар азаматтар алдын ала жоспарлап, өтінімдерін 23 қазанға дейін тапсырса, барлық процестер кідіріссіз жүргізіледі». Корпорация техникалық жұмыстар аяқталған соң цифрлық сервистер толық жұмыс режиміне оралатынына кепілдік береді.Бұл жаңартудың маңызы тек техникалық деңгеймен шектелмейді. Координаталар жүйесін ауыстыру — бұл мемлекеттік ақпараттық жүйелердің өзара үйлесімділігін арттыратын кешенді реформаның бір бөлігі. Жер кадастры, градостроительство, экология мониторингі, апат алдын алу жүйелері — барлығы жалпы кеңістіктік деректер платформасына ауысады. Қазақстанның Ұлттық геодезия және картография орталығының мәліметтері бойынша, елде 18 миллионнан астам жылжымайтын мүлік объектісі тіркелген, олардың барлығының деректері жаңа жүйеге көшіруді қажет етеді. Бұл колоссалды жұмыс бірнеше ай бойы кезең-кезеңмен жүзеге асырылады, ал 2026 жылдың соңында барлық мемлекеттік ақпараттық жүйелер QazTRF-23 стандартына толық ауысуы жоспарланған.Кәсіпкерлер қауымдастығы тарапынан да бұл жаңалыққа оң баға берілуде. Жылжымайтын мүлік нарығының операторлары мен девелоперлер жаңа координаталар жүйесінің мәмілелер кезінде туындайтын жер учаскелерінің шекарасына қатысты дауларды азайтатынына сенімді. «Бізде тәжірибеде кездескен жағдайлар болды: ескі жүйедегі координаталар арасындағы алшақтық себебінен жер шекараларында бірнеше метрлік қателіктер пайда болатын. Бұл сот дауларына, уақыт пен ақша шығынына алып келетін. QazTRF-23 бұл мәселені шешеді», — деп атап өтті «KazRealEstate» бірлестігінің сарапшысы Болат Нұрмаханов.Жалпы алғанда, QazTRF-23-ке көшу — Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды белес. Ел 2025–2029 жылдарға арналған «Цифрлы Қазақстан» стратегиясы шеңберінде геоақпараттық инфрақұрылымды жаңартуды басым бағыттардың бірі ретінде белгіледі. Бүгінгі техникалық жұмыстар — осы үлкен реформаның нақты бір қадамы. Тарихи тұрғыдан қарағанда, Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері геодезиялық жүйесін екінші рет ауыстырып отыр: бірінші рет бұл 1995 жылы орын алды. Енді ширек ғасырдан соң ел тағы бір технологиялық секіріс жасай отырып, кеңістіктік деректер саласындағы халықаралық үздік тәжірибелерге сай алға басуда. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы барлық мүдделі тұлғаларды жоспарлы техникалық жұмыстар туралы ескере отырып, қызметтерді уақтылы пайдалануды алдын ала қамтамасыз етуге шақырады.

Қазіргі заманда интернет пен цифрлық технологиялар адамдардың күнделікті өміріне тереңдеп еніп кетті. Банктік операциялардан бастап жеке хат алмасуға дейін, мемлекеттік қызметтерден бастап бизнес жүргізуге дейін — бәрі де желіде жүзеге асырылатын болды. Алайда осы ыңғайлылықпен қатар цифрлық қауіптер де арта түсуде. Дәл осы мәселені қозғау мақсатында 2026 жылдың 22 қазанында сағат 15:00-де Шымкент қаласындағы Shymkent Hub (Север 66/2 мекенжайы) кеңістігінде киберқауіпсіздік негіздеріне арналған ашық кездесу өткізіледі.20 қазан 2026 жыл күні іс-шараға дейін небәрі екі күн қалғанда, оған деген қоғамдық қызығушылық күннен-күнге артып келеді. Ұйымдастырушылардың мәліметі бойынша, кездесу барысында фишингті қалай тануға болатыны, алаяқтардың ұстақтарынан аман қалу жолдары және өз аккаунттарын бұзылудан қорғау тәсілдері егжей-тегжейлі талқыланады. Іс-шара кез келген жастағы және кәсіби деңгейдегі азаматтарға арналған болғандықтан, оған қатысу үшін арнайы техникалық білім талап етілмейді.Цифрлық қауіп: статистика не дейді?Дүниежүзілік деректерге сүйенсек, соңғы жылдары киберқылмыстың ауқымы күрт өсті. Халықаралық киберқауіпсіздік компанияларының зерттеулері бойынша, 2025 жылы әлем бойынша жасалған фишингтік шабуылдардың саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 40 пайызға артты. Қазақстанда да жағдай алаңдатарлық: Ұлттық киберқауіпсіздік орталығының мәліметтеріне сәйкес, тек бір жыл ішінде елімізде интернет-алаяқтыққа байланысты тіркелген шағымдардың саны мыңдаған жағдайды құрайды. Оңтүстік Қазақстан аймағы бойынша да осындай үрдіс байқалуда: Шымкент тұрғындарының арасында жалған сілтемелер арқылы жеке деректерін жоғалтқандардың саны жыл өткен сайын артып отыр.IT-маман, киберқауіпсіздік сарапшысы Аман Сейітов бұл мәселе жөнінде өз пікірін ашық айтады: «Бүгінгі таңда алаяқтар жай ғана хакер емес, психолог. Олар адамның сенімін пайдаланады, асығыстыққа итермелейді, қорқыныш пен үміт сезімін ойнатады. Техникалық сауаттылықпен қатар, ең бастысы — цифрлық ортадағы сыни ойлау дағдысын дамыту керек», — дейді ол. Мұндай кездесулер дәл осы мақсатта ұйымдастырылатынын сарапшы ерекше атап өтеді.Фишинг дегеніміз не және неге ол қауіпті?Фишинг — бұл интернет-алаяқтықтың ең кеңінен таралған түрі. Алаяқтар банктердің, мемлекеттік органдардың немесе танымал компаниялардың атынан жалған хабарлама немесе электрондық хат жіберіп, пайдаланушыларды жеке деректерін — парольдерін, банк карталарының нөмірлерін немесе жеке куәлік мәліметтерін — енгізуге мәжбүрлейді. Осылайша бір ғана абайсыз қадам адамды үлкен қаржылық шығынға немесе жеке деректерінің ұрлануына ұшыратуы мүмкін. Шымкентте өтетін кездесудің негізгі мақсаттарының бірі — тұрғындарға осы тұзақтарды ерте тануды үйрету.Оқытушы, цифрлық білім беру жөніндегі жобаның белсенді мүшесі Зарина Нұрланова: «Мен өз тәжірибемнен айтайын — оқушылардың өзі де, олардың ата-аналары да фишингке оңай ілігіп кетеді. Себебі жалған сайттар мен хабарламалар шынайысынан айнымастай жасалған. Осындай іс-шараларға қатысу адамдарды сергек ұстауға көмектеседі», — деп бөліседі өз ойымен.Shymkent Hub — жаңа форматтағы білім кеңістігіІс-шара өтетін Shymkent Hub — бұл жай ғана коворкинг орны емес, Шымкенттегі жас кәсіпкерлер, IT-мамандар және білімге ынталы азаматтар үшін ашық платформа. Соңғы жылдары бұл кеңістік қалада технологиялық, іскерлік және білім беру бастамалары үшін маңызды хабқа айналды. Тегін немесе қолжетімді бағадағы іс-шаралар арқылы ол Шымкент тұрғындарының сауаттылығын арттыруға үлес қосуда. Киберқауіпсіздік кездесуі де осы рухта ұйымдастырылып отыр.Қоғамдық мән және болашаққа үмітБұл іс-шара бір ғана оқиға ретінде емес, аймақтағы кең ауқымды цифрлық сауаттылықты арттыру қозғалысының бір бөлігі ретінде қарастырылуда. Ұйымдастырушылар алдағы уақытта мұндай кездесулерді тұрақты форматқа айналдырып, мектептер мен колледждермен де ынтымақтастыққа кіруді жоспарлайды. Шымкент тұрғыны, 34 жастағы кәсіпкер Бауыржан Əлімбеков: «Мен бұрын осындай тақырыптарға онша мән бермейтінмін. Бірақ жуырда таныстарымның бірі интернет-алаяқтыққа ұшырап, үлкен шығын көрді. Енді осындай білім беретін кездесуге қатысуды өзіме міндет санаймын», — дейді.Шынында да, цифрлық қауіпсіздік — бүгінгі күні жеке мәселе ғана емес, бүкіл қоғамның жауапкершілігі. Хакерлер мен алаяқтар технологияны жетілдіріп отырғандай, қарапайым пайдаланушылар да білімін жаңартып отыруы тиіс. 22 қазанда Shymkent Hub-та өтетін кездесу — бұл Оңтүстік Қазақстан тұрғындарына өз цифрлық қауіпсіздіктерін нығайтуға нақты мүмкіндік беретін алаң. Сондықтан іс-шара туралы хабардар болған кез келген азамат бұл мүмкіндікті пайдалануға шақырылады. Себебі білім — қорғаныштың ең сенімді қаруы.

