Әлем
Шымкент медицинасы республикалық деңгейде мойындалды: «Медициналық көмектің флагманы» байқауының қорытындысы 24.09.2026
Қазақстанның үшінші ірі қаласы — Шымкент, денсаулық сақтау саласындағы жетістіктерімен бүкіл республиканың назарын өзіне аударды. 24 қыркүйек 2026 жылы «Медициналық көмектің флагманы» атты республикалық байқаудың қорытындылары жарияланып, Шымкент медициналық мекемелері бірнеше маңызды номинацияда жеңіске жетті. Бұл жетістік қала денсаулық сақтау жүйесінің соңғы жылдардағы жемісті даму жолын айқын көрсетеді.Байқау Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының 10 жылдығына орай ұйымдастырылды. Шымкенттен жалпы 174 медициналық мекеме қатысты — бұл өзі бір рекордтық көрсеткіш. АМСҚ жүйесінде жұмыс істейтін осы мекемелер медициналық көмек сапасы, қаржылық тұрақтылық, пациенттерге қолдау қызметтерінің жұмысы, халықты АМСҚ туралы хабардар ету және басқа да өлшемдер бойынша бағаланды. Бағалау жан-жақты және объективті болуы үшін тәуелсіз сарапшылар тобы тартылды.Байқаудың бас жүлдесіне — «Болашақтың медициналық технологиялары» республикалық номинациясына — Шымкент Жүрек орталығы ие болды. Бұл жетістік жайдан-жай келген жоқ: мекеме заманауи емдеу әдістерін енгізу және күрделі операцияларды жүргізу тәжірибесі жөнінен елдегі ең үздіктердің қатарына қосылды. Жүрек орталығының бас дәрігері мақтанышпен атап өткендей: «Біздің мамандарымыз жыл сайын жүздеген күрделі жүрек операцияларын жүргізеді. Қолданып жүрген технологияларымыздың деңгейі еуропалық стандарттарға сай келеді. Бұл жүлде — бүкіл ұжымның еңбегінің нәтижесі». Шымкент Жүрек орталығы соңғы бес жылда 12 000-нан астам пациентке жоғары технологиялық кардиохирургиялық көмек көрсеткен. Бұрын Алматы мен Астанаға жүгінуге мәжбүр болған оңтүстік өңір тұрғындары енді өз қаласынан дүниежүзілік деңгейдегі медициналық қызмет ала алады.Бастапқы медициналық-санитарлық, консультациялық-диагностикалық және жедел медициналық көмек санатында бірінші орынды №9 қалалық емхана жеңіп алды. Бұл мекеме соңғы екі жылда электрондық кезек жүйесін толығымен енгізіп, пациенттердің күтуін 60 пайызға азайтқан. Дәрігер Салтанат Байғалиева: «Пациент орталықта болмай-ақ, үйінен телефон арқылы дәрігерге жазылып, нәтижесін алуы мүмкін. Цифрлық трансформация — бізге тек жаңалық емес, күнделікті жұмыстың бір бөлігі» деп түсіндіреді. Екінші орынды «Алинур және К» клиникасы, үшіншіні — Шымкент қалалық қан орталығы иеленді. Қан орталығының жетістігі ерекше мәнге ие, өйткені ол аймақтың гематологиялық қажеттіліктерін өтеудегі орны бөлек ұйым.Стационарлық және стационарды алмастырушы көмек санатында бірінші орынды Шымкент қалалық перинаталдық орталығы алды. Бұл орталық соңғы жылдары нәрестелер өлімін азайту бойынша елеулі нәтижелерге қол жеткізді — өңірде ерте жаста туылған нәрестелерді күтіп-бағу сапасы айтарлықтай жақсарды. Орталықтың бас неонатологы Гүлнар Сейткали: «Біздің мамандарымыз биыл 500 граммнан кем туылған нәрестелерді өмірге алып қалды. Бұл — бірнеше жыл бұрын мүмкін болмайтын нәрсе еді» дейді. Екінші орынды «Ортолайн» клиникасы, үшіншіні — қалалық диагностикалық орталық иеленді.Байқаудың жалпы нәтижелері Қазақстан денсаулық сақтау жүйесіндегі маңызды үрдісті айқын аңғартады. Аймақтық медицина орталықтары бұрын тек астаналық немесе алматылық мекемелерге тән деп есептелген биік деңгейге шыға бастады. Денсаулық сақтау министрлігінің өкілі Асқар Жаңабергенов бұл жайлы: «Шымкент жетістіктері кездейсоқ нәтиже емес. Бұл — мемлекеттің аймақтық медицинаға мақсатты инвестиция салуының жемісі. АМСҚ жүйесі аудандық деңгейде де сапалы медициналық қызметке теңдей қол жеткізуге мүмкіндік береді» деп баса айтты.АМСҚ Қорының 10 жылдық тарихына шолу жасасақ, бұл жүйенің Қазақстан азаматтары үшін алдын алу медицинасын, мерзімді тексеруді және ерте диагностиканы қамтамасыз еткенін мойындауға тура келеді. 2016 жылдан бастап республика бойынша АМСҚ жүйесінде 13 миллионнан астам адам тіркелген. Шымкент бойынша ғана бұл көрсеткіш 1,2 миллион тұрғынды қамтиды. Байқауға 174 мекеменің қатысуы — жыл санап өсіп келе жатқан бәсекелестік ортаның айғағы, ол өз кезегінде медициналық қызмет сапасын тұтастай жоғарылатады.Шымкент тұрғындарының байқау қорытындысына реакциясы жылы болды. Әлеуметтік желілерде «Ең жақсы емхана», «Шымкент медицинасы» хэштегтері тренд жарды. №9 емхананың пациенті Назгүл Оспанова: «Бес жыл бұрын емхана кезегін ойлағанда дірілдейтінмін. Енді онлайн жазылып, дәл уақытымда кіріп шыға аламын. Бұл — шынайы өзгеріс» деп бөліседі.Болашаққа қарасақ, Шымкент медицинасының алдында одан да ауқымды міндеттер тұр. Қала халқы жыл сайын өсіп, медициналық инфрақұрылымға деген сұраныс күшейіп келеді. Сарапшылар мекемелерді цифрландыруды жеделдету, телемедицина қызметтерін кеңейту, сондай-ақ медициналық персоналды қайта даярлауға ерекше мән беру қажеттігін алға тартады. «Флагман» байқауы — тек марапат емес, жаңа міндеттемелердің де бастауы. Жеңімпаздар мекемелер өздерінің жетістік стандартын сақтап, одан әрі биіктетуге тиіс. Бұл бәсекелестік рух бүкіл аймақтық денсаулық сақтау жүйесін алға жетелейтін қозғаушы күшке айналары анық.
