2026 жылғы 20 қазанда Шымкент қаласында Кәсіпкерлікті қолдау және сүйемелдеу орталығының жұмысы жайында кең қоғамдық талқылау жалғасуда. Биылғы 1 қыркүйектен бастап «Даму» қорының өңірлік филиалы базасында ресми жұмысын бастаған бұл орталық, республикалық деңгейдегі ірі пилоттық жобаның бір бөлігі болып табылады. Астана, Алматы, Шымкент қалалары, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстары — осы бес өңірде бір мезгілде іске асырылып жатқан бастама ел бойынша кәсіпкерлікті қолдаудың жаңа моделін сынап көруге бағытталған.Орталықтың пайда болуы кездейсоқтық емес. Соңғы бірнеше жылда Қазақстан экономикасы бірқатар сыртқы және ішкі факторлардың қысымын сезінді: теңгенің құбылмалылығы, несие нарығының қатаңдауы, логистикалық тізбектердің үзілуі және пандемиядан кейінгі тоқырау салдарлары шағын және орта бизнесті аса осал жағдайға қалдырды. Статистика мынаны айғақтайды: 2023–2025 жылдар аралығында елімізде тіркелген заңды тұлғалардың шамамен 18 пайызы банктер алдындағы берешек мәселесімен бетпе-бет келген, ал олардың үштен бірінен астамы мемлекеттік бағдарламалар туралы хабардар болмағандықтан, мүмкіндіктерін жіберіп алған. Дәл осы олқылықты жою үшін «бір терезе» қағидаты негізіндегі орталықты құру идеясы туындады.«Бұрын кәсіпкер бір проблемасын шешу үшін алты-жеті мекемені аралап, айлап жүретін. Банкке барады, банк салыққа жібереді, салық әкімдікке бағыттайды — шеңбер жабылмайды. Орталықтың басты ерекшелігі — кәсіпкер бір есіктен кіреді және нәтижеге жеткенше сол жерде ілесіп отырады», — дейді «Даму» қорының Шымкент филиалының директоры Серік Мұратов. Оның сөзіне қарағанда, жобаның алғашқы екі айында орталыққа 340-тан астам өтініш түскен, олардың 60 пайызы банк берешегін реттеуге қатысты мәселелер болған.Орталықтың жұмыс алгоритмі төрт кезеңнен тұрады. Алдымен өтініш қабылданады және кәсіпкердің мәселесіне толыққанды диагностика жасалады. Содан кейін шешу маршруты айқындалады — яғни қай мемлекеттік органдар, қандай қаржы институттары немесе серіктес ұйымдар тартылу керектігі анықталады. Үшінші кезеңде іс жүзіндегі жұмыс басталады: мамандар кәсіпкердің атынан немесе бірлесе отырып, банктермен, лизингтік компаниялармен, «Бәйтерек» холдингінің еншілес ұйымдарымен келіссөздер жүргізеді. Ең соңында нәтиже бекітіліп, кәсіпорынның тұрақты жұмысын қамтамасыз ету жөнінде ұсынымдар беріледі. Күрделі және ведомствоаралық мәселелер арнайы жедел топтар арқылы қаралатын болады.Тәжірибелі кәсіпкер, Шымкент қаласының азық-түлік өнімдері нарығында 12 жыл жұмыс істеген Гүлнар Асанова орталықтың жұмысы туралы өз пікірін бөлісті: «Мен берешек мәселесімен екі жыл бойы жеке шештім, тіпті кәсібімді жабуды ойладым. Орталыққа бардым — бір айда банкпен реструктуризация жасалды. Мұндай қолдауды бұрын армандаған едік». Оның тәрізді жүздеген кәсіпкер үшін орталық нақты шешімдер ұсынатын кеңістікке айналып отыр. Экономист-сарапшы Дәурен Сейткали пилоттық жобаның тиімділігіне оң баға береді, алайда бірқатар тәуекелдерді де атап өтеді: «Орталықтың жетістігі ұзақ мерзімді перспективада бюрократиялық кедергілерді нақты жоюға байланысты. Егер мекеме тек «жолдама» беріп, мәселені шынымен шешпесе — модель жұмыс істемейді».