Астана, 2025 жылғы 22 қаңтар – Ресей тарапының бастамасымен Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеу Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрі Сергей Лавровпен телефон арқылы сөйлесті.Министрлер мемлекет басшыларының тапсырмаларын уақтылы іске асыруға баса назар аудара отырып, 2024 жылғы екіжақты өзара іс-қимылды қорытындылады, сондай-ақ биік және жоғары деңгейдегі алдағы іс-шаралар кестесін қарастырды.Тараптар Қазақстан-Ресей қатынастарының даму динамикасын жоғары бағалады және түрлі салалардағы стратегиялық серіктестікті нығайту жоспарларын талқылады.Сонымен қатар халықаралық күн тәртібі мен көпжақты форматтағы ынтымақтастықтың өзекті мәселелері бойынша пікір алмасу өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/922932

Алматы, 2025 жылғы 17 қаңтар – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі – Алматы қаласындағы ҚР СІМ Өкілдік басшысы Жәнібек Әбдрашов Қазақстан, Қырғызстан және Тәжікстан үшін Білім, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі БҰҰ Өңірлік кеңсесінің директоры Амир Пиричпен кездесу өткізді.Тараптар 2024 жылғы ынтымақтастықты қорытындылай отырып, су мәселелерін шешу және климаттың өзгеруіне қарсы күрес жөніндегі жобаларды іске асыру бойынша маңызды жетістіктерді атап өтті. Сонымен қоса өңірдің барлық елдері мен БҰҰ Бас хатшысының қолдауына ие болған Қазақстанның Алматы қаласында БҰҰ-ның Орталық Азия мен Ауғанстан үшін орнықты даму жөніндегі өңірлік орталығын құру бастамасы ерекше назарға алынды.ЮНЕСКО өкілі серіктестік қатынастарды одан әрі кеңейтудің маңыздылығын ескере отырып, ЮНЕСКО Бас директоры Одрэ Азуленің 2023 жылғы сапарын екіжақты ынтымақтастықты дамытудағы маңызды қадам екенін атап өтті.Сонымен қатар 2025 жылғы 19-20 ақпан аралығында Алматы қаласында өтетін ЮНЕСКО-ның Жаһандық жастар форумына ерекше назар аударылды. Аталмыш форум өңір жастары арасында білім, ғылым және мәдениет саласында пікір алмасу және шешімдер әзірлейтін платформа болатыны аталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/922948

Бүгін Рудный қаласында маңызды оқиға болды – көппәтерлі екі тұрғын үй пайдалануға берілді. 122 жаңа пәтердің кілтін көпбалалы отбасылар мен мүмкіндігі шектеулі жандар алды. Облыс әкімі жаңа қоныс иелерін құттықтап, оларға бақыт, денсаулық және жаңа үйлерінде жайлылық тіледі.Мемлекет басшысының тапсырмасын жүзеге асыруАзаматтарды сапалы баспанамен қамтамасыз ету – бұл Мемлекет басшысының негізгі бағыттарының бірі. Қостанай облысында тиісті тапсырмалар табысты жүзеге асырылуда. Нәтижелер көз қуантады:2024 жылы 500 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді, бұл 5 мыңнан астам отбасының жаңа пәтер алуына мүмкіндік берді.Жалға берілетін тұрғын үй сатып алуға қомақты қаражат бөлінді. Өткен жылы 940 пәтер сатып алынды, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 5,7 есе көп.Биыл тағы 1500 пәтер сатып алу жоспарланған, бұл одан да көп мұқтаж отбасыларды баспанамен қамтамасыз етеді.Сонымен қатар, Рудный қаласында ескі ғимараттарды қалпына келтіру жұмыстары жалғасуда. 2023 жылдан бастап жалпы ауданы 28 мың шаршы метрден асатын 11 көппәтерлі үй қалпына келтірілді. Қала инфрақұрылымына жаңа тыныс беру үшін бұл жұмыс жалғасуда.Өнеркәсіптік әлеуетті дамытуРудный қаласындағы тағы бір маңызды нысан – «Қазөртөк-2015» зауыты, ол өнеркәсіпке арналған отқа төзімді материалдар өндіреді. Зауыт өнімдері Қазақстанда ғана емес, халықаралық нарықтарда да сұранысқа ие: өнімнің шамамен 70%-ы экспортталады.Кәсіпорын белсенді жаңғыртылуда. Өнімділік пен бәсекеге қабілеттілікті арттыруға бағытталған техникалық қайта жарақтандыру бағдарламасы жүзеге асырылуда:Қайта құру мен дамуға жалпы инвестиция көлемі 6,9 млрд теңгені құрайды.2023 жылы 1,7 млрд теңге, 2024 жылы – 3,2 млрд теңге салынды, ал 2025 жылы тағы 2 млрд теңге инвестициялау жоспарланған.Жаңа өндірістік желілерді іске қосу өнім көлемін 2 есе арттыруға мүмкіндік береді.Мемлекеттік қолдау кәсіпорынның дамуына маңызды рөл атқаруда. 2024 жылы шикізат бағасының тұрақтандырылуы арқасында зауыт өндірісті тұрақтандырып, жоғары табысты өнім көлемін арттыра алды.Өңір басшылығының бақылауындаБұл жобалардың әрқайсысы – азаматтарды баспанамен қамтамасыз етуден бастап өнеркәсіптік әлеуетті дамытуға дейін – облыс әкімінің жеке бақылауында. Мұндай тәсіл мәселелерді жедел шешуге, міндеттердің тиімді орындалуын қамтамасыз етуге және жоғары нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді.Қостанай облысы ауқымды жобаларды жүзеге асыра отырып, сенімді түрде алға жылжуда. Бұл жобалар тұрғындарға жайлы жағдайлар жасап, өңір экономикасын нығайтады. Тұрғын үй құрылысы мен өнеркәсіптік нысандарды жаңғырту – өңірдің одан әрі дамуына негіз болатын негізгі бағыттар. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/922919

Қостанай облысы әкімдігінің отырысында азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартуға қатысты маңызды мәселелер талқыланды, атап айтқанда, жұмыспен қамту және табыстарды арттыру мәселелеріне ерекше назар аударылды. Осы бағытта жыл сайын жұмыспен қамту шараларын іске асыруға 4 миллиард теңге шамасында қаражат бөлінеді.2024 жылы 48 мыңнан астам адам жұмыспен қамтылу бойынша көмек алды, 19 мың жаңа жұмыс орны құрылды. Көптеген жұмыс орындары өнеркәсіп және агроөнеркәсіптік кешендегі инвестициялық жобалар нәтижесінде ашылды. 2025 жылы 8 жобаны іске асыру жоспарланып, 3,4 мың жаңа жұмыс орны ашылады.Соңғы екі жылда облыстағы жалдамалы жұмысшылар саны 3%-ға артты, жұмыссыздық деңгейі 4,6%-ға дейін төмендеді. Жұмыспен қамту, гранттар және оқыту шаралары халықтың табысын арттыруға әсер етті, бұл өз кезегінде адреске әлеуметтік көмек алушы отбасылардың санының 40%-ға қысқаруына әкелді. 2023 жылы көмек алған отбасылар саны 4 мыңды құраса, 2024 жылы олардың саны 2,4 мыңға дейін төмендеді.Шағын және орта бизнесті қолдауға да айрықша назар аударылады. 1%-бен кәсіпкерлерді қаржыландыру бағдарламасы жалғасуда, 2024 жылы Арқалық қаласы, Амангелді және Жангелді аудандарының тұрғындарына 1,1 миллиард теңге көлемінде 27 кредит берілді, оның басым бөлігі мал шаруашылығын дамытуға бағытталды. Сондай-ақ, суармалы егіншілік бойынша 2 миллиард теңгеге жобалар қаржыландырылды.Соңғы екі жылда облыстағы шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 8%-ға артып, 66 мыңға жетті. Осы сектордағы өнім өндіру 3%-ға өсіп, шығару көлемі 900 миллиард теңгені құрады.Жұмыспен қамту шаралары 2025 жылы жалғасады, жастарға, аз қамтылған және көпбалалы отбасыларға, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі азаматтарға ерекше назар аударылатын болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/921715

2025 жылғы 17 қаңтарда «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау үшін үміткерлерді іріктеу қағидаларын бекіту және «Болашақ» халықаралық стипендиясын жұмсау бағыттарын айқындау туралы» ҚР Үкіметінің 2008 жылғы 11 маусымдағы № 573 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» ҚР Үкіметінің Қаулысы қабылданды, онда «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау үшін үміткерлерді іріктеу жаңа қағидалары бекітілді.Қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.«Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау үшін үміткерлерді іріктеудің жаңа қағидаларында сұрыптау тетікті енгізу арқылы конкурстық іріктеуді жаңарту көзделген. Осылайша, осы жаңашылдыққа сәйкес қажетті балл санын жинамаған үміткерлер келесі турға жіберілмейді.Мемлекеттік қызмет аппаратын одан әрі жақсарту мақсатында «мемлекеттік қызметшілер» категориясы енгізілді. Бұл категория бойынша мемлекеттік қызметкерлерге «магистратура» бағдарламасына қатысу үшін тіл курстарынан өту мүмкіндігі ұсынылады.Сондай-ақ бағдарлама түлектері еңбек өтілімін Қазақстан Республикасы мүше халықаралық ұйымдарда, мысалы, БҰҰ, ЮНЕСКО, ШЫҰ және ТМҰ сияқты ұйымдарда өтеу мүмкіндігі қарастырылған.Конкурстық іріктеу үшін қажетті құжаттар тізбесіне уәждемелік хат енгізілді. Бұдан басқа, конкурстық іріктеуден өте алмаған үміткерлерге сол күнтізбелік жылы конкурсқа қайта қатысу құқығы беріледі.Жалпы бұл өзгерістер «Болашақ» халықаралық стипендиясын жетілдіріп, еліміздің әртүрлі салаларында білікті мамандар даярлауға бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/921503

