Әлем
Президент Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының VIIІ Консультативтік кездесуіне қатысты 13.10.2026
2026 жылғы 08 қазанТүрікменстан, Аваза Қасым-Жомарт Тоқаев Әзербайжан мен Орталық Азия елдері Тәуелсіздігінің 35 жылдығымен тұспа-тұс келген бүгінгі отырыстың символдық мәні ерекше екенін атап өтті.– Осы жылдар ішінде тұтас дәуірді қамтыған ұзақ әрі сындарлы, сонымен қатар жемісті жолды еңсердік. Егемендігімізді нығайтып, дамудың төл моделін қалыптастырдық. Халықаралық қоғамдастықта лайықты орынға ие болдық. Бүгінде Орталық Азия мен Әзербайжан Еуразиядағы өсіп-өркендеп келе жатқан геосаяси ықпалдастық орталығы саналады. Ең бастысы, бауырлас халықтарымыздың парасаты мен ынтымақ-бірлігінің арқасында бейбітшілік пен келісім орнаған қоғамда өмір сүріп жатырмыз. Ауызбіршілік, өзара қолдау мен сенім осы заманның сын-қатерлеріне төтеп беру үшін ортақ стратегиялық тірегімізге айналды. Бұл үрдістер геосаяси шиеленіс пен жікке бөліну күшейіп, халықаралық қатынастар құрылымы өзгеріске ұшыраған тұста өте өзекті, – деді Мемлекет басшысы.Президент Консультативтік кездесуге қатысушыларға өңірдегі ықпалдастықтың негізгі мәселелері бойынша Қазақстанның ұстанымын жеткізді.– Бірлескен күш-жігердің арқасында сауда-экономикалық ынтымақтастығымыздың мазмұны жыл өткен сайын толығып келеді. Бірлескен кәсіпорындар саны көбейді, іскерлік байланыс нығая түсті. Өнеркәсіп, машина жасау, энергетика, ауыл шаруашылығы секілді секторларда ауқымды жобалар жүзеге асырылуда. Сауда кедергілері бірте-бірте жойылып, шекараларда жаңа өткізу бекеттері ашылып жатыр. Автокөлік және теміржол байланысы кеңейіп келеді. Дегенмен, біздің пайымдауымызша, ішкі нарық әлеуеті әлі де зор. Былтыр өңір ішіндегі сауда көлемі шамамен 13 миллиард долларды құрады. Бұл елдеріміздің жалпы тауар айналымының 8 пайызына жуық. Сондықтан үкіметтерімізге өзара сауда үлесін арттырып, осы көрсеткішті кемінде 20 миллиард долларға жеткізу үшін бірлескен іс-қимыл жоспарын әзірлеу және қабылдау жөнінде міндет жүктеген дұрыс, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысы аймақтағы елдердің шекара маңында құрылған сауда-логистика кешендері мен өнеркәсіп кооперациясы орталықтары мол мүмкіндікке жол ашатынын атап өтті.– Қосылған құнның өңірлік тізбегін құру үшін жақын арада оларды бір-бірімен байланыстыру қажет. Жалпы, елдерімізде инвестиция, энергетика, өндіріс салалары мен басқа да стратегиялық бағыттарда өзара ықпалдастыққа жағдай жасалған, – деді Қазақстан Президенті.Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, Қазақстан көлік инфрақұрылымын дәйекті түрде дамытып келеді. Бұл өңірлік қарым-қатынас аясын кеңейтеді.– Мойынты – Қызылжар және Дарбаза – Мақтаарал теміржол желілерінің құрылысы аяқталуға таяу. Келесі жылы Бақты – Аягөз бағыты ашылады. Бұл – өте маңызды, тіпті стратегиялық сипаты бар бағдарлар. Қытайды Каспий теңізімен және Еуропа нарығымен байланыстыратын Арал – Каспий магистралінің құрылысы басталды. Қазақстанның көлік инфрақұрылымын ауқымды түрде жаңғырту тұтас аймақтың транзиттік рөлін күшейте түсетініне сенімдімін. Транскаспий халықаралық көлік дәлізін дамытуға баса мән беріледі. Соңғы жылдардың динамикасы Орта дәлізге сұраныстың артып келе жатқанын көрсетеді. Ресеймен ынтымақтастық тұрғысынан Солтүстік – Оңтүстік бағыты да Қазақстан үшін өзекті, – деді Мемлекет басшысы.Президент Дүниежүзілік банктің бағалауынша, жоспарланған инфрақұрылымдық міндеттер толық жүзеге асырылса, 2040 жылға қарай Каспий арқылы жүк тасымалы төрт есе ұлғаятынын айтты.– Орта дәлізді TRIPP көлік бастамасымен ұштастыру мәселесін сарапшылар деңгейінде талқылауға болады деп ойлаймын. Бұл жоба әлеуетімізді арттырады әрі барлық мемлекеттің ұзақмерзімді мүддесіне сай келеді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Президенттің пікірінше, су проблематикасы – Орталық Азия тұрақтылығына қатер төндіретін басты сынақтардың бірі.– Алдымызда трансшекаралық су ресурстарын басқарудың тың тәсілдерін әзірлеу міндеті тұр. Бұл жұмыста өзара құрмет, теңқұқылық қағидаттары негізге алынып, аймақтағы барлық елдің мүддесі ескерілуі керек. Орталық Азияның су пайдалану бойынша негіздемелік конвенциясын қабылдау ынтымақтастықтың жаңа өңірлік архитектурасын қалыптастыратын алғашқы қадам болар еді. Құжат жобасы тараптардың қарауына ұсынылды. БҰҰ аясында Халықаралық су ұйымын құру бастамасы өте өзекті. Оны халықаралық, атап айтқанда, Орталық Азияның ортақ ұстанымы ретінде бірге ілгерілету су ресурстарын басқарудың жаһандық жүйесіне қосқан үлесіміз болмақ, – деді Президент.Бұдан бөлек, Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастықтың маңызына тоқталды.– Қазақстан жасанды интеллектінің біртұтас экожүйесін дәйекті түрде құра бастады. «Жасанды интеллект туралы» заң қабылданды. Digital Qazaqstan стратегиясы жүзеге асырылуда. Суперкомпьютер кластері іске қосылды. Alem.ai халықаралық орталығы жұмыс істеп тұр. Бұл тақырып өте өзекті. Осыны ескеріп, жасанды интеллект бойынша Орталық Азия серіктестігін құру мүмкіндігін қарастыруды ұсынамын. Оның аясында елдеріміздің ғылыми орталықтары, университеттері, технологиялық компаниялары ақпарат пен тәжірибе алмаса алады, – деді Мемлекет басшысы.Қазақстан Президенті нейрожелілерді қауіпсіз пайдалану маңызды деп санайды. Бұған қатысты қауіп-қатер халықаралық деңгейде қызу талқыланып жатыр.– Меніңше, аса маңызды технологияларды бақылаудың бірлескен тәсілдерін әзірлеуге уақыт оздырмай кірісу керек. Осыны ескере отырып, Қазақстан Орталық Азия елдері мен Әзербайжанға жасанды интеллектіні жауапкершілікпен қолдану туралы декларация әзірлеуді ұсынды, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысы дүрбелеңге толы дүниеде аймақтағы бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтау басты міндет екенін айтты.– Терроризм, есірткі бизнесі, қару-жарақ және адам саудасы, заңсыз көші-қон, ұйымдасқан қылмыс пен алаяқтық қауіпсіздікке айтарлықтай қатер төндіреді. Цифрлық технологиялардың қаскөйлердің, атап айтқанда, лаңкестер мен есірткі сататын қылмыстық топтардың қолына түсу қаупі қатты алаңдатады. Әрине, оған қарсы тұратын тәсілдеріміз заманға сай болуы керек. Осы саладағы ынтымақтастықты нығайтуға Орталық Азия елдері қауіпсіздік кеңесі хатшыларының тұрақты кездесулері айтарлықтай үлес қосуда. Үшінші кездесу 23-24 сәуір күндері Душанбеде өтті. Былтыр Ташкентте қабылданған Аймақтық қауіпсіздік және тұрақтылық тұжырымдамасын, сондай-ақ Қауіпсіздік тәуекелдері және оның алдын алу шараларының тізбесін жоғары бағалаймыз. Мұны барлық тараптың мүлтіксіз орындауы маңызды, – деді Президент.Қасым-Жомарт Тоқаев мәдени-гуманитарлық қарым-қатынасты тереңдетуге баса назар аударды. Президент аймақ елдерін бай тарихи-мәдени мұра біріктіретінін айтты.– Соңғы жылдары мәдени байланыстарымыз айтарлықтай жандана түсті. Көрмелер, кинофестивальдер, форумдар, еске алу кештері өткізіліп жатыр. Жастардың, жоғары оқу орындарының және ғылыми қауымдастықтың арасындағы қарым-қатынас, шығармашылық қауымның тікелей диалогы арқылы осы үрдіске тың серпін беру керек. Бірыңғай ақпараттық кеңістікті қалыптастыру ынтымақтастығымызды тереңдете түседі. Қазақстан отандық Silk Way телеарнасы жанынан аймақтық телеарна ашу туралы бастама көтерді, – деді Мемлекет басшысы.Президент волонтерлік қозғалыс гуманитарлық ықпалдастықтың құрамдас бөлігі болуы керек деп пайымдайды.