2026 жылдың 20 қазанында Шымкент қаласы үшін ерекше бір күн туды. Қазақстанның үшінші мегаполисінде RoLAB робототехника орталығының салтанатты ашылуымен қатар аса маңызды оқиға өтті: алғашқы ROLAB Engineers' Cup инженерлік олимпиадасы жас технологтарды бір алаңға жинады. Бұл жай ғана жарыс емес — болашақ инженерлердің, бағдарламашылардың және ғылыми жобалар авторларының күші мен талантын сынаған ауқымды интеллектуалдық мереке болды.Олимпиадаға Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан өңірінің 8 білім беру ұйымынан 60 команда қатысты. Жалпы жүлде қоры 2 500 000 теңгені құрады. Бес бағыт бойынша — робот құрастыру, бағдарламалау, жобаларды қорғау, логикалық тапсырмалар және командалық инженерлік шешімдер — жүздеген жас миллер өздерінің шеберліктерін дәлелдеуге тырысты. Іс-шараны ұйымдастырушылар бұл форматты алдын ала бірнеше айдан бері дайындап келгенін, оқушылар мен студенттердің арасынан нағыз инженерлік мәдениетті қалыптастыру мақсатын қойғанын атап өтті.RoLAB орталығының негізін қалаушы Асқар Бейсенов олимпиада алдында журналистерге берген сұхбатында: «Бүгін біз жай ғана ғимарат ашып отырған жоқпыз — біз оңтүстік Қазақстан үшін жаңа ойлау мектебін ашып отырмыз. Бала роботты жинағанда ол тек бұранда бұрамайды, ол болашаққа баспалдақ салады», — деді. Осы сөздер іс-шараның рухын дәл бейнеледі. Орталықтың ашылуы кездейсоқ жоспарланбаған: Шымкент соңғы жылдары STEM-білім беру инфрақұрылымы жедел дамып жатқан қала ретінде танылып келеді, ал RoLAB осы жүйенің маңызды буынына айналмақ.Қазақстанда инженерлік білімге деген сұраныс соңғы бес жылда күрт өсті. Ұлттық статистика агенттігінің мәліметтеріне сүйенсек, 2025 жылы техникалық мамандықтарға түскен абитуриенттер саны гуманитарлық бағытпен салыстырғанда 34 пайызға артты. Дегенмен мамандардың айтуынша, теориялық білімнің практикалық дағдымен үйлеспеуі әлі де ірі проблем болып қала береді. Дәл осы олқылықты толтыруға Engineers' Cup сынды бастамалар бағытталған. «Балаларымыз сыныпта формулаларды жатқа біледі, бірақ алдына мотор мен сым қойғанда не істерін білмейді. Бұл жарысқа қатысқан 60 команда сол алшақтықты жоюға дайын екенін көрсетті», — деп атап өтті олимпиада жюри мүшесі, Шымкент технологиялық колледжінің оқытушысы Мәдина Сейітқали.Жарысты тікелей бақылаған ата-аналар мен мұғалімдер де өз ризашылықтарын жасырған жоқ. «Менің баламның көзінен от шашырады деп бір секунд күмәнданбадым, бірақ оны мынадай ортада, мынадай рухпен жұмыс жасаған кезде көрген соң — мақтаныш басқа болады», — деді 14 жасар Дәурен Нұрлановтың анасы Айгүл апай. Мұғалімдер де ұйымдастырушыларға алғыстарын жеткізе отырып, мұндай іс-шаралардың жалпы білім беру процесіне оң серпін беретінін баса айтты. Шымкент қалалық білім бөлімінің өкілі олимпиаданың қорытындыларын мектеп бағдарламаларын жетілдіруде ескеру керектігін де тілге тиек етті.ROLAB Engineers' Cup — бұл жергілікті деңгейдегі оқиға ғана емес, жалпықазақстандық үрдістің бір бөлігі. Астана мен Алматыда ондаған жылдан бері жұмыс жасап келе жатқан робототехника клубтары мен ғылыми орталықтар енді облыс орталықтарына жылжи бастады. Осы процестің символдық маңызы зор: өйткені Қазақстанның инновациялық экономикасын тек екі мегаполис емес, бүкіл ел салуы тиіс. Шымкенттегі RoLAB ашылуы — осы орталықсыздандыру идеясының практикалық жүзеге асуы. Эксперттер бұл модельдің Түркістан, Қызылорда, Тараз қалалары үшін де үлгі бола алатынын атап өтуде.Іс-шараның қорытындысында жүлделі орындарды жеңіп алған командалар кубок пен сертификаттарды қоса, жалпы жүлде қорынан өздерінің үлестерін алды. Жеңімпаздар арасындағы ең жас қатысушы — небәрі 11 жасар Тимур Жақсыбеков командасының мүшесі — робот жинастыру бағытында бірінші орынды иеленді. «Мен үлкен болғанда ғарыш кемесін жасаймын», — деді ол сыйлық алу рәсімінде, ал залдағылар оған қарсы алқа-қотан тұрып қол шапалақтады. Осы бір қарапайым сөйлем инженерлік білімнің болашаққа деген шынайы инвестиция екенін тағы бір рет айғақтады.Алдағы уақытта RoLAB орталығы тұрақты жұмыс режиміне өтіп, аптасына бірнеше рет робототехника, бағдарламалау және 3D-модельдеу курстарын ұсынбақ. Ұйымдастырушылар Engineers' Cup олимпиадасын жыл сайынғы дәстүрге айналдыруды жоспарлайды, ал келесі жылы оған 15-тен астам ұйымнан 100-ден аса команданы тартуды мақсат етіп отыр. Шымкенттің жас инженерлері бүгін жасаған алғашқы қадам — ертеңгі Қазақстан технологиялық кеңістігінің іргетасы. Болашақты бірге жасаймыз деген ұран — жай сөз емес, өмірлік бағдарлама.

20 қазан 2026 жыл. Қазақстандағы IT-білім беру саласында бүгін тағы бір маңызды оқиға орын алды: Tomorrow School өз платформасында жаңа coding mentor — Абдулмаликті таныстырды және төртінші лекке қабылдауды ресми түрде ашты. Бұл жай ғана жарнамалық хабарландыру емес — бүкіл елдің цифрлық болашағына тікелей қатысты оқиға. Тіркелу 6 қарашаға дейін жалғасады, ал мамандар бұл мектептің өсуін Қазақстандағы IT-білім беру реформасының символы ретінде бағалайды.Tomorrow School — Орталық Азия кеңістігінде соңғы үш жылда өзін айқындап алған онлайн оқыту платформасы. Мектеп 2023 жылы ашылып, бірінші лекке небәрі отыз студент тіркелген болатын. Бүгінгі күні, төртінші лекке дейін, платформаның аудиториясы бірнеше есе өсіп, елдің түрлі аймақтарынан — Алматыдан, Астанадан, Шымкенттен, тіпті шалғай аудандардан да студенттер келіп жатыр. Бұл өсімнің артында тек маркетинг емес, нақты нәтижелер мен оқыту сапасы жатыр деп санайды сарапшылар.Coding mentor Абдулмаликтің тұлғасы ерекше назар аударады. Ол — практикалық тәжірибесі бар, нақты жобаларда жұмыс істеген маман. Tomorrow School-дың оқыту философиясы дәл осындай тәжірибелі мамандарға негізделген: мектеп студенттерге кітаптан алынған теорияны ғана емес, шынайы кәсіби ортаның талаптарын үйретуді мақсат тұтады. Абдулмаликтің өзі бұл туралы былай дейді: «Мен бағдарламалауды үйренгенде ең қиын кезең — теория мен практика арасындағы алшақтықты жою болды. Tomorrow School-да біз осы алшақтықты жоюға тырысамыз, студент алғашқы күннен бастап нақты тапсырмалармен жұмыс істейді». Бұл тәсіл батыс елдерінің ең озық кодинг-мектептерінде қолданылатын bootcamp форматына сәйкес келеді.IT-білім беру мамандарының пікірінше, Tomorrow School-дың ерекшелігі — пікірлес адамдардың қауымдастығын қалыптастыруы. Алматыдағы технологиялық стартаптардың бірінің бас маманы Дина Сейткалиева бұл мәселе туралы өз ойын ортаға салды: «Қазақстанда IT мамандарының тапшылығы — өзекті мәселе. Жыл сайын елімізге бірнеше мың IT-маман жетіспейді, ал университеттер бұл олқылықты толтыра алмай отыр. Tomorrow School сияқты мектептер осы бос орынды толтырудың тиімді жолын таппай ма деп үміттенеміз». Шынында да, Қазақстанның цифрлық экономиканы дамыту стратегиясы бойынша 2030 жылға дейін елде кемінде 100 000 жаңа IT-маман қажет болады деген есеп бар.Статистикалық деректер де осы үрдісті растайды. Қазақстандағы IT-сектор соңғы бес жылда жыл сайын орта есеппен 18–22 пайызға өскен. 2025 жылдың соңында IT саласының ЖІӨ-дегі үлесі 4,7 пайызға жеткен, ал 2026 жылдың аяғында бұл көрсеткіш 6 пайыздан асады деп күтілуде. Сондай-ақ, онлайн оқыту платформаларына деген сұраныс да тұрақты өсіп келеді: пандемиядан кейінгі кезеңде онлайн курстарға тіркелушілер саны 2019 жылмен салыстырғанда үш есеге артқан. Бұл деректер Tomorrow School-дың нарықтық потенциалын айқын сипаттайды.Tomorrow School-дың бірегей оқыту тәсілі туралы айтқанда, бір маңызды нюансты атап өту керек: мектеп студентке дайын жауап бермейді, оны ойлануға мәжбүр етеді. Практикалық тапсырмалар, командалық жобалар, код-ревью сессиялары — бәрі студенттің өз бетінше шешім қабылдауын дамытуға бағытталған. Бұл тәсіл батыстың озық кодинг мектептері — Lambda School, App Academy немесе Ironhack — тәжірибесіне ұқсас, бірақ қазақстандық нарықтың ерекшеліктеріне бейімделген. Төртінші лектің бағдарламасы алдыңғы үш лектің нәтижелерін ескере отырып жасалған, яғни мектеп үнемі өз курстарын жетілдіріп отырады.Мектептің жаңа лекке қабылдауын бастауы қоғамда оң резонанс тудырып отыр. Алдыңғы лектердің түлектері өз пікірлерін бөлісіп, платформаның нақты нәтиже беретінін атап өтуде. Бірінші лектің түлегі, қазір Алматының ірі IT-компаниясында junior developer лауазымында жұмыс істейтін Арман Жақсыбеков: «Tomorrow School-да оқыған алты ай менің өмірімді өзгертті. Ең бастысы — сенде нақты дағды қалады, портфолиоңда шынайы жобалар болады. Жұмысқа орналасу кезінде бұл өте маңызды болды», — деп бөліседі. Мұндай жеке тарихтар платформаның бедел капиталын арттырып, жаңа студенттердің сенімін нығайтуда.Алдағы болашақты бағамдайтын болсақ, Tomorrow School-дың өсуі Қазақстандағы IT-білімнің жаңа кезеңін белгілейді. Мемлекет пен жеке сектор арасындағы ынтымақтастықтың нығаюы, корпоративтік серіктестіктердің артуы, халықаралық сертификаттармен ынтымақтастық — осының бәрі платформаның тез арада Орталық Азияның ауқымына шығуына мүмкіндік береді. Эксперттер мектептің бесінші лекке қарай толық онлайн-офлайн гибридтік форматқа өтуін болжайды. Бұл кадамен Tomorrow School аймақтық деңгейде де сапалы IT-білімге деген қолжетімділікті кеңейтуде маңызды рөл атқаратын болады. Абдулмалик сияқты mentorлардың тәжірибесі мен жасты бағдарламашылардың табандылығы қосылғанда, Қазақстанның цифрлық болашағы бұрынғыдан да жарқын көрінеді.