Справочник «100 вопросов – 100 ответов»Справочник «100 вопросов – 100 ответов» № п/пСұрақЖауапБөлім: Адам құқықтарын қорғау1. «111» отбасы, әйелдер және балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша сенім телефонының бірыңғай мемлекеттік байланыс орталығы не үшін қажет?«111» Байланыс орталығы «мұнда және қазір» қағидаты бойынша ұйымдастырылған, әр жағдайға жеке көзқараспен қарайды. Байланыс орталығы азаматтарға келесі мәселелер бойынша көмек көрсетеді:- әділдікті қалпына келтіру және емделуге қол жеткізу;- мемлекеттік қызметтер мен жәрдемақылар алу;- ақпараттық сұраулар;- тұрмыстық зорлық-зомбылықтан қорғау;- балалары бар әйелдерді уақытша орналастыру;- білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау ұйымдарына шағымдар;- алаяқтық жолмен заңсыз кредиттерді ресімдеу кезінде көмек;- оқыту, жұмысқа орналастыру бағдарламалары бойынша түсіндіру және тағы басқалар.Өтініш берушілердің мәселелерін шешу кезінде байланыс орталығының қызметкерлері мемлекеттік органдармен және басқа да мүдделі тұлғалармен өзара іс-қимыл жасайды. Байланыс орталығының жұмыс режимі-тәулік бойы.2. Тегін заң көмегіне қайда жүгінуге болады?Қазақстанда тегін заң көмегін мемлекеттік құқықтық көмек орталықтары (сенім телефоны арқылы жүгінуге болады: 1414 немесе 119), сондай-ақ азаматтардың әлеуметтік осал санаттары үшін қылмыстық және кейбір азаматтық істер шеңберінде мемлекет тағайындайтын адвокаттар, заң консультанттары ұсынады.3. Сотқа талап қою үшін мемлекеттік баждың қанша сомасын төлеу керек?Әкімшілік талап арыздар мен өтініштер беру үшін мемлекеттік баж мынадай түрде айқындалады:1) мүліктік сипаттағы талап-арыздар үшін – жеке тұлғалар талап қою сомасының 1%, бірақ 10 000 АЕК артық емес; - заңды тұлғалар-талап қою сомасының 3%, бірақ 20 000 АЕК-тен аспайды.2) мемлекеттік органдардың әрекеттеріне шағымдар: - жеке тұлғалар - 0,3 АЕК; - заңды тұлғалар - 5 АЕК.3) салықтық хабарламаларға дау айту жөніндегі әкімшілік талап-арыздар үшін: - ЖК және фермерлер үшін: соманың 0,1%, бірақ 500 АЕК-тен аспайды; - заңды тұлғалар үшін: соманың 1%, бірақ 20 000 АЕК артық емес.4. Азаматтық сот ісін жүргізуде талап арызды қайда беруге болады?Талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша (жеке тұлғалар үшін) немесе заңды тұлғаның немесе ұйымның құжаттарында көрсетілген мекенжай бойынша сотқа беріледі.5. Азаматтық іске қатысатын тұлғалардың құрамына кімдер кіреді?Іске қатысушы тұлғалар талапкерлер, жауапкерлер, үшінші тұлғалар, прокурор, мемлекеттік органдар, өтініш берушілер және сот ерекше іс жүргізу тәртібімен қарайтын істер бойынша өзге де мүдделі тұлғалар болып табылады.6. Сот процесіне өзі (немесе өкіл арқылы) қатыса ала ма?Азаматтар өз істерін сотта өзі немесе өкілдер арқылы жүргізуге құқылы. Азаматтың іске жеке қатысуы оның осы іс бойынша өкіл болу құқығынан айырмайды.7. Сот процесін тағайындау туралы тараптарға қалай хабарланады?Іске қатысушылар мен олардың өкілдерін шақыру қағаздары, электрондық поштаға хабарламалар, телефон нөмірлері немесе хабарламаны тіркей отырып, басқа да құралдар арқылы соттың немесе іс жүргізу әрекетінің уақыты мен орны туралы хабардар етеді.8. Қандай жағдайларда талап арызды қабылдаудан бас тартады?Судья талап қоюдан бас тартады, егер:1) іс азаматтық сотта қаралуға жатпаса;2) сол тараптар арасында осы дау бойынша істі тоқтату туралы сот шешімі немесе ұйғарым болғанда;3) сот осы дау бойынша төреліктің шешімі туралы білсе;4) Тараптар арасында жасалған атқарушылық жазба болса.9. Сот шешіміне қалай шағымдануға болады?Сот шешіміне шешім шығарылған күннен бастап бір ай ішінде түпкілікті нысанда шағымдануға болады. Шешімнің көшірмесін алған күннен бастап талқылауға қатыспаған тұлғалар үшін.10. Азаматтық істер қандай мерзімде қаралады?Азаматтық істер сотпен, істі сот талқылауына дайындау аяқталған күннен бастап екі ай ішінде қаралады және шешіледі. Азаматтық істердің жекелеген санаттары үшін қарау және шешу мерзімдері өзгеше болуы мүмкін.11. Апелляциялық шағым беру мерзімі өтіп кеткен жағдайда не істеуге болады?Процессуалдық мерзімдер өтіп кеткен жағдайда, олардың себебі дәлелді деп танылса, сот мерзімді қалпына келтіре алады. Апелляциялық шағым мерзімін қалпына келтіру туралы өтініш бірінші сатыдағы сотқа, құқық бұзылғанын өтініш беруші білген күннен бастап бір ай ішінде беріледі. Өтінішке қоса:- құқықтарды қорғау туралы талап;- мерзімді өткізіп алу себебін дәлелдейтін құжат берілуі тиіс.12. Рұқсат беру құжаттарын алу үшін лауазымды тұлға пара беруді меңзесе не істеу керек?1424 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің Call-орталығына қоңырау шалып, лауазымды тұлғаның пара беруді меңзегені туралы хабарлаңыз.13. Әкімшілік айыппұлдың бар-жоғын қайдан және қалай тексеруге болады?Әкімшілік айыппұлдардың бар-жоғын Qamqor.gov.kz сайтынан тексеруге болады. Сондай-ақ бұл сайтта құқық бұзушылықтың фотосуреті мен әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы көру мүмкіндігі бар.14. Ақпаратқа қол жеткізуге қандай жағдайларда бас тартылады?ҚР «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңына сәйкес ақпаратқа қол жеткізуден бас тартылады:- сұрау мазмұны запрашиваемая ақпаратты анықтауға мүмкіндік бермесе;- сұрау заңнама талаптарына сәйкес келмесе;- сұратылған ақпарат шектеулі қолжетімділікке жатса;- сұрау салуда ақпарат иесінің актілеріне құқықтық баға беру, қызметін талдау немесе бағынышты органдар мен ұйымдар жұмысына талдау жүргізу туралы сұрақ қойылса.15. Адам саудасының құрбаны болмас үшін шетелде жұмыс істеу ұсынылса, не білу қажет? 1. Жұмысты ұсынған агенттіктің заңды жұмыс істейтініне көз жеткізіңіз.2. Шетелге шығудан бұрын еңбек шартына қол қойыңыз. Шартта жұмыстың, тұрғын үйдің, төлемақы мен медициналық сақтандырудың шарттары көрсетілуі тиіс.3. Шартты мұқият оқып шығыңыз, бір түпнұсқасы өзіңізде қалуы керек.4. Жұмыс визасын алыңыз, туристік виза жұмыс істеуге құқық бермейді.5. Құжаттарыңызды көші-қон қызметі мен құқық қорғау органдары өкілдерінен басқа ешкімге қандай жағдай болса да бермеңіз. Паспорт тек Сізге тиесілі екенін ұмытпаңыз.16. Алаяқтықтың құрбаны болсаңыз, не істеу керек?Егер сіз алаяқтықтың құрбаны болсаңыз, келесі қадамдарды орындаңыз:- барлық хабарламаларды, электрондық хаттарды, хат алмасулардың скриншоттарын және алаяқтыққа қатысты кез келген дәлелдемелерді сақтаңыз;- жақын маңдағы полиция бөліміне арыз жазыңыз. Арызда оқиғаны барынша толық сипаттап, барлық қолда бар дәлелдерді қоса көрсетіңіз.17. Жол-көлік оқиғасы (ЖКО) орын алса не істеу керек?ЖКО кезінде жүргізуші:1. дереу тоқтап, көлікті орнынан қозғамауы, апаттық сигнализацияны қосып, апатты тоқтау белгісін орнатуға, сондай-ақ ЖКО-ға қатысты заттарды қозғамауға;2. ЖКО туралы полиция бөлімшесіне хабарлап, куәгерлердің деректерін жазып алып, полиция қызметкерлерінің келуін күтуге;3. егер басқа көліктердің қозғалысы мүмкін болмаса, жолдың жүріс бөлігін босатуға;4. көлік құралының орналасуын, оқиғаға қатысты іздер мен заттарды тіркеуСонымен қатар ЖКО болғаннан кейін 3 жұмыс күні ішінде өзіңіздің сақтандыру компанияңызды хабардар ету қажет.18. Салынған айыппұлды онлайн режимде қалай шағымдауға болады?Айыппұлды өз бетінше Qamqor.gov.kz порталы арқылы шағымдануға болады. Qamqor.gov.kz сайтының басты бетінде «Әкімшілік құқық бұзушылықтарды шағымдану» қызметін таңдап, «Әкімшілік істер бойынша шағымдар беру» батырмасын басыңыз және ЭЦҚ арқылы авторизациядан өтіңіз.Айыппұлды төлеу туралы ұйғарымға немесе айыппұл салу туралы қаулыға шағым оларды құрастырған/шығарған органға беріледі.19. Жеке куәлікті жоғалтқан жағдайда не істеу қажет?Егер жеке куәлігіңіз жоғалса немесе ұрланған болса, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының кез келген бөлімшесіне келесі құжаттармен (ХҚКО) жүгінуге болады:Жоғалған жағдайда:1. жеке куәлікті қалпына келтіру туралы өтініш (жоғалту жағдайларын көрсету қажет);2. мемлекеттік баж салығын төлеу туралы түбіртек (құны – 0,2 АЕК) немесе баж салығынан босатылғандығын растайтын құжат;3. Қазақстан Республикасы азаматының паспорты (егер болса).Ұрланған жағдайда:1. жеке куәлікті ұрлау немесе ұрлау туралы қылмыстық қудалау органынан алынған талон-хабарлама;2. мемлекеттік баж салығын төлеу туралы түбіртек (құны – 0,2 АЕК) немесе баж салығынан босатылғандығын растайтын құжат;3. Қазақстан Республикасы азаматының паспорты (егер болса).20. Жылжымайтын мүлікке құқық белгілейтін құжаттарды жоғалтқан жағдайда не істеу қажет?Егер жылжымайтын мүлікке құқық белгілейтін құжаттарды жоғалтсаңыз, жылжымайтын мүлік орналасқан жер бойынша ХҚКО-ға немесе онлайн қызмет арқылы өтініш беруге болады. Өтінішке келесі құжаттарды қоса беру қажет: жеке куәлік; дубликат беру үшін мемлекеттік баж салығын төлеу туралы түбіртек немесе төлем чегі. Қызмет көрсету мерзімі – өтініш келіп түскен сәттен бастап 3 жұмыс күні.21. Тұтынушы сапасыз тауар сатып алғанда қандай құқықтарға ие?Егер Сізге сапасыз тауар сатылса және оның ақаулары сатушы тарапынан ескертілмесе, тұтынушы келесі құқықтарға ие:- сатып алу бағасын пропорционалды түрде төмендетуді талап ету;- тауардың ақауларын тегін жоюды талап ету;- ақауларды жоюға кеткен шығындарды өтеуді талап ету;- сол марка, үлгі немесе артикулдегі тауарға айырбастауды талап ету;- басқа марка, үлгі немесе артикулдегі осындай тауарға айырбастауды талап ету (сатып алу бағасын қайта есептеу арқылы);- шартты бұзып, тауар үшін төленген ақшаны қайтаруды талап ету.22. Егер сатушы сапасыз тауарды қайтарып алудан бас тартса, өз құқықтарыңызды қалай қорғауға болады?Сатушыға жазбаша шағыммен жүгініп, ақшаны қайтаруды немесе тауарды айырбастауды талап ете аласыз. Егер сатушы бас тартса, Тұтынушылар құқықтарын қорғау бойынша аумақтық департаментке шағымдануға болады.23. Коммуналдық қызметтер бойынша қате есептеу нәтижесінде айтарлықтай сома артық төленгені анықталса не істеу керек?Егер қате есептеу нәтижесінде артық төлем жасалса, коммуналдық компанияға жазбаша өтінішпен жүгініп, есептеу қайта қарауды және артық төленген қаражатты қайтаруды талап етіңіз. Егер компания қатені түзетуден бас тартса, жергілікті атқарушы органға және Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне шағым түсіруге болады. Сондай-ақ сотқа талап арыз беріп, артық төленген қаражатты қайтаруды және моральдық шығынды өтеуді талап етуге құқығыңыз бар. Дұрыс есептелмегенін және артық төленгенін растайтын құжаттарды жинау маңызды.Бөлім: Кәсіпкерлік24. Ұлттық кәсіпкерлер палатасына қалай жүгінуге болады?Сіз Ұлттық кәсіпкерлер палатасына 1432 телефоны арқылы жеке хабраласып, info@atameken.kz электрондық пошта немесе atameken.kz ресми сайты арқылы жүгіне аласыз.25. Уәкілетті органдар тарапынан тексеру жүргізілген кезде кәсіпкер не білуі керек?Уәкілетті органдар тарапынан тексеру тағайындау туралы акт негізінде жүргізіледі, ол заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органда міндетті түрде тіркелуі тиіс.Тексерудің басталуы тексеру тағайындау туралы актінің тапсырылған күнінен басталады. Тексеруші лауазымды тұлғалар келесі құжаттарды көрсетуі тиіс: тексеру тағайындау туралы акт және оның тіркеу белгісі; қызметтік куәлік; қажет болған жағдайда нысанды мекемеге кіруге рұқсат құжаты және т.б. Кәсіпкер тексеру тағайындау туралы актіге, тексеру нәтижелері актісіне және лауазымды тұлғалардың іс-әрекеттеріне шағымдануға құқылы.26. Тексерулерді тіркеу туралы ақпаратты қай сайттан көруге болады?Тексерулерді тіркеу туралы ақпаратты Құқықтық статистика және арнайы есепке алу органдарының порталынан (Qamqor.gov.kz) алуға болады.27. Тексеру кезінде мемлекеттік органның қызметкерлері Сізге қажетті құжаттарды ұсынбады. Мұндай жағдайларда қалай әрекет ету керек?Құжаттарды жазбаша түрде сұрату қажет. Егер қызметкерлер бас тартса, жоғары тұрған органға немесе прокуратураға жүгіну керек.28. Бақылау және қадағалау органы тексеру жүргізгу кезінде кәсіпкерлік субъектісі не білуі керек?Алдын алу және профилактикалық бақылау тексеру кезінде бақылау және қадағалау субъектісіне (нысанына) бару арқылы тексеру парақтарында белгіленген талаптар ғана тексерілуге жатады. Тексеру парағына енгізілген талаптар келесі өлшемшарттарға сәйкес болуы керек:1) адамдардың өмірі мен денсаулығына, мүлкін қорғауға, қоршаған ортаның экологиялық қауіпсіздігіне, ҚР Ұлттық қауіпсіздігіне тікелей әсер ететін қызметпен байланысты болуы;2) талаптардың сақталуын визуализация, зертханалық зерттеу, тексеру және қарау, сондай-ақ растаушы құжаттардың мүмкіндігі;3) бар-жағын тексеру талаптардың жалпы сипатта болмауы және басқа нормативтік актілерге сілтеме жасамауы;4) бірнеше мемлекеттік орган тарапынан талаптардың қайталануына жол берілмеуі.Бақылау және қадағалау органы тексерудің басталуы туралы кемінде 30 күнтізбелік күн бұрын, жоспардан тыс тексеру үшін 1 күн бұрын хабарлануы тиіс.29. Кедендік тексерудің түрлері, мерзімдері және тексеру нысандары қандай?Кедендік тексеру камералдық немесе көшпелі түрде жүргізілуі мүмкін. Кедендік тексеру жүргізу барысында кеден органдары тексере алады:- тауарлардың кедендік рәсімімен орналастырылғанын растау;- кедендік декларацияда және құжаттарда көрсетілген мәліметтердің дұрыстығын;- шартты түрде шығарылған тауарларды пайдалану немесе иелену шектеулерінің сақталуын;- кеден саласында қызмет атқаратын тұлғалардың кедендік заңнамада көзделген міндеттерін орындауын;- уәкілетті экономикалық оператордың уәкілетті экономикалық операторлар тізіліміне енгізу шарттарының сақталуы және кеден заңнамасында көрсетілген басқа да міндеттерді орындауы;- тауарларды кедендік рәсімдерге сәйкес пайдалану шарттарының және кеден заңнамасында белгіленген басқа да талаптардың сақталуын.Камералдық кедендік тексеру жүргізу мерзімі тексеру басталғаны туралы тексерілуші тұлғаға хабарлама жіберілген күннен бастап алпыс күнтізбелік күннен аспауы тиіс.Көшпелі кедендік тексеру мерзімі екі айдан аспауы қажет.Кедендік заңнаманың бұзылғаны анықталған жағдайда тексеру нәтижелері туралы хабарлама беріледі. Мұндай хабарламаны орындау мерзімі оны тапсырған күннен бастап отыз жұмыс күнінен аспайды.Тексерілуші тұлға хабарламаны отыз жұмыс күн ішінде шағымдай алады. 30. «Дипломмен ауылға» жобасы бойынша әлеуметтік қолдау шараларын алу үшін құжаттарды қайда тапсыру керек? Құжаттарды электрондық форматта, Электрондық үкімет веб-порталы арқылы немесе «Азаматтарға арналған үкімет» МК» АҚ (ХҚКО) арқылы тапсыру қажет. Құжаттар әлеуметтік қолдау шараларын көрсету немесе кезекке қою мәселесін қарау үшін тапсырылады.31. Кәсіпкерлік қызметті қаржыландыруға/субсидиялауға арналған мемлекеттік қолдау құралдары қандай?Мемлекет кәсіпкерлерді қаржыландыру/субсидиялау бойынша түрлі бағдарламаларды жүзеге асырады. Мысалы, «Бірыңғай кешенді бағдарлама». Бұл бағдарламаның қаржылық операторы – «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ.Бағдарлама бағыттары мен өлшемшарттары туралы толық ақпаратты damu.kz сайтынан алуға болады.32. АӨК кәсіпорындарын субсидиялаудың өлшемшарттары қандай?АӨК дамыту субсидиялау қағидаларына сәйкес, әрбір қызмет түріне қатысты жеке өлшемшарттар белгіленген. Негізгі жалпы өлшемшарттар ІҚМ/ҰҚМ жеткілікті санының болуы немесе тиісті инфрақұрылымның болуы.33. Бизнесті ашуға грантты қалай алуға болады?Мемлекеттің азаматтарға бизнес бастауға мүмкіндік беретін, жолдары:- «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерліктің негіздерін оқыту;- жеке ісін ашуға қайтарымсыз гранттар беру.Жобаны Ұлттық кәсіпкерлер палатасы «Атамекен» жүзеге асырады. Қатысушылар кәсіпкерліктің негіздерін оқып, қаржы институтынан қаражат алып қана қоймай, бизнес-жоспар әзірлеу, жобаны қорғау және қолдау бойынша көмек ала алады.34. Жеке ұйымдардың қызметкерлеріне (мысалы, ЖШС, ШҚ, ЖК және т.б.) көтерме жәрдемақы мен бюджеттік несие шаралары көрсетіле ме?Ауылдық елді мекендерге жұмыс істеу және тұру үшін келген денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіп кешені салаларындағы мамандарға, сондай-ақ ауыл, кент, ауылдық округ әкімдері аппараттарының мемлекеттік қызметшілеріне әлеуметтік қолдау шараларын көрсету қағидаларында маман жұмыс істейтін ұйымның меншік нысанына талаптар көзделмеген. Осыған байланысты, жеке ұйымдарда жұмыс істейтін мамандар әлеуметтік қолдау шараларын алу үшін өтініш бере алады.35. ЖК қалай ашуға болады?ЖК ретінде тіркелу үшін жеке кәсіпкер ретінде қызметті бастағаны туралы хабарламаны салық органына тапсыру қажет. Хабарламаны мынадай тәсілдермен тапсыруға болады:- электронды түрде – Қазақстан Республикасының Электрондық лицензиялау порталы e-license арқылы;- қағаз түрінде – жүгіну тәртібімен қызмет көрсету орталықтары немесе «Азаматтарға арналған үкімет» арқылы;- екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшасы арқылы;- «E-Salyq business» мобильді қосымшасы арқылы.Хабарлама беру қызметі тегін көрсетіледі. Салық органы 1 жұмыс күні ішінде ЖК ретінде тіркеу жүргізеді.36. Жаупкершілік шектеулі серіктестігі қалай тіркеледі?Жауапкершілігі шектеулі серіктестікті мемлекеттік тіркеу үшін тиісті әділет органына құрылтай құжаттарын қоса отырып, белгіленген форма бойынша өтініш беру қажет.37. Шаруа (фермерлік) қожалығы жер учаскесін пайдалану құқығын қалай ала алады?Жер учаскелері шаруа немесе фермерлік қожалықты жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығын беру бойынша конкурс негізінде беріледі. Конкурсты ұйымдастыру және өткізу аудандық, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары арқылы жүзеге асырылады. 38. Қосылған құн салығын (ҚҚС) төлеуші ретінде қалай тіркелуге болады?Қосылған құн салығын төлеуші ретінде мемлекеттік кірістер органына тіркелу үшін электрондық үкімет веб-порталы арқылы немесе салық органдарына белгіленген үлгідегі өтініш беру арқылы тіркелуге болады.39. Әлеуметтік кәсіпкерлік тізіліміне қалай тіркелуге болады?Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне ену үшін кәсіпкерлік саласындағы уәкілетті органға өтініш беру қажет. Тізілім 31-желтоқсандағы жағдай бойынша келесі жылдың 1-ақпанына дейін бекітіледі.40. Тауар жеткізу бойынша шарт жасалды, жеткізуші төлемді қолма-қол талап етеді. Бұл заңды ма?Келісім сомасы айлық есептік көрсеткіштің мың еселенген мөлшерінен асатын мәмілелер бойынша төлемдер ҚҚС төлеуші ретінде тіркелген жеке кәсіпкерлер арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Егер мәміле сомасы заңда белгіленген айлық есептік көрсеткіштің мың еселенген мөлшерінен асса, төлем тек қолма-қол емес тәртіппен жасалуы қажет.41. Қолма-қол емес тәртіппен есеп айырысуды қабылдаудан бас тартқаны үшін қандай жауапкершілік көзделген?Кәсіпкерлердің төлем карточкаларын қолдану арқылы төлемдерді қабылдаудан бас тартқаны үшін әкімшілік жауапкершілік көзделген: алғаш рет бұзғаны үшін – ескерту, қайтадан бұзғаны үшін – шағын кәсіпкерлік субъектілеріне 40 АЕК, орта кәсіпкерлік субъектілеріне 60 АЕК, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне 80 АЕК көлемінде айыппұл салынады.42. Мен тауар сатып алғаным үшін қолма-қол емес төлем қабылдамауға құқым бар ма?Қолма-қол емес төлемдерді қабылдаудан бас тарту заңсыз болып табылады, себебі заңнамада төлемнің әртүрлі тәсілдері – банктік картамен, QR төлеммен немесе қолма-қол ақшамен төлеу мүмкіндігі көзделген.43. Кәсіпорынның екінші деңгейлік банк алдындағы жалақы қоры бойынша үлкен кредиторлық және салықтар бойынша қарызы бар. Кәсіпорынды төлем қабілетсіздігіне жеткізбеу үшін қандай шаралар қабылдау қажет?Шаруашылық субъектісін сауықтырудың бірнеше тәсілі бар. Олар – қарызды қайта құрылымдау, оңалту ресімін қолдану және салықтық қарызды төлеу мерзімдерін өзгерту. 44. Сіздің кәсіпорын банктың заңсыз әрекеттер салдарынан несие ала алмай жатыр. Өз құқықтарыңызды қалай қорғауға болады?Банктің әрекеттеріне шағымдану үшін барлық қажетті құжаттар мен дәлелдерді ұсына отырып, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіне жүгіну қажет. Егер мәселе шешілмесе, сотқа арыздану қажет.45. Мен бизнес үшін ғимарат жалдаймын, ал жалға беруші алдын ала ескертусіз жолдау ақысын көтерді. Бұл заңды ма?Жалдау шарттарының барлық өзгерістері, соның ішінде жалдау төлемін көтеру шартта көрсетілуі тиіс. Егер жалға беруші шарт талаптарын бұзса, сотқа жүгінуге болады. 46. Сіз бизнесіңізге рейдерлік басып алу қаупі бар деп күдіктенесіз. Қандай қорғау шараларын қабылдауға болады?Тез арада құқық қорғау органдарына немесе Ұлттық кәсіпкерлер палатасы «Атамекенге» жүгіну қажет.47. Жеткізуші келісімшарт шарттарын бұзып, тауарды уақытында жеткізбеді. Құқықтарыңызды қалай қорғауға және шығындарды қалай өтуге болады?Жеткізушіге ресми талап (наразылығы) жіберіп, міндеттемелерді орындауды немесе залалдарды өтеуді талап ету қажет. Егер бұл нәтиже бермесе, сотқа шағымдану керек.48. eGov.kz порталындағы цифрлық құжат дегеніміз не?Цифрлық құжат – құжаттың түпнұсқа аналогы. Цифрлық құжатты табу үшін:1. Қосымшаға кіріп, басты бетте «Цифрлық құжаттар» батырмасын басу қажет.2. Құжаттар тізімін жаңартып, цифрлық құжатты көру үшін қолжетімді болады.Бөлім: Еңбек қатынастары49. Жас ерекшелігіне байланысты жұмысқа қабылдауда кемсітушілік тап болсаңыз, не істеу керек?Ұйымның кадр бөліміне жүгініп, жұмысқа қабылдаудан бас тарту себептерін түсіндіруді сұраңыз. Егер себептер анық кемсітушілік болса, аумақтық еңбек инспекциясына шағым түсіруге болады. Сондай-ақ кәсіподаққа немесе еңбек құқықтарын қорғаумен айналысатын ұйымдарға көмек пен кеңес алу үшін жүгінуге болады.50. Еңбек шартының болмауы қандай салдарға әкеледі?Егер еңбек шарты мүлдем жасалмаса немесе дұрыс ресімделмесе, бұл жұмыс берушінің кінәсі болып табылады және ол заңмен белгіленген жауапкершілікке тартылады. Мұндай жағдайда еңбек қатынастары қызметкер жұмысқа кіріскен күннен бастап туындаған болып есептеледі.Сонымен қатар, еңбек шартының дұрыс ресімделмеуі көбінесе еңбек даулары туындағанда оның шарттарын дәлелдеуді қиындатады және жұмыс берушінің өз құқықтарын асыра пайдалануына әкелуі мүмкін.51. Қосымша жұмыс істеуден бас тартуға бола ма?Жұмыс беруші қызметкерді қосымша жұмысқа тек жазбаша келісімімен ғана тарта алады. Еңбек кодексінде қызметкердің келісімінсіз қосымша жұмысқа тартуға болатын ерекше жағдайлар қарастырылған:- елді қорғау үшін қажетті жұмыстарды орындау;- төтенше немесе әскери жағдай енгізілген кезде;- төтенше жағдайлар, табиғи апаттар немесе өндірістік апаттарды болдырмау және олардың салдарын шұғыл жою үшін;- карантин енгізілгенде және басқа шектеу шаралары қолданылғанда;- сумен, газбен, жылумен, электр энергиясымен және басқа өмірді қамтамасыз ету жүйелерінің жұмысын қалпына келтіру үшін;- ауысымдық жұмыскер жұмысқа келмеген жағдайда, жұмысты үзбеу қажет болғанда.Бұл жағдайлар болмаған кезде, жазбаша келісімі жоқ қызметкерді қосымша жұмысқа тартуға болмайды.52. Қосымша жұмысты орындаудан бас тартуға бола ма?Қызметкер қосымша жұмысты орындаудан бас тартуға құқылы, ал жұмыс беруші оның орындалуын тоқтату туралы тапсырманы тоқтатуға міндетті. Бұл туралы екінші тарапқа қосымша жұмыс аяқталғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлануы тиіс.53. Жұмыстан айырылуына байланысты әлеуметтік төлемді қай күннен бастап алуға болады?Жұмыстан айырылуына байланысты әлеуметтік төлем алу құқығы міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысы ретінде жұмыссыз ретінде тіркелген күннен бастап туындайды.54. Жұмыс беруші жарақат алған қызметкерге тергеу материалдарын ұсынуға міндетті ме?Жарақат алған қызметкер немесе оның өкілі жұмыс қызметімен байланысты жазатайым оқиғаның барлық тергеу материалдарымен танысуға және қажетті үзінділерді алуға құқылы.55. Қандай жағдайларда жұмыс беруші қызметкерді жұмыстан шеттетуге міндетті?Жұмыс беруші қызметкерді келесі жағдайларда жұмыстан шеттетуге міндетті:- уәкілетті мемлекеттік органдардың актілері негізінде;- жұмыс кезінде алкогольдік, есірткілік немесе токсикомандық масаң күйде болғанда немесе жұмыс күні ішінде осындай жағдайды тудыратын заттарды қолданған жағдайда;- еңбек және өндірістік қауіпсіздігі бойынша білімдерін тексеру емтихандарын тапсырмаған жағдайда;- жұмыс беруші немесе қабылдаушы тарап берген жеке және ұжымдық қорғау құралдарын пайдаланбаған жағдайда;- міндетті медициналық тексеруден немесе алдын ала медициналық тексеруден өтпеген жағдайда;- оның әрекеті немесе әрекетсіздігі өз өмірі мен денсаулығына, сондай-ақ басқа қызметкерлерге елеулі қауіп төндірген жағдайда.56. Жұмыс беруші қандай жағдайда жүкті және балалары бар әйелдермен өз бастамасымен еңбек шартын бұза алмайды?Жүкті екенін растайтын анықтаманы ұсынған жүкті әйелдермен, үш жасқа дейінгі балалары бар әйелдермен, он төрт жасқа дейінгі баланы (немесе он сегіз жасқа дейінгі мүгедек баланы) тәрбиелеп отырған жалғыз басты аналармен, сондай-ақ осындай балаларды анасыз тәрбиелеп отырған басқа адамдармен еңбек шартын бұзуға болмайды.57. Қандай жағдайда жұмысшының келісімінсіз демалыс күндері жұмысқа тартуға болады?Қызметкердің келісімінсіз демалыс және мереке күндері келесі жағдайларда жұмысқа тартуға болады:- төтенше жағдайларды, табиғи апаттарды немесе өндірістік апаттарды болдырмау немесе олардың салдарын жою үшін;- жұмыс қызметіне байланысты жазатайым оқиғалардың, мүліктің зақымдануы немесе жоғалуының алдын алу және тергеу үшін;- ұйымның немесе оның бөлімшелерінің қалыпты жұмысы үшін шұғыл және алдын ала болжанбайтын жұмыстарды орындау қажет болғанда.58. Қандай еңбек даулары келісім комиссияларында, ал қайсысы сотта қаралады?Келісім комиссияларында жұмыс беруші мен қызметкер арасында туындайтын барлық жеке еңбек даулары қаралады, бірақ келесі жағдайлардан басқа микрокәсіпкерлік субъектісі, 15 адамнан аспайтын қызметкерлері бар коммерциялық емес ұйым, үй жұмыскерлері, заңды тұлғаның жалғыз атқарушы органы немесе оның басқарушы органдары мүшелері арасындағы даулар.Егер келісім комиссиясында дау шешілмесе немесе оның шешімі орындалмаса, дау сотта қаралады.59. Келісу комиссиясына немесе сотқа жүгінуде қандай мерзімдері көзделген (сотқа дейінгі міндетті реттеу кезінде)?Жеке еңбек даулары бойынша келісім комиссиясына немесе сотқа жүгінудің келесі мерзімдері белгіленеді:1) жұмысқа қайта орналастыру туралы даулар бойынша – келісім комиссиясына жұмыс берушінің еңбек шартын бұзу туралы актісінің көшірмесін алған күннен бастап бір ай ішінде, ал сотқа – келісім комиссиясының шешімін алған күннен бастап екі ай ішінде;2) басқа еңбек даулары бойынша – қызметкер өз құқығының бұзылғанын білуі керек болған күннен бастап бір жыл ішінде.60. Бала күтімі бойынша әлеуметтік төлем алуға кімнің құқығы бар?Бала күтіміне байланысты әлеуметтік төлем міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысы болып табылатын және балаға (балаларға) күтім жасауды жүзеге асыратын тұлғаға бала бір жарым жасқа толғанға дейін тағайындалады.Егер баланы бірнеше адам күтіп жатса, әлеуметтік төлем тек бір адамға тағайындалады.Екі немесе одан да көп бала туған жағдайда, әр бала үшін жеке әлеуметтік төлем тағайындалады.61. Егер жұмыс беруші жалақы төлеуден бас тартқан жағдайда не істеу керек?Жұмыс берушіге шағым хат жіберіп, оған сіздің компанияда жұмыс істегеніңізді растайтын құжаттарды (жұмысқа қабылдау туралы бұйрықтар, жұмыс уақытын есепке алу табелдері, есеп айырысу парақтары және т.б.) қоса ұсыныңыз.Еңбек инспекциясына жүгініп, шағым жазыңыз. Сондай-ақ жалақы бойынша қарызды өндіру туралы талап арызбен сотқа жүгінуге болады.Бөлім: Қаржылық қауіпсіздік және алаяқтықтан қорғау62. Қаржылық пирамидаға тап болған жағдайда не істеу қажет? Егер сіз қаржылық пирамидаға тап болғаныңызға күмәндансаңыз, тұрғылықты жеріңіздегі құқық қорғау органдарына дереу жүгініңіз. Сондай-ақ ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Call-орталығының 1459 қысқа нөміріне (жұмыс уақыты: жұмыс күндері сағат 9:00-ден 17:00-ге дейін) хабарласуға болады.63. Өзіңіз алмаған несие анықталған жағдайда не істеу керек?1) Несие алынған қаржы ұйымының атауын анықтаңыз.2) Сол ұйымға жағдайды нақты сипаттап, құжаттардың жоғалғаны туралы анықтаманы қосып, ішкі қызметтік тексеру жүргізуді талап етіп, өтініш жазыңыз.3) Шарттың көшірмелерін, қосымшаларын, куәландыратын құжаттарды және ақшаның аударылған шоттың деректерін алыңыз.4) Егер ұйым құжаттарды беруден бас тартса, ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне шағым жазыңыз.5) Егер алаяқтардың кінәсі дәлелденбесе, мәмілені жарамсыз деп тану үшін сотқа талап арыз беріңіз.6) Сот шешімі сіздің пайдаңызға шешілгеннен кейін ұйым қарызды жойып, несие тарихын түзетуге міндетті.64. Өз несие тарихын қалай тексеруге болады?Заң бойынша Қазақстанның әрбір азаматы жылына бір рет несие тарихын тегін тексере алады. Бір жыл ішінде қайталанған сұраным үшін қызмет құны 400 теңгені құрайды.Онлайн режимінде қызмет алу жолдары:- бірінші несие бюросының сайты немесе 1CB.kz мобильді қосымшасы арқылы (ЭЦҚ қажет);- eGov.kz электрондық үкімет порталының онлайн қызметі арқылы.Офлайн режимінде қызмет келесі мекемелерде жеке куәлікті көрсету арқылы ұсынылады:- «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының филиалдарында;- «Қазпочта» АҚ бөлімшелерінде.65. Телефон алаяқтары мен киберқылмыскерлерден қалай қорғануға болады?1) Егер алаяқтар «банк қауіпсіздік қызметінен» қоңырау шалса: - диалогқа түспеңіз және телефон тұтқасын қойыңыз;- ешқашан құпия сөздерді, SMS-кодтарды, пин-кодтарды немесе CVV/CVC-кодтарды айтпаңыз;- қоңырауды аяқтап, шоттарды тек ресми банк қосымшалары арқылы тексеріңіз.2) Егер алаяқтар өз нөмірін сіздің жақындарыңыздың нақты нөміріне ауыстырып, жедел мәселені шешу үшін ақша аударуды сұраса:- саспаңыз және ақша жібермеңіз;- тікелей жақындарыңызбен байланысыңыз;- полицияға жүгініңіз.3) Егер әлеуметтік желілерде немесе телефонға бейтаныс нөмірлерден ақша, сыйлық немесе басқа пайда алу туралы хабарлама келсе:- хабарламалардағы сілтемелерге өтпеңіз;- хабарламаларға жауап бермеңіз және өтініштерді орындамаңыз;- интернетке қосылатын барлық құрылғыларыңызға антивирус орнатыңыз.66. Жеке деректерді қалай қорғауға болады?Жеке деректерді қорғау үшін алты айға несие және микронесиелерді ресімдеуге тыйым салуға болады. Ол үшін eGov mobile немесе eGov.kz арқылы өтініш беріңіз. Мұндай шектеуді автоматты түрде алып тастауға болады.67. Егер жеке деректер келісімісіз интернетте жарияланған жағдайда не істеу керек?ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің Ақпараттық қауіпсіздік комитетіне kib@mdai.gov.kz электрондық поштасына хат жазып немесе 8 (7172) 74-99-80 нөміріне хабарласуға болады.68. Мемлекеттік реестрде сақталған жеке деректердегі қателікті анықтаған жағдайда не істеу қажет?Сіз тиісті мемлекеттік органға (мысалы, АХАЖ, төлқұжат бөлімі немесе салық инспекциясы) жеке деректерге түзетулер енгізу туралы жазбаша өтінішпен жүгінуіңіз керек. Дұрыс деректерді растайтын құжаттарды ұсыну қажет. Егер қате түзетілмесе, жоғары тұрған органға жүгіне аласыз.Бөлім: Әлеуметтік қамтамасыз ету69. Көпбалалы отбасыларға арналған жәрдемақыны алуға кімдер құқылы?Төрт және одан да көп бірге тұратын балалары бар отбасылар жәрдемақы алуға құқылы, олардың қатарына мыналар жатады:- кәмелетке толмаған балалар;- күндізгі бөлімде білім беру бағдарламалары бойынша (мектеп, колледж, университет) оқитын 18 жастан асқан балалар (оқу аяқталғанға дейін).70. Баланы мектепке дейінгі ұйымға қабылдау үшін қалай алуға болады?Балаларды мектепке дейінгі ұйымдарға үшін жолдамаларды беру https://indigo24.kz автоматтандырылған жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Ата-аналар өз баласының ЖСН енгізу арқылы жолдаманы өз бетінше ала алады. Басымдықты қолжетімділік ашылған өтініш берушілер бос органдар туралы ақпаратты қарап, егер қазығушылық танытса, өздері таңдаған мектепке дейінгі ұйымға қабылдау үшін электрондық жолдаманы өз бетінше алады. 71. Мүгедектік санаты болған жағдайда мемлекеттік қызметтерді үйде қалай алуға болады?1 және 2-топтағы мүгедектігі бар азаматтар мемлекеттік қызметтерді алу үшін 1414 нөміріне тегін қоңырау шалып, өтінім қалдыра алады. Өтінімде өз аты-жөні, қажетті мемлекеттік қызметтің атауы, байланыс телефондарын (туыстарының, көршілерінің, әлеуметтік қызметкерлердің және т.б.) көрсету қажет.72. Тегін медициналық көмекті кімдер ала алады?Қазақстан Республикасының азаматтары, қандастар, босқындар, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ тұлғалар мемлекеттік кепілдендірілген тегін медициналық көмекті (ТМККК) шеңберінде тегін алуға құқылы.73. Емханаға қалай тіркелуге болады?Сіз тұрақты немесе уақытша тұрғылықты жеріңіз бойынша әкімшілік-аумақтық бірлік шегінде алғашқы медициналық-санитарлық көмек (МСАҚ) көрсететін ұйымды еркін таңдау құқығын ескере отырып, емханаға тіркеле аласыз.Емханаға тіркелу онлайн түрде электрондық үкімет порталы арқылы жүзеге асырылады.74. Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж деп кімдер танылады?Қазақстан Республикасының азаматтары коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғын үйі болмаған жағдайда келесі шарттарға сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж деп танылады:1) Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығында тұрғын үйі жоқ болса;2) сатып алу құқығынсыз берілген жалға алынған тұрғын үйі жоқ болса;3) тұрып жатқан тұрғын үйі санитарлық-эпидемиологиялық және техникалық талаптарға сай келмесе;4) біріккен, оқшауланбаған тұрғын үй-жайларда екі немесе одан да көп отбасы бірге тұрса;5) отбасы құрамында кейбір созылмалы аурулардың ауыр түрлерімен ауыратын науқастар болса.75. Алиментті сот тәртібімен өндіріп алу құқығы қандай жағдайларда туындайды?Ата-аналар балаларды күтіп-бағу қалай жүзеге асыртылатынын өзара шеше алады. Егер алимент туралы нотариалды куәландырылған келісім болмаса, сотқа жүгінуге болады. Егер мұндай келісім бар болса, алиментті тек келісім бұзылған жағдайда ғана өндіріп алуға болады.76. Бұрынғы жұбайын асырау міндеттемелері қандай жағдайларда туындайды?Қажетті қаражаты бар бұрынғы жұбайынан сот тәртібімен алимент талап ету құқығына келесі тұлғалар ие:1) бұрынғы жұбайы жүктілік кезеңінде және ортақ баласы үш жасқа толғанға дейін;2) ортақ мүгедек баланы он сегіз жасқа толғанға дейін бағып отырған, сондай-ақ бала он сегіз жасқа толғаннан кейін оған бірінші немесе екінші топтағы мүгедектік белгіленген жағдайда;3) еңбекке жарамсыз, мұқтаж және некені бұзғанға дейін еңбекке жарамсыз болып қалған бұрынғы жұбайы.Бөлім: Миграция және азаматтық77. Көші-қон жол бермеу заңнамасының бұзылуына жол бермеу үшін не істеу керек?Көші-қон заңнаманы бұзудың алдын алу үшін азаматтарға келесі әрекеттерді орындау ұсынылады:- жаңа тұрғылықты мекенжайда немесе уақытша болу орнында уақтылы тіркелу;- тұрғын үй иелері тек нақты тұратын адамдарды тіркеу және кеткендерді тіркеуден шығару;- тұрғын үйде тіркелген адамдар санын электрондық үкімет порталындағы жеке кабинетте өз бетінше тексеру.78. Қазақстанның көші-қон қызметіне қалай тіркелуге болады?eGov.kz порталына кіру қажет;1) «Қызметтер» бөлімін ашып, «Шетел азаматының келуі туралы хабарлама» қызметін таңдау;2) ҚР виза-миграциялық порталы ашылады, ондағы нұсқауларды орындаңыз;3) Шетел азаматы туралы және қажет болған жағдайда оның балалары туралы мәліметтерді толтырыңыз;4) ЭЦҚ арқылы толтырылған форманы растаңыз.79. Қандас мәртебесін ҚР шетелдік өкілдіктері арқылы қалай алуға болады?1) ҚР-нан тыс жерде тұратын этникалық қазақ жергілікті атқарушы органнан қандас мәртебесіне келісім алу үшін шетелдік өкілдікке өтініш береді.2) Шетелдік өкілдік өтініш берушіге оның өтінішінің тіркелгені туралы жазбаша хабарлама береді.3) Шетелдік өкілдік өтініш пен құжаттарды халықтың көші-қон мәселелері бойынша уәкілетті органға шешім қабылдау үшін жолдайды.80. Қазақстан Республикасының азаматтығын жеңілдетілген тәртіппен кімдер ала алады?Қазақстан Республикасының азаматтығын жеңілдетілген (тіркеу) тәртібімен келесі тұлғалар ала алады:1) Қазақстан Республикасының аумағында заңды негізде тұрақты тұратын қандастар;2) жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандары және олардың ұрпақтары, Қазақстанда тұратын;3) Қазақстандағы жоғары оқу орындарында білім алып жүрген этникалық қазақтар.Бөлім: Зияткерлік меншік81. Зияткерлік меншік құқықтары бұзылған жағдайда не істеу керек?Зияткерлік меншік құқықтарын бұзғаны үшін әкімшілік, қылмыстық және азаматтық жауапкершілік қарастырылған.Құқық бұзылған жағдайда сотқа жүгініп, зиянды өтеуді, өтемақы төлеуді немесе зияткерлік меншік объектісін пайдалануға тыйым салуды талап етуге болады.82. Тауар белгісі дегеніміз не және оны қалай тіркеуге болады?Тауар белгісі – бұл бір тұлғаның тауарлары мен қызметтерін басқалардан ажыратуға арналған белгі.Тіркеу үшін eGov.kz порталында Ұлттық зияткерлік меншік институтына (Қазпатент) өтінім беру керек. Өтінімде тауар белгісінің суреті мен тауарлар мен қызметтердің сыныптарының сипаттамасы болуы тиіс.83. Патентті қалай тіркеуге болады?Өнертабысқа, пайдалы модельге немесе өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін eGov.kz порталы арқылы Ұлттық зияткерлік меншік институтына (Қазпатент) электрондық өтінім беру қажет. Өтінімде өнертабыс сипаттамасы мен оның техникалық сипаттамалары көрсетілуі тиіс.84. Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қанша?Авторлық құқық автордың өмір бойына және қайтыс болғаннан кейін 70 жыл ішінде қолданылады, егер заңнамада өзгеше көрсетілмесе.85. Мен кітап жаздым және оны онлайн-платформа арқылы шығарғым келеді. Авторлық құқықты қалай қорғауға болады?Сіздің авторлық құқығыңыз шығарманың жасалған сәтінен бастап автоматты түрде пайда болады. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшін шығарманы тіркеу талап етілмейді.Қосымша қорғау үшін eGov.kz порталы арқылы Ұлттық зияткерлік меншік институтына (Қазпатент) өтініш беріп, шығармаңыз туралы ақпаратты авторлық құқықпен қорғалатын объектілердің мемлекеттік тізіліміне енгізе аласыз.86. Мен жұмыс процесін жақсартудың жаңа әдісін ойлап таптым. Осы өнертабысқа патент ресімдей аламын ба?Иә, егер сіздің әдісіңіз жаңалық, өнертапқыштық деңгейі және өнеркәсіптік қолданылу талаптарына сәйкес келсе, патент алуға өтінім бере аласыз. Дегенмен, егер өнертабыс сіздің еңбек қызметіңізге байланысты болса, оған құқық сіздің жұмыс берушіңізге тиесілі болуы мүмкін, егер бұл еңбек шартыңызда көрсетілсе.87. Көрнекті орындардың фотосуретін түсіріп, оны коммерциялық мақсатта пайдаланғым келеді. Рұқсат алу қажет пе?Егер сіз қоғамдық орынды суретке түсірсеңіз, әдетте рұқсат қажет емес. Алайда, егер фотода авторлық құқықпен қорғалатын объектілер (мысалы, мүсіндер) немесе жеке тұлғалар болса, сізге құқық иесінің немесе суреттегі адамдардың келісімі қажет болуы мүмкін. 88. Сіз шағын дүкен аштыңыз және жарнамада белгілі бір ұранды пайдаланғыңыз келеді. Бұл заңды ма?Тіркелген ұранды рұқсатсыз пайдалану зияткерлік меншік туралы заңды бұзу болып табылады. Ең дұрысы, өзіңіздің бірегей ұраныңызды жасаңыз немесе бар ұранды пайдалану үшін лицензия (рұқсат) алыңыз.89. Коммерциялық құпияны зияткерлік меншік ретінде қорғауға бола ма?Егер ақпарат коммерциялық құндылыққа ие болса және кәсіпорын оның құпиялылығын сақтау шараларын қабылдаса, коммерциялық құпияны зияткерлік меншік ретінде қорғауға болады. 90. Мен дизайнерге компанияма логотип жасауға тапсырыс бердім. Логотипке құқық кімге тиесілі болады?Шарттың талаптарына байланысты тіпті сіз жұмысқа ақы төлеген болсаңыз да, авторлық құқық дизайнерде қалуы мүмкін. Құқықтардың сізге берілуі үшін дизайнермен логотипке мүліктік құқықтарды беру туралы шарт жасау қажет.Бөлім: Атқарушылық іс жүргізу91. Сот шешімдерін мәжбүрлі түрде орындау дегеніміз не?Мәжбүрлі орындау – бұл борышкер өз міндеттемелерін ерікті түрде орындамаған жағдайда сот актісін, шешімін немесе қаулысын орындау процесі. Орындауды атқарушылық іс жүргізу органдары жүзеге асырады.92. Мәжбүрлі орындау мерзімдері қандай?Атқарушылық іс жүргізу қозғалатын күннен бастап екі ай ішінде аяқталуы тиіс, егер заңнамалық актілерде басқа мерзімдер белгіленбесе.93. Мәжбүрлі орындау кезінде қандай шаралар қолданылуы мүмкін?Сот орындаушысы мыналарды қолдана алады: борышкердің мүлкіне тыйым салу, елден шығуға шектеу қою, банктік шоттардан қаражат алу, жалақы мен зейнетақының бір бөлігін ұстау, мүлікті алып қою және оны сату.94. Сот шешімі бойынша қарызды төлеуім қажет, бірақ жеткілікті қаражатым жоқ. Мұндай жағдайда не болады?Сот орындаушысы сіздің мүлкіңіз бен табыстарыңызға тыйым салуы мүмкін. Егер қаражат жеткіліксіз болса, жалақыңыздан немесе зейнетақыңыздан 50%-ға дейін ұсталуы мүмкін. Егер мүлік болмаса, атқарушылық іс жүргізу қаражат пайда болғанға дейін тоқтатылады.95. Сот шешімін орындаудан жалтарған жағдайда борышкерге қандай санкциялар қолданылуы мүмкін?Сот шешімін орындаудан жалтарғаны үшін борышкер әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылады, оның ішінде айыппұлдар, қамауға алу және сот үкімін қасақана орындамау жағдайында бас бостандығынан айыру мүмкіндігі бар.96. Сот орындаушысы менің банктік шоттарымды бұғаттады, бірақ олардың бірінде тек балалар жәрдемақысы бар. Бұл заңды ма?Жоқ, балалар жәрдемақысы мен алимент қаражаттарына тыйым салынбайды. Сіз сот орындаушысына мәлімдеме жасап, бұғатталған шоттағы қаражаттың мақсатты сипатта екенін дәлелдейтін құжаттар ұсынуыңыз қажет.97. Қарыздарды өтеу бойынша төлемдерді бөліп төлеу туралы сот орындаушысымен келісуге бола ма?Иә, егер сіздің қаржылық жағдайыңыз қарызды бірден төлеуге мүмкіндік бермесе, сіз сот орындаушысына бөліп төлеу немесе төлемдерді кейінге қалдыру туралы өтініш жасай аласыз. Шешім нақты жағдайға және өндіріп алушының келісіміне байланысты қабылданады.98. Маған қарызым үшін шетелге шығуға шектеу қойылды. Бұл шектеуді қаншалықты жылдам алып тастауға болады?Шектеу қарыз толық өтелгеннен кейін және төлемді растайтын құжаттар сот орындаушысына тапсырылған соң алынады. Бұдан кейін орындаушы тиісті органдарға шектеуді алып тастау туралы хабарлама жібереді, және шектеу бір жұмыс күні ішінде жойылады.99. Мен автокөлікті саттым, бірақ жаңа иесі оны өз атына ресімдемеді, сол себепті маған тыйым салынды. Не істеу керек?Сізге сот орындаушысына көлікті сату фактісін дәлелдеу қажет. Бұл үшін сату-сатып алу шартын немесе көлікті тіркеу органдарына берілген өтінішті ұсынуға болады.100. Менің бұрынғы жұбайым алимент төлемейді. Не істеу керек?Егер бұрынғы жұбайыңыз алимент төлеуден жалтарса, сіз сот орындаушысына жүгініп, атқарушылық іс қозғауды сұрай аласыз. Сондай-ақ алимент төлемдерін арттыру немесе төлеу тәртібін өзгерту үшін сотқа жүгінуіңізге болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/920947