– Еліміздің «Таза Қазақстан» жалпыхалықтық жобасын іске асырудағы тәжірибесін аймақтық деңгейде қолға алуға болады. Бұл бастама жастарды адамгершілік және азаматтық құндылықтарға баулиды. Сондықтан келесі жылы «Орталық Азия – ізгі істер мекені» деген ұранмен волонтерлік мәселесіне қатысты жастар форумын өткізуді ұсынамын. Аймақтағы ішкі туризмнің дамуы арқылы халықтардың бір-бірімен араласуына, елдеріміздің тарихымен және мәдениетімен танысуға жол ашылды. Біз Орталық Азия мен Әзербайжандағы ауқымды мәдени, ғылыми, спорттық және туристік іс-шараларының бірыңғай күнтізбесін жасауды ұсынамыз. Бұл барыс-келісті арттырып, бірлескен турлар аясында шетелдік туристерді көптеп тартуға мүмкіндік береді. Жоғарыда айтылған ұсыныстар өңірдегі ынтымақтастықтың берік гуманитарлық тұғырын қалыптастырады, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысы сөз соңында Консультативтік кездесулерді жетілдіру мәселесін қозғады.– Меніңше, осы ынтымақтастық форматын таптаурын қалыптан ада, көшбасшылардың тікелей диалог алаңы ретінде сақтау маңызды. Бұдан бөлек, жұмыс тиімділігі ұсыныстар мен бастамалардың санымен емес, олардың іс жүзіндегі құндылығымен, нәтижесімен өлшенуі керек деп санаймын. 2018 жылдан бері 200-ден астам бастама көтерілген. Дегенмен оның аз ғана бөлігі іске асты. Мұны бұлтартпас деректер айғақтайды. Осы орайда, сыртқы саясат ведомстволары аймақтық бастамаларды түгендеп, олардың өзектілігі мен перспективасын анықтағаны жөн. Бұл аталған форматтың тиімділігін арттырып, қол жеткізілген уағдаластықтарды жүзеге асыруға ықпал етеді, – деді Қазақстан Президенті.Отырыста Түрікменстан Президенті Сердар Бердімұхамедов, Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон және Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев сөз сөйледі.Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының VIIІ Консультативтік кездесуі нәтижесінде Бірлескен мәлімдеме қабылданды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ashgabat/press/news/details/1308991?lang=ru
Заңды тұлға-резиденттің камералдық бақылау жүргізу арқылы қызметін тоқтатуы 13.10.2026
Заңды тұлға-резидентті камералдық бақылау тәртібімен тарату талап қою мерзімі ішінде бір мезгілде мынадай талаптарға сәйкес келген жағдайда жүзеге асырылады:1. қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын және қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебіне қойылған күннен бастап Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінің 2-бабының ережелерінде көзделген кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырмайтын;2. қосылған құн салығын төлеуші болып табылмайтын;3. салық берешегі және әлеуметтік төлемдер бойынша берешегі жоқ;4. Салық кодексінің 104-бабының 1-тармағына сәйкес қызметтің жекелеген түрлерін жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебінде тұрмайтын.Осы тармақ заңды тұлға құрылған күннен бастап талап қою мерзімінен аз уақыт өткен заңды тұлғаларға да қолданылады.Таратылатын заңды тұлға-резидент тарату туралы шешім қабылданған жағдайда бір мезгілде орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына:1. қызметін тоқтатуға байланысты салықтық өтінішті;2. аралық тарату балансын;3. тарату салық есептілігін (ағымдағы тоқсан, жыл үшін);4. Салық кодексінің 111-бабының 4-тармағында белгіленген тәртіппен бақылау-касса машинасын есептен шығаруға арналған салықтық өтінішті ұсынады (бақылау-касса машинасы мемлекеттік кірістер органында есепке қойылған жағдайда таратылатын тұлға бақылау-касса машинасын есептен шығару туралы салықтық өтінішті ұсынады).Мемлекеттік кірістер органы қызметін тоқтатуға байланысты салықтық өтінішті алған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде уәкілетті органдарға, екінші деңгейдегі банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға сұрау салулар жібереді.Сұрау салулар бойынша мәліметтерді уәкілетті органдар 10 жұмыс күнінен кешіктірмей ұсынуға тиіс.Мемлекеттік кірістер органы уәкілетті органдардан барлық мәліметтерді алған күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде камералдық бақылауды жүзеге асырады және оны қол қойғаннан кейін 3 жұмыс күнінен кешіктірмей қорытындыны 2 данада береді.Камералдық бақылау нәтижелері бойынша алшақтықтар анықталған жағдайда заңды тұлға-резидентке қорытынды алынған күннен бастап 5 жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлама беріледі.Хабарламаны орындамаған немесе салық төлеуші ұсынған түсініктермен мемлекеттік кірістер органы келіспеген жағдайда, сондай-ақ салық төлеуші азайту жағына түзету жүргізген кезде салықтық тексеру жүргізіледі. Бұл ретте салықтық тексеру хабарламаны орындау мерзімі өткеннен кейін 10 жұмыс күнінен кешіктірілмей басталады.Салық берешегін және әлеуметтік төлемдер бойынша берешекті өтеу қорытынды жасалған күннен бастап 10 күнтізбелік күннен кешіктірілмей жүргізіледі.Таратылатын заңды тұлға-резидент берешегі болмаған жағдайда камералдық бақылау қорытындысын алған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына тарату балансын ұсынады.Негіз: Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2025 жылғы 31 қазандағы № 654 бұйрығы «Салық төлеушілер (салық агенттері) таратылған, қайта ұйымдастырылған және қызметін тоқтатқан кезде салық міндеттемесін орындаудың кейбір мәселелері туралы».Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1308993?lang=ru
ЕАЭО ШЕҢБЕРІНДЕ ТАУАРЛАРДЫ УАҚЫТША ӘКЕЛУ ЖӘНЕ ӘКЕТУ: САЛЫҚ ТӨЛЕУШІЛЕР НЕНІ БІЛУІ ҚАЖЕТ? 13.10.2026
📢 ЕАЭО ШЕҢБЕРІНДЕ ТАУАРЛАРДЫ УАҚЫТША ӘКЕЛУ ЖӘНЕ ӘКЕТУ: САЛЫҚ ТӨЛЕУШІЛЕР НЕНІ БІЛУІ ҚАЖЕТ?Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Еуразиялық экономикалық одақ (бұдан әрі — ЕАЭО) шеңберінде тауарларды уақытша әкелу және әкету кезінде хабарламаны ұсыну тәртібі туралы хабарлайды.📌 Уақытша әкелу және әкету дегеніміз не?ЕАЭО шеңберінде уақытша әкелу/әкету — бұл ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер арасында тауарларды шектеулі мерзімге кедендік баждар мен салықтарды төлемей, кейіннен олардың қасиеттері мен сипаттамаларын өзгертпестен кері әкету немесе қайтару міндеттемесімен өткізу көзделетін кедендік рәсім.⚖️ Хабарламаны кім ұсынуға міндетті?Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 514-бабында көзделген ережелерді іске асыру мақсатында салық төлеуші ЕАЭО шеңберінде тауарларды уақытша әкелу немесе әкету кезінде мемлекеттік кірістер органдарына хабарлауға міндетті.📝 Хабарлама қандай нысан бойынша ұсынылады?Тауарларды әкелу және әкету туралы хабарлама 016.00 нысаны бойынша ұсынылады.Осы хабарлама нысаны мынадай мақсаттарға қол жеткізу үшін енгізілген:🔹 тауарлардың өткізілуінің ашықтығын арттыру және олардың қозғалысын бақылауды күшейту;🔹 ЕАЭО шеңберінде тауарларды әкелу және әкету кезінде көлеңкелі экономиканың үлесін азайту;🔹 салық төлеушілердің хабарламаны ұсыну нысаны мен мерзімдеріне қойылатын белгіленген талаптарды сақтауын қамтамасыз ету.💻 Хабарлама қалай және қайда ұсынылады?Салық төлеуші хабарламаны белгіленген нысан бойынша электрондық түрде өзінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына ұсынады.⏰ Хабарламаны қандай мерзімде ұсыну қажет?Хабарламаны ұсыну мерзімі 20 жұмыс күнін құрайды:📍 Тауарларды әкелу кезінде — тауарлар ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген күннен бастап.📍 Тауарларды әкету кезінде — тауарлар Қазақстан Республикасының аумағынан ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағына әкетілген күннен бастап.❗️ Салық төлеушілердің назарына!ЕАЭО шеңберінде тауарларды уақытша әкелу немесе әкету кезінде 016.00 нысаны бойынша хабарламаны белгіленген тәртіп пен мерзімдерді сақтай отырып, уақтылы ұсыну қажет.Салық заңнамасының талаптарын сақтау тауарлар қозғалысының ашықтығын қамтамасыз етуге және құқық бұзушылықтардың туындау тәуекелдерін азайтуға ықпал етеді.📌 Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті салық төлеушілерді салықтық міндеттемелерін орындауға жауапкершілікпен қарауға және заңнамада көзделген есептілік пен хабарламаларды уақтылы ұсынуға шақырады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1308967?lang=ru