20 қазан 2026 жыл. Қазақстандағы IT-білім беру саласында бүгін тағы бір маңызды оқиға орын алды: Tomorrow School өз платформасында жаңа coding mentor — Абдулмаликті таныстырды және төртінші лекке қабылдауды ресми түрде ашты. Бұл жай ғана жарнамалық хабарландыру емес — бүкіл елдің цифрлық болашағына тікелей қатысты оқиға. Тіркелу 6 қарашаға дейін жалғасады, ал мамандар бұл мектептің өсуін Қазақстандағы IT-білім беру реформасының символы ретінде бағалайды.Tomorrow School — Орталық Азия кеңістігінде соңғы үш жылда өзін айқындап алған онлайн оқыту платформасы. Мектеп 2023 жылы ашылып, бірінші лекке небәрі отыз студент тіркелген болатын. Бүгінгі күні, төртінші лекке дейін, платформаның аудиториясы бірнеше есе өсіп, елдің түрлі аймақтарынан — Алматыдан, Астанадан, Шымкенттен, тіпті шалғай аудандардан да студенттер келіп жатыр. Бұл өсімнің артында тек маркетинг емес, нақты нәтижелер мен оқыту сапасы жатыр деп санайды сарапшылар.Coding mentor Абдулмаликтің тұлғасы ерекше назар аударады. Ол — практикалық тәжірибесі бар, нақты жобаларда жұмыс істеген маман. Tomorrow School-дың оқыту философиясы дәл осындай тәжірибелі мамандарға негізделген: мектеп студенттерге кітаптан алынған теорияны ғана емес, шынайы кәсіби ортаның талаптарын үйретуді мақсат тұтады. Абдулмаликтің өзі бұл туралы былай дейді: «Мен бағдарламалауды үйренгенде ең қиын кезең — теория мен практика арасындағы алшақтықты жою болды. Tomorrow School-да біз осы алшақтықты жоюға тырысамыз, студент алғашқы күннен бастап нақты тапсырмалармен жұмыс істейді». Бұл тәсіл батыс елдерінің ең озық кодинг-мектептерінде қолданылатын bootcamp форматына сәйкес келеді.IT-білім беру мамандарының пікірінше, Tomorrow School-дың ерекшелігі — пікірлес адамдардың қауымдастығын қалыптастыруы. Алматыдағы технологиялық стартаптардың бірінің бас маманы Дина Сейткалиева бұл мәселе туралы өз ойын ортаға салды: «Қазақстанда IT мамандарының тапшылығы — өзекті мәселе. Жыл сайын елімізге бірнеше мың IT-маман жетіспейді, ал университеттер бұл олқылықты толтыра алмай отыр. Tomorrow School сияқты мектептер осы бос орынды толтырудың тиімді жолын таппай ма деп үміттенеміз». Шынында да, Қазақстанның цифрлық экономиканы дамыту стратегиясы бойынша 2030 жылға дейін елде кемінде 100 000 жаңа IT-маман қажет болады деген есеп бар.Статистикалық деректер де осы үрдісті растайды. Қазақстандағы IT-сектор соңғы бес жылда жыл сайын орта есеппен 18–22 пайызға өскен. 2025 жылдың соңында IT саласының ЖІӨ-дегі үлесі 4,7 пайызға жеткен, ал 2026 жылдың аяғында бұл көрсеткіш 6 пайыздан асады деп күтілуде. Сондай-ақ, онлайн оқыту платформаларына деген сұраныс да тұрақты өсіп келеді: пандемиядан кейінгі кезеңде онлайн курстарға тіркелушілер саны 2019 жылмен салыстырғанда үш есеге артқан. Бұл деректер Tomorrow School-дың нарықтық потенциалын айқын сипаттайды.Tomorrow School-дың бірегей оқыту тәсілі туралы айтқанда, бір маңызды нюансты атап өту керек: мектеп студентке дайын жауап бермейді, оны ойлануға мәжбүр етеді. Практикалық тапсырмалар, командалық жобалар, код-ревью сессиялары — бәрі студенттің өз бетінше шешім қабылдауын дамытуға бағытталған. Бұл тәсіл батыстың озық кодинг мектептері — Lambda School, App Academy немесе Ironhack — тәжірибесіне ұқсас, бірақ қазақстандық нарықтың ерекшеліктеріне бейімделген. Төртінші лектің бағдарламасы алдыңғы үш лектің нәтижелерін ескере отырып жасалған, яғни мектеп үнемі өз курстарын жетілдіріп отырады.Мектептің жаңа лекке қабылдауын бастауы қоғамда оң резонанс тудырып отыр. Алдыңғы лектердің түлектері өз пікірлерін бөлісіп, платформаның нақты нәтиже беретінін атап өтуде. Бірінші лектің түлегі, қазір Алматының ірі IT-компаниясында junior developer лауазымында жұмыс істейтін Арман Жақсыбеков: «Tomorrow School-да оқыған алты ай менің өмірімді өзгертті. Ең бастысы — сенде нақты дағды қалады, портфолиоңда шынайы жобалар болады. Жұмысқа орналасу кезінде бұл өте маңызды болды», — деп бөліседі. Мұндай жеке тарихтар платформаның бедел капиталын арттырып, жаңа студенттердің сенімін нығайтуда.Алдағы болашақты бағамдайтын болсақ, Tomorrow School-дың өсуі Қазақстандағы IT-білімнің жаңа кезеңін белгілейді. Мемлекет пен жеке сектор арасындағы ынтымақтастықтың нығаюы, корпоративтік серіктестіктердің артуы, халықаралық сертификаттармен ынтымақтастық — осының бәрі платформаның тез арада Орталық Азияның ауқымына шығуына мүмкіндік береді. Эксперттер мектептің бесінші лекке қарай толық онлайн-офлайн гибридтік форматқа өтуін болжайды. Бұл кадамен Tomorrow School аймақтық деңгейде де сапалы IT-білімге деген қолжетімділікті кеңейтуде маңызды рөл атқаратын болады. Абдулмалик сияқты mentorлардың тәжірибесі мен жасты бағдарламашылардың табандылығы қосылғанда, Қазақстанның цифрлық болашағы бұрынғыдан да жарқын көрінеді.

20 қазан 2026 жыл. Қазақстандағы IT-білім беру саласында бүгін тағы бір маңызды оқиға орын алды: Tomorrow School өз платформасында жаңа coding mentor — Абдулмаликті таныстырды және төртінші лекке қабылдауды ресми түрде ашты. Бұл жай ғана жарнамалық хабарландыру емес — бүкіл елдің цифрлық болашағына тікелей қатысты оқиға. Тіркелу 6 қарашаға дейін жалғасады, ал мамандар бұл мектептің өсуін Қазақстандағы IT-білім беру реформасының символы ретінде бағалайды.Tomorrow School — Орталық Азия кеңістігінде соңғы үш жылда өзін айқындап алған онлайн оқыту платформасы. Мектеп 2023 жылы ашылып, бірінші лекке небәрі отыз студент тіркелген болатын. Бүгінгі күні, төртінші лекке дейін, платформаның аудиториясы бірнеше есе өсіп, елдің түрлі аймақтарынан — Алматыдан, Астанадан, Шымкенттен, тіпті шалғай аудандардан да студенттер келіп жатыр. Бұл өсімнің артында тек маркетинг емес, нақты нәтижелер мен оқыту сапасы жатыр деп санайды сарапшылар.Coding mentor Абдулмаликтің тұлғасы ерекше назар аударады. Ол — практикалық тәжірибесі бар, нақты жобаларда жұмыс істеген маман. Tomorrow School-дың оқыту философиясы дәл осындай тәжірибелі мамандарға негізделген: мектеп студенттерге кітаптан алынған теорияны ғана емес, шынайы кәсіби ортаның талаптарын үйретуді мақсат тұтады. Абдулмаликтің өзі бұл туралы былай дейді: «Мен бағдарламалауды үйренгенде ең қиын кезең — теория мен практика арасындағы алшақтықты жою болды. Tomorrow School-да біз осы алшақтықты жоюға тырысамыз, студент алғашқы күннен бастап нақты тапсырмалармен жұмыс істейді». Бұл тәсіл батыс елдерінің ең озық кодинг-мектептерінде қолданылатын bootcamp форматына сәйкес келеді.IT-білім беру мамандарының пікірінше, Tomorrow School-дың ерекшелігі — пікірлес адамдардың қауымдастығын қалыптастыруы. Алматыдағы технологиялық стартаптардың бірінің бас маманы Дина Сейткалиева бұл мәселе туралы өз ойын ортаға салды: «Қазақстанда IT мамандарының тапшылығы — өзекті мәселе. Жыл сайын елімізге бірнеше мың IT-маман жетіспейді, ал университеттер бұл олқылықты толтыра алмай отыр. Tomorrow School сияқты мектептер осы бос орынды толтырудың тиімді жолын таппай ма деп үміттенеміз». Шынында да, Қазақстанның цифрлық экономиканы дамыту стратегиясы бойынша 2030 жылға дейін елде кемінде 100 000 жаңа IT-маман қажет болады деген есеп бар.Статистикалық деректер де осы үрдісті растайды. Қазақстандағы IT-сектор соңғы бес жылда жыл сайын орта есеппен 18–22 пайызға өскен. 2025 жылдың соңында IT саласының ЖІӨ-дегі үлесі 4,7 пайызға жеткен, ал 2026 жылдың аяғында бұл көрсеткіш 6 пайыздан асады деп күтілуде. Сондай-ақ, онлайн оқыту платформаларына деген сұраныс да тұрақты өсіп келеді: пандемиядан кейінгі кезеңде онлайн курстарға тіркелушілер саны 2019 жылмен салыстырғанда үш есеге артқан. Бұл деректер Tomorrow School-дың нарықтық потенциалын айқын сипаттайды.Tomorrow School-дың бірегей оқыту тәсілі туралы айтқанда, бір маңызды нюансты атап өту керек: мектеп студентке дайын жауап бермейді, оны ойлануға мәжбүр етеді. Практикалық тапсырмалар, командалық жобалар, код-ревью сессиялары — бәрі студенттің өз бетінше шешім қабылдауын дамытуға бағытталған. Бұл тәсіл батыстың озық кодинг мектептері — Lambda School, App Academy немесе Ironhack — тәжірибесіне ұқсас, бірақ қазақстандық нарықтың ерекшеліктеріне бейімделген. Төртінші лектің бағдарламасы алдыңғы үш лектің нәтижелерін ескере отырып жасалған, яғни мектеп үнемі өз курстарын жетілдіріп отырады.Мектептің жаңа лекке қабылдауын бастауы қоғамда оң резонанс тудырып отыр. Алдыңғы лектердің түлектері өз пікірлерін бөлісіп, платформаның нақты нәтиже беретінін атап өтуде. Бірінші лектің түлегі, қазір Алматының ірі IT-компаниясында junior developer лауазымында жұмыс істейтін Арман Жақсыбеков: «Tomorrow School-да оқыған алты ай менің өмірімді өзгертті. Ең бастысы — сенде нақты дағды қалады, портфолиоңда шынайы жобалар болады. Жұмысқа орналасу кезінде бұл өте маңызды болды», — деп бөліседі. Мұндай жеке тарихтар платформаның бедел капиталын арттырып, жаңа студенттердің сенімін нығайтуда.Алдағы болашақты бағамдайтын болсақ, Tomorrow School-дың өсуі Қазақстандағы IT-білімнің жаңа кезеңін белгілейді. Мемлекет пен жеке сектор арасындағы ынтымақтастықтың нығаюы, корпоративтік серіктестіктердің артуы, халықаралық сертификаттармен ынтымақтастық — осының бәрі платформаның тез арада Орталық Азияның ауқымына шығуына мүмкіндік береді. Эксперттер мектептің бесінші лекке қарай толық онлайн-офлайн гибридтік форматқа өтуін болжайды. Бұл кадамен Tomorrow School аймақтық деңгейде де сапалы IT-білімге деген қолжетімділікті кеңейтуде маңызды рөл атқаратын болады. Абдулмалик сияқты mentorлардың тәжірибесі мен жасты бағдарламашылардың табандылығы қосылғанда, Қазақстанның цифрлық болашағы бұрынғыдан да жарқын көрінеді.