Жасанды интеллект мемлекеттік қызметтерді жаңаша деңгейге көтереді: Шымкентте цифрлық офис ашылды 24.09.2026
Қазақстанның оңтүстік өңірінің орталығы — Шымкент қаласы елдегі цифрлық трансформацияның жаңа кезеңін бастан кешіруде. 2026 жылдың 24 қыркүйегінде Қаратау ауданында жасанды интеллект элементтері бар жаңа цифрлық халыққа қызмет көрсету офисі ашылды. Бұл оқиға тек бір ғимараттың ашылуымен ғана шектелмей, мемлекет пен азамат арасындағы қарым-қатынастың түбегейлі өзгеруінің символына айналды.Жаңа офистің ерекшелігі — онда тұрғындар талон алмай, кезекте тұрмай-ақ мемлекеттік қызметтердің едәуір бөлігін өз бетінше ала алады. Орталықта орнатылған өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдары азаматтарға анықтамалар мен құжаттарды ресімдеуге, коммуналдық төлемдер жасауға мүмкіндік береді. Бұдан да маңыздысы — арнайы құрылғы арқылы жеке куәлік немесе паспорт алуға болады: суретке түсіруден бастап қызмет ақысын төлеуге дейін барлық процесс бір орында жүзеге асады. Ал жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін кеңес беру сервисі азаматтардың сұрақтарына жедел жауап беріп, оларды дұрыс бағытқа сілтейді.Бұл бастаманы жергілікті билік пен сарапшылар мемлекеттік басқарудағы ауқымды реформаның логикалық жалғасы ретінде бағалайды. Шымкент қалалық әкімдігінің цифрлық даму жөніндегі басшысы Ербол Сейітовтің айтуынша, жаңа офис тек бюрократиялық рәсімдерді жылдамдату үшін ғана емес, мемлекеттік қызметтерді азаматқа барынша жақындату мақсатында ашылған. «Біздің мақсатымыз — адамдардың уақытын үнемдеу. Бүгінгі таңда жеке куәлік ресімдеу үшін күні бойы кезекте тұру — өткен күннің жаңғырығы болуы тиіс», — деп атап өтті ол.Қазақстандағы мемлекеттік қызметтерді цифрландыру процесі бірнеше жыл бұрын белсенді қарқын алған болатын. Электрондық үкімет порталы — egov.kz — іске қосылған күнінен бері аз уақыт ішінде елдің ең танымал цифрлық платформаларының біріне айналды. Ресми деректерге сәйкес, бүгінгі таңда Қазақстан азаматтары 700-ден астам мемлекеттік қызметті онлайн режимінде алуға мүмкіндігі бар. 2025 жылы ғана портал арқылы 120 миллионнан астам өтініш берілді, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 18 пайызға артық. Алайда сарапшылар онлайн қызметтер мен физикалық офистердің арасындағы алшақтық мәселесін бұрыннан көтеріп келеді. Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі немесе цифрлық сауаттылық деңгейі төмен азаматтар үшін электрондық үкімет порталы кейде қиын болады. Шымкенттегі жаңа офис дәл осы олқылықты жоюға бағытталған.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы болып табылады. Халық саны жыл өткен сайын артып, 2026 жылға қарай бір миллионнан асқан бұл мегаполисте мемлекеттік қызмет орталықтарына деген сұраныс өте жоғары. Статистикаға жүгінсек, қаладағы халыққа қызмет көрсету орталықтары күніне орта есеппен 3 500-ден 4 000-ға дейін өтінімді өңдейді. Жасанды интеллект жүйелерін енгізу осы ауыртпалықтың елеулі бөлігін автоматтандыруға мүмкіндік береді. Алматы және Астанадағы ұқсас пилоттық жобалардың тәжірибесі бойынша, жасанды интеллект сервистерін қолдану операторлардың жұмыс жүктемесін 35–40 пайызға азайтқаны анықталған. Шымкенттегі жаңа офис осынау тәжірибені одан әрі дамытып, жаңа стандарт қалыптастыруды мақсат етеді.Жергілікті тұрғындардың реакциясы да оң болып отыр. Офистің алғашқы күндерінде-ақ мыңнан астам адам оның қызметімен пайдаланды. «Бұрын жай ғана анықтама алу үшін жарты күн жоғалтатынбыз. Енді бәрі жылдам, ыңғайлы», — дейді Қаратау ауданының тұрғыны, зейнеткер Зина Бекова. Оның пікірінше, жасанды интеллект кеңес беру жүйесі жоба туралы сұрақтарға нақты жауап беріп, шатасушылықтың алдын алды. Жас ұрпақ өкілдерінің арасында да оң пікір басым. IT саласында жұмыс жасайтын Асан Жұмабаев бұл бастаманы «тек дұрыс бағыт» деп бағалай отырып, алдағы уақытта биометриялық идентификация және толықтырылған шындық технологияларын да енгізу керектігін ұсынды.Сарапшылар бұл жобаның маңыздылығын тек Шымкент аясымен шектемейді. Мемлекеттік басқару академиясының зерттеушісі Дина Қалиева: «Шымкенттегі цифрлық офис — Қазақстандағы мемлекет пен технология арасындағы жаңа серіктестіктің алғашқы нақты үлгісі. Егер бұл модель тиімділігін дәлелдесе, оны басқа қалаларда да қолдануға болады», — деп атап өтті. Шынында да, Үкімет 2027 жылға дейін елдің барлық облыс орталықтарында осындай цифрлық офистер желісін қалыптастыруды жоспарлап отыр. Алдағы кезеңдерде жасанды интеллект жүйелерін одан әрі жетілдіру, оның ішінде қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде дауыстық кеңес беру функциясын іске қосу, сондай-ақ мүмкіндіктері шектеулі азаматтар үшін арнайы бейімделген жұмыс станцияларын орнату жоспарланған.Тарихи тұрғыдан қарайтын болсақ, мемлекеттік қызметтердің автоматтандырылуы бүкіл әлемде жаңалық емес. Эстония 2000-жылдардың басынан бастап электрондық үкімет саласындағы жетекшіге айналды. Сингапур, Оңтүстік Корея, Финляндия сынды елдер де бұл жолда үлкен табыстарға жетті. Қазақстан бұл бәсекеге кеш қосылмады: «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында соңғы бес жылда маңызды қадамдар жасалды. Шымкенттегі жасанды интеллект офисі осы стратегиялық жолдың жаңа белесі болып табылады. Ол мемлекеттік қызметтің болашағы туралы нақты сұрақ қояды: адам мен технологияның өзара үйлесімді жұмысы арқылы азаматтардың өміріне нақты жеңілдік әкелуге болады ма? Шымкенттің тәжірибесі бұл сұраққа «иә» деп жауап беретін сияқты.
«Тегін» смартфон тұзағы: алаяқтардың жаңа схемасынан абай болыңыз 24.09.2026
Қазіргі цифрлық дәуірде әлеуметтік желілер адамдардың күнделікті өміріне берік енді. Дегенмен, осы кеңістікті пайдаланып, азаматтардың сенімін суистемалайтын алаяқтардың санасы да күннен-күнге артып барады. 24 қыркүйек 2026 жылы Қазақстан полициясы жаңа алаяқтық схема туралы халыққа ресми ескерту жасады. Бұл схема бойынша зиянкестер әлеуметтік желілерде жалған парақшалар мен аккаунттар жасап, пайдаланушыларға қымбат смартфондарды «ұтып алдыңыз» деген жалған хабарламалар жіберуде. Осы оқиға тек жеке азаматтарды ғана емес, бүкіл қоғамның ақпараттық қауіпсіздігін алаңдататын өткір мәселеге айналып отыр.Алаяқтық схема өте ойластырылған және психологиялық тұрғыдан нәзік. Зиянкестер алдымен белгілі брендтерді немесе ірі компанияларды еліктетіп, сыртқы бейнесі шынайыға ұқсас жалған парақшалар жасайды. Содан соң олар мыңдаған пайдаланушыға «Құттықтаймыз! Сіз жаңа смартфон ұттыңыз!» деген хабарламаларды топтап жібереді. Адам қуанышқа бөленіп, ештеңені ойламастан сілтемені ашады. Одан әрі оған анкета толтырып, жеке деректерін — толық атын, электрондық поштасын, пошталық индексін және тұрғылықты мекенжайын — енгізу ұсынылады. Міне, осы кезеңде-ақ жеке ақпараттың ұрлануы басталады. Бірақ схеманың негізгі тұзағы одан кейін келеді: «жүлдені» алу үшін алдын ала төлем, жеткізу құны немесе жіберу шығындары деген желеумен ақша аудару талап етіледі. Ақша аударылған соң алаяқтар байланысты үзіп, іздің суып кетеді.Қазақстандағы киберқылмыстың жалпы ауқымы соңғы жылдары күрт өсуде. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, 2024 жылы ғана елімізде тіркелген интернет-алаяқтық оқиғаларының саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 35 пайызға артқан. Зардап шеккендердің арасында жастар мен зейнеткерлер ерекше үлес алады — олар алаяқтық хабарламаларға сенімдірек қарайды. Орталық Азия бойынша киберқауіпсіздік сарапшыларының бағалауы бойынша, «жалған ұтыс» схемасы ең кең таралған үш алаяқтық тәсілдің біріне айналды. Бұл схема аймақтың барлық елдерінде, соның ішінде Қазақстанда, Ресейде, Өзбекстанда тіркелуде.Алматы қаласының киберқылмыс бөлімінің бастығы Аскар Жұмабеков бұл мәселеге байланысты үлкен алаңдаушылығын білдірді. «Алаяқтардың технологиялары жылдан жылға күрделене түсуде. Бұрын жалған хабарламаларды грамматикалық қателерінен немесе шала-жарым мәтінінен тануға болатын. Енді олар жоғары сапалы графикалық дизайн, нанымды мәтін және белгілі брендтердің логотиптерін пайдаланады. Тіпті ақпараттық сауаттылығы жоғары адамдар да кейде қателесуі мүмкін», — деді ол. Цифрлық құқықтарды қорғайтын «Zertteu Research Institute» ұйымының талдаушысы Мадина Сейтқали өз тарапынан мынаны атап өтті: «Мұндай схемалардың ерекше қаупі — олар жеке ақпаратты ұрлайды. Тіпті ақша аудармасаңыз да, анкетаны толтырып, мекенжайыңызды бергеніңіздің өзі болашақта жалпылама алаяқтыққа, фишингке немесе жеке деректерді сатуға жол ашады».Бұл мәселе Қазақстан үшін ерекше маңызды, себебі елімізде интернет пен смартфон қолданушыларының саны жылдам өсуде. Ұлттық статистика агенттігінің мәліметтеріне сәйкес, 2026 жылы қазақстандықтардың 82 пайызы интернетті белсенді пайдаланады, ал смартфон иелерінің үлесі 78 пайызға жеткен. Мұндай ортада алаяқтар үшін «аудитория» кеңеюде, ал цифрлық сауаттылықтың барлық қолданушы арасында бірдей жоғары болмауы осы мәселені одан әрі өткірлендіреді. Ауылдық аймақтарда тұратын азаматтар мен егде жастағы адамдар ерекше осал топ болып табылады, өйткені олардың ақпараттық қауіпсіздік дағдылары қала тұрғындарына қарағанда төменірек болуы мүмкін.Полиция азаматтарға нақты ұсыныстар берді. Күдікті сілтемелерді басуға болмайды. Белгісіз адамдарға банктік карта деректерін, SMS-кодтарды және басқа да құпия ақпаратты хабарлауға тыйым салынады. «Ұтысты» алу үшін жеткізу ақысын немесе алдын ала төлемді талап ететін ұсыныстарға ешқашан сенбеу керек. Күдікті аккаунттарды бұғаттап, әлеуметтік желінің әкімшілігіне шағым жіберу ұсынылады. Ал егер адам алаяқтың тұзағына түсіп қалса, полицияға дереу хабарласу керек. Сарапшылар бұған қосымша, банкіңізге хабарласып, аударымды тоқтату немесе картаны уақытша блоктау мүмкіндігін нақтылауды да кеңес береді.Тарихи тұрғыдан қарайтын болсақ, «тегін сыйлық» схемасы жаңа нәрсе емес. Бұрынырақта алаяқтар пошталық хаттар мен телефон қоңыраулары арқылы жұмыс жасаған. Интернеттің кеңеюімен олар электрондық поштаға, содан кейін мессенджерлерге, ал қазір — тікелей әлеуметтік желілерге көшті. Схеманың мазмұны өзгермейді, тек беті ауысып отырады. Бұл бізге маңызды сабақ береді: технология дамыған сайын оны теріс пайдаланушылар да күрделене түседі.Мемлекет пен азаматтық қоғам алдында тұрған міндет айқын: цифрлық сауаттылықты арттыру, мектепте бастап ақпараттық қауіпсіздік негіздерін оқыту және кибер алаяқтыққа қарсы күресте халықаралық ынтымақтастықты нығайту. Полицияның ескертуі уақытылы және орынды. Бірақ тек ескертумен шектелмей, жүйелі алдын алу шаралары қажет. Өйткені «тегін» ұсыныстың артында жасырынған тұзақ ешқашан ескірмейді — тек жаңа киімде оралып отырады.