Азамат қандай жағдайларда Конституциялық Сотқа жүгіне алады? 13.10.2026
Егер нақты іс бойынша қолданылған нормативтік құқықтық акт немесе оның жекелеген ережесі азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарына тікелей қатысты болса, азамат Конституциялық Сотқа жүгіне алады. Бұл ретте өтініш «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңда белгіленген өтініштің жол берілетіндігі шарттарына сәйкес келуге тиіс. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1308900?lang=ru
Kumisai орталығында робототехника мектебі: болашақтың инженерлері бүгін қалыптасады 12.10.2026
12 қазан 2026 жылы Қазақстан үшін тағы бір маңызды оқиға болды — Kumisai білім орталығында ресми түрде робототехника курсы өз есігін ашты. Бұл жай ғана жаңа үйірме немесе қосымша сабақ емес, бұл — ел болашағына деген нақты инвестиция, жас ұрпақтың технологиялық санасын қалыптастыруға бағытталған жүйелі қадам. Оқушылар енді тек роботтарды құрастырумен шектелмейді: олар логикалық ойлауды, шығармашылық қабілетті және жаңа технологиялармен жұмыс жасау дағдыларын кешенді түрде дамыта алады.Бүгінгі таңда STEM-білім деп аталатын бағыт — ғылым, технология, инженерия және математиканы біріктіретін тәсіл — жаһандық білім беру жүйесінің өзегіне айналды. UNESCO мәліметтері бойынша, 2030 жылға қарай IT және инженерия саласындағы мамандарға деген сұраныс бүгінгімен салыстырғанда 40 пайызға артады. Қазақстанда да бұл үрдіс айқын байқалады: «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында мыңдаған жас маман даярлау мақсаты қойылған. Алайда мамандардың көпшілігі мойындайтыны — IT-білімнің негізін мектепке дейінгі немесе бастауыш жастан қалыптастыру қажет. Дәл осы олқылықты Kumisai сияқты жеке білім орталықтары толтыруға тырысады.Курстың бағдарламасы бірнеше деңгейге бөлінген. Бастапқы деңгейде 6-8 жас аралығындағы балалар қарапайым механикалық модельдерді жинаумен айналысады, негізгі тетіктермен, дөңгелектермен және беріліс жүйелерімен танысады. Орта деңгейде 9-12 жастағы оқушылар Arduino және LEGO Mindstorms платформаларында жұмыс жасап, бағдарламалаудың алғашқы қадамдарын игереді. Жоғары деңгей 13-16 жас аралығындағы жасөспірімдерге арналған: олар өздігінен жоба дайындап, халықаралық робототехника олимпиадаларына қатысуға мүмкіндік алады. Осындай сатылы жүйе баланың жасына және дайындық деңгейіне қарай дараланған оқу жолын қамтамасыз етеді.Бұл бастаманың маңызы жалпы қоғамдық мәнмәтінде де айқын. Қазақстандағы IT-сала соңғы бес жылда жылына орта есеппен 18 пайызға өсіп келеді. Astana Hub технопаркінің деректеріне сүйенсек, елдегі стартаптар саны 2020 жылмен салыстырғанда үш есеге артты. Алайда тәжірибелі инженерлер мен бағдарламашыларға деген сұраныс ұсыныстан едәуір асып тұр. Бұл алшақтықты жою үшін балалардың технологиялық сауаттылығын мектеп жасынан бастап дамыту стратегиялық қажеттілікке айналып отыр. Kumisai сияқты орталықтар мемлекеттік мектептердегі білімді толықтырып, тереңдете отырып, осы ұлттық мақсатқа тікелей үлес қосады.Шетелдік тәжірибеге жүгінсек, робототехника курстарының балалардың академиялық үлгеріміне тигізетін оң әсері ғылыми зерттеулермен дәлелденген. Стэнфорд университетінің 2023 жылғы зерттеуі бойынша, робототехника үйірмелеріне қатысқан бастауыш сынып оқушыларының математика пәнінен үлгерімі бақылау тобымен салыстырғанда 23 пайызға жоғары болған. Жапония, Оңтүстік Корея, Финляндия — бұл елдер робототехниканы ерте жастан оқыту арқылы инновациялық экономиканың іргетасын қалап үлгерді. Қазақстан да осы жолда нақты қадамдар жасап жатқанын Kumisai орталығының бастамасы тағы бір рет дәлелдейді.Орталықтың болашақ жоспарлары да кең ауқымды. 2027 жылға қарай Алматы мен Астанадан тыс, өңірлік қалаларда — Шымкент, Қарағанды, Семей қалаларында осындай робототехника бөлімшелерін ашу көзделуде. Сонымен қатар онлайн форматтағы гибридті оқыту жүйесін енгізу жоспарланған, бұл ауылдық жерлердегі балаларға да сапалы STEM-білімге қол жеткізуді мүмкін етеді. Алдағы жылы Орталық Азия деңгейіндегі робототехника чемпионатын ұйымдастыру мәселесі де қарастырылуда. Kumisai орталығындағы бүгінгі алғашқы сабақ — болашақтың маңызды беттерінің бірінің ашылуы деп айта аламыз. Себебі бүгін роботтарын жинап отырған балалардың арасынан ертең Қазақстанның технологиялық серпілісін жасайтын инженерлер, ойлап табушылар мен кәсіпкерлер шығуы — үлкен мүмкіндік.
Шымкент — сандық мегаполис: болашақтың қаласы бүгін қалыптасуда 12.10.2026
12 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Қазақстанның жүрегі — Шымкент қаласы бүгінде елдің сандық трансформация саласындағы ең ірі орталықтарының біріне айналып отыр. Үш миллионнан астам тұрғыны бар бұл мегаполис соңғы жылдары тек демографиялық өсіммен ғана емес, технологиялық даму қарқынымен де бүкіл республиканың назарын аударып келеді. Қалада бірізді жүзеге асырылып жатқан жобалар Шымкентті ақылды басқару жүйелері енгізілген заманауи сандық экожүйеге айналдыруға бағытталған.Шымкенттің сандық дамуы кенеттен басталған процесс емес. Оның тамыры 2019 жылы Шымкенттің республикалық маңызы бар қалаға айналған кезеңіне барып тіреледі. Сол кезден бері қала басшылығы халықтың өмір сүру сапасын арттыру мен мемлекеттік басқаруды тиімді ету мақсатында технологияларды белсенді пайдалану бағытын ұстанды. «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында Шымкент алғашқы «ақылды қала» тұжырымдамасын іске асыруды бастаған өңірлердің қатарында болды. Бүгінгі таңда бұл жолда жинақталған тәжірибе бүкіл Орталық Азияда үлгі ретінде қаралуда.Сандық инфрақұрылымның маңызды буындарының бірі — digitalmaps.kz цифрлық картасы. Бұл платформа арқылы байланыс желілерінің, соның ішінде 5G торабының қалайша таратылғанын бақылауға болады. Жоба тек техникалық мамандарға ғана емес, кәдімгі тұрғындарға да арналған: картадан интернет қамтуының нүктелерін, желі сапасын анықтауға болады. «Бұл — ашық деректер мәдениетінің нақты көрінісі. Тұрғын өзі тұратын ауданда байланыстың қандай деңгейде екенін бір-ақ қарауда көре алады», — дейді цифрлық технологиялар саласындағы сарапшы Аружан Сейткали. Ситуациялық орталық болса негізгі бағыттар бойынша деректерді біріктіріп, жедел шешімдер қабылдауды қамтамасыз ететін командалық пункт рөлін атқарады. Онда тәулік бойы маманшылар тасымалдан бастап коммуналдық шаруашылыққа дейінгі барлық салалардың жай-күйін бақылайды.Дрондардың қалалық кеңістікті мониторинглеу мақсатында қолданылуы да аса маңызды жаңалықтардың бірі болып табылады. Бұрын анықтауға айлар кететін заңсыз құрылыстар, абаттандыру нормаларын бұзу, қалдықтарды рұқсатсыз тастау секілді бұзушылықтар қазір дрон камераларының алдында жасырын қала алмайды. Мамандардың мәліметінше, дрондарды пайдалану арқасында тексеру шығындары айтарлықтай азайып, бұзушылықтарды анықтау жылдамдығы бірнеше есе артты. Зияткерлік светофорлар жүйесі де осы бағыттың жалғасы іспетті: олар жол қозғалысының нақты уақыттағы ағынына қарай жасыл/қызыл жарық ұзақтығын автоматты түрде реттейді, осының нәтижесінде тұрып қалу уақыты орта есеппен 20–30 пайызға қысқарғаны байқалған.Шымкенттің сандық трансформациясы — бір жоба немесе жеке бастама емес, бүкіл қалалық басқару жүйесін жаңғыртуға бағытталған кешенді стратегия. Алда тұрған мақсат — 2030 жылға қарай Шымкентті Орталық Азиядағы ең дамыған «ақылды қала» рейтингіне кіргізу. Электрондық мемлекеттік қызметтерді толық ауыстыру, жасанды интеллект негізіндегі қалалық жоспарлау, тұрғындардың белсенді цифрлық қатысуын қамтамасыз ету — осының барлығы бүгінгі негіздің үстіне салынбақ. Шымкент халқы, ең алдымен жас ұрпақ, бұл өзгерістерді оң қабылдап отыр: технологиялар тұрмысты жеңілдетіп, қалалық орта сапасы жақсаруда. Бүгінгі Шымкент — болашақтың қаласы бүгін қалыптасып жатқандығының айқын дәлелі.