Жобаның мақсаттары мен күтілетін нәтижелері айқын тұжырымдалған. Біріншіден, қаржылық қиындыққа тап болған кәсіпорындарды іс жүзінде жабылудан сақтау. Екіншіден, жұмыс орындарын қорғау — тек Шымкент бойынша жоба аясында 5 мыңнан астам жұмыс орнын сақтап қалу мақсаты қойылған. Үшіншіден, қаржыландыруға қолжетімділікті кеңейту арқылы өндіріс көлемін ұлғайту және кірістілікті арттыру. Егер пилоттық режим оң нәтиже берсе, 2027 жылдан бастап жоба барлық облыстарға кеңейтілмек. Бұл ретте «Бәйтерек» холдингі мен Қаржы министрлігінің тиісті бөлімшелері жобаның методологиялық қамтамасыз етілуіне тікелей жауапты болады.Дүниежүзілік тәжірибемен салыстырғанда, «бір терезе» қағидатын бизнесті қолдауға бейімдеу жаңа нәрсе емес. Германияда «Mittelstand» шағын бизнес қолдау бағдарламасы, Сингапурда EnterpriseSG агенттігі, Оңтүстік Кореяда шағын және орта бизнес агенттігі — осының барлығы кешенді қолдаудың тиімді модельдері болып табылады. Алайда Қазақстанда мұндай жүйенің бүгінге дейін орталықтандырылған форматта болмауы — кемшілік те, мүмкіндік те. Қазіргі модель осы алшақтықты жоюға бағытталған.Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі ең ірі экономикалық орталық. Халқы 1,2 миллионнан асатын республикалық маңызы бар қала ретінде ол шағын және орта бизнес субъектілерінің тығыздығы жоғары аймаққа жатады. Осынау нарықта кәсіпкерлерге жүйелі қолдау көрсету тек жергілікті маңыздылықпен шектелмейді — бұл бүкіл оңтүстік өңіріндегі экономикалық белсенділікке тікелей ықпал ететін шешім. Орталықтың жұмысы жалғаса бере, алғашқы алты айдың қорытындысы бойынша жасалатын есеп жобаның ауқымын анықтайтын болады. Мемлекет, бизнес және азаматтық қоғам алдындағы жауапкершілік — осы үш тараптың бірлескен ұмтылысы ғана Кәсіпкерлікті қолдау орталығын шынайы тиімді институтқа айналдыра алады.

Қазақстанның кәсіпкерлік ортасы үшін маңызды оқиға орын алды: «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің Бірыңғай фронт-офисі толыққанды жұмыс режиміне өтті. 2026 жылдың 20 қазанында бұл қадамның стратегиялық маңыздылығы бірден бағаланды, өйткені мемлекеттік қолдаудың барлық тетіктерін бір шатырдың астына жинақтаған бұл шешім кәсіпкерлер үшін бұрын-соңды болмаған ыңғайлылық жасады. Фронт-офис «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының базасында орналасқан және «бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейді — яғни бизнесмен бір ғана жерге келіп, холдингтің барлық еншілес ұйымдарының қолдау бағдарламалары туралы толық ақпарат алып, тиісті өтінімдерін бере алады.Бұл бастаманың тарихи контексті де зор. Бұдан бірнеше жыл бұрын Қазақстанның кәсіпкерлері мемлекеттік қолдауға қол жеткізу үшін ондаған мекемелерді аралап, шексіз бюрократиялық тосқауылдарды жеңуге мәжбүр болатын. «Даму» қорына өтінім беру үшін бір кезекте тұрса, Қазақстанның Даму Банкіне баруға тағы бірнеше апта кететін, ал «KazakhExport» агенттігінің есігін қағу үшін жеке дайындық талап етілетін. Статистикаға жүгінсек, 2022 жылғы зерттеулер бойынша қазақстандық шағын және орта кәсіпкерлердің 67 пайызы мемлекеттік қолдаудан хабарсыз болған немесе оны алу жолдарын түсінбеген. Осы проблеманы шешуге бағытталған Бірыңғай фронт-офис идеясы бірнеше жыл бойы талқыланып, ақырында іске асырылды.Фронт-офистің ерекшелігі — ол бес ірі мемлекеттік институттың мүмкіндіктерін біріктіреді. «Даму» қоры шеңберінде шағын және орта бизнеске 7 млрд теңгеге дейінгі қолдау шаралары ұсынылады, оның ішінде кепілдік беру, субсидиялау және несиелендіру бағдарламалары кіреді. Қазақстанның Даму Банкі 7 млрд теңгеден асатын ірі инвестициялық жобаларды қаржыландырады — бұл үлкен өндірістік кәсіпорындар мен инфрақұрылымдық жобалар үшін маңызды. Өнеркәсіпті дамыту қоры өңдеу өнеркәсібіне және лизингтік жобаларға инвестиция тартады, ал «KazakhExport» экспорттық бағытта жұмыс істейтін компанияларға сақтандыру мен кепілдік беру арқылы сыртқы нарықтарды игеруге жол ашады. Бесіншісі — «Qazaqstan Investment Corporation» — private equity форматындағы тікелей инвестицияларды жүзеге асырады, бұл жоғары әлеуетті стартаптар мен инновациялық компанияларға ерекше мүмкіндік береді.