Бүгін Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев облыс орталығына жұмыс сапарымен барып, қалалық инфрақұрылымды дамыту мен халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған бірқатар маңызды нысандармен танысты.Жұмыс сапарының алғашқы нысаны туристік-спорттық ASP Arena кешені болды. Облыс әкімі спорттық және мәдени іс-шараларды өткізуге арналған кешенді аралап көрді. -“ASP Arena – бұл спорт, мәдениет және туризмді ұштастыра отырып, жаңа тартымды орын мен аймақ тұрғындары мен жастар үшін шабыт көзі бола алатын жарқын жоба. Бұл Конаев қаласы үшін жаңа мүмкіндіктер ашатын нысан”,- деді облыс әкімі.Естеріңізге сала кетейік, 16 қаңтарда Конаев қаласында Орталық Азиядағы ең үлкен мұз айдыны – 20 600 шаршы метр аумақта орналасқан кешен іске қосылды. Бұл алаң жылдың ең жарқын қысқы оқиғасы – WINTER ASIA DRIFT SHOW жарысының орталығына айналды. Бұл тек жарыс қана емес, сондай-ақ жылдамдық, шеберлік және адреналиннің нағыз мерекесі. Әртүрлі елдерден және Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген кәсіби пилоттар қысқы дрифт бойынша үздік атағы үшін бақ сынасуда.Әрі қарай, облыс әкімі көпфункционалды білім беру орталығының құрылыс алаңына барды. Мұнда оған құрылыс жұмыстарының барысы таныстырылды. Орталықтың аумағы 3000 шаршы метрден асады және заманауи оқу орындары мен кеңсе бөлмелерін қамтиды. Бұл жастар үшін білім беру мүмкіндіктерін кеңейтуге ықпал етеді. Нысанды 2025 жылдың екінші тоқсанында пайдалануға беру жоспарланған.Қаладағы рекреациялық инфрақұрылымды дамытуға да ерекше назар аударылды. Марат Сұлтанғазиев жаңғырту жұмыстары жүргізіліп жатқан №6 жағажайды қарап шықты. Жоба туралы пікір білдіріп, жаңартылған жағажайдың қала тұрғындарының сүйікті демалыс орындарының біріне айналатынын атап өтті.Сонымен қатар, өңір басшысы қайта жаңғырту жұмыстары жүргізіліп жатқан “Алматы демалыс” жағажайына барды. Жаңа жоба халықаралық стандарттарға сай курорттық кешен құруды көздейді.-“Конаев – әлеуеті зор қала, және біздің міндетіміз – оны кешенді түрде дамыту. Әрбір жоба – ол білім беру орталықтары, туристік кешендер немесе демалыс орындары болсын – бұл бүкіл аймақ үшін алға жасалған маңызды қадам. Біз әрі қарай да азаматтарымыздың өмір сүруі мен дамуы үшін жайлы жағдай жасауға жұмыс істейміз”, - деді Марат СұлтанғазиевӘкім жоспарланған жобаларды іске асыруды жеделдетуді тапсырды және орындалатын жұмыстардың сапасын қатаң бақылау қажеттігін ерекше атап өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/920433