Figma және жасанды интеллект: заманауи дизайнның жаңа горизонттары Шымкентте ашылады 12.10.2026
12 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскерлік орталығы — Шымкент қаласы цифрлық трансформация толқынының жаңа беттерін ашуға дайындалып жатыр. Биылғы жылдың 15 қазанында Shymkent Hub алаңында отандық дизайн қауымдастығына арналған ерекше іс-шара өтеді: Figma мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін біріктіруге бағытталған практикалық кездесу. Бұл оқиға жай ғана семинар емес — ол Қазақстандағы креативті индустрияның болашағына жасалған нақты қадам.Соңғы бірнеше жылда цифрлық дизайн саласы дүние жүзінде орасан зор өзгеріске ұшырады. Жасанды интеллект технологияларының дамуы дизайнерлердің жұмыс үдерісін түбегейлі қайта қарауға мәжбүр етті. Бүгінде Adobe, Canva, Figma сияқты платформалар AI-мүмкіндіктерін кірістіре отырып, пайдаланушыларға бұрын бірнеше сағат кететін тапсырмаларды бірнеше минутта орындауға мүмкіндік береді. Дүниежүзілік зерттеу компанияларының деректері бойынша, 2025 жылы глобалды AI-дизайн нарығының көлемі 4,5 миллиард долларды асып, 2030 жылға дейін жыл сайын 27 пайызға өсетіні болжануда. Қазақстан да осы үдерістен тыс қалмақ емес. Кездесудің бағдарламасы ерекше байыпты құрылған. Алдымен қатысушылар Figma платформасының негізгі және кеңейтілген мүмкіндіктерімен танысады: компоненттер жүйесі, автолэйаут, прототиптеу функциялары. Содан соң жасанды интеллект арқылы дизайн жасаудың практикалық тәсілдері талқыланады — суреттер генерациясынан бастап, пайдаланушы интерфейстерін автоматты түрде оңтайландыруға дейін. Шара спикері, Алматы мен Шымкентте бірнеше жылдан бері UX/UI дизайн курстарын жүргізіп келетін тәжірибелі маман Динара Сейткали бұл тақырыптың маңыздылығын бөліп атайды: «Қазіргі заманда тек Photoshop немесе Figma білу жеткіліксіз. Маман AI-ды өз арсеналына қосқанда ғана нарықта бәсекелес бола алады. Бұл кездесуде теорияны ғана емес, нақты жұмыс кезінде қолдана алатын практикалық дағдыларды береміз».Шымкент қаласының IT-сектордағы өсімі соңғы үш жылда айтарлықтай екпін алды. Ақпараттық коммуникациялық технологиялар министрлігінің деректеріне сүйенсек, 2023–2025 жылдар аралығында оңтүстік өңірде тіркелген digital-кәсіпорындардың саны 40 пайызға артты. Бұл тенденция жас мамандардың сапалы оқуға деген сұранысын күрт арттырды. Жергілікті жұмыс берушілер де өзгеріске сезімтал: аймақтық технологиялық компаниялардың HR-менеджері Жанар Әбілова атап өткендей, «Figma мен AI-мүмкіндіктерін меңгерген дизайнерге деген сұраныс бізде соңғы жылда екі есеге өсті, ал мұндай мамандардың жалақысы да ортадан 35–40 пайыз жоғары».Бұл іс-шараның маңыздылығын тек кәсіби тұрғыдан ғана емес, әлеуметтік тұрғыдан да бағалау қажет. Шымкент — Қазақстанның ең жас халқы шоғырланған қалаларының бірі. Мұнда орта жасы 28-ге жетпейтін миллионнан аса тұрғын өмір сүреді. Осы жастар үшін цифрлық дағдылар еңбек нарығына шығудың ең тиімді жолдарының бірі болып табылады. Кездесуге тегін қатыса алатындығы — ұйымдастырушылардың оқуды демократияландыруға деген ұмтылысының айқын белгісі.Тарихи тұрғыдан қарасақ, Қазақстандағы дизайн мектебінің дамуы 2010 жылдардың ортасынан қарқын алды. Алғашқыда Алматы мен Астанада ғана топтасқан digital-дизайн қауымдастықтары бүгінде Шымкент, Қарағанды, Семей, Ақтау сияқты аймақтық қалаларда да орнықты. Бұл — орталықтандырылған білімнен бөлінген, жергілікті экожүйелердің өркендеуінің нышаны. Figma+AI кездесуі дәл осы аймақтық дамудың логикалық жалғасы болып табылады.Алдағы уақытта Shymkent Hub ұқсас іс-шараларды тұрақты форматқа айналдыруды жоспарлайды. Ұйымдастырушылардың мәліметінше, 2026 жылдың соңына дейін Figma, веб-әзірлеу, мобильді дизайн және деректер визуализациясы тақырыптарын қамтитын толыққанды практикалық курс іске қосылмақ. Бұл бастама жергілікті билік органдарының да назарынан тыс қалмаған: қаладағы жастар саясаты және цифрлық даму бөлімінің өкілі Берік Тасымов іс-шараны «аймақтың human capital дамытудағы нақты қадамы» ретінде бағалап, мемлекеттік қолдауға дайындықтарын білдірді.Қорытындылай келе, 15 қазандағы Shymkent Hub кездесуі — Оңтүстік Қазақстандағы цифрлық трансформацияның бетін ашатын символдық оқиға. Figma мен жасанды интеллектті меңгеру бүгінде жай ғана техникалық білік емес — ол кәсіби болашаққа жасалған инвестиция. Шымкент жастарына арналған бұл мүмкіндік — аймақтың digital-картасындағы жаңа нүкте ғана емес, бүкіл Қазақстандағы шығармашыл экожүйенің өркендеу жолындағы маңызды белес.