Шымкентте дрондар қалаға тазалық әкелді: жаңа технологиялар абаттандыру бақылауын түбегейлі өзгертуде 24.09.2026
2026 жылдың 24 қыркүйегінде Шымкент қаласының Еңбекшін ауданы бойынша ресми статистика жарияланды: жыл басынан бері абаттандыру ережелерін бұзушылардың саны үш мыңға жақындап қалды. Бұл сан тек бір аудан бойынша ғана тіркелгенін ескерсек, мәселенің ауқымы мен күрделілігі анық байқалады. Ал осы бұзушылықтардың 545-і заманауи дрон технологиясының көмегімен ауадан бақылау жүргізу барысында анықталды. Бұл факт Қазақстанның қалалық басқару жүйесінде жаңа беттің ашылып жатқанын айғақтайды.Шымкент — Оңтүстік Қазақстанның ірі орталығы және еліміздің республикалық маңызы бар үшінші қаласы. Халқы бір жарым миллионнан асатын бұл мегаполис соңғы жылдары қарқынды дамып, инфрақұрылымы кеңейіп келеді. Алайда өсіп жатқан қалаға тән проблемалар да арта түсуде. Рұқсат етілмеген орындарға қоқыс тастау, ортақ аймақтарды ластау, абаттандыру ережелерін елемеу — осының барлығы Еңбекшін ауданы сияқты тығыз қоныстанған аймақтарда ерекше өткір сезіледі. Бұрын мұндай бұзушылықтарды анықтау үшін жеткілікті адами ресурс пен уақыт қажет болатын, ал нәтиже жиі жеткіліксіз болып шыға беретін.Дрондарды қолданудың идеясы кездейсоқ туындаған жоқ. Қазақстан полициясы соңғы бірнеше жылда жол қозғалысын бақылаудан бастап, жер учаскелерін тексеруге дейін бірқатар салада ұшқышсыз ұшу аппараттарын сынақтан өткізіп келеді. Шымкент тәжірибесі осы бағыттың логикалық жалғасы болды. Ауадан жүргізілетін бақылау камералары жерден тіркеу мүмкін емес бұрыштар мен аймақтарды — шатырлар, ішкі аулалар, ормандардың қиыр шеттері, жол жиектерінің жасырын бұрыштары — қамтиды. Нәтижесінде бұзушылықтарды дәлелді түрде тіркеу мүмкіндігі күрт өсіп, анықтаудың нақтылығы жоғарылайды.«Дрондарды пайдалану бізге бұрын тіркеу мүмкін болмаған жайттарды анықтауға мүмкіндік берді», — дейді Еңбекшін ауданы бойынша полиция бөлімінің өкілі. — «Адамдар жасырын орын деп санайтын жерде дрон оп-оңай жетеді. Бұзушылық жасаған адам камераның алдында тұрғанын білмейді, ал тіркелген деректер сотта толыққанды дәлел ретінде қабылданады.» Сарапшылардың пікірінше, мұндай технологиялық жаңалықтар жаза тағайындаудан гөрі алдын алу функциясын күшейтеді: адамдар қай жерде де бақыланатынын сезінген кезде мінез-құлқын өзгерте бастайды.Қала тұрғындарының реакциясы екіге жарылған. Бір топ азаматтар жаңа тәсілге толық қолдау білдіруде. Орталық паркте серуен жасап жүрген Айгүл Бекова былай дейді: «Ұзақ жылдар бойы үй маңымыздағы контейнер алаңына кімдер қоқыс тастайтынын байқап жүрдік. Енді олар жауап беретін болады деген үміт бар. Тазалық — бәрімізге ортақ мәселе.» Алайда сыни пікірлер де жеткілікті. Біраз тұрғындар дрондардың жеке өмірге қол сұғу мәселесін алға тартуда, бақылаудың шегі қайда деген сауал қоюда. Заңгер-сарапшы Ерлан Дүйсенов бұл мәселеге нақтылық енгізеді: «Қоғамдық орындардағы бақылау заңмен реттелген. Жеке меншік аумаққа дронды жіберу бөлек мәселе, ол жерде процедуралар сақталуы тиіс. Алайда ортақ аймақтарда мұндай тәсіл заңды және тиімді.»Жаһандық тәжірибеге жүгінсек, дрондарды қоршаған ортаны бақылау мақсатында пайдалану бұрыннан кеңінен таралған. Сингапур, Дубай, Сеул сияқты қалалар ондаған жыл бойы ұшқышсыз аппараттарды коммуналдық салада қолданып келеді. Тіпті шағын еуропалық қалаларда дрондар су ресурстарының ластануын, рұқсат етілмеген құрылыс жұмыстарын және жасыл аймақтарды зерттеу үшін пайдаланылады. Қазақстан бұл жолда кеш емес — керісінше, озық тәжірибені дер кезінде игеруде. Шымкент тәжірибесі ел бойынша бірінші болуы мүмкін, алайда соңғысы болмайды. Нұр-Сұлтан, Алматы және Ақтөбе сияқты ірі қалаларда ұқсас бақылау жүйелерін енгізу туралы ниеттер білдірілуде.Статистикалық тұрғыдан алсақ, тек бір Еңбекшін ауданындағы үш мың бұзушылық санының өзі оймен тоқтатуға мәжбүр етеді. Шымкентте жалпы алты әкімшілік аудан бар екенін ескерсек, қала бойынша жалпы сурет одан да күрделі. Сарапшылардың есебінше, анықталған бұзушылықтар нақты бұзушылықтардың он пайыздан аспайтын үлесін ғана құрауы мүмкін — яғни проблема ресми деректерден бірнеше есе ауқымды. Дрондардың анықтаған 545 фактісі сандық жағынан аз болып көрінгенімен, олардың маңыздылығы мол: бұл дәлелді деректер, бас тартуы мүмкін емес материалдар, сот практикасын қалыптастыруға мүмкіндік беретін прецеденттер.Болашаққа қарасақ, жол карта анық сызылып жатыр. Полиция дрондармен жүргізілетін мониторинг жиілігін арттыруды жоспарлайды. Бақылауды жыл бойы, соның ішінде қысқы мезгілде де жалғастыру жоспарда бар — себебі қыс айларында қар астына жасырылған заңсыз қоқыс төгімдері көктемде барынша кескін айқындай түседі. Бұған қоса, жасанды интеллект элементтері бар бейне талдау жүйелерін дрондарға кіріктіру туралы техникалық ұсыныстар да зерттелуде. Мұндай жүйелер бұзушылықтарды автоматты түрде тіркеп, нақты координаттармен бірге деректер базасына жіберуі мүмкін. Бұл адами қателерді азайтып, тексеру процесін жеделдетеді. Ең бастысы, билік органдары технологиялық жаңалықтарды азаматтарға қарсы тұру ретінде емес, бірге таза қала қалыптастырудың ортақ құралы ретінде позициялауға тырысуда. Өйткені дрондар ережелерді бұзғысы келмейтін адамдарды бақыламайды — олар бәріне ортақ кеңістікті ластайтындардың жауапкершілігін арттырады.