Бүгін Қонаевта, ASP Arena туристік-спорттық-ойын-сауық кешенінің аумағында қысқы дрейф-шоудың соңғы кезеңі өтуде.Шоу 16 қаңтарда Орталық Азиядағы ең үлкен 20 600 шаршы метрлік мұз айдынында басталды. Жарысқа әлемнің түкпір-түкпірінен автошабандоздар жиналды, ал көрермендер үшін қолайлы жағдайлар жасалды: мейрамхана жұмыс істейді, сонымен қатар тегін ыстық шай мен кофе ұсынылады.Іс-шараның жүлде қоры жеке жеңімпаздар үшін 1 1,000 және командалар үшін 2 2,000 құрайды. Жарыс аяқталғаннан кейін көрермендерді afterparty күтеді, оның тақырыбы Танымал суретшілер Нигатив пен V X XV PRiNCE болады.Спорттық шоудан басқа, бүгін Қонаев әкімдігі облыстық білім, дене шынықтыру спорт, жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармаларымен бірлесіп 500 балаға арналған тегін мұз айдынын ұйымдастырды, бұл қаланың жас тұрғындары үшін нағыз мереке болды.ASP Arena-туризм мен автоспортты дамыту үшін бірегей мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін Қонаевтың негізгі инвестициялық жобаларының бірі.Кешенге 3200 көрерменге арналған қонақ үй кешені, мейрамхана, картинг және Трибуна кіреді. Нысанның жалпы ауданы 63 гектарды, ал инвестициялардың жалпы көлемі 8,1 млрд теңгені құрайды. Инвесторлардың айтуынша, тұру, мұз аренасына кіру, мейрамханаға бару және картингті қамтитын кешендегі демалыс орташа есеппен 35 000 теңгені құрайды, бұл қызметтерді көпшілікке қолжетімді етеді.Естеріңізге сала кетейік, өткен жазда ASP Arena аумағында дрейф-шоулар мен ауқымды рок-фестиваль өтті, бұл жылдың жарқын оқиғаларына айналды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/920435