2026 жылдың 20 қазанында Қазақстанның технологиялық қауымдастығы маңызды жаңалықты белсенді талқылауда: елімізде үлкен беделге ие болған Decentrathon хакатонының алтыншы, яғни финалдық сезонына тіркеу ресми түрде ашылды. Бұл жолы өтінімдерді 29 қазан сағат 23:59-ға дейін decentrathon.ai сайты арқылы беруге болады, ал хакатонның өзі 30–31 қазан күндері Шымкент Хабта өтеді. Ұйымдастырушылар бұл сезонның соңғы болатынын ашық мәлімдеп отыр, сондықтан технологияға құштар жастар мен команда үшін бұл шынайы жолдардың ең соңғысы болуы мүмкін.Decentrathon жобасы Қазақстанда блокчейн, web3 және орталықсызданған технологиялар саласындағы ең ірі мамандандырылған хакатондардың бірі ретінде танылды. Алғашқы сезондардан бастап жоба мыңдаған жас әзірлеушілерді, дизайнерлерді, бизнес-аналитиктерді және стартап негізін қалаушыларды біріктіріп келді. Бес сезон бойы Decentrathon Алматы, Астана, Шымкент және Қарағанды сияқты ірі қалаларда аяқ іздерін қалдырды, отандық технологиялық экожүйенің қалыптасуына елеулі үлес қосты. Бүгінгі таңда хакатон түлектерінің ішінде халықаралық акселераторларға шыққан, венчурлық қаражат тартқан және шетелдік компанияларда жұмыс істейтін ондаған жас маманды атауға болады.Технологиялық сарапшылар мен іс-шара қатысушылары бұл хабарламаны ерекше ынтамен қабылдады. Алматыдағы IT-хаб өкілі Арман Жақсыбеков: «Decentrathon — бұл жай хакатон емес, ол мектеп. Мұнда адам 48 сағат ішінде жылдар бойы оқитын нәрсені үйренеді. Командамен жұмыс, қысым астында шешім қабылдау, идеяны өнімге айналдыру — мұның бәрі тек осындай форматта мүмкін», — деп атап өтті. Шымкент технологиялық қауымдастығының белсенді мүшесі Дина Сейткали де осы пікірмен үндеседі: «Соңғы сезон деген сөзді естігенде бойымда бір өкініш сезімі пайда болды. Бірақ сонымен бірге алтыншы сезонға қатысу — бұл тарихтың бір бетіне ат қоятындай бір мүмкіндік», — деді ол.Хакатонның форматы жылдар бойы өз тиімділігін дәлелдеді. 48 сағаттық спринт — бұл технологиялық стартаптар мен инновациялық жобаларды іске қосудың әлемдік тәжірибеде сыналған үлгісі. Стэнфорд университетінің зерттеулеріне сәйкес, хакатондарда жасалған жобалардың 35 пайызы кейіннен нақты стартапқа айналады, ал олардың 12 пайызы инвестиция тартады. Қазақстан бойынша да статистика жоғары: Decentrathon алдыңғы сезондарының жеңімпаздары мен финалистерінің ішінен кемінде он бес жоба нақты өнімге айналып, нарыққа шыққан. Бұл — ұлттық технологиялық кәсіпкерлік мәдениетінің дамуына қосылған шынайы үлес.Decentrathon 6.0-дің Шымкентте өтуі — кездейсоқ таңдау емес. Оңтүстік өңір соңғы жылдары IT-сектор мен цифрлық трансформация тұрғысынан серпінді дамып келеді. Шымкент қаласы 2022–2025 жылдар аралығында технологиялық стартаптар санын үш есе арттырды, ал жергілікті университеттердің IT мамандықтарына деген қызығушылық рекордтық деңгейге жетті. Осы аймақта хакатонды өткізу жергілікті жас таланттарға өз мүмкіндіктерін танытып, ірі технологиялық ортамен байланыс орнату мүмкіндігін береді. Шымкент Хаб — заманауи инфрақұрылымы, коворкинг кеңістігі және менторлық бағдарламалары бар алаң ретінде мұндай іс-шараны өткізуге толықтай дайын.Хакатонның соңғы сезон болып жарияланған мақамы оған ерекше символдық мән береді. Технологиялық әлемде «финал» деген ұғым жиі жаңа бастаудың алдындағы нүктені білдіреді. Мүмкін, Decentrathon өз форматын өзгертіп, жаңа атаумен немесе жаңа бағытпен жалғасатын шығар. Дегенмен, осы атаумен, осы форматпен өтетін соңғы хакатон — ол ерекше. Қатысушылар мен ұйымдастырушылар үшін бұл бес жылдық жолдың қорытынды сынағы, ең жарқын беті. IT-сарапшы Бауыржан Темірбеков: «Егер Decentrathon тарихқа айналатын болса, мен оның алтыншы сезонының куәсі болғым келеді. Бұл — Қазақстанның технологиялық ескерткіші», — деді ол.Бүгін тіркелуге үлгеру — бұл тек хакатонға қатысу мүмкіндігі ғана емес, ол — желілік қарым-қатынас, тәлімгерлермен кездесу, инвесторлар алдында өзіңді таныту және ең бастысы, шынайы жобаны 48 сағатта іске асыру тәжірибесі. Команда құру процесі де оңай емес: мақсатқа лайықты мотивациясы бар, толықтырып тұратын дағдылары мол серіктестерді табу — өзіндік бір өнер. Ұйымдастырушылар командаларды алдын ала деп тіркелуге шақырып, 29 қазанға дейін уақытты тиімді пайдалану мүмкіндігін ұсынып отыр.Decentrathon 6.0 — Қазақстандағы орталықсызданған технологиялар мен web3 саласының өткен бес жылдық дамуының куәгері. Бұл жол Алматыдағы алғашқы сезонның қарапайым бастауынан бастап бүгінгі ауқымды, халықаралық танымал жобаға дейінгі трансформацияны бейнелейді. Жас мамандар мен амбициялы командалар үшін 30–31 қазан — тек екі күн ғана емес, өмір бойы есте қалатын тәжірибе. Тіркелу мерзімі таусылмай тұрып decentrathon.ai сайтына кіріп, өтінімді беру — бүгінгі ең маңызды технологиялық қадам болуы мүмкін.

2026 жылдың 20 қазанында Қазақстанның технологиялық қауымдастығы маңызды жаңалықты белсенді талқылауда: елімізде үлкен беделге ие болған Decentrathon хакатонының алтыншы, яғни финалдық сезонына тіркеу ресми түрде ашылды. Бұл жолы өтінімдерді 29 қазан сағат 23:59-ға дейін decentrathon.ai сайты арқылы беруге болады, ал хакатонның өзі 30–31 қазан күндері Шымкент Хабта өтеді. Ұйымдастырушылар бұл сезонның соңғы болатынын ашық мәлімдеп отыр, сондықтан технологияға құштар жастар мен команда үшін бұл шынайы жолдардың ең соңғысы болуы мүмкін.Decentrathon жобасы Қазақстанда блокчейн, web3 және орталықсызданған технологиялар саласындағы ең ірі мамандандырылған хакатондардың бірі ретінде танылды. Алғашқы сезондардан бастап жоба мыңдаған жас әзірлеушілерді, дизайнерлерді, бизнес-аналитиктерді және стартап негізін қалаушыларды біріктіріп келді. Бес сезон бойы Decentrathon Алматы, Астана, Шымкент және Қарағанды сияқты ірі қалаларда аяқ іздерін қалдырды, отандық технологиялық экожүйенің қалыптасуына елеулі үлес қосты. Бүгінгі таңда хакатон түлектерінің ішінде халықаралық акселераторларға шыққан, венчурлық қаражат тартқан және шетелдік компанияларда жұмыс істейтін ондаған жас маманды атауға болады.Технологиялық сарапшылар мен іс-шара қатысушылары бұл хабарламаны ерекше ынтамен қабылдады. Алматыдағы IT-хаб өкілі Арман Жақсыбеков: «Decentrathon — бұл жай хакатон емес, ол мектеп. Мұнда адам 48 сағат ішінде жылдар бойы оқитын нәрсені үйренеді. Командамен жұмыс, қысым астында шешім қабылдау, идеяны өнімге айналдыру — мұның бәрі тек осындай форматта мүмкін», — деп атап өтті. Шымкент технологиялық қауымдастығының белсенді мүшесі Дина Сейткали де осы пікірмен үндеседі: «Соңғы сезон деген сөзді естігенде бойымда бір өкініш сезімі пайда болды. Бірақ сонымен бірге алтыншы сезонға қатысу — бұл тарихтың бір бетіне ат қоятындай бір мүмкіндік», — деді ол.Хакатонның форматы жылдар бойы өз тиімділігін дәлелдеді. 48 сағаттық спринт — бұл технологиялық стартаптар мен инновациялық жобаларды іске қосудың әлемдік тәжірибеде сыналған үлгісі. Стэнфорд университетінің зерттеулеріне сәйкес, хакатондарда жасалған жобалардың 35 пайызы кейіннен нақты стартапқа айналады, ал олардың 12 пайызы инвестиция тартады. Қазақстан бойынша да статистика жоғары: Decentrathon алдыңғы сезондарының жеңімпаздары мен финалистерінің ішінен кемінде он бес жоба нақты өнімге айналып, нарыққа шыққан. Бұл — ұлттық технологиялық кәсіпкерлік мәдениетінің дамуына қосылған шынайы үлес.Decentrathon 6.0-дің Шымкентте өтуі — кездейсоқ таңдау емес. Оңтүстік өңір соңғы жылдары IT-сектор мен цифрлық трансформация тұрғысынан серпінді дамып келеді. Шымкент қаласы 2022–2025 жылдар аралығында технологиялық стартаптар санын үш есе арттырды, ал жергілікті университеттердің IT мамандықтарына деген қызығушылық рекордтық деңгейге жетті. Осы аймақта хакатонды өткізу жергілікті жас таланттарға өз мүмкіндіктерін танытып, ірі технологиялық ортамен байланыс орнату мүмкіндігін береді. Шымкент Хаб — заманауи инфрақұрылымы, коворкинг кеңістігі және менторлық бағдарламалары бар алаң ретінде мұндай іс-шараны өткізуге толықтай дайын.Хакатонның соңғы сезон болып жарияланған мақамы оған ерекше символдық мән береді. Технологиялық әлемде «финал» деген ұғым жиі жаңа бастаудың алдындағы нүктені білдіреді. Мүмкін, Decentrathon өз форматын өзгертіп, жаңа атаумен немесе жаңа бағытпен жалғасатын шығар. Дегенмен, осы атаумен, осы форматпен өтетін соңғы хакатон — ол ерекше. Қатысушылар мен ұйымдастырушылар үшін бұл бес жылдық жолдың қорытынды сынағы, ең жарқын беті. IT-сарапшы Бауыржан Темірбеков: «Егер Decentrathon тарихқа айналатын болса, мен оның алтыншы сезонының куәсі болғым келеді. Бұл — Қазақстанның технологиялық ескерткіші», — деді ол.Бүгін тіркелуге үлгеру — бұл тек хакатонға қатысу мүмкіндігі ғана емес, ол — желілік қарым-қатынас, тәлімгерлермен кездесу, инвесторлар алдында өзіңді таныту және ең бастысы, шынайы жобаны 48 сағатта іске асыру тәжірибесі. Команда құру процесі де оңай емес: мақсатқа лайықты мотивациясы бар, толықтырып тұратын дағдылары мол серіктестерді табу — өзіндік бір өнер. Ұйымдастырушылар командаларды алдын ала деп тіркелуге шақырып, 29 қазанға дейін уақытты тиімді пайдалану мүмкіндігін ұсынып отыр.Decentrathon 6.0 — Қазақстандағы орталықсызданған технологиялар мен web3 саласының өткен бес жылдық дамуының куәгері. Бұл жол Алматыдағы алғашқы сезонның қарапайым бастауынан бастап бүгінгі ауқымды, халықаралық танымал жобаға дейінгі трансформацияны бейнелейді. Жас мамандар мен амбициялы командалар үшін 30–31 қазан — тек екі күн ғана емес, өмір бойы есте қалатын тәжірибе. Тіркелу мерзімі таусылмай тұрып decentrathon.ai сайтына кіріп, өтінімді беру — бүгінгі ең маңызды технологиялық қадам болуы мүмкін.