Самар ауданында заңдылық пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету мәселелері талқыланды 24.09.2026
Самар ауданында «Заң мен тәртіп» қағидаты аясында заңдылықты, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу және қылмысқа қарсы күрес мәселелері бойынша кезекті ведомствоаралық кеңес өтті. Жиынға Самар ауданының прокуроры Әділет Қуандықов пен аудан әкімінің орынбасары Сұлтан Амангелдинов төрағалық етті.Кеңеске ауылдық округ әкімдері, прокуратура және полиция өкілдері, білім беру және денсаулық сақтау саласының мамандары, сондай-ақ бейінді ведомстволар мен бөлімдердің өкілдері қатысты.Самар ауданы прокуратурасының мәліметінше, биыл құқық бұзушылықтардың басым бөлігі жағалау аумағында, оның ішінде демалыс базаларында тіркелген. Осыған байланысты жергілікті атқарушы органдар мен құқық қорғау құрылымдарының бұл бағыттағы жұмысын күшейту ұсынылды.Сондай-ақ жастар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу, профилактикалық есепте тұрған отбасылармен жұмыс жүргізу және балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері қаралды. Атап айтқанда, ашық қалған люктерді жабу және қараусыз қалған қауіпті ғимараттарға қатысты тиісті шаралар қабылдау қажеттігі айтылды.Бұдан бөлек, халықпен және жастармен түсіндіру-профилактикалық жұмыстарды күшейтуге, сондай-ақ табиғатты қорғау полициясының жер қойнауын пайдалану және табиғи ресурстарды қорғау саласындағы жұмысын жандандыруға ерекше назар аударылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-samar/press/news/details/1297953?lang=ru
АҚМОЛА ОБЛЫСЫ ҚЫТАЙДАҒЫ SMART CITY ТӘЖІРИБЕСІН ЗЕРДЕЛЕДІ 24.09.2026
Ақмола облысының делегациясы Қытайдың Smart City саласындағы тәжірибесін зерделеп, ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойдыАқмола облысының цифрландыру және архивтер басқармасының өкілдері Қытай Халық Республикасына жұмыс сапарымен барып, Ханчжоу, Гонконг және Шэньчжэнь қалаларында болды. Сапардың мақсаты цифрлық трансформация, жасанды интеллект және ақылды қалалар тұжырымдамасы саласындағы озық шешімдерді зерделеу болды. Ханчжоуда делегация инфрақұрылымдық IT-шешімдермен және үлкен деректермен танысты. Zhejiang Communications Investment Group (CICO) компаниясымен келіссөздер қорытындысы бойынша бірлескен жобаларды іске асыру үшін ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Гонконгте өңір өкілдері Belt and Road Summit халықаралық саммитіне қатысты.Шэньчжэньдегі бағдарлама ұшқышсыз жүйелер, қалалық аналитика және робототехника саласындағы жетекші технологиялық өндірушілермен (Aerofugia, AutoFlight, EHang, GDU Technology, Pudu Robotics және т.б.) кездесулерді қамтыды. Өңірдегі логистикалық міндеттер мен көлік қатынасы үшін қарастырылып отырған тік ұшу және қону технологиялары (eVTOL) ерекше қызығушылық тудырды.Сапар қорытындысы бойынша Ақмола облысында пилоттық жобаларды іске қосу туралы бірқатар меморандумдар жасалды. Олар ұшқышсыз мониторинг, цифрлық егіздер, зияткерлік көлік жүйелері және Smart Region тұжырымдамасын дамыту бағыттарын қамтиды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-digital/press/news/details/1297928?lang=ru
Білім беру ұйымдарына қойылатын біліктілік талаптары талқыланды 24.09.2026
2026 жылғы 23 қыркүйекте Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті базасында Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым және жоғары білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті төрағасының орынбасары Артур Еділханов Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарының өкілдерімен семинар өткізді. Семинар барысында Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 5 қаңтардағы №4 «Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беретін ұйымдардың білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын және оларға сәйкестігін растайтын құжаттар тізбесін бекіту туралы» бұйрығына енгізілген өзгерістер, сондай-ақ білім беру ұйымдары қызметіне қойылатын өзекті біліктілік талаптары талқыланды. Талқылауға университеттің профессор-оқытушылар құрамы, құрылымдық бөлімшелерінің басшылары және кафедра меңгерушілері қатысты. Семинар барысында магистрлік және докторлық диссертацияларға ғылыми жетекшілерді тағайындау, оқытушылардың базалық білімінің және ғылыми дәрежесінің оқытылатын пәндердің бейініне сәйкестігі, біліктілікті арттыру және басқа да өзекті мәселелер қарастырылды. Сонымен қатар мемлекеттік бақылауды жоспарлау және жүргізу, білім сапасын сыртқы бағалау, бақылау жүйесін автоматтандыру және «Таза парақтан реттеу» саясаты аясында енгізіліп жатқан өзгерістер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Семинар барысында қатысушылар білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын қолдануға қатысты сұрақтарын қойып, өз ұсыныстарын білдірді. Іс-шара білім беру ұйымдарының біліктілік талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етуге, мемлекеттік бақылау барысында туындайтын мәселелердің алдын алуға және білім беру сапасын одан әрі жетілдіруге бағытталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/quality/press/news/details/1297891?lang=ru
Әдеп жөніндегі уәкілдің қызметін ұйымдастыру туралы. 24.09.2026
Мемлекеттік орган басшыларының бейтараптығы негізді күмән тудыратын, лауазымдық өкілеттіктерін тиісінше орындамауға әкеп соғатын мән-жайлар (мүдделер қақтығысы) болған кезде әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметін дербес негізде жүзеге асырады.Әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметінің нәтижесі бойынша уәкілетті органға есеп береді. Есеп беру нысанын және мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.Әдеп жөніндегі уәкілдің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимылы уәкілетті орган мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органның бірлескен құқықтық актісіне сәйкес жүзеге асырылады.Әдеп жөніндегі уәкіл өзінің функцияларына жататын мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерді және басқа да азаматтарды олардың өтініші бойынша немесе баршаға көрінетіндей жерде орналастырылған кестеге сәйкес айына кемінде бір рет қабылдауды жүзеге асырады.Қажет болған жағдайда, азаматпен немесе мемлекеттік қызметшімен әңгімелесу телефон арқылы не тиісті ақпарат беруді қамтамасыз ететін басқа да коммуникациялар құралдарын пайдаланумен жүргізілуі мүмкін.Әдеп жөніндегі уәкіл туралы мәліметтер, оның ішінде тегі, аты-жөні, фотосуреті, кабинет және телефон нөмірлері заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік органның интернет-ресурсында және мемлекеттік органның ғимаратында баршаға көрінетіндей жерде орналастырылады.Қызметтік әдеп нормаларының сақталуын, сондай-ақ ұжымдағы моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйін мониторингтеу мақсатында әдеп жөніндегі уәкіл кемінде жарты жылда бір рет уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша анонимді сауалнама жүргізіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1297878?lang=ru
ҚОҒАМДЫҚ ҰЙЫМНЫҢ АТАУЫ ЕМЕС, АТҚАРАТЫН НАҚТЫ ІСІ МАҢЫЗДЫ 24.09.2026