Бүгін Алматы облысы әкімінің орынбасары Нұржан Құдайбергеновтің төрағалығымен өткен жиында Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің өңірлік департаментінің жаңа басшысы, Әдеп жөніндегі кеңес төрағасы лауазымына тағайындалған Нұрсұлтан Сейдалиев таныстырылды. Жиынға Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының орынбасары Салауат Мүксімов қатысты.Салауат Мүксімов өз сөзінде Нұрсұлтан Сейдалиевтің мемлекеттік қызмет саласындағы көпжылдық тәжірибесін және басқарушылық қабілетін атап өтіп, оның жаңа қызметте облыстағы мемлекеттік қызмет сапасын жақсартуға үлкен үлес қосатынына сенім білдірді.Өз кезегінде Нұржан Құдайбергенов жаңа басшыға сәттілік тілеп, облыс әкімдігі тарапынан өңірдегі мемлекеттік қызмет сапасын арттыру мен әдеп стандарттарын нығайтуға қажетті қолдау көрсетілетінін жеткізді.Нұрсұлтан Сейдалиев сенім білдіргені үшін алғыс айтып, өңірдегі мемлекеттік қызметті дамыту, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және этикалық нормаларды сақтау бағытындағы жұмыстарды жалғастыратынын мәлімдеді.Шара барысында қатысушылар Нұрсұлтан Сейдалиевтің тағайындалуы өңірдегі мемлекеттік қызмет сапасын арттыруға серпін беретініне сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/919693