Қазақстан оқушылары әлемнің үздік төрт командасының қатарында: Сеулдегі робот жасаушылар шайқасы 12.10.2026
12 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Кореяның астанасы Сеул қаласында өтіп жатқан FIRST Global Challenge 2026 халықаралық робототехника чемпионатында Қазақстан командасы тарихи жетістікке қол жеткізді. 185 елден келген жас инженерлер арасында қазақстандық оқушылар әлемнің үздік төрт командасының қатарына кірді. Бұл — елімізде жаратылыстану-математика білімі мен технологиялық тәрбиенің жыл сайын жаңа биіктерге шығып жатқанының айқын дәлелі.FIRST Global Challenge — жыл сайын өтетін, әлемдегі ең беделді жастар робототехника байқауларының бірі. Байқаудың негізгі мақсаты — жас ұрпақты ғылым, технология, инженерия және математика, яғни STEM бағытына ынталандыру, сондай-ақ жаһандық маңызы бар мәселелерді шешуге үйрету. Биылғы жылы ұйымдастырушылар барлық қатысушы командаларға ерекше тақырып берді: орман өрттерімен күресуге арналған автономды роботтар жасау. Климаттық өзгерістер салдарынан бүкіл әлемде орман өрттерінің жиілеп бара жатқан кезде бұл тақырыптың таңдалуы өте орынды болды. Командалар роботтарын сөндіру, орманды барлау және алдын алу функцияларына сай жасауы тиіс болды.Байқаудың топтық кезеңінде Қазақстан командасы бірнеше мемлекетпен одақтаса отырып, жоғары ұпай жинады. Роботтың алдындағы кедергілерді жеңу жылдамдығы, өртке қарсы шараларды орындау дәлдігі және техникалық инновация деңгейі бойынша бағаланған командалар ішінде қазақстандықтар тұрақты түрде алдыңғы легіде болды. Байқаудың статистикасына сәйкес, биылғы жарыста жалпы 185 елден 1500-ден астам оқушы қатысып, 400-ден астам робот ұсынылды. Осындай ауқымды бәсекеде төртінші орынға жету — шынайы мағынадағы ұлттық жетістік.Қазақстанның робототехника жетістіктері соңғы жылдарда жүйелі сипатқа ие болып отыр. 2022 жылы ел командасы осы байқауда алғаш рет ширек финалға шыққан болатын. 2024 жылы олар үздік сегіздіктің қатарына кірді. Ал 2026 жылы — енді үздік төрт. Бұл траектория кездейсоқтық емес, жүйелі жұмыстың нәтижесі. Соңғы бес жылда елімізде 200-ден астам мектептік робототехника клубы ашылды, оқушылардың STEM пәндеріне деген қызығушылығы елеулі артты. Astana Hub, Алматы технопаркі және бірқатар жеке кәсіпорындар жас таланттарды іздеп, қаржылық қолдау көрсетіп жатыр.Команда мүшелерінің бірі, 16 жастағы Алматы тұрғыны Дана Сейткали жетістіктерін скромно бағалай отырып: «Мен бала кезімде роботтарды тек фантастикалық фильмдерде ғана көретін едім. Енді өзім робот жасап жатырмын, оның үстіне ол нақты мәселені — орман өрттерін сөндіруді — шешуге арналған. Бұл сезімді сөзбен жеткізу қиын» деп бөлісті. Оның жетекші болып жасаған «алыстан басқарылатын су дренажы» жүйесі жюри мүшелерінен ерекше баға алды.Байқаудың финалдық кезеңі 14 қазанда аяқталады. Қазақстан командасы чемпиондық атаққа таласуда қиын, бірақ қолы жетерлік жол алда тұр. Сарапшылардың пікірінше, тіпті ағымдағы нәтиженің өзі елдің технологиялық дамуы үшін айтарлықтай серпін береді. Бұл жетістік мектептердегі STEM-пәндерінің беделін арттырып, жаңа буын жас инженерлерді ілхамдандырады. Болашақта Қазақстан тек ресурс экспорттаушы ел емес, технологиялық инновация орталығы ретінде де танылуы тиіс. Сеулдегі жас инженерлер сол болашаққа бүгіннен бастап кірпіш қалап жатыр.
Қазақстанда абоненттік құрылғыларды верификациялау eGov-та бірыңғай терезеге көшірілді 12.10.2026
9 қазаннан бастап жеке тұлғалар абоненттік құрылғыларды тек цифрлық үкімет порталы мен eGov Mobile қосымшасы арқылы верификациялай алады. Жаңартылған рәсім қажетті мәліметтерді автоматты түрде алуды және азаматтардың дербес деректерін қосымша қорғау мақсатында міндетті бейне сәйкестендіруден өтуді көздейді.Енді барлық негізгі әрекеттерді eGov Mobile қосымшасы мен https://portal.imei.gov.kz порталы арқылы бір терезе қағидаты бойынша орындауға болады. Өзгерістер пайдаланушылар үшін рәсімді жеңілдетуге, өз бетінше орындалатын әрекеттер санын қысқартуға және ақпараттық қауіпсіздік тетіктерін күшейтуге бағытталған.Бұған дейін верификациядан өту үшін азаматтар басқа цифрлық ресурстарға өз бетінше жүгініп, қосымша құжаттарды алып, өтінім берген кезде оларды жүйеге жүктеуі қажет болатын. Атап айтқанда, мемлекеттік шекараны кесіп өту туралы анықтаманы vmp.gov.kz порталында бөлек тапсырыс беру арқылы алу керек еді. Енді қажетті мәліметтер мемлекеттік жүйелердің ақпараттық өзара іс-қимылы аясында автоматты түрде алынады. Азаматтарға бұл анықтаманы басқа сервистен өз бетінше алып, жүктеп, қайта тіркеудің қажеті жоқ.«IMEI-ді верификациялауға өтінім» қызметін пайдалану үшін жаңартылған тәртіпке сәйкес мына әрекеттерді орындау қажет:eGov Mobile қосымшасына өзіңізге ыңғайлы тәсілмен авторизациядан өту;басты беттегі «Танымал қызметтер» бөлімінен «IMEI-ді верификациялауға өтінім» қызметін таңдау;дербес деректерді жинауға және өңдеуге келісім беру немесе одан бас тарту үшін 1414 қысқа нөмірінен жіберілген SMS-хабарлама арқылы жауап беру;тіркеуді аяқтау үшін eGov (Digital ID) сервисі арқылы биометриялық сәйкестендіруден өту;деректерге қол жеткізуге рұқсат бергеннен кейін жүйені пайдалану шарттарымен танысу. Ол үшін тиісті сілтеме арқылы қолжетімді «Жүйеге қосылу туралы келісім» құжатының ережелерін оқып, келісім шарттарымен танысқаныңызды және оларды қабылдағаныңызды растайтын белгіні қою;одан кейін өтінімнің қажетті нұсқаларын таңдау.Жаңартылған рәсімде өтініш берушінің міндетті бейнесәйкестендіруден өтуі қарастырылған. Бұл шара азаматтардың дербес деректері мен электрондық цифрлық қолтаңбасын (ЭЦҚ) олардың хабарынсыз және келісімінсіз үшінші тұлғалардың пайдалануы, сондай-ақ өтінім беру кезінде қалыптан тыс жағдайлардың анықталуы ескеріліп енгізілді.Бейнесәйкестендіру өтінімді верификация рәсімі жүргізіліп жатқан азаматтың өзі беріп отырғанын қосымша растауға мүмкіндік береді. Басқа тексеру тетіктерімен бірге бұл шара дербес деректерді заңсыз пайдалану және өзге адамның атынан верификация рәсімдеу тәуекелдерін азайтады.Сонымен қатар техникалық жұмыстар аяқталып, қосымша қорғаныс шаралары енгізілгеннен кейін жеке тұлғалар үшін iPhone 18 (Apple) құрылғыларын верификациялау қайта басталады. Уақытша шектеу тек верификация рәсіміне қатысты болды. Бұл модельдегі смартфондар Қазақстанның ұялы байланыс операторларының желілерінде еш шектеусіз жұмысын жалғастырды.Рәсімнің жаңартылуы қызметті пайдаланудың қолайлылығы мен қосымша қорғаныс шараларын біріктіреді: қажетті әрекеттер мен деректер алмасу бір цифрлық кеңістікте жүзеге асырылады, ал тұлғаны растау азаматтардың дербес деректерін заңсыз пайдалану тәуекелдерін азайтуға көмектеседі.Верификациядан өту бойынша сұрақтар туындаған жағдайда азаматтар 1414 бірыңғай байланыс орталығына хабарласа алады. Сонымен қатар сервисте пайдаланушыларға арналған нұсқаулық пен «Сұрақ-жауап» бөлімі қолжетімді.Бұл қызмет Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Мемлекеттік қызметтер комитеті мен Телекоммуникациялар комитетінің, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ және «ATS Mediafon KZ» ЖШС бірлескен жұмысының нәтижесінде іске асырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1308871?lang=ru
Құрылыс нысандарындағы жұмыс барысы тексерілді 12.10.2026