Мемлекеттік тапсырыс, азаматтық қоғам және қоғамдық бақылау мәселелеріне салғырт қарамау керектігін Мемлекет басшысы Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясының негізгі отырысында айрықша атап өтті.Мәселенің мәнісін тарқатып айтайық. Тілге тиек болып отырған қоғамдық ұйым дегеніміз аты бар да заты жоқ ұйым болмауға тиіс. Оның басты өлшемі – қоғамға нақты пайда әкелуі, азаматтардың мүддесін қорғауы және өз қызметінің нәтижесі үшін жауап беруі шарт. Осы тұрғыдан алғанда, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында көтерген мәселесі азаматтық қоғамның сапасына қатысты маңызды сұрақтарды күн тәртібіне шығарып отыр.Президент кейбір республикалық қоғамдық бірлестіктердің іс жүзінде нақты жұмысы жоғын, тек қағаз жүзінде «өмір сүретінін» айтты. Тіпті кейбірінің атқарып отырған қызметі басқа, мазмұны мүлдем бөлек болуы мүмкін. Жекелеген жағдайларда мәселе алаяқтық схемаларға дейін жететіні де жасырын емес. Мемлекет басшысы мұндай фактілер құқық қорғау органдарының қарауына ұсынылып, бақылауында болуы тиіс екенін атап өтті.Қазақстанда азаматтық қоғам институттарының дамуына ерекше мән беріліп отыр. Қоғамдық кеңестер, сараптамалық алаңдар, үкіметтік емес ұйымдар мен түрлі қоғамдық бірлестіктер мемлекеттік органдар мен азаматтардың арасындағы байланысты нығайтуға атсалысуы қажет.Бірақ кейбір қоғамдық ұйымның формалды түрде тіркеліп алып, қоғамға қажетті институтқа айналмай отырғаны да жасырын емес. Азаматтардың нақты мәселесін көтермейтін, қоғамдық пікір қалыптастыруға қатыспайтын, өз қызметінің нәтижесін көрсете алмайтын ұйымдардың көбеюі – азаматтық қоғам институттарының беделіне кері әсерін тигізеді.Сондықтан Президенттің сыны белгілі бір ұйымдарға ғана қатысты мәселе емес. Бұл – қоғамдық сектордың өзіне қойылатын сапалық талапты күшейту қажеттігін көрсететін дабыл.Қоғамдық ұйым халықтың атынан сөйлейтін болса, онда оның қоғам алдындағы жауапкершілігі де жоғары болуы керек. Қандай мәселе көтерілді? Қандай ұсыныс жасалды? Оның нәтижесі қандай? Азаматтардың өтініштері қалай қаралды? Мемлекеттік органдарға қандай нақты ұсыныстар берілді? Осындай сұрақтарға жауап беретін есеп мәдениеті қоғамдық институттардың жұмысының негізгі көрсеткішіне айналуы қажет.Президенттің мемлекеттік тапсырысты тек қаражат игерудің құралына айналдыруға болмайтыны туралы ескертуі де ерекше назар аударуды қажет ететін тақырып.Мемлекеттік тапсырыс қоғам үшін маңызды жобаларды жүзеге асыруға, әлеуметтік мәселелерді шешуге, азаматтық бастамаларды қолдауға бағытталуы қажет. Ал егер қандай да бір ұйым тек мемлекеттік қаржыға қол жеткізу үшін ғана құрылып, нақты жұмысы жоқ болса, ондай ұйымның қажеті қанша?Мемлекет басшысы дәл осындай «қызмет ұсынушы» ұйымдарға тосқауыл қоятын уақыттың жеткенін айтты. Бұл ұстаным мемлекеттік қаржының тиімді жұмсалуымен қатар, азаматтардың мемлекетке деген сеніміне де тікелей байланысты. Өйткені бюджет қаржысы – белгілі бір мекеменің немесе ұйымның меншігі емес, қоғамның ортақ қаражаты.Сондықтан мемлекеттік тапсырыстың тиімділігі оның қанша қаржы игерілгенімен емес, сол қаржының нәтижесінде қандай қоғамдық мәселе шешілгенімен өлшенуі керек.Бұл тұрғыдан алғанда, мемлекеттік сатып алуда «баға емес, сапа» қағидатына басымдық беру, ашықтықты арттыру және қоғамдық мониторингті күшейту жөніндегі Президенттің бұған дейінгі бастамалары дәл осы мәселемен де сабақтасып жатыр.Президент жаңадан құрылған Қазақстан Халық Кеңесінің мүшелеріне осындай мәселелерді шешуге атсалысу керектігін айтты.Мемлекет басшысы жаңа органды қоғамдық мәселелерді шешуші орган дәрежесіне айналдыру қажеттігін атап өтті. Қазір елде қоғамдық кеңестерді, сараптамалық алаңдарды және басқа да консультативтік құрылымдарды қоса алғанда, азаматтық қоғаммен жұмыс істейтін көптеген институт бар. Алайда олардың қызметінде бір-бірін қайталайтын функциялар мен бытыраңқылық кездесетіні айтылды. Халық Кеңесі осы қоғамдық әлеуетті үйлестіріп, ұсыныстарды жүйелеуі тиіс. Бұл – жаңа институтқа жүктелетін маңызды міндет.Қазақстан Халық Кеңесі тек кезекті пікірталас алаңы болып қалмауы керек. Оның негізгі құндылығы – қоғамнан келетін ұсыныстарды жүйелеп, сараптамадан өткізіп, олардың мемлекеттік саясатқа ықпал ету мүмкіндігін арттыруында.Бұған дейін Мемлекет басшысы қоғамдық институттардың тиімді жұмыс істеуі әділетті және дамыған мемлекетті қалыптастырудың маңызды шарты екенін атап өткен болатын. Жаңа Қазақстан Халық Кеңесі қоғамдық кеңестер, мәслихаттар, сараптамалық алаңдар мен азаматтық қоғам ұйымдарының өкілдерін біріктіретін жоғары консультативтік орган ретінде қарастырылған. Демек, оның қызметіне қойылатын талап та жоғары болуы заңды.Мемлекет пен азаматтық қоғам бір-біріне қарсы тұрған тараптар емес. Керісінше, олардың ортақ мақсаты – азаматтардың мүддесін қорғау және елдің орнықты дамуына жағдай жасау.Нағыз қоғамдық ұйым мемлекеттік органды сынаумен ғана шектелмейді. Ол мәселені анықтап, оның себептерін зерттеп, шешу жолын ұсынады. Мемлекеттік шешімдерді талқылауға қатысады, қоғамның пікірін жеткізеді және өз ұсынысының нәтижесіне жауап береді. Сондықтан бүгінгі таңда қоғамдық ұйымдардың санынан гөрі сапасына мән беру маңызды.Президенттің тапсырмасы осы тұрғыдан алғанда азаматтық қоғамға қойылатын талапты нақтылай түседі: қоғамдық мәртебе – артықшылық емес, жауапкершілік. Ал мемлекеттік тапсырыс – табыс табудың оңай жолы емес, қоғам алдындағы міндетті орындауға арналған құрал.Қазақстан Халық Кеңесінің құрылуы да осы жаңа қоғамдық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталуы тиіс. Оның аясында азаматтық бастамалар бір жүйеге түсіп, сараптамалық ұсыныстар нақты шешімдерге ұласса, мемлекет пен қоғам арасындағы диалогтың мазмұны да өзгереді.Бүгінде қоғамға да, мемлекетке де атауы көп, мазмұны аз құрылымдар емес, нақты нәтижеге жұмыс істейтін институттар қажет.Сондықтан Мемлекет басшысы көтерген мәселенің түпкі мәні – жекелеген қоғамдық ұйымдардың қызметін тексеруде ғана емес. Бұл – азаматтық қоғамның сапасын арттыру, мемлекеттік қаражаттың тиімділігін қамтамасыз ету және қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді нығайту мәселесі.Қоғамдық ұйымның шынайы бағасы оның маңдайшасымен емес, халық үшін атқарған нақты ісімен өлшенуге тиіс.
ШЫМКЕНТ СПОРТШЫЛАРЫ ЖЫЛ БАСЫНАН БЕРІ 1,5 МЫҢНАН АСТАМ МЕДАЛЬ ЖЕҢІП, ЕЛ НАМЫСЫН АБЫРОЙМЕН ҚОРҒАУДА 24.09.2026
Шымкент қаласының спортшылары 2026 жылдың алғашқы сегіз айында республикалық және халықаралық жарыстарда жоғары нәтиже көрсетіп, ел спортының дамуына елеулі үлес қосты. Жыл басынан бері шымкенттік спортшылар Қазақстан чемпионаттарында 526 алтын, 490 күміс және 531 қола, барлығы 1 547 медаль жеңіп алды.Сонымен қатар, Қазақстан чемпионаттары аясындағы кубоктық жарыстарда 39 алтын, 40 күміс және 31 қола медаль иеленді. Халықаралық ареналарда да шымкенттік спортшылардың нәтижесі жоғары. Азия чемпионаттарында 41 алтын, 53 күміс және 25 қола, барлығы 119 медаль жеңіп алса, Азия кубоктарында 14 алтын, 12 күміс және 5 қола медаль еншіледі. Әлем чемпионаттарында 15 алтын, 10 күміс және 8 қола, ал Әлем кубоктарында 20 алтын, 12 күміс және 8 қола медаль жеңіп алды.Спорттағы жоғары нәтижелермен қатар, білікті жаттықтырушылар мен спорт шеберлерін даярлау жұмыстары да жалғасуда. Есепті кезеңде 2 Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы, 2 еңбек сіңірген спорт шебері, 26 халықаралық дәрежедегі спорт шебері, 97 спорт шебері және 560 спорт шеберіне үміткер дайындалды. Сонымен қатар, Шымкенттен 1 224 спортшы Қазақстан Республикасы ұлттық құрамаларының сапына енді.Қала спортшылары биылғы халықаралық додаларда да ел намысын абыроймен қорғады. Милан және Кортина-д’Ампеццо қалаларында өткен XXV Қысқы Олимпиада ойындарына фристайл-акробатикадан Шымкенттің төрт спортшысы қатысып, өз спорт түрі бойынша жоғары бәсекеде бақ сынады.Дохада өткен стенд атудан Азия чемпионатында шымкенттік спортшылар 5 алтын, 4 күміс және 5 қола медаль жеңіп алды. Ал Нью-Делиде өткен нысана атудан Азия чемпионатында 6 алтын, 2 күміс және 3 қола медаль иеленді. Аталған жарыста халықаралық дәрежедегі спорт шебері София Шульженко 358,2 ұпай жинап, әлемдік және Азия рекордтарын жаңартты.Сонымен бірге каратэден София Берульцева «Премьер Лига» халықаралық рейтингтік турнирінде жеңімпаз атанды. Грек-рим күресінен «Muhamet Malo» халықаралық турнирінде Мейіржан Шермаханбет алтын, Ернұр Фидаметов қола медаль иеленді.Қырғызстанда 31 тамыз бен 6 қыркүйек аралығында өткен VI Дүниежүзілік көшпенділер ойындарына Шымкенттен ұлттық спорт түрлері бойынша 7 спортшы қатысып, нәтижесінде 3 күміс және 2 қола медаль жеңіп алды.Қазір Жапонияның Айти префектурасы мен Нагоя қаласында өтіп жатқан XX жазғы Азия ойындарында Шымкенттен 53 спортшы спорттың 21 түрі бойынша Қазақстан ұлттық құрамасының сапында ел намысын қорғауда. Байрақты бәсеке 19 қыркүйек пен 4 қазан аралығында өтеді.Бұдан бөлек, қазан-қараша айларында Сенегалдың Дакар қаласында өтетін жасөспірімдер арасындағы жазғы Олимпиада ойындарына жеңіл атлетикадан Шымкент спортшысы Максим Сажнев жолдама алды. Ол биыл Азия чемпионатында алтын медаль жеңіп, ұлттық рекорд орнатқан.Осы нәтижелер Шымкентте спорт резервін даярлау, жоғары жетістіктер спортын дамыту және қала спортшыларының халықаралық аренадағы бәсекеге қабілеттілігін арттыру бағытындағы жұмыстардың нәтижелі жүргізіліп жатқанын көрсетеді.Толығырақ: https://youtube.com/live/iLeUY3-cD20?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