Дубайда өткен «Оушенмен» жарысында Қонаев қаласының спортшысы, 7 жасар Дмитрий Кремпин күміс медаль жеңіп алды.Халықаралық додаға 20 елден 4 пен 17 жас аралығындағы 100-ден астам бала мен жасөспірім қатысып, ашық суда жүзуден жарысты. Жас спортшылардың қатарында Дмитрий де болды. Ол 500 метр қашықтықты бағындырып, жүлделі ІІ орынға табан тіреді. Қазақстан намысын қорғаған Дмитрий 5 жасынан бастап жүзумен айналысып келеді.Дмитрий Қонаев қаласындағы «Айдария» бассейнінде жаттығады. Анасы Лариса Кремпина ұлының осы спорт түрін таңдағанына қуанышты.Ал Дмитрийдің жаттықтырушысы – Мадияр Кемелжан. Ол осы жетістіктермен шектеліп қалмай, келесі жылы өз шәкірттерін ірі додаларға көбірек қатыстыруды жоспарлап отыр.Облыс орталығы Қонаев қаласында жүзу спортына арналған тек бір бассейн ғана бар. Оның қызметі ақылы. Мекеме көпбалалы отбасылар мен мүмкіндігі шектеулі адамдарға арнайы жеңілдіктер ұсынады. Бүгінгі күні мұнда 115 бала жаттығады, олардың шамамен 20-сы мүмкіндігі шектеулі балалар.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/919724

Астана, 2025 жылғы 16 қаңтар – Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеу Түрікменстан Министрлер кабинеті төрағасының орынбасары, Сыртқы істер министрі Рашид Мередовпен телефон арқылы сөйлесті.Сұхбат барысында сыртқы саяси ведомстволардың басшылары екіжақты және өңірлік ынтымақтастықты одан әрі дамытудың жай-күйі мен перспективаларын, сондай-ақ БҰҰ және басқа да халықаралық ұйымдар аясындағы өзара іс-қимылды талқылады.Сонымен қатар министрлер ағымдағы жылы биік және жоғары деңгейдегі іс-шаралар кестесін қарастырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/918973

Астана, 2025 жылғы 16 Қаңтар-Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Роман Василенко Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігінің Қазақстан Республикасындағы Елшісі Кэти Личпен кездесу өткізді.Әңгімелесу барысында тараптар Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ұлыбритания Премьер-Министрі Кир Стармердің Бакудегі SOR29 алаңындағы кездесуін атап өтіп, 2024 жылғы екі елдің өзара іс-қимылының қорытындыларын талқылады. Тараптар Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы стратегиялық әріптестік және ынтымақтастық туралы келісімге қол қою қорытындылары бойынша ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі жоспарларды, сондай-ақ алдағы іс-шаралар кестесін қарады.Тараптар саяси, экономикалық және мәдени-гуманитарлық салалардағы, ғылым мен білім беру саласындағы, оның ішінде Ұлыбританияның академиялық институттары мен университеттерін Қазақстанға тарту контекстіндегі серпінді өзара іс-қимылды құптады. Белсенді екіжақты байланыстарды қолдауға және сауда-инвестициялық кооперацияны кеңейту үшін жаңа қолайлы жағдайлар жасауға жалпы қызығушылық білдірілді.Әріптестікті нығайту жөніндегі одан арғы қадамдар аясында әңгімелесушілер қазақ-британ сияқты екіжақты тетіктердің жұмысын жалғастыруға ерекше назар аударды. стратегиялық диалог, сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссия және т.б. Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы сирек жер металдары саласындағы ынтымақтастықтың перспективалары талқыланды.Кездесу барысында тараптар климаттың өзгеруіне қарсы күрес және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі күш-жігерді қоса алғанда, өңірлік және халықаралық күн тәртібі мәселелері бойынша пікір алмасып, биоәртүрлілікті сақтау және "The Earthshot Prize" сыйлығына ие болған "Алтын Дала"Қазақ экологиялық бастамасының табысты тәжірибесін атап өтті.Анықтама: Ұлыбритания Қазақстанның маңызды сауда және инвестициялық серіктесі болып табылады. 2024 жылғы қаңтар-қарашадағы екіжақты тауар айналымы 800 млн. АҚШ долл. (экспорт – 389 млн., импорт – 411,9 млн.), 2023 жылы - 1,18 млрд. АҚШ доллары (экспорт-702,9 млн, импорт-478,7 млн). Ұлыбританиядан Қазақстанға тікелей инвестициялардың жалпы ағыны 2005 жылдан бері 17 млрд доллардан асты. Қазақстанда британдық капиталдың қатысуымен 550 кәсіпорын жұмыс істейді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/919414