Облыс әкімі Мұрат Ергешбаев қала аумағындағы құрылыс нысандарын аралады. Алдымен «Қызылорда Арена» көпбейінді спорт кешенінің құрылыс алаңына барды. Заманауи нысанның жалпы аумағы – 26 мың шаршы метр, бас мердігері – «Aspan Holding» ЖШС.Тоғыз блоктан тұратын кешенде 50 метрлік жүзу бассейні, халықаралық жарыстар өткізуге арналған 2500 орындық зал, жаттығу залдары, сондай-ақ форумдар мен түрлі жиындарға арналған 150 орындық конференц-зал қарастырылған. Қазіргі уақытта құрылыс жұмыстарының 93 пайызы аяқталған.Бұдан кейін облыс әкімі жаңадан салынып жатқан медициналық нысандардағы жұмыс қарқынын тексерді.Сол жағалаудағы 500 орындық көпсалалы медициналық мекеме іске қосылған соң амбулаториялық-емханалық, диагностикалық және күндізгі стационарлық қызметтер ұсынады. Құрамында жалпы тәжірибелік дәрігерлер мен акушерлік-гинекологиялық қызмет, педиатрия, мамандандырылған және шұғыл медициналық көмек, профилактика және мектеп медицинасы бөлімдері болады. Сонымен қатар 50 төсектік күндізгі стационар, дәріхана, орталық стерилизация бөлімі, медициналық қалдықтарды сақтау аймағы, оқу кабинеттері, 50 орындық аудитория және 200 орындық конференц-зал қарастырылған.Қалада бір ауысымда 100 келушіні қабылдайтын емханасы бар 300 төсектік көпбейінді аурухананың құрылысы да жүргізілуде. Жалпы аумағы 57 мың шаршы метр нысанды «Мелиоратор» серіктестігі салып жатыр. Заманауи талаптарға сай жобаланған аурухана диагностикалау мен емдеудің озық технологияларымен жабдықталып, халықаралық стандарттарға сәйкес медициналық қызмет көрсетеді. Кешен құрамына емхана, пансионат, конференц-зал, асхана, физиотерапия, қабылдау, әкімшілік, реанимация, химиотерапия және радиотерапия, сондай-ақ операциялық бөлімдер кіреді.Тағы бір медициналық нысан - Президент саябағы аумағындағы 200 орындық жаңа перинаталдық орталық. Мұнда ана мен балаға мамандандырылған медициналық көмек көрсетіледі. Қабылдау, стационарлық, диагностикалық, операциялық, реанимациялық және әкімшілік бөлімдермен қатар, зертханасы болады. Сондай-ақ Титов шағын ауданында №5 қалалық емхананың құрылысы жүргізілуде. Пайдалануға берілгеннен кейін бір ауысымда 400 келушіні қабылдап, тұрғындарға сапалы медициналық қызмет көрсететін мекемеге айналады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1308853?lang=ru
«Таза Қазақстан»: Жалпыхалықтық сенбілік өтті 12.10.2026
Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы аясында өңірдің барлық елді мекенінде жалпыхалықтық сенбілік ұйымдастырылды.Тұрғындар, қоғам белсенділері және еріктілер айналаны тазарту, абаттандыру, көгалдандыру жұмыстарына жұмылды. Айта кетейік, жыл басынан бері облыста «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында ұйымдастырылған экологиялық шараларға 377 299 ерікті, қоғам белсендісі, бюджет саласы мен кәсіпорын қызметкері қатысқан.Жүйелі жұмыс нәтижесінде 10 мың тоннадан астам қоқыс қалдығы шығарылды. Елді мекендердегі 510 сквер мен парк, 256 тарихи-мәдени ескерткіш, 1 019 әлеуметтік нысан, өнеркәсіптік және бизнес нысандары, су айдындары мен көшелер тазартылды. Оған 548 арнайы техника пайдаланылды. Бұдан бөлек, облыстың табиғи-климаттық жағдайына бейімделген 91 817 түп көшет отырғызылды.Экологиялық бағдарлама аясындағы ауқымды іс-шаралар алдағы уақытта да жалғасады. Еске салсақ, елімізде жыл басынан бері 7 млн-нан астам азамат «Таза Қазақстан» бағдарламасында өз белсенділігін танытқан. Ал «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыру басталғалы елді мекендерде 7 млн-нан астам ағаш, ал мемлекеттік орман қорының аумақтарында 1 млрд-тан астам тұқым пен көшет отырғызылды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1308848?lang=ru
«Сыбайлас жемқорлық – қоғам дерті» атты мазмұнды дөңгелек үстел. 12.10.2026
Бастаушы ауылдық округі: Жемқорлыққа қарсы мәдениет – жарқын болашақ кепіліБүгінгі таңда қоғамымыздың дамуына басты кедергі келтіретін қауіптің бірі – сыбайлас жемқорлық. Онымен күрес тек қана мемлекеттік органдардың міндеті емес, әрбір азаматтың, соның ішінде ауыл тұрғындарының ортақ ісі. Осы бағытта Бастаушы ауылдық округінде де жүйелі жұмыстар атқарылып, заң үстемдігін қамтамасыз етуге баса көңіл бөлінуде.Сыбайлас жемқорлық – қоғамның дамуын тежеп қана қоймай, әлеуметтік әділетсіздік тудыратын кесел. Президентіміз атап өткендей, «Әділетті Қазақстан» құру жолында сыбайлас жемқорлыққа мүлдем төзбеушілік ахуалын қалыптастыру – басты талап.Осы орайда, жуырда Бастаушы ауылдық округінде ауыл кәсіпкерлері мен тұрғындарының қатысуымен «Сыбайлас жемқорлық – қоғам дерті» атты мазмұнды дөңгелек үстел өтті. Жиын барысында адал кәсіп жүргізу, заң талаптарын қатаң сақтау, тұрмыстық сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және ортақ мүдде үшін ашықтықты қамтамасыз ету мәселелері кеңінен талқыланып, қатысушылар өз ұсыныс-пікірлерін ортаға салды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-samar-bastaushy/press/news/details/1308834?lang=ru
Қызылордада Қала күніне арналған мерекелік концерт өтті 12.10.2026
Сол жағалаудағы «Қайсар Арена» стадионында Қала күніне арналған «Мерейлі мерекеңмен, Қызылорда!» атты гала-концерт өтті. Гала-концерт тақырыптық прологпен басталып, онда қаланың екі ғасырлық тарихы мен бүгінгі келбеті, өрлеу жолы қамтылды. Облыс әкімі Мұрат Ергешбаев тұрғындарды мерекемен құттықтап, өңірдің әлеуметтік-экономикалық жетістіктеріне тоқталды.«Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы: «Қызылорда – халқымыз үшін орны ерекше аймақ. Осы өлкеде Шірік Рабат, Жанкент, Сығанақ қалаларының орны көне заманның өзінде қазақ жерінде дамыған қала өркениеті болғанын аңғартады. Қызылорда – сол әйгілі қалалардың заңды жалғасы», – деді. Бұл – бір ғасыр бұрын Қазақ елінің астанасы болған, ұлт тағдырына қатысты маңызды шешімдер қабылданған қасиетті мекен. Екі ғасырлық тарихы бар Қызылорда топырағында ұлт қайраткерлері, Алаш арыстары тағдыршешті қадамдарға барып, болашаққа бағдар жасағаны тарихтан белгілі.Қаламыздың бүгінгі жаңаруы мен көркеюі – сол тарихи сабақтастықтың жалғасы. Кейінгі жылдары әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылым жаңғыртылып, заманауи нысандар ел игілігіне берілуде. Өңір экономикасының қуатын арттыратын ірі инвестициялық жобалар жүзеге асырылуда. Қызылорданың көркеюіне ерекше үлес қосқан, бүгінде Үкімет басшысының бірінші орынбасары Нұрлыбек Машбекұлы Сіздерді Қала күнімен құттықтап, ыстық ықыласын білдіруде. Бүгінгі мерейлі мереке Өздеріңізге арналады. Сүйікті қаламыз көркейе берсін! Қызылордамыздың болашағы жарқын, келешегі кемел болсын! Арман-мақсаттарымыз орындалсын! Халқымыз аман, бірлігіміз бекем болсын! Мереке құтты болсын, қадірлі жерлестер!» –деді Мұрат Нәлқожаұлы.Кеште елімізге танымал өнер иелері Индира Елубаева, Қазыбек Құрайыш, Үкітай Ерниязов, Балжан Бидаш, «KESH YOU» тобы және ALEM сахна төрінде өнер көрсетіп, көрермендерге көтеріңкі көңіл күй сыйлады. Гала-концерт мерекелік отшашумен қорытындыланды.Кейінгі жылдары Қызылорда қаласының инфрақұрылымы жаңарып, әлеуметтік-экономикалық даму қарқыны артып келеді. Мемлекет басшысының, Үкіметтің қолдауының арқасында ірі инвестициялық жобалар жүзеге асырылып, жаңа өндіріс орындары ашылуда.Сонымен қатар, тұрғын үйлер мен заманауи әлеуметтік нысандар салынып, ел игілігіне айналды. Биыл Инклюзивті спорт орталығы, «Достық үйі» және «Құзыреттілік орталығы» ашылды. Сондай-ақ «Ай-Керім» оқу-сауықтыру орталығы мен Ботаникалық бақ пайдалануға берілді.Қазіргі таңда Президенттік кітапхана, драма театр және бірқатар ірі медициналық нысан салынуда. «Таза Қазақстан» жобасы аясында ашылған Президент саябағы тұрғындар мен қала қонақтарының сүйікті демалыс орнына айналды.Қаланың сол жағалауын байланыстыратын жаңа автожол көпірі мен ерекше үлгідегі жаяу жүргіншілер көпірінің құрылысы жалғасуда. Президент саябағы маңында заманауи аквапарк құрылысы да басталды. Жыл соңына дейін «Қызылорда Арена» спорт кешенін пайдалануға беру жоспарланып отыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1308841?lang=ru