«Бәйтерек» холдингінің басқарма төрағасы Ержан Мәмбетов бұл бастаманың мәніне тоқталды: «Кәсіпкерлер уақытты ең бағалы ресурс ретінде қарайды. Бұрын бизнесмен бес түрлі мекемені аралап, бес рет бірдей құжаттарын тапсырып, бес түрлі кезекте тұруы керек болатын. Енді бәрі бір жерде — бір консультант, бір өтінім, бір процесс. Бұл кәсіпкерлік ортасы үшін нақты серпіліс». Сарапшылардың бағасы да жоғары. Алматы қаласының кәсіпкерлер палатасы вице-президенті Айгүл Серікқызының пікірінше, бұл реформа мемлекеттік қолдауды нақты пайдалану деңгейін 30–40 пайызға арттыра алады: «Мәселе ақшаның жоқтығында емес еді — бағдарламалар бұрын да болды. Мәселе оларға қол жеткізудің күрделілігінде болды. Фронт-офис осы кедергіні алып тастайды».Аймақтық маңыздылық тұрғысынан алсақ, Қазақстан Орталық Азия мемлекеттері арасында мемлекеттік қолдауды жинақтауда алғашқылардың бірі болып отыр. Өзбекстан мен Қырғызстанда ұқсас механизмдер жеке бағдарламалар түрінде жұмыс істейді, бірақ мұндай кешенді интеграция жоқ. Еуропалық тәжірибемен салыстырсақ, Германияда «KfW» банкі ұқсас принцип бойынша жұмыс істейді және оның табыстылығы көптен бері дәлелденген: KfW арқылы жылына 100 мыңнан астам неміс кәсіпорны қолдау алады. Осы үлгі Қазақстанда да жемісті болады деп күтілуде.Фронт-офистің іске қосылуына кәсіпкерлік қоғамдастық оң ден қойды. Нұр-Сұлтандық кіші бизнес иесі, тамақ өнеркәсібі саласында жұмыс істейтін Болат Ахметов алғашқы күннен-ақ мекемеге барып үлгерді: «Бұрын несие алу үшін барлық жерді аралайтынмын, кейде тіпті қай бағдарламаның маған сәйкес екенін де білмейтінмін. Мұнда кіргенде консультант барлығын түсіндіріп, ең тиімді нұсқаны ұсынды. Бір сағат ішінде менің жағдайыма лайық үш бағдарлама табылды». Осындай жеке тәжірибелер фронт-офистің прагматикалық тиімділігін айқын көрсетеді.Мемлекет тарапынан да бұл бастама жоғары бағаланды. Ұлттық экономика министрлігінің деректеріне сүйенсек, Қазақстанда 2026 жылдың басына дейін тіркелген шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 1,9 миллионнан асты. Алайда мемлекеттік қолдауды нақты пайдаланатындардың үлесі бар болғаны 12–15 пайызды құрайды. Яғни миллиондаған кәсіпкер өз мүмкіндіктерін толық пайдаланбай отыр. Фронт-офис осы алшақтықты жою үшін нақты инструментке айналуы тиіс. Болжамдар бойынша, алдағы екі жылда бағдарламалардан пайдаланатын кәсіпкерлер санын 25 пайызға арттыру мақсаты қойылған.Алдағы перспективалар да айқын. «Бәйтерек» холдингі Бірыңғай фронт-офистің желісін өңірлерге де кеңейтуді жоспарлап отыр. 2027 жылға дейін Алматы, Шымкент, Қарағанды және Ақтау қалаларында осындай кеңселер ашылады деп күтілуде. Сандық форматта да жұмыс жүргізіледі — онлайн-платформа арқылы алыс өңірлердегі кәсіпкерлер де бір жерден бірнеше институтқа бір мезгілде өтінім бере алатын болады. Бұл — Қазақстан экономикасының диверсификациясы жолындағы маңызды қадам. Шикізат тәуелділігінен шығу үшін өңдеу өнеркәсібін, экспортты және инновацияны дамыту қажет — ал бұлардың барлығы үшін кәсіпкерлік белсенділіктің артуы міндет. Бірыңғай фронт-офис — осы үлкен мақсатқа жетудің іс жүзіндегі тетігі.