Қазақстанның Елшісі «Jababeka & Co.» компаниясының негізін қалаушысы және төрағасымен кездесті 24.09.2026
Джакарта, 2026 жылғы 23 қыркүйек - Қазақстанның Индонезиядағы Елшісі Сержан Әбдікәрімов «Jababeka & Co.» компаниясының негізін қалаушысы және төрағасы доктор Сетьоно Джуанди Дармономен кездесу өткізді.Кездесу барысында Қазақстан мен Индонезия арасындағы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықтың кең ауқымды мәселелері бойынша пікір алмасты.Елші С.Әбдікәрімов Қазақстанның қолайлы инвестициялық ахуалы, елдің сауда-экономикалық әлеуеті және шетелдік инвесторларға үкіметтің қолдау шаралары туралы егжей-тегжейлі баяндады. Дипломат Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер мен Индонезия Республикасы арасындағы еркін сауда туралы келісімнің маңыздылығына тоқталып, оның іске асырылуы өзара сауданың одан әрі кеңеюіне және өнеркәсіптік кооперацияның тереңдеуіне қосымша серпін беретінін атап өтті.Өз кезегінде «Jababeka & Co.» компаниясының басшысы С.Д.Дармоно қазақстандық серіктестермен іскерлік ынтымақтастықты дамытуға зор қызығушылық білдірді. Аумақтарды кешенді дамыту және индустриялық аймақтар құру саласында маманданған индонезиялық холдингтің басшысы өзара іс-қимылдың перспективалы бағыттарын зерделеуге және Қазақстанға бизнес-делегация жіберу арқылы практикалық тәжірибе алмасуға дайын екенін жеткізді.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар екі елдің іскер топтары арасындағы өзара тиімді әріптестікті нығайту мақсатында қол жеткізілген жоспарларды жүзеге асыру бойынша тиісті шаралар қабылдауға келісті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-jakarta/press/news/details/1297787?lang=ru
Алматыда Қытайдың құрылғанына 77 жыл толуы аталып өтті 24.09.2026
Алматы, 2026 жылғы 22 қыркүйек - Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі Eлшісі – Алматы қаласындағы ҚР СІМ Өкілдік басшысы Жәнібек Әбдрашов Қытай Халық Республикасының құрылғанына 77 жыл толуына орай Қытайдың Бас консулдығының салтанатты қабылдауыға қатысып, сөз сөйледі. Өз сөзінде Ж. Әбдрашов Қазақстан мен Қытай арасындағы жоғары деңгейдегі қарым-қатынастарды атап өтіп, саяси диалогтың белсенді дамуын, мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықтың нығаюын, сондай-ақ сауда-экономикалық пен инвестициялық байланыстардың маңыздылығын атап өтті. Сөз соңында дипломат Қазақстан мен Қытай арасындағы достық және өзара тиімді ынтымақтастықтың одан әрі тереңдей түсетініне сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-almaty/press/news/details/1297775?lang=ru
ОТ ЦИФРОВИЗАЦИИ УСЛУГ — К ЭКСПОРТУ ТЕХНОЛОГИЙ 24.09.2026
За последние годы цифровая трансформация стала одним из заметных направлений развития Казахстана. В 2024 году Казахстан занял 24-е место среди 193 государств в Индексе развития электронного правительства ООН, тогда как в рейтинге 2019 года страна находилась на 39-й позиции.Расширяется и экспорт отечественных IT-услуг. По итогам 2025 года их объем достиг $1,142 млрд против $33,5 млн в 2020 году. Экспорт IT-услуг впервые превысил отметку в $1 млрд, а экспорт компаний — резидентов Astana Hub составил $633 млн.Одновременно развивается цифровая инфраструктура. Сегодня 90,4% государственных услуг оказываются в электронном формате, а 95,9% доступны через смартфон. В стране также продолжается расширение интернет-инфраструктуры и внедрение современных технологий связи, включая 5G.Существенные изменения происходят и в сфере безналичных платежей. В 2019 году объем безналичных операций с использованием платежных карт составлял 13,3 трлн тенге, а в 2025 году достиг 186,3 трлн тенге — рост примерно в 14 раз.Таким образом, цифровизация постепенно выходит за рамки электронных государственных услуг. Она охватывает государственное управление, телекоммуникации, финансовый сектор, IT-индустрию и экспорт технологий, формируя новую цифровую инфраструктуру экономики Казахстана.
Бразилияда минералдық-шикізат ресурстары саласындағы ұлттық саясат қабылданды 24.09.2026
Бразилиа, 2026 жылғы 23 қыркүйек - Қазақстанның Бразилиядағы Елшісі Болат Нүсіпов бразилиялық тараптың шақыруымен Бразилияның тау-кен өндіру саласындағы стратегиялық және аса маңызды пайдалы қазбаларға қатысты Ұлттық саясатының және оның шетелдік инвестицияларға ықпалының таныстырылымына қатысты.«Barral Parente Pinheiro» консалтингтік компаниясы ұйымдастырған іс-шараға Бразилияның іскер топтарының және елде аккредиттелген дипломатиялық корпустың өкілдері қатысты.Бразилиялық спикерлер өз сөздерінде аса маңызды және стратегиялық минералдық шикізат түрлері төмен көміртекті экономикаға көшу, цифрлық технологиялардың дамуы, неғұрлым сенімді жеткізу тізбектерін қалыптастыруға ұмтылыс, сондай-ақ әлемдегі геосаяси шиеленістің күшеюіне байланысты артып келе жатқан халықаралық бәсекелестіктің нысанына айналғанын атап өтті.Ниобий, литий, сирек кездесетін жер элементтері, графит, фосфаттар мен никельдің елеулі қорларына ие Бразилия, жаһандық минералдық-шикізатпен қамтамасыз ету жүйесінде стратегиялық маңызды орын алады.Анықтамалық: Аса маңызды және стратегиялық минералдық шикізат түрлеріне қатысты Ұлттық саясат шеңберінде Бразилия халықаралық құн тізбектерінің негізгі қатысушыларының бірі ретіндегі орнын нығайтуды көздейді. Осы мақсатта іс-қимыл үш негізгі бағытқа шоғырландырылмақ: ел ішінде қосылған құн қалыптастыру, минералдық ресурстар саласындағы егемендікті қамтамасыз ету, сондай-ақ ұлттық және шетелдік капиталды тарту. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brazil/press/news/details/1297743?lang=ru
Бельгиялық студенттер «Кітап оқитын ұлт» жобасына қызығушылық танытты 24.09.2026
Монс, 2026 жылғы 21 қыркүйек – Монс университетінде (UMONS) жастар арасында кітап оқуды дәріптеуге, білімге, мәдениетке және ұлттық мұраға деген қызығушылықты арттыруға бағытталған қазақстандық «Кітап оқитын ұлт» жобасының таныстырылымы өтті.Кездесуге Экономика және менеджмент факультетінің деканы, қазан айынан бастап тұрақты даму және қоғамдық өмір мәселелері жөніндегі проректор қызметіне кірісетін Шанталь Скубо (Chantal Scoubeau), университет оқытушылары, сондай-ақ бакалавриат, магистратура және докторантураның 40-тан астам студенті қатысты. Қатысушыларға республикалық кітап оқу марафонының негізгі мақсаттары және бастамаға конкурстан тыс форматта қосылуға мүмкіндік беретін оның жаңа Parasat бағыты таныстырылды.Бұған дейін Қазақстанда болған Монс университетінің студенті Жад Шарпантье (Jade Charpentier): «Жастар арасында кітап оқуды насихаттауға бағытталған бұл бастама ой-өрісті кеңейтуге, жаңа идеялар мен мәдениеттерді танып-білуге, сондай-ақ қоршаған әлемге жаңаша көзқараспен қарауға мүмкіндік береді», – деп атап өтті.Таныстырылым заманауи Қазақстанға, оның ұлттық дәстүрлері мен тіліне арналған бағдарламамен жалғасты. Монс қаласында тұратын отандастарымыз Айгерім Аққұлова (Qazaq Centre) мен Айнұр Касенова қазақтың салт-дәстүрлері және олардың қоғам өміріндегі орны туралы әңгімеледі. Ауызша және жазбаша аударма факультетінің посткеңестік кеңістікті зерттеу кафедрасының студенттері қазақ тіліне ерекше қызығушылық танытты. Интерактивті сабақ барысында олар күнделікті қолданыстағы сөздер мен сөз тіркестерін үйреніп, қазақ тілінде алғашқы сөйлемдерін айтты. Сондай-ақ студенттер қазақ тілін одан әрі үйренуге және факультетте толыққанды қазақ тілі курсының ашылуына қызығушылық білдірді.Домбырада екі қазақ күйін орындаған бельгиялық студенттер Анжелика мен Ксавьенің өнері ерекше қызығушылық тудырды. Бұған дейін олар Алматыда алты айлық тағылымдамадан өтіп, Қазақстанның мәдениетімен және күнделікті өмірімен танысып, қазақтың ұлттық аспабын меңгере бастаған.Монс университетінде өткен жобаның таныстырылымы оның халықаралық аудиториясын кеңейтіп, бельгиялық студенттерге Қазақстанды әдебиет, тіл және музыка арқылы танып-білудің тағы бір мүмкіндігін ұсынды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brussels/press/news/details/1297744?lang=ru
Қазақстан мен Антверпен сауда, логистика және инновациялар саласындағы ынтымақтастықты кеңейтуде 24.09.2026