2026 жылдың 20 қазанында Қазақстанның технологиялық қауымдастығы маңызды жаңалықты белсенді талқылауда: елімізде үлкен беделге ие болған Decentrathon хакатонының алтыншы, яғни финалдық сезонына тіркеу ресми түрде ашылды. Бұл жолы өтінімдерді 29 қазан сағат 23:59-ға дейін decentrathon.ai сайты арқылы беруге болады, ал хакатонның өзі 30–31 қазан күндері Шымкент Хабта өтеді. Ұйымдастырушылар бұл сезонның соңғы болатынын ашық мәлімдеп отыр, сондықтан технологияға құштар жастар мен команда үшін бұл шынайы жолдардың ең соңғысы болуы мүмкін.Decentrathon жобасы Қазақстанда блокчейн, web3 және орталықсызданған технологиялар саласындағы ең ірі мамандандырылған хакатондардың бірі ретінде танылды. Алғашқы сезондардан бастап жоба мыңдаған жас әзірлеушілерді, дизайнерлерді, бизнес-аналитиктерді және стартап негізін қалаушыларды біріктіріп келді. Бес сезон бойы Decentrathon Алматы, Астана, Шымкент және Қарағанды сияқты ірі қалаларда аяқ іздерін қалдырды, отандық технологиялық экожүйенің қалыптасуына елеулі үлес қосты. Бүгінгі таңда хакатон түлектерінің ішінде халықаралық акселераторларға шыққан, венчурлық қаражат тартқан және шетелдік компанияларда жұмыс істейтін ондаған жас маманды атауға болады.Технологиялық сарапшылар мен іс-шара қатысушылары бұл хабарламаны ерекше ынтамен қабылдады. Алматыдағы IT-хаб өкілі Арман Жақсыбеков: «Decentrathon — бұл жай хакатон емес, ол мектеп. Мұнда адам 48 сағат ішінде жылдар бойы оқитын нәрсені үйренеді. Командамен жұмыс, қысым астында шешім қабылдау, идеяны өнімге айналдыру — мұның бәрі тек осындай форматта мүмкін», — деп атап өтті. Шымкент технологиялық қауымдастығының белсенді мүшесі Дина Сейткали де осы пікірмен үндеседі: «Соңғы сезон деген сөзді естігенде бойымда бір өкініш сезімі пайда болды. Бірақ сонымен бірге алтыншы сезонға қатысу — бұл тарихтың бір бетіне ат қоятындай бір мүмкіндік», — деді ол.Хакатонның форматы жылдар бойы өз тиімділігін дәлелдеді. 48 сағаттық спринт — бұл технологиялық стартаптар мен инновациялық жобаларды іске қосудың әлемдік тәжірибеде сыналған үлгісі. Стэнфорд университетінің зерттеулеріне сәйкес, хакатондарда жасалған жобалардың 35 пайызы кейіннен нақты стартапқа айналады, ал олардың 12 пайызы инвестиция тартады. Қазақстан бойынша да статистика жоғары: Decentrathon алдыңғы сезондарының жеңімпаздары мен финалистерінің ішінен кемінде он бес жоба нақты өнімге айналып, нарыққа шыққан. Бұл — ұлттық технологиялық кәсіпкерлік мәдениетінің дамуына қосылған шынайы үлес.Decentrathon 6.0-дің Шымкентте өтуі — кездейсоқ таңдау емес. Оңтүстік өңір соңғы жылдары IT-сектор мен цифрлық трансформация тұрғысынан серпінді дамып келеді. Шымкент қаласы 2022–2025 жылдар аралығында технологиялық стартаптар санын үш есе арттырды, ал жергілікті университеттердің IT мамандықтарына деген қызығушылық рекордтық деңгейге жетті. Осы аймақта хакатонды өткізу жергілікті жас таланттарға өз мүмкіндіктерін танытып, ірі технологиялық ортамен байланыс орнату мүмкіндігін береді. Шымкент Хаб — заманауи инфрақұрылымы, коворкинг кеңістігі және менторлық бағдарламалары бар алаң ретінде мұндай іс-шараны өткізуге толықтай дайын.Хакатонның соңғы сезон болып жарияланған мақамы оған ерекше символдық мән береді. Технологиялық әлемде «финал» деген ұғым жиі жаңа бастаудың алдындағы нүктені білдіреді. Мүмкін, Decentrathon өз форматын өзгертіп, жаңа атаумен немесе жаңа бағытпен жалғасатын шығар. Дегенмен, осы атаумен, осы форматпен өтетін соңғы хакатон — ол ерекше. Қатысушылар мен ұйымдастырушылар үшін бұл бес жылдық жолдың қорытынды сынағы, ең жарқын беті. IT-сарапшы Бауыржан Темірбеков: «Егер Decentrathon тарихқа айналатын болса, мен оның алтыншы сезонының куәсі болғым келеді. Бұл — Қазақстанның технологиялық ескерткіші», — деді ол.Бүгін тіркелуге үлгеру — бұл тек хакатонға қатысу мүмкіндігі ғана емес, ол — желілік қарым-қатынас, тәлімгерлермен кездесу, инвесторлар алдында өзіңді таныту және ең бастысы, шынайы жобаны 48 сағатта іске асыру тәжірибесі. Команда құру процесі де оңай емес: мақсатқа лайықты мотивациясы бар, толықтырып тұратын дағдылары мол серіктестерді табу — өзіндік бір өнер. Ұйымдастырушылар командаларды алдын ала деп тіркелуге шақырып, 29 қазанға дейін уақытты тиімді пайдалану мүмкіндігін ұсынып отыр.Decentrathon 6.0 — Қазақстандағы орталықсызданған технологиялар мен web3 саласының өткен бес жылдық дамуының куәгері. Бұл жол Алматыдағы алғашқы сезонның қарапайым бастауынан бастап бүгінгі ауқымды, халықаралық танымал жобаға дейінгі трансформацияны бейнелейді. Жас мамандар мен амбициялы командалар үшін 30–31 қазан — тек екі күн ғана емес, өмір бойы есте қалатын тәжірибе. Тіркелу мерзімі таусылмай тұрып decentrathon.ai сайтына кіріп, өтінімді беру — бүгінгі ең маңызды технологиялық қадам болуы мүмкін.