Арнайы курс «Рентген-телевизиялық қондырғылар операторларын даярлау жөніндегі арнайы курстарды өзектендіру және өткізу» 12.10.2026
2026 жылғы 05-09 қазан аралығында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Оқу-әдістемелік орталығы (ОӘО) «Рентген-телевизиялық қондырғылар операторларын даярлау жөніндегі арнайы курстарды өзектендіру және өткізу» тақырыбында арнайы курс өткізді. Оқыту ОӘО базасында мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлері үшін ұйымдастырылды. Курстың негізгі мақсаты — мемлекеттік шекарадағы өткізу пунктерінде бақылау сапасын арттыру, оның ішінде техниканың және операторлардың кешенді жұмысының тиімділігін күшейту. Ерекше назар рентген-телевизиялық қондырғылар (РТҚ) сканерленген бейнелерін кәсіби талдау дағдыларына және ілеспе құжаттарда көрсетілген деректердің дұрыстығын тексеруге аударылды. Курс бағдарламасы келесі негізгі бөлімдерді қамтыды:- Rapiscan, Rapiscan DV, Smith-Heimann және Heimann-container рентген-телевизиялық қондырғыларының жұмыс істеу принциптері;- қауіпті заттарды (гранаталар, синтетикалық есірткілер, пышақтар, қолдан жасалған жарылғыш құрылғылар) әртүрлі ракурстардан тану және көру қабілетін дамытуға арналған тәжірибелік жаттығулар;- профайлинг әдістері және қауіп тудыруы мүмкін жолаушыларды вербалды емес белгілер арқылы анықтау;- қаруды, жарылғыш заттарды, оқ-дәрілерді жасырын алып өту белгілерін анықтау және тыйым салынған заттар мен контрабандалық өнімдерді өткізудің алдын алу.РТҚ операторларын оқыту және тестілеу үшін бағдарламаға Simfox симуляторы енгізілді. Ол қатысушыларға келесі дағдыларды жетілдіруге мүмкіндік берді:- қаруды анықтау;- жарылғыш және детонациялық құрылғыларды табу;- есірткі мен басқа да тыйым салынған заттардың контрабандасын болдырмау;- рентген-телевизиялық қондырғыларды дұрыс сипаттау және қолдану. Практикалық сабақ шеңберінде қатысушылар «Әуежай-Астана» кеден бекетінде оқу-жаттығудан өтті. Сабақ барысында оқу үлгілері — есірткі, тыйым салынған заттар, жарылғыш материалдар макеттері, шетел валютасы және зергерлік бұйымдар қолданылды. Тыңдаушылар әсіресе жарылғыш заттарды анықтау бағытында жоғары нәтижелер көрсетті. Практикалық бөлім Rapiscan құрылғыларындағы рентгендік суреттерді егжей-тегжейлі талқылау және талдау форматында өтті. Курс құрылымына алғаш рет арнайы ағылшын тілі сабағы енгізілді. Ол қатысушылардың кәсіби терминологияны меңгеруіне және халықаралық ортада жұмыс істеуге қажетті тілдік дағдыларын дамытуға бағытталды. Тыңдаушылар тексеру рәсімдерін жүргізу, құжат толтыру және кәсіби қарым-қатынасқа арналған практикалық тіркестерді үйренді. Оқу бағдарламасы теориялық сабақтар мен заманауи жабдықтардағы практикалық дайындықты үйлестірді. Тыңдаушылар рентген-телевизиялық кешендердің жұмыс істеу қағидаттарын терең меңгеріп, бейнелерді талдау әдістерін игерді және қауіпті әрі тыйым салынған заттарды анықтау дағдыларын жетілдірді. Ерекше назар кәсіби құзыреттілікті арттыруға, стандарттан тыс жағдайларда шешім қабылдау қабілетін дамытуға және халықаралық кедендік бақылау нормаларын сақтауға аударылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1308808?lang=ru
Цифрлық майнинг үшін төлемақы. 12.10.2026
Цифрлық майнинг үшін төлемақы (бұдан әрі – төлемақы) цифрлық майнинг кезінде тұтынылған электр энергиясының көлемі үшін осы төлеішілерден алынады:Қазақстан Республикасының аумағында цифрлық майнингті жүзеге асыратын;цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыратын тұлғаларға есептеу операцияларын орындау және деректерді өңдеу үшін кешенді есептеу инфрақұрылымымен қамтамасыз ету бойынша қызметтер көрсететін тұлғаларЦифрлық майнинг мақсатында төлемақыны есептеу есепті кезеңде тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 2 теңге мөлшеріндегі мөлшерлеме бойынша жүргізіледі.Цифрлық майнинг мақсатында төлемақы Қазақстан Республикасының аумағындағы меншікті электр станцияларында жаңартылатын электр энергиясы көздерінен немесе Қазақстан Республикасының біртұтас электр энергетикалық жүйесіне қосылмаған генерациялайтын қондырғылардан өндірілген электр энергиясын пайдаланған кезде тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағаты үшін 1 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.Цифрлық майнинг бойынша қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия, электр энергиясын тұтыну көлемін есепке алудың бақылау аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күйде болған кезде цифрлық майнинг мақсатында төлемақы тұтынылған электр энергиясының 1 киловатт-сағатына 25 теңге мөлшерлемесі бойынша есептеледі.Электр энергиясын тұтыну көлемін есепке алудың бақылау аспаптары болмаған және (немесе) олар ақаулы күйде болған жағдайларда цифрлық майнинг мақсатында тұтынылған электр энергиясының көлемі электр энергиясының ең жоғары қуатын тәулік бойы тұтыну есебінен есептеледі.Төлемақыны есептеу үшін тоқсан салықтық кезең болып табылады.Декларация салық төлеушінің тұрған жері бойынша салық органына тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірілмей ұсынылады.Төлемақы төлеушілер ағымдағы төлемақы сомаларын бюджетке тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-інен кешіктірмей төлейді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1308806?lang=ru
Шымкентте «Заңды күлкі» республикалық Жайдарман ойыны өтті 12.10.2026
2026 жылғы 9 қазанда Шымкент қаласындағы «Қызғалдақ» сарайында Қаржылық мониторинг агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаментінің ұйымдастыруымен «Заңды күлкі» республикалық Жайдарман ойыны өтті.«Заң мен тәртіп» қағидаты аясында өткен іс-шара жастар арасында құқықтық мәдениетті, адалдық пен жауапкершілікті насихаттауға бағытталды. Еліміздің әр өңірінен келген командалар заңға құрмет пен қоғамдағы өзекті мәселелерді әзіл арқылы жеткізді.Ойын қорытындысы бойынша:- **І орын** — «Шум болалар» (Өзбекстан) — 1 000 000 теңге.- **ІІ орын** — «Ақпен бірге» (Астана) — Cornelli брендінен 500 000 теңгелік сертификат.- **ІІІ орын** — «Шапалақ» (Талдықорған) — Cornelli брендінен 500 000 теңгелік сертификат.Тегін ұйымдастырылған ойын жастардың шығармашылық әлеуетін қолдап, құқықтық сауаттылық пен заңға құрметті арттыруға үлес қосты.Ойын барысында командалар өз өнерлерін ортаға салып, көрермендерге көтеріңкі көңіл күй сыйлады. Әр топ сахнада әзілдерін ұсынып, өзіне тән өнер көрсету мәнерін танытты. Қатысушылар үшін бұл сайыс өз қабілетін көрсетуге, тәжірибе жинауға және басқа өңірлерден келген жастармен танысуға мүмкіндік болды.Осындай кездесулер жастардың бос уақытын тиімді өткізуіне де жол ашады. Олар ортақ тақырыптарды әзіл арқылы жеткізіп, өз ойларын еркін білдіре алады. Жайдарман ойындары сахнада сөйлеуге, көпшілік алдында өнер көрсетуге және топ болып жұмыс істеуге үйретеді. Дайындық кезінде командалар мәтін құрастырып, көріністер ойластырып, өз өнерлерін шыңдайды.«Заңды күлкі» ойынында құқық пен тәртіп тақырыбының әзіл арқылы берілуі ерекше орын алды. Күнделікті өмірде кездесетін түрлі жағдайлар жеңіл әрі түсінікті түрде көрсетілді. Қатысушылар заңға құрметпен қарау, жауапкершілікті сезіну және адал болу секілді тақырыптарды көрермен назарына ұсынды. Әзіл мен өнерді ұштастырған қойылымдар маңызды ойларды қарапайым тілмен жеткізуге мүмкіндік берді.Шымкентте өткен республикалық ойынға әр өңірден командалардың қатысуы шараның ауқымын кеңейтті. Әр команда өзіне тән әзіл үлгісін ұсынып, сахнада ерекшеленуге тырысты. Қорытындыда үздік нәтиже көрсеткен топтар марапатталып, жүлдегерлерге сыйлықтар табысталды. Қатысушылар үшін бұл күн жаңа әсер мен жақсы естеліктерге толы болды.Осындай шаралар жастардың шығармашылыққа қызығушылығын әбден арттыра түседі әрі күшейтеді.