2024 жылдың қорытындысы бойынша жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына 683,7 мың қазақстандық қатысты. 546,9 мың адам жұмыспен қамтылды, оның 358,8 мыңы тұрақты жұмысқа орналасты. Субсидияланатын жұмыс орындарына 188,2 мың адам орналастырылды. Оның ішінде әлеуметтік жұмыс орындарында 15,5 мың адам, жастар практикасында 33,3 мың адам, қоғамдық жұмыстарда 110 мың адам, «Алғашқы жұмыс орны» жобасы аясында 9,6 мың адам, «Ұрпақтар келісімшарты» жобасы аясында 420 адам, «Күміс жас» жобасы аясында 19,2 мың адам жұмыспен қамтылды.Еңбек нарығында сұранысқа ие дағдылар бойынша онлайн оқытумен 57,7 мың жұмыссыз қамтылды, оның ішінде 52,4 мыңы оқуды аяқтады.Сондай-ақ, «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерлік негіздеріне оқытумен 60,3 мың адам қамтылды, оның ішінде 37,8 мың адам оқуды аяқтап, сертификаттар алды.Қызмет саласын таңдау мақсатында 214,9 мың адам әлеуметтік кәсіптік бағдарлаудан өтті.Бұдан басқа, жаңа бизнес-бастамаларды іске асыру үшін 2024 жылы халықтың әлеуметтік осал санаттарына 400 АЕК дейінгі (1 476 800 теңге) мөлшерде 8 941 грант берілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/press/news/details/918731

2025 жылғы 16 қаңтарда облыс әкімі аппаратында облыстық басқармалардың қызметшілерінің қатысуымен Қазақстан Республикасы әкімшілік заңнамасын бұзғаны үшін азаматтардың жауапкершілігін арттыру туралы және «Адал азамат» идеалдарына сәйкес мемлекеттік қызметшілердің кәсіби және жеке қасиеттерін ілгерілету жөніндегі 2025-2027 жылдарға арналған жол картасы мәселелері бойынша семинар-кеңес өтті.Шақырылған спикер Қ. Кеншимбаев - полиция майоры, Қостанай облысы Полиция департаментінің әкімшілік тәжірибе бөлімінің бастығы Қазақстан Республикасы әкімшілік заңнамасына енгізілген өзгерістер, соның ішінде жазаны күшейту және айыппұлдар мөлшерін арттыру туралы баяндады.Президент, көлік құралдарының жеке түрлері, соның ішінде мопед, электромобильдермен жүруді ұйымдастыру саласында туындайтын мәселелерді құқықтық реттеуді қамтамасыз етуге бағытталған заңдарға қол қойды. Электромобильдер туралы Заң қабылды, зардап шеккендер болмаса және ұсақ ЖКО (ДТП) «Европротокол» мобильдік қосымша арқылы рәсімделген жағдайда жол қозғалысына қатысушылардың жауапкершілігі болмайды.2024 жылғы 4 желтоқсаннан бастап халықаралық және республикалық манызы бар трассаларда «орташа жылдамдылықты» асырғаны үшін жауапкершілік енгізілді.Қостанай облысы әкімі аппаратының әдеп жөніндегі уәкілі Қ.Сюндиков ҚР мемлекеттік қызметін дамыту жөніндегі 2024-2029 ж. арналған тұжырымдамасына сәйкес «Адал азамат» идеалдарына сәйкес мемлекеттік қызметшілердің кәсіби және жеке қасиеттерін ілгерілету жөніндегі 2025-2027 жылдарға арналған жол картасы туралы ақпарат берді.Жол картасы мемлекетік қызметте кәсібилік пен патриотизмді көздейді. Күтілетін нәтижелер:Мемлекеттік қызметшілердің жұмысына халықтың қанағаттанушылығын арттыру;Әдептілік құқық бұзушылықтардың үлесін төмендету;Мемлекеттік қызметшілердің материалдық емес аспектілерді қоса алғанда, мотивациялық жүйеге қанағаттанушылықты арттыру;Мектеп және университет деңгейін қамтитын ерте кәсіптік бағдарлау институтын құру.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/919269

Алматы облысында жол инфрақұрылымын жақсарту және көлік жүйесін дамыту бойынша жобалар белсенді түрде іске асырылуда. 2024 жылы 5,4 км жаңа жол салынып, 143,2 км жолға орташа жөндеу, 2,4 км жолға капиталды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Маңызды қадам ретінде «Қолайлы мектеп» жобасы аясында 12 мектепке кіреберіс жолдар салынғаны аталады, бұл тұрғындарға және оқушыларға ыңғайлы қолжетімділікті қамтамасыз етті. Жол жамылғысының артық жүктемелерден қорғауға және оның эксплуатациялық қасиеттерін сақтауға көмектесетін екі автоматтандырылған салмақ өлшеу станциясы орнатылды.Өңірдегі жол қауіпсіздігін арттыру мақсатында 90 000 шаршы метр аумақта ямалық жөндеу жүргізілді, 1 200 км жолға жол белгілері мен жолақтар сызылды, жаяу жүргіншілер өткелдері жасалды. Модернизацияның маңызды элементі ретінде 946 жаңа жол белгісі, 29 стробоскоп және 9 бағдаршам орнатылды. Сонымен қатар, 4 км металл қоршаулары орнатылып, бұл жол қозғалысына қатысушылардың қауіпсіздігін айтарлықтай арттырды. Бірлескен рейдтер барысында 76 заңбұзушылық анықталып, бұл көлік тасымалдау саласында бақылауды күшейтуге көмектесті.Қоғамдық көлікті дамытуға ерекше назар аударылды. Бір жылда облыс автопаркі 44 жаңа автобуспен толықты, оның 27-сі Қазақстанда өндірілген. Бұл Фонда даму өндірісі бағдарламасы арқасында мүмкін болды. 18 жаңа ішкі ауданаралық және 1 облысаралық маршрут енгізілді, олар 47 елді мекенді қамтиды. Келесі жылдары көлік жаңартуды жалғастыру жоспарланып, бұл өңірдің тұрғындары мен қонақтары үшін көбірек қолайлы және жайлы болуына мүмкіндік береді. 2025 жылға 5 көпірдің капиталды жөндеу жұмыстары мен 126,2 км орташа, 26 км капиталды жөндеу жоспарлануда.Сонымен қатар, жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету, автоматтандырылған өлшеу станцияларын орнату жұмыстары жоспарлануда. Қонаев қаласының әлеуметтік-экономикалық дамуының кешенді жоспары мен авариялық көпірлерді капиталды жөндеу бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленуде. Алдағы уақытта ағымдағы жылдың мамыр айында жергілікті бюджет бөлінісі бойынша отырыс өткізіліп, бюджет өтінімі беріледі.Жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарын жөндеу және күтіп ұстау жөніндегі техникалық ережелердің 15-бабына сәйкес, ҚР 218-29-03 техникалық ережелеріне сәйкес қар тазалау жұмыстарының мерзімі автомобиль жолдарының категориясына байланысты: I категориясы – 2 сағат, II категориясы – 4 сағат, III категориясы – 5 сағат, IV категориясы – 6-12 сағат, V категориясы – 16 сағат. Жоғарыда аталған ережелерге сәйкес, қысқы кезеңде қар тазалау жұмыстары уақытында жүргізіледі.Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын және көше-жол желісін күтіп ұстауға 100 техника бірлігі, 9 232 тонна мұз ерітетін материал, 557 тонна жанармай материалдары дайындалды. Облыстық маңызы бар автомобиль жолдарын күтіп ұстауға 117 техника бірлігі, 10 625 тонна қарға қарсы материал, 333 тонна жанармай дайындалды. Қысқы кезеңде жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарын қардан тазалау жұмыстары Алматы облысының әкімдігі тарапынан тұрақты бақылауда. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/918732

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің (бұдан әрі – Еңбекмині) бастамасымен ерекше қажеттіліктері бар адамдарға инватакси қызметін көрсету кезінде такси агрегаторларын пайдалану жөніндегі пилоттық жобаны іске асыру шеңберінде 2024 жылдың қорытындысы бойынша Астана мен Алматыда аталған қызмет 207,2 мың рет көрсетілді. 2023 жылдың қорытындысы бойынша мүгедектігі бар адамдарға инватакси қызметі 53,9 мың рет көрсетілгенін естеріңізге саламыз. Бұдан бұрын хабарлағандай, инватакси қызметінің сапасы мен көрсету жылдамдығын арттыру мақсатында Еңбекмині әкімдіктермен бірлесіп осы қызметтің тетігіне өзгерту енгізу туралы шешім қабылдады. Мысалы, азаматтарға қызмет алудан бір күн бұрын телефон арқылы жазылу қажет, бұл өз сапарларын алдын ала жоспарлауға, инватакси беруді күтуге мәжбүр етеді, инватакси қызметтерін ұсыну үшін көлік құралдарының жетіспеушілігі және т. б. мәселелер бар. Шарттарды жеңілдету үшін осы қызметті көрсетуге қатысуға тиісті сұраныс алған такси агрегаторларын тарту бойынша пилоттық жобаға бастама жасалды. Мұндағы басты шарт сапарлардың ақысынан пайыздың болмауы, олар әдетте агрегатор платформаларының пайдасына аударылатын. Яндекс компаниясы пилоттық жобаға өтеусіз негізде қатысуға ниет білдірді. Пилоттық жоба шеңберінде азаматтар Яндекс Go мобильді қосымшасы арқылы Инватакси қызметін қолдана алады. Бұл қызметті алушы үшін көлікті тезірек таңдауға, онлайн режимінде тапсырыс мәртебесін қадағалауға және жасалған сапарларға мониторинг жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Аталған қосымшада мүгедектігі бар адамдар жүргізушіге сапардағы ерекше қажеттіліктері туралы ескертуі үшін арнайы мүмкіндіктер экраны іске қосылды. Өз кезегінде, жүргізушілер адамды көлікке отырғызу және одан түсуде қалай көмек көрсетуге болатын секілді арнайы нұсқаулар алады. Пилоттық жобаның бірінші кезеңінде Астана және Алматы қалаларынан мүгедектігі бар адамдардың фокус-тобы қатысты. Биыл жобаны пилоттық режимде іске асыру жалғасады, еліміздің басқа өңірлеріне масштабтау жоспарлануда.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/press/news/details/917110

Бүгін Қостанай қаласында «Береке» және «Әуежай» шағынаудандарында екі заманауи мектептің салтанатты ашылуы өтті. Бұл білім беру мекемелері Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Жайлы мектеп» ұлттық жобасының бір бөлігіне айналды.Жоба әрбір балаға ыңғайлы және заманауи білім беру жағдайын жасауға бағытталған. Өткен жылы Қостанай облысында 1200 орындық екі мектеп салынса, 2025 жылы 4500 орындық тағы жеті жаңа оқу орны өз есігін ашады.Әлемдік стандарттарға сай білім беруБүгін ашылған мектептер қазіргі заманғы білім беру стандарттарына толық сәйкес келеді. Олар интерактивті тақталармен, STEAM-зертханаларымен және мамандандырылған кабинеттермен жабдықталған. Бұл оқушылар мен мұғалімдерге озық технологияларды қолдануға, виртуалды тәжірибелер жүргізуге және ғылыми жұмыстармен айналысуға мүмкіндік береді.Әрбір мекеме ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға бейімделген. Сондай-ақ хореография және спорт залдары, коворкинг-аймақтар мен шығармашылыққа арналған алаңдар балалардың жан-жақты дамуына ықпал етеді.Шағынаудандар өсіп келеді – балаларға жағдай жақсаруда«Береке» шағынауданында 20 мыңнан астам адам, ал «Әуежай» шағынауданында 15 мыңнан астам тұрғын бар, оның ішінде шамамен 5 мыңы – балалар. Бұл мектептер осы аудандардағы белсенді дамып келе жатқан инфрақұрылымның маңызды бөлігіне айналады. Мұнда балабақшалар мен басқа да әлеуметтік нысандар салынуда.Білім – өңір дамуының негізіТобыл-Торғай өңірі – Ыбырай Алтынсарин, Шоқан Уәлиханов, Ахмет Байтұрсынұлы және Міржақып Дулатов сынды ұлы ағартушылардың мекені. Қазақстан Конституциясының 30 жылдығы, Шоқан Уәлихановтың 190 жылдығы және Міржақып Дулатовтың 140 жылдығы аталып өтіп жатқан жылы жаңа мектептердің ашылуы ерекше маңызға ие.Болашақ – жас ұрпақтың қолында«Жаңа мектептердің ашылуы – өңіріміздің және еліміздің болашағына жасалған инвестиция. Оқушыларымыздың ұлы тұлғалардың дәстүрін жалғастырып, ғылым мен мәдениетте жоғары жетістіктерге жетіп, Қазақстанның дамуына өз үлесін қосатынына сенемін», – деп атап өтті облыс әкімі Құмар Ақсақалов.Осындай маңызды әлеуметтік бастамалар Қостанай облысының жоғары білім беру стандарттары бар өңір ретінде мәртебесін нығайтуда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/918597