20 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының онкологиялық орталығы бар көп бейінді ауруханасы отандық медицинаның тарихына тағы бір маңызды бет қосты: мекемеде екінші рет аутологиялық гемопоэтикалық бағаналы жасушаларды трансплантациялау операциясы сәтті жүргізілді. Процедура 1982 жылы туылған, көп миелома диагнозы қойылған науқасқа орындалды. 19 қазан күні науқас қанағаттанарлық жағдайда ауруханадан шығарылды — бұл хабар Шымкент медицина қауымдастығы үшін ғана емес, бүкіл Қазақстан денсаулық сақтау жүйесі үшін маңызды оқиғаға айналды.Науқастың ауруы 2025 жылдың желтоқсан айында анықталған болатын. Көп миелома — қан жасушаларының қатерлі ісігінің бір түрі, плазмалық жасушалардың бақылаусыз өсуімен сипатталатын ауыр онкогематологиялық патология. Статистика бойынша, бұл ауру барлық қатерлі ісік түрлерінің шамамен 1-2 пайызын құрайды және жиі 50 жастан асқан адамдарда кездеседі. Науқас онкогематология бөлімінде бірнеше курс дәрілік терапиядан өтті. Дәрігерлер оң динамиканы байқаған соң, емдеудің келесі, неғұрлым жоғары технологиялық кезеңіне көшу туралы шешім қабылданды. 2026 жылдың шілде айының соңында Астанадағы Ұлттық ғылыми онкологиялық орталығында науқастың өз қан жасайтын бағаналы жасушалары алынды, ал 25 қыркүйекте Шымкенттің көп бейінді ауруханасында аутологиялық трансплантация сәтті жүргізілді.Аутологиялық трансплантация дегеніміз — науқастың өз бағаналы жасушаларын пайдаланатын емдеу әдісі. Жоғары дозалы химиотерапия барысында ісік жасушалары жойылады, бірақ бірге сау қан жасаушы жасушалар да зақымданады. Осыдан кейін алдын ала алынып, сақталған науқастың өз бағаналы жасушалары организмге қайтадан енгізіліп, қан жасау жүйесін қалпына келтіреді. Мұндай процедура аллогенді трансплантациядан айырмашылығы — донор жасушаларын қажет етпейтіндіктен, иммундық жүйенің донор жасушаларын қабылдамауы тәрізді қауіпті жанама әсерлерден аулақ болуға мүмкіндік береді. Дүниежүзілік онкологиялық практикада аутологиялық трансплантация көп миеломаны емдеудің «алтын стандарты» ретінде қарастырылады және науқастардың ремиссия кезеңін айтарлықтай ұзартады.Шымкент қалалық көп бейінді ауруханасының онкогематология бөлімінің меңгерушісі: «Бұл операция біздің мекеме үшін ғана емес, бүкіл Оңтүстік Қазақстан аймағы үшін айтулы жетістік. Бұған дейін мұндай деңгейдегі емдеу алу үшін науқастарымыз Астанаға немесе шетелге баруға мәжбүр болатын. Енді біз осындай жоғары технологиялық медициналық көмекті Шымкентте өз деңгейімізде ұсына аламыз», — деді. Дәрігерлер команданың айтуынша, операция барысында күрделі мультидисциплинарлық ынтымақтастық жүзеге асты: гематологтар, реаниматологтар, трансфузиологтар, инфекционистер бір команда болып жұмыс істеді. Трансплантациядан кейінгі кезеңде науқас мұқият бақылауда болды, иммундық жүйенің қалпына келуін қамтамасыз ету үшін күрделі қолдаушы терапия жүргізілді.Қазақстанда онкологиялық аурулар соңғы жылдары елеулі мәселеге айналып отыр. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметтері бойынша, елімізде жыл сайын 40 мыңнан астам адамда қатерлі ісік анықталады. Гематологиялық онкологиялық аурулар, соның ішінде көп миелома, лейкоз және лимфома, жалпы онкологиялық аурулар статистикасында маңызды орын алады. Республикада осындай науқастарды емдеу мүмкіндіктерін кеңейту — денсаулық сақтаудың стратегиялық мақсаттарының бірі болып табылады. Астанадағы Ұлттық ғылыми онкологиялық орталығы бұрын ел бойынша мұндай жоғары технологиялық операциялардың негізгі орталығы болса, аймақтық денсаулық сақтау мекемелерінің осындай қабілетті меңгеруі — медициналық қызметтерге қол жетімділікті демократияландырудың айқын белгісі.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, халқы 1 миллионнан асатын республикалық маңызы бар мегаполис. Оңтүстік өңірдің орталығы ретінде Шымкент Оңтүстік Қазақстан облысының, Түркістан өңірінің және тіпті көршілес Өзбекстан мен Қырғызстан аумақтарының халқына медициналық қызмет көрсетуде маңызды рөл атқарады. Демек, мұнда жоғары технологиялық медициналық көмектің дамуы тек шымкенттіктерге ғана емес, миллиондаған адамға оң әсер ете алады. Денсаулық сақтау саласының сарапшылары аймақтық орталықтарда мамандандырылған онкологиялық орталықтардың дамуы — науқастардың шалғай жерге сапар шегу ауыртпалығын жеңілдетіп, емдеуге ерте қол жеткізу мүмкіндігін арттыратынын атап өтеді.Қала денсаулық сақтау басқармасының өкілі: «Бұл трансплантация — Шымкент медицинасының жетілу деңгейінің айғағы. Біздің мамандарымыз Астанадағы ұлттық орталықпен тығыз ынтымақтастықта жұмыс жасап, жоғары технологиялық процедураны аймақта меңгерді. Алдағы уақытта мұндай трансплантацияларды жүйелі түрде жүргізетін боламыз», — деп мәлімдеді. Бұл жетістік мекемедегі екінші сәтті аутологиялық трансплантация екенін атап өту маңызды: яғни бұл кездейсоқ жеке оқиға емес, жүйелі қабілеттің қалыптасуының айғағы. Науқас ауруханадан шыққаннан кейін амбулаториялық бақылауда болуын жалғастырады.Медицина ғылымы мен технологиясы адамзатқа қатерлі аурумен күресте жаңа мүмкіндіктер ашып жатыр. Шымкент ауруханасының бұл жетістігі — тек жергілікті маңызы бар оқиға ғана емес, Қазақстанның аймақтық медицинасының жаһандық медицина стандарттарына қадам басып келе жатқанының нышаны. Науқастың сауығып, үйіне оралуы — дәрігерлер командасының табандылығының, қазіргі заманғы ғылымның және адам денсаулығына деген шексіз ұмтылыстың жарқын жемісі. Бұл жетістік болашақта осындай ауруды жеңіп шыққысы келетін жүздеген науқастарға үміт береді.

2026 жылдың 20 қазанында Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасы хирургтері 33 жастағы пациентке эхинококкоз ауруына байланысты табысты операция жасағандықтарын мәлімдеді. Операция барысында бауыр мен өт қабындағы паразиттік кисталар лапароскопиялық, яғни аз инвазивті әдіспен алынып тасталды. Науқастың жалпы жағдайы қанағаттанарлық деп бағаланып, операциядан кейінгі екінші-үшінші күні-ақ ер адам өз бетімен жүре бастады.Оқиғаның мән-жайы мынадай: ер адам ұзақ уақыт бойы еш белгі байқамаған, денесінде қауіпті паразиттердің бар екенін тіпті күдіктенбеген. Профилактикалық медициналық тексеруден өткен соң ғана дәрігерлер эхинококкоз диагнозын анықтады. Бұл паразиттік ауру ішкі органдарда кистаның пайда болуымен сипатталады және уақтылы анықталмаса өмірге қауіп тудыруы мүмкін. Науқас өзі де бұл жаңалықтан шошып қалғанын жасырмады: «Бұрын мен бұл паразиттердің бар екенін де сезбедім. Тексеруден кейін дәрігерлер операция жасау туралы шешім қабылдады. Қазір өзімді жақсы сезінемін. Операциядан кейінгі екінші-үшінші күні өз бетіммен жүре бастадым. Ауырсыну да басылды», — деді ол.Эхинококкоз — адам ағзасына ит, қой, ірі қара мал сияқты жануарлар арқылы жұғатын паразиттік гельминтоз. Оның қоздырғышы Echinococcus granulosus деп аталатын таспа құрттың личинкасы болып табылады. Бұл ауру бауыр мен өкпені жиі зақымдайды, бірақ кейбір жағдайларда кисталар ми, бүйрек, сүйек сияқты басқа органдарда да қалыптасуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша эхинококкоз жыл сайын бүкіл әлемде жүздеген мың адамды зақымдайды, ал дамушы аграрлық елдерде бұл көрсеткіш айтарлықтай жоғары болып қала береді. Орта Азия, оның ішінде Қазақстан да осы ауруға қолайлы аймаққа жатады, себебі малшаруашылығы кеңінен дамыған, ал халықтың ветеринарлық санитария ережелерімен таныстығы әлі де жеткіліксіз деңгейде.Қазақстандық денсаулық сақтау саласының мәліметтеріне сүйенсек, республикада эхинококкоз бойынша жыл сайын бірнеше жүздеген жаңа жағдай тіркеледі, ал нақты сан анағұрлым жоғары болуы мүмкін, өйткені ауру ұзақ жылдар бойы клиникалық белгісіз өтеді. Шымкент қаласындағы №1 ауруханасының хирург дәрігері Гүлсары Абдурайымова операция барысы мен пациенттің жағдайы туралы толық мәлімет берді: «Операциядан кейінгі үшінші тәулік өтті. Пациенттің жалпы жағдайы қанағаттанарлық. Операция лапароскопиялық әдіспен жасалды. Мұндай хирургиялық араласудың артықшылығы — науқастың тезірек қалпына келуі және ертерек тұра алу мүмкіндігі», — деп атап өтті ол. Дәрігердің сөзінше, лапароскопия дәстүрлі ашық операцияға қарағанда ұлпаларды аз жарақаттайды, қан жоғалту мөлшері төмен болады және ауруханада жатып ем қабылдау мерзімін едәуір қысқартады.Лапароскопиялық хирургияның медицинаға кіруі ХХ ғасырдың аяғына жатады. Бүгінде бұл технология Қазақстанның ірі қалалық ауруханаларында кеңінен қолданылса да, аймақтық ауруханаларда лапароскопиялық жабдықтар мен тәжірибелі мамандардың жетіспеушілігі проблемасы толық шешілген жоқ. Осы тұрғыдан Шымкенттегі №1 ауруханасының тәжірибесі аймақтық медицинаның дамуы тұрғысынан маңызды үлгі болып табылады. Ауруханалар арасындағы тәжірибе алмасу мен мамандарды қайта даярлау арқылы осындай операциялардың қолжетімділігін арттыруға болады деп санайды сарапшылар. Шымкент медициналық университетінің хирургия кафедрасының меңгерушісі, профессор Бекзат Нұрланов пікірінше: «Эхинококкоз бойынша лапароскопиялық хирургияның тарауы — Оңтүстік Қазақстан аймағы үшін ерекше маңызды жетістік. Аурудың таралымы жоғары болғандықтан, мамандандырылған орталықтарда мұндай операциялар жиілеп бара жатқаны науқастардың өміріне тікелей оң әсер етеді».Маманның айтуынша, эхинококкозды ерте кезеңде анықтаудың өзі ауруды толықтай емдеудің жартысы болып саналады. Паразиттік кисталар бірнеше жылдар бойы белгісіз өсіп, белгілі бір мөлшерге жеткенде ғана науқас ауырсыну, ауырлық сезіну, сарғаю немесе тыныс алу қиындығы сияқты шағымдармен дәрігерге жүгінеді. Сол кезде кисталар органдарды ығыстырып, жарылу немесе іріңдеу тәрізді асқынулар туғызуы ықтимал. Дәл осы себепті мамандар жыл сайын профилактикалық медициналық тексеруден өтуді, жануарлармен жиі жұмыс жасайтын немесе мал шаруашылығымен айналысатын адамдарға ультрадыбыстық зерттеу жасатуды ерекше ұсынады.Қоғамдық денсаулық сақтау мамандарының пікірінше, эхинококкоздың алдын алу тек медицина саласының ғана емес, ветеринария, білім беру және коммуналдық санитария салаларының да бірлескен жұмысын талап етеді. Иттерді уақтылы дегельминтизациялау, сою өнімдерін дұрыс кәдеге жарату, қол жуу гигиенасын сақтау — бұлардың барлығы ауруды болдырмаудың негізгі шарттары. Облыстық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы да халық арасында ауру туралы хабардарлықты арттыруға бағытталған жаңа ақпараттық науқан бастауды жоспарлап отыр. Шымкенттегі осы операция тек жеке бір ер адамның ғана жазылу тарихы емес, сонымен қатар аймақтық медицинаның мүмкіндіктері мен халыққа профилактикалық тексерудің маңыздылығын тағы бір мәрте айқындап берген маңызды оқиға болып тарихта қалмақ.