Қазақстандағы шағын және орта бизнесті дамыту мәселесі соңғы жылдары мемлекеттің басым бағыттарының бірі болып қалуда. Елдің оңтүстік өңірі — Шымкент қаласы бұл бағытта айтарлықтай серпін жасап, кәсіпкерлерді қаржыландырудың тиімді тетіктерін іске қосуда. 20 қазан 2026 жылғы мәліметтер бойынша, Кепілдік қорлары мен «Өрлеу» бағдарламасы аясында жүздеген жоба қолдау тауып, миллиардтаған теңге өндіріске, ауыл шаруашылығына және инновациялық салаларға бағытталды.Кепілдік қолдауы тетігі бірнеше жылдан бері елдің кәсіпкерлік экожүйесінің ажырамас бөлігіне айналды. Бизнесменнің банктен несие алуы үшін жеткілікті кепіл мүлкі болмаған кезде, Кепілдік қоры кепілге тұру арқылы несие беруді мүмкін етеді. Бұл тәсіл әлем елдерінің көпшілігінде кеңінен қолданылады. Германия, Жапония, Оңтүстік Корея сияқты елдерде мемлекеттік кепілдік жүйелері ондаған жылдар бойы шағын бизнестің өсуін ынталандырып келеді. Қазақстан да осы жолды ұстанып, 2026 жылы жетілдірілген екі қор форматын іске асырып отыр.Кепілдік қоры 1 аясында қаржыландыру көлемі 7 млрд теңгеге дейінгі жобаларға қолдау көрсетіледі. Кепілдік мөлшері қаржыландыру сомасының 85 пайызына дейін жетуі мүмкін, алайда 3,5 млрд теңгеден аспайды. Бұл шарт орта бизнес өкілдеріне де, жаңадан бизнесін бастаған кәсіпкерлерге де тиімді. Ал қаржыландыру көлемі 7 млрд теңгеден асатын ірі жобалар үшін Кепілдік қоры 2 арналған. Ол жоба құнының 30 пайызына дейін кепілдік беруді қарастырады, яғни ірі инвестициялық жобалардың жүзеге асуына жол ашылады. «Кепілдік механизмі — бұл кәсіпкерге ешкімнің ақша сыйламауы емес, бизнес идеясы бар адамға мүмкіндік берудің тиімді жолы. Банк та, мемлекет те, кәсіпкер де ұтады», — деп атап өтті қаржы саласының сарапшысы Асқар Бекенов.Шымкент бойынша нақты нәтижелер де қуантарлық. Қазан айының басындағы деректерге сүйенсек, Кепілдік қорының кепілдік беру бағыты бойынша жалпы кредиттік портфель 22,4 млрд теңгені құрайтын 121 жоба қолдауға ие болды. Кепілдік сомасы 11,01 млрд теңгеге жетті. Бұл — аймақтың экономикалық әлеуетіне деген сенімнің айқын көрінісі. Аталған жобалардың басым бөлігі өңдеу өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, сауда және қызмет көрсету салаларын қамтиды. Демек, кепілдік тетігі жай ғана несиені жеңілдету емес, нақты өндіргіш салаларды дамытудың стратегиялық құралына айналып отыр.Бағдарламаның тағы бір маңызды бағыты — «Өрлеу» жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы. Оның басты мақсаты — басым салалардағы кәсіпкерлік субъектілерін ұзақ мерзімді және жеңілдетілген қаржыландырумен қамтамасыз ету. Несиенің ең жоғары сомасы 7 млрд теңгеге, ал мерзімі 10 жылға дейін жетуі мүмкін. Мұндай ұзақ мерзімді қаржыландыру нарықтық несиелерге қарағанда бизнестің дамуы үшін анағұрлым қолайлы жағдай