Антверпен, 2026 жылғы 22 қыркүйек – Антверпен провинциясына жұмыс сапары аясында Қазақстанның Бельгиядағы Елшісі Роман Василенко Антверпен-Ваасланд Сауда-өнеркәсіп палатасының (VOKA), Антверпен қаласы әкімдігінің, The Beacon инновациялық-технологиялық хабының және Антверпен-Брюгге портының басшылығымен кездесулер өткізді. Негізгі назар сауда-инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге, Орта дәлізді дамытуға, цифрландыруға, сондай-ақ Қазақстан мен Антверпеннің іскерлік және инновациялық экожүйелері арасында тікелей байланыстар орнатуға аударылды.VOKA Antwerpen-Waasland бас директоры Люк Лювелмен кездесу барысында өңір компанияларын Қазақстандағы мұнай-химия және химия өнеркәсібі, машина жасау, энергетика, логистика, озық материалдар және циркулярлық экономика салаларындағы жобаларды іске асыруға тарту перспективалары талқыланды. Антверпеннің өнеркәсіптік мамандануы Қазақстанның өндірісті жаңғырту, өңдеу секторын дамыту және жоғары қосылған құны бар өнімдер шығару жөніндегі басымдықтарына сәйкес келетіні атап өтілді.Қазақстанда жобаларды іске асырып жатқан немесе дамытып отырған Ahlers Logistics, Sarens және Jan De Nul бельгиялық бизнестің табысты мысалдары ретінде атап өтілді. Қазақстандық тарап VOKA-ға Антверпеннің жаңа компанияларын тартуға, салалық бизнес-миссияларды ұйымдастыруға және қазақстандық серіктестермен әрі даму институттарымен тікелей байланыстар орнатуға жәрдемдесуді ұсынды.Антверпен әкімдігінде сыртқы байланыстар және халықаралық істер жөніндегі директор Том Вербеленмен кездесу барысында тікелей муниципаларалық ынтымақтастықты дамыту мүмкіндіктері қарастырылды. Мемлекеттік және қалалық қызметтерді цифрландыруға, «ақылды қала» технологияларына, жасанды интеллектке, қалалық мобильділік пен орнықты дамуға ерекше назар аударылды. Қазақстандық тарап мемлекеттік қызметтердің шамамен 90%-ы онлайн қолжетімді Қазақстанның цифрлық трансформация саласындағы тәжірибесін, сондай-ақ Kaspi.kz пен биометриялық технологияларды қоса алғанда, финтех және цифрлық шешімдердің дамуын таныстырды.The Beacon инновациялық-технологиялық хабында Елші Антверпеннің технологиялық компаниялары мен стартаптарының экожүйесімен танысты. Тараптар жасанды интеллект, заттар интернеті, киберқауіпсіздік, smart city және smart port, өнеркәсіптік цифрландыру, пилотсыз технологиялар және логистика салаларындағы өзара іс-қимыл перспективаларын талқылады. The Beacon мен Astana Hub арасында тікелей ынтымақтастық орнату, оның ішінде стартаптар алмасу, технологиялық matchmaking, бірлескен акселерациялық бағдарламалар және кейіннен Орталық Азияда ауқымын кеңейту мүмкіндігімен пилоттық жобаларды іске асыру ұсынылды.Сапардың жеке бағыты Антверпен-Брюгге портының халықаралық даму жөніндегі директоры Вим Дилленмен кездесу болды. Тараптар Транскаспий халықаралық көлік бағытын (Орта дәліз) дамыту және Антверпен-Брюгге порты мен Қазақстанның Ақтау және Құрық порттары арасында тікелей өзара іс-қимыл орнату мәселелерін талқылады.Практикалық бағыттар ретінде порт инфрақұрылымын басқару және цифрландыру, мультимодальды логистика, smart-port технологиялары, декарбонизация және порт мамандарын даярлау салаларында тәжірибе алмасу ұсынылды. Қазақстандық мамандарды Антверпеннің бейінді орталықтары базасында оқыту мүмкіндігі, сондай-ақ Антверпенді қазақстандық металдар, критикалық шикізат, мұнай-химия және агроөнеркәсіп өнімдері үшін еуропалық логистикалық және дистрибуциялық хаб ретінде пайдалану мәселесі жеке қарастырылды. Перспективада Антверпен-Брюгге, Ақтау және Құрық порттары арасында ынтымақтастық туралы негіздемелік құжат жасасу мүмкіндігін қарастыру ұсынылды.Кездесулер барысында 2026 жылдың күзіне жоспарланған Бельгия Королі Филипптің Қазақстанға алғашқы мемлекеттік сапары да талқыланды. Антверпеннің іскер топтарының өкілдері Астанада өтетін Қазақстан-Бельгия бизнес-форумына қатысуға және сапар мүмкіндігін қазақстандық компаниялармен және мемлекеттік құрылымдармен жаңа тікелей байланыстар орнату үшін пайдалануға шақырылды.Сапар қорытындысы бойынша тараптар диалогтан нақты инвестициялық, технологиялық және инфрақұрылымдық жобаларға көшуге, сондай-ақ Қазақстан мен Антверпеннің компаниялары, порттары, инновациялық хабтары және муниципалдық құрылымдары арасында тікелей байланыстарды дамытуға мүдделілігін растады.Анықтама: Антверпен провинциясы Бельгия мен Еуропаның ірі өнеркәсіптік, логистикалық және инновациялық орталықтарының бірі болып табылады. Оның ЖІӨ-сі 2024 жылы шамамен 117,8 млрд еуроны құрады, бұл Бельгия ЖІӨ-сінің (620,3 млрд еуро) шамамен 19%-ына сәйкес келеді және провинцияны елдің ең ірі экономикалық орталықтарының біріне айналдырады. Өңір экономикасы порттық логистикаға, химия және мұнай-химия өнеркәсібіне, машина жасауға, фармацевтикаға, озық технологиялар мен инновацияларға маманданған. VOKA Antwerpen-Waasland өнеркәсіптік желісі BASF, INEOS, ExxonMobil, TotalEnergies, Atlas Copco, Katoen Natie, Indaver және Umicore компанияларын қоса алғанда, 300-ге жуық өндірістік компанияны біріктіреді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brussels/press/news/details/1297745?lang=ru
Астанадағы Халықаралық HackAlem AI хакатоны GUINNESS WORLD RECORDS әлемдік рекордын орнатты 24.09.2026
Астанада өтіп жатқан AI Month аясында HackAlem AI хакатоны қатысушылар саны бойынша GUINNESS WORLD RECORDS әлемдік рекордын орнатты.HackAlem AI 2025 жылғы 21 желтоқсанда Үндістанның Хайдарабад қаласында орнатылған алдыңғы әлемдік рекордтан асып түсті. Сол кезде Google for Developers және Google Developer Groups Hyderabad ұйымдастырған хакатонға 2 089 қатысушы жиналған болатын.«Хакатон басталғанға дейін мен бұл рекордтың бұған дейін орнатылғанын айтқан едім. Оны өткен жылдың желтоқсан айында Үндістанда Google компаниясы орнатып, оған 2 089 адам қатысқан. Менің міндетім іс-шараның өту барысын бақылап, стюардтар және тәуелсіз куәгерлермен бірге Guinness World Records талаптарының толық сақталғанына көз жеткізу болды. Біз хакатонға нақты қатысқан, қажетті талаптарды орындаған және белгіленген уақыт бойы алаңда болған қатысушыларды ғана есепке алдық. Қатысушылардың барлық деректері мен жұмыстарын тексергеннен кейін HackAlem AI нәтижесі 2 415 адам болғанын ресми түрде жариялай аламын. Сіздер Guinness World Records жаңа әлемдік рекордын орнаттыңыздар!» — деп GUINNESS WORLD RECORDS ресми төрешісі Гленн Поллард мәлімдеді.«GUINNESS WORLD RECORDS әлемдік рекордын орнату — Қазақстанның технологиялық қоғамдастығының ортақ жетістігі және еліміздің жоғары әлеуетінің дәлелі. HackAlem AI озық технологияларды қолдана отырып, экономиканың нақты міндеттерімен жұмыс істеген мыңдаған дарынды әзірлеушіні, студентті және жас маманды біріктірді. Біз үшін мұнда жасалған жобалардың идея мен прототиптен бастап пилоттық жобаға және нақты енгізуге дейінгі жолын жалғастыруы маңызды. Бұл нәтиже Қазақстанның жаһандық технологиялық күн тәртібіне қатысып қана қоймай, оны қалыптастыруға да қабілетті екенін көрсетеді. HackAlem AI Мемлекет басшысы жариялаған Цифрландыру және жасанды интеллект жылына орай өтіп жатқан AI Month аясында ұйымдастырылды», — деді Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев. Әлемдік рекорд GUINNESS WORLD RECORDS талаптарына сәйкес орнатылды. Қатысушылар тіркеуден және сәйкестендіруден өтті, олардың алаңға кіріп-шығуы жеке бейдждерді сканерлеу арқылы тіркелді. Әр секторда ережелердің сақталуын стюардтар бақылап отырды. Қорытынды нәтижеге белгіленген талаптарды орындаған және хакатон барысында жобалармен тікелей жұмыс істеген қатысушылар ғана енгізілді.