2024 жылы Әлеуметтік қызметтер порталы (бұдан әрі – Портал) арқылы мүгедектігі бар адамдардың 1,1 млн-нан астам тапсырысы орындалды, оның ішінде: оңалтудың техникалық құралдарына (бұдан әрі – ОТҚ) шамамен 974,6 мың, ымдау тілі қызметтеріне 8,8 мың, жеке көмекшінің қызметтеріне 27,1 мың, санаторийлік-курорттық емдеу қызметтеріне 99,9 мың тапсырыс.Портал мүгедектігі бар адамдарға оңалтудың техникалық құралдары мен қызметтерін өндірушіні және жеткізушіні өз бетінше таңдауға мүмкіндік береді. Көмек түріне тапсырыс беру көрсетілетін қызметті алушының электрондық цифрлық қолтаңбасымен растау арқылы жүзеге асырылады. Тапсырыс берілген оңалтудың техникалық құралдарын жеткізу немесе өз бетінше әкету арқылы алуға болады.Мүгедектігі бар адамдарды оңалту құралдарымен қамтамасыз ету протездік-ортопедиялық, сурдотехникалық, тифлотехникалық және гигиеналық құралдар, сондай-ақ кресло-арбалар беруді қамтиды.Қазіргі уақытта Порталда 856 арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуші (бөлімшелер), 845 ОТҚ жеткізуші, 31 мыңнан астам жеке көмекші, 763 ымдау тілі және 116 санаторийлік-курорттық емдеу қызметтерін ұсынушы тіркелген.Порталды пайдалану бойынша консультацияларды қолдау байланыс орталығынан, яғни 1414 бірыңғай нөмірі арқылы хабарласуға болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/press/news/details/917868

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қазақстан Республикасында 2025 – 2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат тұжырымдамасын (бұдан әрі – Тұжырымдама) іске асыруға кірісті. Құжатқа жақында ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов қол қойды.Тұжырымдаманы әзірлеу халықаралық тәжірибені, БҰҰ Мүгедектердің құқықтары жөніндегі комитетінің ұсынымдарын және жұртшылықтың ұсыныстарын ескере отырып жүзеге асырылғанын атап өткен жөн. Оған қоғам қайраткерлері мен белсенділер арасынан түрлі сарапшылар жұмысқа тартылды. Мүгедектігі бар азаматтардың мүддесін қорғайтын ҮЕҰ қатысуымен бірқатар дөңгелек үстелдер өткізіліп, репрезентативті сауалнама жүргізіліп, еліміздің түкпір-түкпірінен келген ұсыныстар топтастырылды.Инклюзивті саясатты іске асырудың жаңа тәсілдері мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын іске асыруға, мүмкіндіктерін кеңейтуге, олардың қоғамға толыққанды әлеуметтік ықпалдасуы үшін қажетті жағдайлар жасауға бағытталған пәрменді шаралар кешенін қабылдауды көздейді.Негізгі тұжырымдамалық жаңалық мүгедектіктің медициналық-әлеуметтік модельінен әлеуметтік-құқық қорғау моделіне көшу бойынша жағдайлар жасау болып табылады.Тұжырымдаманы іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары 20 орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардың, сондай-ақ «Атамекен» ҰКП құзыретіне кіретін 52 іс-шараны қамтиды. Жалпы алғанда 13 бағыт бойынша жұмыс көзделеді: теңдік және кемсітпеушілік, құқықтық қорғалу және сот төрелігіне қол жеткізу, жеткілікті өмір сүру деңгейі және әлеуметтік қорғау, инклюзивті еңбек нарығы мен өндірістік орта, инклюзивті білім беру, қоғамдық-саяси өмірге тарту, кедергісіз орта және қызметтердің қолжетімділігі, мәдени өмір, бос уақыт пен спорт және т. б.Тұжырымдаманы іске асыру келесілерге ықпал етеді: ұлттық заңнаманы жетілдіру; еңбек нарығының инклюзивтілік деңгейін және медициналық қызмет көрсету сапасын арттыру; инклюзивті білім беруді дамыту; мүгедектігі бар азаматтарды саяси және қоғамдық өмірге тарту; кедергісіз орта құру; төтенше жағдайларда жүріп тұруы шектеулі адамдар мен мүгедектігі бар адамдардың қауіпсіздігін және қажетті көмекті қамтамасыз ету бойынша іс-әрекеттер алгоритмін әзірлеу және т.б.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbek/press/news/details/918346

Сыбайлас жемқорлық - бұл адамзат ғасырлар бойы бастан кешкен сынақ. Бүгінгі таңда жаһандану жағдайында оның салдары ерекше байқалады, өйткені сыбайлас жемқорлық қоғамның дамуына кедергі келтіреді, билік институттарына деген сенімді төмендетеді және экономикалық тұрақтылыққа қауіп төндіреді. Мемлекет бұл құбылыстың алдын алуға, заңнаманы жетілдіруге және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға баса назар аудара отырып, оны жою бойынша жүйелі жұмыс жүргізуде.Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда адами факторды азайту үшін цифрлық технологиялар белсенді қолданылады, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтады. Бүгінгі таңда Қазақстандағы мемлекеттік қызметтердің 93% - дан астамы электрондық форматта қолжетімді, ал қашықтықтан мониторинг жүргізу тетіктері бұзушылықтарды жедел анықтауға мүмкіндік береді. Әкімшілік кедергілер, абыройсыздықтың барлық түрлері бопсалау немесе лауазымдық өкілеттіктерден асып кету ретінде қабылданады. Біздің міндетіміз-азаматтардың қазіргі күтулеріне сәйкес келетін Мемлекеттік қызметтерді көрсетудің ыңғайлы және ашық жүйесін дамыту. Мұндай кешенді шаралар қызметтерді алу кезінде тікелей өзара іс-қимылды болдырмау, тәуекелдерді азайту үшін жағдайлар жасайды және нәтижесінде азаматтарға қызмет көрсету сапасын қамтамасыз ете отырып, сыбайлас жемқорлықты барынша азайтуға мүмкіндік береді.Мемлекеттік қызметшілердің ротациясы сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың тағы бір құралы болды. Бұл тетік құқық бұзушылық тәуекелдерін азайтып қана қоймай, мемлекеттік аппарат жұмысының тиімділігін арттыра отырып, кәсіби күйіп қалудың алдын алуға көмектеседі. Сонымен қатар, 2019 жылдан бастап бағыныштылардың сыбайлас жемқорлық әрекеттері үшін басшылардың саяси жауапкершілігі енгізілді. 2024 жылы қызметшілерді басқа саяси лауазымға тағайындау оларды бұрынғы жұмыс орнында қарамағындағыларға сыбайлас жемқорлық жасағаны үшін отставкаға кету міндетінен босатпайтын өзгеріс енгізілді.Мемлекеттік қаражаттың жұмсалуына бақылауды күшейту мақсатында бюджетті игеру кезінде «ақшаны бояу» тетігін енгізу жөніндегі жобаны іске асыру және масштабтау жүзеге асырылады. Бұл тетік «цифрлық теңге» платформасында іске асырылады және қаражатты жұмсау кезінде ашықтықты қамтамасыз етудің және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтудың маңызды құралы болып табылады. Бұл бюджеттік ақшаны бөлуден бастап толық игеруге дейінгі барлық кезеңдерде пайдалануды бақылауға мүмкіндік береді. Әрбір теңге бірегей цифрлық белгіні алады, бұл ұрлау мүмкіндігін болдырмайды және бюджетті ұтымды пайдалануға ықпал етеді.Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың негізгі элементі заңнаманы жетілдіру болып қала береді. Соңғы жылдары Қазақстанда қатаң нормалар енгізілді: мемлекеттік қызметшілерге сыйлықтарға тыйым салу, жалпыға бірдей декларациялау арқылы қаржылық бақылауды күшейту, сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін санкцияларды қатаңдату. Осындай қылмыстары үшін сотталғандарға мемлекеттік лауазымдарды атқаруға тыйым салынады, ал сыбайлас жемқорлық туралы хабарлаған азаматтардың өздері қомақты сыйақы алады. Сыбайлас жемқорлық туралы хабарлаған азаматтардың еңбек құқықтарын негізсіз жұмыстан босатудан қорғау бойынша шаралар қабылданды. Жаңа шаралардың қатарында ойын мекемелеріне баруға және мемлекеттік қызметкерлер үшін құмар ойындарға қатысуға тыйым салу бар. Бұл шаралар мемлекетке деген сенімді арттырады және азаматтарды сыбайлас жемқорлыққа қарсы белсенді күреске ынталандырады.Алдын алу маңызды рөл атқарады. Облыста сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне белсенді талдау жүргізілуде. 2024 жылы 600-ден астам құқықтық және ұйымдастырушылық тәуекелдер, сондай-ақ 80 мүдделер қақтығысы жойылды. Ашықтық пен қатаң бақылаудың арқасында бұл өзгерістер Мемлекеттік органдардың күнделікті жұмысының бір бөлігіне айналды.Маңызды жетістіктердің бірі қоғам мен мемлекет арасындағы өзара іс-қимылды нығайту болды. Қостанай облысындағы «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасы БАҚ, әлеуметтік желілер, азаматтармен ашық кездесулер мен іс-шаралар арқылы іске асырылады. «Халық заңгері» сияқты акциялар үнемі өткізіліп тұрады, онда тұрғындар заңгерлік қолдау мен кеңес алады.Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінеді. Мемлекеттік қызметшілермен мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнаманың нормалары және Әдеп кодексі туралы хабардарлықты арттыруға бағытталған тұрақты іс-шаралар өткізіледі. Мемлекеттік органдардың басшыларымен тікелей эфирлер ұйымдастырылады, онда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және азаматтарды ақпараттандыру мәселелері талқыланады. Жас кезінен бастап сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру үшін жастармен жұмыс істеуге көңіл бөлеміз. Жыл сайын мыңдаған студенттер мен мектеп оқушыларын қамтитын «Парасаттылық сағаты» сияқты акциялар өткізіледі. Оқу бағдарламаларына адалдық пен әділеттілікке арналған тақырыптар кіреді. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтауға және құқық бұзушылықтардың алдын алуға көмектесетін еріктілер қозғалыстары белсенді дамып келеді.Менің төрағалығыммен Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырыстарында, құқық қорғау органдары мен жұртшылықтың қатысуымен Сыбайлас жемқорлыққа аса осал салалардағы мәселелер мен проблемалар қаралады.Болашақта цифрлық технологияларды пайдалануды кеңейту, процестердің ашықтығын арттыру және азаматтық қоғаммен өзара іс-қимылды нығайту жоспарлануда.Біз халқымыздың әл-ауқатын арттыру және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл үшін барлық қажетті шараларды қабылдаймыз. Мемлекет басшысы жариялаған «Заң және тәртіп» қағидаты біздің елімізді сыбайлас жемқорлықтан азат өркендеген мемлекет ретінде көруге ұмтылатын облысымыздың барлық тұрғындары үшін негізгі бағдар болатынына сенімдімін.Қостанай облысының әкімі Құмар АқсақаловАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/918055