20 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінің орталығы Шымкент қаласы бүгін ерекше бір оқиғаның куәсі болды. Мұнда «ROBOPARK LIGA XIII» атты республикалық робототехника байқауы өз жұмысын аяқтады. Еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған ондаған жас инженерлер бірнеше күн бойы өздерінің шеберліктерін, шығармашылық ойларын және техникалық білімдерін сынады. Бұл байқау жай ғана жарыс емес — ол Қазақстанның болашағын айқындайтын ұлттық бастаманың бір бөлігі.Робототехника байқауларының тарихы Қазақстанда онша ұзақ емес, бірақ өсу қарқыны таң қалдырады. Он жыл бұрын елімізде мектеп оқушыларына арналған мұндай іс-шаралар саусақпен санарлықтай болатын. Ал бүгінде «ROBOPARK LIGA» сериясы он үшінші рет өткізіліп отыр, бұл — отандық инженерлік білім саласының жылдам дамып жатқанының айқын дәлелі. Білім және ғылым министрлігінің деректері бойынша, соңғы бес жылда Қазақстан мектептерінде робототехника үйірмелерінің саны үш есеге өскен, ал оларға қатысатын оқушылар саны 40 000-нан асып кеткен. Бұл сандар ел болашағына деген оптимизмді нығайтады.Биылғы байқауға Алматы, Астана, Шымкент, Қарағанды, Өскемен, Атырау және Кентау қалаларынан командалар қатысты. Жас робототехниктер үш негізгі бағытта өз күштерін сынады: «Сумо», «Роботты жина» және «Кегельринг». «Сумо» категориясында роботтар бірін-бірі белгіленген алаңнан шығаруға тырысса, «Роботты жина» бағытында оқушылар шектеулі уақыт ішінде механизмді сипаттамаға сай жинап, іске қосуы керек болды. «Кегельринг» категориясы болса роботтың дәлдігін және бағдарламалау сапасын тексерді. Осы үш бағыттың әрқайсысы баланың ойлау жүйесін, логикасын және техникалық дағдыларын жан-жақты бағалауға мүмкіндік береді.Байқаудың ең назар аударарлық тұстарының бірі — Кентаудан келген командалардың қатысуы болды. Бұл командалар бірнеше ай бұрын Үндістанда өткен халықаралық байқауда Қазақстан атын лайықты қорғаған тәжірибелі жас мамандар. Олардың кентаулық робототехника үйірмесінің жетекшісі Алмас Ташенов осы сапарлардың маңыздылығы туралы айта келе: «Мұндай байқаулар балаларға тек техникалық білім ғана емес, өмірлік тәжірибе де береді. Олар командада жұмыс істеуді, қысымды жағдайда шешім қабылдауды және сәтсіздіктен сабақ алуды үйренеді. Ата-аналар да балаларының байқауда жарысқанын көргенде, олардың бос уақытын нені алып жатқанын жақсы түсінеді. Бұл отбасылық байланысты да нығайтады», — деді. Ташеновтің сөзі тек техникалық оқытудың ғана емес, тұлғаны қалыптастырудың да маңыздылығын айқын аңғартады.Байқауды ұйымдастырушылардың бірі Сания Жұмабекова іс-шараның мақсаттары туралы толығырақ айтты: «Біз бала-шағаны жай ғана жарысқа шақырмаймыз. Мақсатымыз — мектеп қабырғасында отырған оқушының санасына инженерлік ойлауды сіңіру. Бүгінгі «Кегельрингтегі» жеңімпаз ертең ғарыш кемесі жасайтын конструктор болуы мүмкін. Біз осы ұшқынды ерте жасқа тұтатқымыз келеді». Ұйымдастырушылар сондай-ақ конкурстың форматын жыл сайын жетілдіріп отыратынын, оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып жаңа категориялар қосылып жатқанын атап өтті. Алдағы жылдан бастап «Жасанды интеллект» бағыты да енгізілмекші.Байқаудың қорытындысы бойынша «Сумо» категориясында Alem Line командасы бірінші орынға ие болды. Олардың роботы қарсыластарына қарағанда жоғары реакция жылдамдығымен және дәлдігімен ерекшеленді. «Роботты жина» бағытында Robostars командасы озық шықты — бұл команда роботты жинауда ең аз уақыт жұмсай отырып, барлық техникалық талаптарды толық орындады. «Кегельринг» категориясында болса Auzhan KTL командасы бәсекелестерін артта қалдырды. Жеңімпаздар мен жүлдегерлер арнайы сыйлықтармен марапатталды. Алайда байқауды бақылаған сарапшылардың айтуынша, нағыз жеңімпаз барлық қатысушылар болды — себебі мұндай тәжірибе ақшаға сатып алуға болмайды.Республикалық деңгейдегі мұндай іс-шаралардың геосаяси маңызы да жоқ емес. Қазақстан «Цифрлық Қазақстан» және «Жаңа Қазақстан» бағдарламалары аясында IT және инженерлік мамандарды отандық нарықта тәрбиелеуге баса назар аударып отыр. Соңғы жылдары ел экономикасының IT секторы жылына орта есеппен 18–20 пайызға өсіп келеді, ал мамандарға деген сұраныс ұсыныстан әлдеқайда жоғары. Сондықтан мектептен бастау алатын мұндай бастамалар тек білім саясатының ғана емес, экономикалық стратегияның да ажырамас бөлігіне айналып барады.«ROBOPARK LIGA XIII» байқауы аяқталса да, ол тұтандырған жалын сөнбейді. Жас робототехниктердің жүрегіне егілген қызығушылық тұқымы бірте-бірте өнеді, ертең мектепте физика мен математиканы мұқият оқуға, арнайы техникалық мамандықтарды таңдауға, ақырында елдің цифрлық экономикасының тірегіне айналуға жетелейді. Шымкентте жиналған бұл жас инженерлер бүгін роботтарын жарыстырды, ал ертең — мемлекетті дамытады. Бұл — болашаққа жасалған ең үздік инвестиция.

Шымкент қаласындағы «Көрме» орталығында дәстүрлі «Шымкент өнімдері – 2026» қалалық көрмесі өз жұмысын бастады. Шымкент қаласы әкімдігі ұйымдастырған іс-шараға жеңіл өнеркәсіп, фармацевтика, машина жасау, жиһаз, химия және тамақ өнеркәсібі, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешен мен құрылыс саласында жұмыс істейтін 70-тен астам отандық кәсіпорын қатысуда.Шаһардың танымал брендтері — «Рахат-Шымкент» ЖШС, «ВИЗиТ» алкогольсіз сусындар зауыты ЖШС, «Бал Текстиль» ЖШС, «Шымкент-Кашемир» ЖШС, «КазИталКожа» ЖШС, «MegaSMARTB2B» ЖШС және ECOPHARM Family Group компаниялары өз өнімдері мен жетістіктерін көпшілікке таныстырды.Көрменің негізгі мақсаты — Шымкентте өндірілетін өнімдерді кеңінен таныту, өткізу нарықтарын кеңейту және жаңа серіктестер табу. Сонымен қатар, көрме кәсіпорындарды өндірісті жаңғыртуға, өнім түрлерін көбейтуге және импортты алмастыруға ынталандырады. Тікелей іскерлік байланыстар орнату үшін ұйымдастырушылар құрылыс саласы, HoReCa (қонақүйлер мен мейрамханалар) өкілдерін және тиісті ведомстволардың мамандарын шақырды.Шымкент қаласының кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Ермек Тұрманов жергілікті тауар өндірушілердің «Шымкент өнімдері – 2026» көрмесі бүгін, 21 қазанда, жұмысын бастағанын айтты.«Көрме орталығында экономиканың түрлі салаларында жұмыс істейтін 70-тен астам жергілікті кәсіпорын өз өнімдерін ұсынуда. Олардың қатарында дайын металл және пластмасса бұйымдарын, резеңке өнімдерін, құрылыс материалдарын өндірушілерден бастап, тамақ өнеркәсібі мен агроөнеркәсіптік кешен өкілдеріне дейін бар.Бұл іс-шараның басты мақсаты — отандық өнімдерді қала тұрғындары мен мегаполис қонақтарына таныстыру, сондай-ақ, кәсіпкерлеріміздің жетістіктерін кеңінен насихаттау.Бүгінде Шымкентте ірі, орта және шағын санаттағы 900-ден астам кәсіпорын тіркелген. Олардың ішінде 20 ірі және 40 орта кәсіпорын бар. Жыл сайын өндіріс көлемі артып, экспорттық әлеуетіміз де күшейіп келеді. Қазірдің өзінде 70-ке жуық дистрибьюторлық және өндірістік кәсіпорын шетелдік нарықтарға шығып отыр. Олардың басым бөлігі қаланың индустриялық және арнайы экономикалық аймақтарында табысты жұмыс істеуде.Биыл біз шамамен 30 жаңа өндіріс нысанын іске қосуды жоспарлап отырмыз. Оның 12-сі пайдалануға беріліп, тұрақты жұмыс істеп келеді», — деді Ермек Тұрманов іс-шараның ашылу рәсімінде. Айта кетсек, дәстүрлі көрме 23 қазанға дейін жалғасады.