Астана это следующие Дубаи или Сингапур - заявил Баладжи Сринивасан на конференции в Сингапуре. 12.10.2026
А ещё он отметил, что Астана очень красивая, ухоженная и невероятно чистая, удивительная (amazing) - и это отзыв о нашей столице известного американского ИТ-стратега и экс-директора по технологиям биржи Coinbasе, и кстати не где-нибудь в личке, а во время выступления на конференции The Network State Conference 2026.Мероприятие собрало около 3 500 очных участников в зале Marina Bay Sands, среди которых заметили:Виталика Бутерина (Vitalik Buterin) - абсолютная легенда, создавший блокчейнEthereum (капитализация сети превышает $300 млрд). Его экосистема - это фундамент для 90% всех мировых криптопроектов.Ричарда Тенга (Richard Teng) - возглавляет Binance, крупнейшую криптоплатформупланеты с аудиторией более 300 млн пользователей. По сути, он руководит самым большим альтернативным цифровым банком в истории.Олафа Карлсон-Ви (Olaf Carlson-Wee) — основателя и главу Polychain Capital, одного из первых и крупнейших крипто-венчурных фондов.И между прочим Сринивасан пригласил собравшихся на конференции, ну скажем так далеко не бедных людей, инвестировать в Алатау сити, потому что он видит в нём большой потенциал.Собрать людей такого уровня на одной сцене — задача, непосильная для большинства классических бизнес-форумов. Тот факт, что они приехали обсуждать проект Alatau City и хвалить Казахстан, сразу выводит нашу страну на радары всей мировой технологической элиты.И тут необходимо отметить роль нашего заместителя премьер-министра Мадиева, который реально вносит огромный вклад в узнаваемость нашей страны среди технократической элиты мира. Именно он наладил связи с Сринивасаном.Однако одного признания и даже приглашения инвестировать недостаточно. Чтобы эффект не остался новостным поводом, логично перевести его в системную работу: сформировать дорожную карту Alatau City как регуляторной песочницы для блокчейн- и AI-проектов, провести follow-up с участниками конференции, подписать меморандумы с фондами и биржами, создать независимый набсовет с международными экспертами. Важно обеспечить прозрачные правила, защиту прав инвесторов, предсказуемое налогообложение и англоязычную инфраструктуру. Параллельно нужны программы подготовки инженеров и юристов по цифровым активам, чтобы страна не только привлекала капитал, но и удерживала таланты. Роль Мадиева здесь стоит институционализировать: не разовые контакты, а постоянный трек с KPI — число пилотов, объем привлеченных инвестиций, созданные рабочие места. Тогда похвала из Marina Bay Sands превратится в устойчивый сигнал: Казахстан — не просто красивая и чистая столица, а надежная юрисдикция для технологического бизнеса.
Астана это следующие Дубаи или Сингапур - заявил Баладжи Сринивасан на конференции в Сингапуре. 12.10.2026
А ещё он отметил, что Астана очень красивая, ухоженная и невероятно чистая, удивительная (amazing) - и это отзыв о нашей столице известного американского ИТ-стратега и экс-директора по технологиям биржи Coinbasе, и кстати не где-нибудь в личке, а во время выступления на конференции The Network State Conference 2026.Мероприятие собрало около 3 500 очных участников в зале Marina Bay Sands, среди которых заметили:Виталика Бутерина (Vitalik Buterin) - абсолютная легенда, создавший блокчейнEthereum (капитализация сети превышает $300 млрд). Его экосистема - это фундамент для 90% всех мировых криптопроектов.Ричарда Тенга (Richard Teng) - возглавляет Binance, крупнейшую криптоплатформупланеты с аудиторией более 300 млн пользователей. По сути, он руководит самым большим альтернативным цифровым банком в истории.Олафа Карлсон-Ви (Olaf Carlson-Wee) — основателя и главу Polychain Capital, одного из первых и крупнейших крипто-венчурных фондов.И между прочим Сринивасан пригласил собравшихся на конференции, ну скажем так далеко не бедных людей, инвестировать в Алатау сити, потому что он видит в нём большой потенциал.Собрать людей такого уровня на одной сцене — задача, непосильная для большинства классических бизнес-форумов. Тот факт, что они приехали обсуждать проект Alatau City и хвалить Казахстан, сразу выводит нашу страну на радары всей мировой технологической элиты.И тут необходимо отметить роль нашего заместителя премьер-министра Мадиева, который реально вносит огромный вклад в узнаваемость нашей страны среди технократической элиты мира. Именно он наладил связи с Сринивасаном.
Астана это следующие Дубаи или Сингапур - заявил Баладжи Сринивасан на конференции в Сингапуре. 12.10.2026
А ещё он отметил, что Астана очень красивая, ухоженная и невероятно чистая, удивительная (amazing) - и это отзыв о нашей столице известного американского ИТ-стратега и экс-директора по технологиям биржи Coinbasе, и кстати не где-нибудь в личке, а во время выступления на конференции The Network State Conference 2026.Мероприятие собрало около 3 500 очных участников в зале Marina Bay Sands, среди которых заметили:Виталика Бутерина (Vitalik Buterin) - абсолютная легенда, создавший блокчейнEthereum (капитализация сети превышает $300 млрд). Его экосистема - это фундамент для 90% всех мировых криптопроектов.Ричарда Тенга (Richard Teng) - возглавляет Binance, крупнейшую криптоплатформупланеты с аудиторией более 300 млн пользователей. По сути, он руководит самым большим альтернативным цифровым банком в истории.Олафа Карлсон-Ви (Olaf Carlson-Wee) — основателя и главу Polychain Capital, одного из первых и крупнейших крипто-венчурных фондов.И между прочим Сринивасан пригласил собравшихся на конференции, ну скажем так далеко не бедных людей, инвестировать в Алатау сити, потому что он видит в нём большой потенциал.Собрать людей такого уровня на одной сцене — задача, непосильная для большинства классических бизнес-форумов. Тот факт, что они приехали обсуждать проект Alatau City и хвалить Казахстан, сразу выводит нашу страну на радары всей мировой технологической элиты.И тут необходимо отметить роль нашего заместителя премьер-министра Мадиева, который реально вносит огромный вклад в узнаваемость нашей страны среди технократической элиты мира. Именно он наладил связи с Сринивасаном.
Астана это следующие Дубаи или Сингапур - заявил Баладжи Сринивасан на конференции в Сингапуре. 12.10.2026
А ещё он отметил, что Астана очень красивая, ухоженная и невероятно чистая, удивительная (amazing) - и это отзыв о нашей столице известного американского ИТ-стратега и экс-директора по технологиям биржи Coinbasе, и кстати не где-нибудь в личке, а во время выступления на конференции The Network State Conference 2026.Мероприятие собрало около 3 500 очных участников в зале Marina Bay Sands, среди которых заметили:Виталика Бутерина (Vitalik Buterin) - абсолютная легенда, создавший блокчейнEthereum (капитализация сети превышает $300 млрд). Его экосистема - это фундамент для 90% всех мировых криптопроектов.Ричарда Тенга (Richard Teng) - возглавляет Binance, крупнейшую криптоплатформупланеты с аудиторией более 300 млн пользователей. По сути, он руководит самым большим альтернативным цифровым банком в истории.Олафа Карлсон-Ви (Olaf Carlson-Wee) — основателя и главу Polychain Capital, одного из первых и крупнейших крипто-венчурных фондов.И между прочим Сринивасан пригласил собравшихся на конференции, ну скажем так далеко не бедных людей, инвестировать в Алатау сити, потому что он видит в нём большой потенциал.Собрать людей такого уровня на одной сцене — задача, непосильная для большинства классических бизнес-форумов. Тот факт, что они приехали обсуждать проект Alatau City и хвалить Казахстан, сразу выводит нашу страну на радары всей мировой технологической элиты.И тут необходимо отметить роль нашего заместителя премьер-министра Мадиева, который реально вносит огромный вклад в узнаваемость нашей страны среди технократической элиты мира. Именно он наладил связи с Сринивасаном.