«Бүгін Қазақстан Guinness World Records әлемдік рекордын орнатты. Бұл нәтижеге ең алдымен адамдар, біздің жас әзірлеушілеріміз, студенттеріміз және AI энтузиастары үлес қосты. Мыңдаған қатысушы Астанаға жиналып, бірнеше сағат ішінде өз идеяларын нақты AI шешімдеріне айналдырды. Біз үшін бұл рекорд HackAlem AI ауқымының көрсеткіші ғана емес, Қазақстанда және өңірде мықты технологиялық қоғамдастық пен таланттардың жаңа буыны қалыптасқанын да көрсетеді. Біз олар үшін жаңа мүмкіндіктер жасап, жаһандық технологияларға, білімге және серіктестікке жол ашуға ұмтыламыз. Бұл олардың идеяларын бәсекеге қабілетті өнімдерге айналдырып, әлемдік нарыққа шығаруына мүмкіндік береді. HackAlem AI Мемлекет басшысы жариялаған Цифрландыру және жасанды интеллект жылының маңызды оқиғаларының біріне айналды», — деді Astana Hub бас директоры Мағжан Мәдиев.HackAlem AI жасанды интеллект, цифрлық технологиялар, киберқауіпсіздік және технологиялық құзыреттерді дамытуға арналған іс-шаралар сериясы — AI Month бағдарламасын бастады. Іс-шаралар сериясы Astana Hub қолдауымен, AI & Digital Bridge 2026 қарсаңында және Қазақстандағы Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында өтуде.HackAlem AI ұйымдастырушылары мен серіктестері: Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі, Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі, Астана қаласының әкімдігі, Astana Hub халықаралық инновациялық кластері, Silkroad Innovation Hub, Blockchain & AI Technology Center (BAITC), AI & Digital Bridge, OpenAI, NVIDIA, Arizona State University, Palo Alto Networks, MSSP.GLOBAL және «Романовский продукт».HackAlem AI демеушілері: «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ, Freedom Holding Corp., «Kaspi.kz» АҚ, «Қазақстан Халық Банкі» АҚ (Halyk Bank), «Қазақтелеком» АҚ, «Транстелеком» АҚ, Beeline Қазақстан және Firebird Inc.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/maidd/press/news/details/1297750?lang=ru
Қазақстанның СІМ басшысы бейбітшілік пен қауіпсіздік жөніндегі жоғары деңгейдегі талқылауға қатысты 24.09.2026
Нью-Йорк, 2026 жылғы 23 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді БҰҰ Бас Ассамблеясының 81- сессиясы алаңында «Бейбітшілік уәдесін қайта растау: мүмкіндіктерді пайдалану» атты жоғары деңгейдегі талқылауға қатысты.Талқылау халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке төнген қазіргі сын-қатерлерге, сенімді нығайтуға және шиеленісті азайтуға, сондай-ақ қақтығыстардың алдын алу және шешу үшін БҰҰ құралдарының тиімділігін арттыруға бағытталған. Алдын алу дипломатиясына, медиацияға және БҰҰ мен басқа да халықаралық субъектілер арасындағы серіктестікті дамытуға ерекше назар аударылды.Талқылауға Кения Министрлер кабинетінің Премьер-хатшысы Мусалия Мудавади, Аустралия Премьер-министрі Энтони Албанез, Иордания Премьер-министрінің орынбасары және сыртқы істер және экспатрианттар істері жөніндегі министрі Айман Сафади, Исландия Премьер-министрі Криструн Фростадоттир және басқа да жоғары деңгейдегі үкімет өкілдері қатысты. Талқылауды Халықаралық дағдарыс тобының президенті және бас директоры Комфорт Ээро жүргізді. Қатысушылар БҰҰ-ның халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтаудағы рөлін нығайту және дауларды бейбіт жолмен шешудің қолданыстағы тетіктерін тиімдірек пайдалану мүмкіндіктері туралы пікір алмасты. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1297715?lang=ru
ШҚО әкімдігі мен Dengbo Success Minerals Ltd. әлеуметтік жауапкершілік туралы меморандумға қол қойды 24.09.2026
22 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі мен Dengbo Success Minerals Ltd. компаниясы арасында әлеуметтік жауапкершілік туралы меморандумға қол қойылды.Құжат компания қызметі жүзеге асырылатын аумақтардың тұрғындары үшін инвестициялық жобаларды іске асырудың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған.Қол жеткізілген уағдаластықтар шеңберінде компания Верхнеберезовский кентін абаттандыру жұмыстарына қатысуды жоспарлап отыр.Тұрғындарды әлеуметтік қолдауға ерекше назар аударылды. 2027–2035 жылдары компания Верхнеберезовский кентінде әлеуметтік жобаларды іске асыруға 1,5 млрд теңгеге дейін қаражат бөлу мүмкіндігін қарастырады. Сонымен қатар, жыл ішінде мүгедектігі бар адамдарды, оның ішінде балаларды тасымалдауға арналған мамандандырылған «Инватакси» автокөлігін сатып алу жоспарлануда.Шығыс Қазақстан облысының әкімі инвестициялық жобалар іске асырылатын аумақтарды дамытуға инвесторлардың жауапты қатысуының маңыздылығын атап өтіп, қытайлық әріптестермен одан әрі сындарлы ынтымақтастыққа дайын екенін білдірді.Меморандумға қол қою халықтың тұрмыс жағдайын жақсартуға және аумақтың әлеуметтік инфрақұрылымын дамытуға бағытталған өзара іс-қимылдың нақты бағыттарын айқындайды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/tourism-vko/press/news/details/1297716?lang=ru
01.09.2026ж. жағдай бойынша отандастарымыздың зейнетақы жинақтарының көлемі 28,47 трлн теңгеден асты 24.09.2026
Қазақстандықтардың «БЖЗҚ» АҚ-дағы (БЖЗҚ, Қор) зейнетақы жинақтарының көлемі 2026 жылдың 1 қыркүйегіне 28,47 трлн теңгеден асты. 12 айдағы өсім – 3,36 трлн теңге немесе 13,4%. 2026 жылдың 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша міндетті зейнетақы жарналарынан (МЗЖ) қалыптасқан зейнетақы жинақтарының көлемі – 26,37 трлн теңге, 12 айда 2,53 трлн теңгеге немесе 10,6% өсті.Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары 12 айда 5,0%-ға ұлғайып, 746,13 млрд теңге болды.Ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) бойынша жинақ көлемі де ұлғайды: 2026 жылғы 1 қыркүйекке оның көлемі 10,43 млрд теңге болып, 12 айда 7,1% өсім көрсетті.Салымшылардың (алушылардың) зейнетақы шоттарына 2024 жылғы 1 қаңтардан түсе бастаған жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) 12 ай ішінде 2,5 есеге ұлғайып, 2026 жылдың 1 қыркүйегіне 1 348,82 млрд теңге болды.ТүсімдерЗейнетақы жинақтарының көлемі зейнетақы жарналары мен инвестициялық кіріс түріндегі кіріс ағындары есебінен ұлғаяды. 2026 жылдың 8 айында салымшылардың жеке және шартты зейнетақы шоттарына 2 439,42 млрд теңге түсті, өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 15,9%-ға (немесе 334,44 млрд теңгеге) артық. МЗЖ есебі жүргізілетін жеке зейнетақы шоттарына (ЖЗШ) 2026 жылдың басынан бастап 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін 1 865,85 млрд теңге (өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда МЗЖ көлемі 8,1%-ға ұлғайды), МКЗЖ – 100,97 млрд теңге (өсім – 12,3%), ЕЗЖ – 1412,37 млн теңге түсті. Жыл басынан бастап 01.09.2026ж. жағдай бойынша ЖМЗЖ есебінен жарналар 471,18 млрд теңгені құрады. Жыл басынан бері салымшылардың шоттарына түскен таза инвестициялық кіріс 01.09.2026ж. жағдай бойынша 1198,09 млрд теңгені құрады. Төлемдер мен аударымдар2026 жылғы қаңтар-тамыз айларында БЖЗҚ-дан жарналардың барлық түрлері бойынша жасалған төлемдер мен сақтандыру ұйымдарына аударымдар 1242,35 млрд теңгені құрады. Зейнет жасына толуына байланысты төлемдер 196,23 млрд теңгеге жетті. БЖЗҚ-дан зейнет жасына толуына байланысты кесте бойынша берілетін орташа айлық төлем – 39 008 теңге. 2026 жылдың басынан бастап 01.09.2026 жылға тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және емделуге арналған біржолғы зейнетақы төлемдері (БЗТ) 462,75 млрд теңге, мұрагерлік бойынша 70,61 млрд теңге, ҚР-дан тыс жерге тұрақты тұруға кетуге байланысты 33,62 млрд теңге, мүгедектігі бар адамдарға – 2,32 млрд теңге, жерлеуге – 6,33 млрд теңге көлемінде төлем жасалды. Сақтандыру ұйымдарына 470,49 млрд теңге аударылды. ЖЗШ саны2026 жылдың 1 қыркүйегіндегі жағдай бойынша БЖЗҚ-дағы зейнетақы шоттарының жалпы саны – 19,01 млн бірлік (12 айдағы өсім – 1,13 млн бірлік немесе 6,3%). Бұл ретте салымшылардың (алушылардың) БЖЗҚ-дағы ЖЗШ саны 2026 жылдың 1 қыркүйегінде 12,87 млн бірлік болды. Оның ішінде: 11,42 млн - МЗЖ бойынша, 794,38 мыңы - МКЗЖ бойынша, 464,91 мыңы – ЕЗЖ есептелетін шоттар. Айта кетейік, МЗЖ есебі жүргізілетін шоттардың жалпы санына (11,42 млн бірлік) елден тысқары жерлерге тұрақты тұруға кеткен, бірақ жинақтарын алу үшін жүгінбеген алушылардың, мұрагерлері зейнетақы жинақтарын мұраға ресімдемеген қайтыс болған салымшылардың, 2016 жылдан бастап зейнетақымен мемлекеттік қамсыздандырылуға толық ауыстырылған әскери қызметшілердің және шоттарына Қазақстан заңнамасына сәйкес жарналар түспеуі тиіс салымшылардың (алушылардың) басқа да санаттарының шоттары кіреді.БЖЗҚ-дағы ЖМЗЖ туралы мәліметтер ескерілетін шартты зейнетақы шоттарының саны - 6,14 млн бірлік. Зейнетақы активтеріне қатысты барлық өзекті ақпарат enpf.kz сайтындағы «Статистика және аналитика» бөлімінде орналастырылған. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay-kokpekti/press/news/details/1307187?lang=ru