Шымкент қаласындағы «Көрме» орталығында дәстүрлі «Шымкент өнімдері – 2026» қалалық көрмесі өз жұмысын бастады. Шымкент қаласы әкімдігі ұйымдастырған іс-шараға жеңіл өнеркәсіп, фармацевтика, машина жасау, жиһаз, химия және тамақ өнеркәсібі, сондай-ақ агроөнеркәсіптік кешен мен құрылыс саласында жұмыс істейтін 70-тен астам отандық кәсіпорын қатысуда.Шаһардың танымал брендтері — «Рахат-Шымкент» ЖШС, «ВИЗиТ» алкогольсіз сусындар зауыты ЖШС, «Бал Текстиль» ЖШС, «Шымкент-Кашемир» ЖШС, «КазИталКожа» ЖШС, «MegaSMARTB2B» ЖШС және ECOPHARM Family Group компаниялары өз өнімдері мен жетістіктерін көпшілікке таныстырды.Көрменің негізгі мақсаты — Шымкентте өндірілетін өнімдерді кеңінен таныту, өткізу нарықтарын кеңейту және жаңа серіктестер табу. Сонымен қатар, көрме кәсіпорындарды өндірісті жаңғыртуға, өнім түрлерін көбейтуге және импортты алмастыруға ынталандырады. Тікелей іскерлік байланыстар орнату үшін ұйымдастырушылар құрылыс саласы, HoReCa (қонақүйлер мен мейрамханалар) өкілдерін және тиісті ведомстволардың мамандарын шақырды.Шымкент қаласының кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Ермек Тұрманов жергілікті тауар өндірушілердің «Шымкент өнімдері – 2026» көрмесі бүгін, 21 қазанда, жұмысын бастағанын айтты.«Көрме орталығында экономиканың түрлі салаларында жұмыс істейтін 70-тен астам жергілікті кәсіпорын өз өнімдерін ұсынуда. Олардың қатарында дайын металл және пластмасса бұйымдарын, резеңке өнімдерін, құрылыс материалдарын өндірушілерден бастап, тамақ өнеркәсібі мен агроөнеркәсіптік кешен өкілдеріне дейін бар.Бұл іс-шараның басты мақсаты — отандық өнімдерді қала тұрғындары мен мегаполис қонақтарына таныстыру, сондай-ақ, кәсіпкерлеріміздің жетістіктерін кеңінен насихаттау.Бүгінде Шымкентте ірі, орта және шағын санаттағы 900-ден астам кәсіпорын тіркелген. Олардың ішінде 20 ірі және 40 орта кәсіпорын бар. Жыл сайын өндіріс көлемі артып, экспорттық әлеуетіміз де күшейіп келеді. Қазірдің өзінде 70-ке жуық дистрибьюторлық және өндірістік кәсіпорын шетелдік нарықтарға шығып отыр. Олардың басым бөлігі қаланың индустриялық және арнайы экономикалық аймақтарында табысты жұмыс істеуде.Биыл біз шамамен 30 жаңа өндіріс нысанын іске қосуды жоспарлап отырмыз. Оның 12-сі пайдалануға беріліп, тұрақты жұмыс істеп келеді», — деді Ермек Тұрманов іс-шараның ашылу рәсімінде. Айта кетсек, дәстүрлі көрме 23 қазанға дейін жалғасады.

Жаңа функция қолданбалардың артық көшірмелерін және бағдарламаларды жойғаннан кейін қалған файлдарды тазалауға көмектеседі«Лаборатория Касперского» Kaspersky Premiumөнімін жаңартты. Енді macOS құрылғыларында «Қолданбаларды жою» функциясы бар. Ол бағдарлама өшірілгеннен кейін қалып қоятын кеш, cookie файлдары және басқа да қажетсіз деректерді тауып, тазалауға көмектеседі. Соның арқасында пайдаланушылар ноутбук дискісінен орын босата алады.Тазалау неге қиын? «Лаборатория Касперского» сауалнамасына* қатысқан macOS пайдаланушыларының 56%-ы браузер тарихын, cookie файлдарын, кеш пен уақытша файлдарды тазалайды. 54%-ы қажетсіз фотосуреттер мен видеоларды өшіреді. Ал пайдаланбайтын қолданбаларды жоятындар 44% ғана.Қолданбаны себетке салғанның өзінде оның кейбір файлдары құрылғыда қалып қояды. Мұндай файлдарды табу оңай емес. Кейде олар, әсіресе браузерлерде, қолданбаның өзінен де көп орын алады. Оның үстіне кейбір қолданбалар мен олардың бөліктері macOS жүйесінің әдеттегі мәзірінде көрінбеуі мүмкін.Қалған файлдарда жеке ақпарат та сақталуы мүмкін. Мысалы, аккаунтқа кіруге арналған токендер, құпиясөздер, жүйелік жазбалар, IP-мекенжайлар, пайдаланушы аттары, құжат үзінділері, суреттер, хаттар және жеке қалталардың орналасқан жері. Құрылғыны тазаламай сатсаңыз немесе оған қаскөйлер қол жеткізсе, олар құпиясөздерді қалпына келтіруге, бұрынғы иесінің аккаунттарына кіруге және жеке деректерді ұрлауға тырысуы мүмкін.Kaspersky Premium өніміндегі жаңа функция ең алдымен дискіден орын босатуға арналған. Қолданбаны жойғанда, ол соған қатысты артық файлдарды да тауып береді. Бұрын себетке жіберілген қолданбалардың қалдықтарын да анықтай алады. Бірақ басқа бағдарламаларға әлі қажет файлдарды, мысалы Microsoft Office құрамындағы ортақ компоненттерді, өшірмейді. Сонымен қатар бұл функция жеке ақпараттың сыртқа шығу қаупін азайтуға көмектеседі.Жаңа функция қолданбалардың артық көшірмелерін де табады. Олар қателесіп көшірілген немесе әртүрлі жерден бірнеше рет орнатылған болуы мүмкін. Пайдаланушы барлық көшірмені бірден немесе тек қажетсіздерін өшіре алады. Қажет файлдарды себеттен қайтаруға болады. Егер Kaspersky Premium қолданбасы жабылмаған болса, оларды сол жерден де қалпына келтіруге болады.«Құрылғыларда сақталатын ақпарат көлемі үнемі артып келеді. Сондықтан уақыт өте қажетсіз файлдарды тазалау керек болады. Әртүрлі өндірушінің бірнеше құралын қатар пайдалану ыңғайсыз әрі кейде қауіпті. macOS-қа арналған Kaspersky Premium өніміндегі «Қолданбаларды жою» функциясы қосымша бағдарлама орнатпай-ақ, бірнеше рет басу арқылы қажетсіз файлдар мен қолданбаларды қауіпсіз өшіруге мүмкіндік береді. Kaspersky Premium құрылғыны қорғап қана қоймай, ондағы цифрлық тазалықты сақтауға да көмектеседі», – дейді «Лаборатория Касперского» компаниясының тұтынушыларға арналған өнімдерді басқару жөніндегі вице-президенті Ирина Ермилова.Қорғаныс неге маңызды? macOS құрылғылары киберқауіптерден жақсы қорғалған деген түсінік бар. Бірақ бүгінгі қауіп тек вирустармен шектелмейді. Олардың қатарында файлдарды шифрлайтын зиянды бағдарламалар, трояндар, тыңшылық бағдарламалар және интернет-алаяқтық бар. «Лаборатория Касперского» сарапшылары зиянды бағдарламалардың CleanMyMac, Mole немесе CCleaner Pro сияқты құрылғы тазалайтын заңды бағдарламалар болып көрінген жағдайларын да анықтаған. Сондықтан кез келген бағдарламаны жүктегенде абай болған жөн.«Лаборатория Касперского» сарапшылары мына кеңестерді ұсынады:· қорғаныс бағдарламалары дұрыс жұмыс істеуі үшін оларға қажетті рұқсаттарды беріңіз;· қауіпсіздікке қатысты түзетулерді уақытында алу және жаңа мүмкіндіктерді пайдалану үшін қолданбалар мен операциялық жүйені үнемі жаңартыңыз;· электрондық хаттар мен мессенджерлердегі күмәнді сілтемелерді ашпаңыз. Файлдарды жүктегенде сақ болыңыз;· құрылғыны сатпас немесе басқа адамға бермес бұрын барлық аккаунттан шығып, жеке деректерді өшіріңіз. Содан кейін құрылғыны зауыттық баптауларына қайтарыңыз.* «Цифрлық өмір: үрдістер, қауіптер, мүмкіндіктер» сауалнамасын «Лаборатория Касперского» компаниясының ішкі зерттеу орталығы 2026 жылғы наурызда жүргізді. Оған Ресей де кіретін 18 елден 7200 адам қатысты.

Шымкент қаласында Республика күні мерекесі қарсаңында «Republic Day» және «Bereke Fest» республикалық акциялары өтуде. 2026 жылғы 17 қазанда басталған науқандар 27 қазанға дейін жалғасады. Акциялар аясында сатып алушыларға түрлі тауарлар төмендетілген бағамен ұсынылуда. Жалпыреспубликалық науқанды Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі Шымкент қаласының әкімдігімен бірлесіп ұйымдастырды. Акциялардың басты мақсаты — тауарлардың халыққа қолжетімділігін арттыру, тұтынушылық сұранысты қолдау және отандық өндірушілердің өнімдерін өткізу мүмкіндіктерін кеңейту.«Фиркан City» және «Mega Planet» сауда орталықтарында келушілерге арнап музыкалық бағдарлама ұйымдастырылды. Сауда галереяларында домбыра мен баянның үні шырқалып, ұлттық әуендер әуеледі. Қазақтың халық әндерімен қатар, отандық орындаушылардың танымал шығармалары орындалды. Музыкалық бағдарлама көрермендерге ұлттық мұраның маңызын тағы бір мәрте сезіндірді.Ұлттық әндер мен дәстүрлер — тарихымыз бен рухани мұрамыздың маңызды бөлігі. Мұндай концерттер әртүрлі буын өкілдеріне төл мәдениетімізбен жақынырақ танысуға, сүйікті шығармаларын еске түсіруге және халықтың бірлігін сезінуге мүмкіндік береді. Мерекелік іс-шарада йейбір тауарларға 50 пайызға дейін жеңілдік қарастырылған. Сауда сөрелерінде ерлер мен әйелдер киімі, аяқ киім, кәдесыйлар, ыдыс-аяқ және үйге қажетті түрлі бұйымдар ұсынылған. Мұнда отбасының әр мүшесіне қажетті киім-кешек таңдап, жақындарына сыйлық алуға немесе тұрмысқа қажетті заттарды сатып алуға болады. Сонымен қатар, сатып алушыларға сүт және ет өнімдерін қоса алғанда, азық-түлік, тұрмыстық химия мен үйге қажетті тауарлар ұсынылады. Олардың жекелеген түрлеріне де 50 пайызға дейін жеңілдік жасалған.Республика күні қарсаңында мұндай ұсыныстар қонақ күтіп, мерекелік дастарқан әзірлеуге дайындалып жатқан отбасылар үшін аса тиімді. Шымкент тұрғындарының айтуынша, алда үлкен мереке келе жатыр. Бұл күні ағайын-туыс бас қосып, жақындарын қонаққа шақырып, мол дастарқан жаяды. Сондықтан жеңілдіктердің дер кезінде ұйымдастырылғаны қуантады.Кәсіпкерлер үшін де акцияға қатысу өз өнімдеріне деген қызығушылықты арттырып, тауарларын арнайы бағамен ұсынуға мүмкіндік берді.«Біз Республика күніне арналған акцияға қуана қосылдық. Түрлі тауарларға арнайы ұсыныстар дайындадық. Әркім өзіне қажетті затты тауып немесе жақындарына сыйлық таңдауға мүмкіндігі бар», — дейді сатушылар.Қала әкімдігінің мәліметінше, Шымкентте өтіп жатқан екі республикалық акцияға 26 сауда нысаны қатысуда.