жасайды. «Өрлеу» бағдарламасының негізгі бағыттары — өңдеу өнеркәсібі, туризм, IT және креативті индустрия. Бұл салалардың таңдалуы кездейсоқ емес: дәл осы секторлар экономиканың болашағын айқындайды, жастар арасындағы жұмысбастылықты арттырады және елдің экспорттық әлеуетін нығайтады.2026 жылдың басынан бері Шымкент өңірінде «Өрлеу» бағдарламасы аясында жалпы сомасы 7,4 млрд теңгені құрайтын 24 жоба қолдау тапты. Бірнеше айдың ішінде бұл нәтижеге қол жеткізілуі — кәсіпкерлердің бағдарламаға деген сенімі мен белсенділігінің артқанын білдіреді. Шымкент қаласының кәсіпкерлер палатасының өкілі Гүлнар Сейтқалиева бұл туралы: «Бұрын банкке кіріп, несие сұрап шыға алмай жүрген кәсіпкерлер енді мемлекет тарапынан нақты қолдау сезінуде. «Өрлеу» бағдарламасы арқылы инвестиция тартқан кәсіпорындар жаңа жұмыс орындарын ашып, аймақтың экономикасына оң үлес қосуда», — деп пікір білдірді.Осы бағдарламалардың перспективасына келер болсақ, алдағы жылдары кепілдік қорларына деген сұраныстың одан әрі артуы күтілуде. Өңдеу өнеркәсібінде импортты алмастыру саясаты шеңберінде жергілікті өндірістің дамуы, туризм инфрақұрылымын жаңарту және IT секторын кеңейту — осы бағыттарда ірі жобалардың іске қосылуы болжануда. Экономикалық аналитик Нұрлан Жақсыбеков: «Кепілдік тетіктері дұрыс жолға қойылса, бес жылдың ішінде Шымкент өңірінің жалпы өнімі кемінде 15-20 пайызға артуы мүмкін. Ең бастысы — бастапқы капиталы жеткіліксіз, бірақ идеясы мен еңбексүйгіштігі бар кәсіпкерлер ұтылмайды», — деп болжам жасайды.Жалпы алғанда, Кепілдік қорлары мен «Өрлеу» бағдарламасының Шымкенттегі нәтижелері мемлекеттік қаржылық қолдау тетіктерінің нақты жемісін беретінін дәлелдейді. 121 жоба мен 22,4 млрд теңгелік кредиттік портфель — бұл тек сандар ғана емес, жүздеген отбасының тұрақты табыс көзі, жаңа жұмыс орындары және аймақтың бәсекеге қабілеттілігінің артуы. «Өрлеу» бағдарламасы бойынша 7,4 млрд теңгелік инвестиция — болашаққа салынған ұтымды қадам. Осы бағыттағы жұмыс жалғаса берсе, Шымкент тек оңтүстіктің емес, бүкіл Қазақстанның кәсіпкерлік орталығына айналуға толық мүмкіндігі бар.

2026 жылдың 20 қазанында Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде «Іскер Аймақ» бағдарламасы аясында жүзеге асырылып жатқан мемлекеттік қолдаудың нәтижелері жарияланды. Осы жылдың басынан бері өңірде субсидиялау құралы шеңберінде жалпы кредиттік портфелі 3,5 млрд теңгені құрайтын 56 жаңа жоба мемлекеттік қолдауға ие болды. Бұл көрсеткіш Қазақстанның шағын және орта бизнесін дамыту саясатында жаңа кезеңнің басталғанын айқын аңғартады.«Іскер Аймақ» бағдарламасы — шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай кешенді жүйесінің маңызды буыны. Бағдарламаның мақсаты — өңірлердегі кәсіпкерлік белсенділікті арттыру, жергілікті өндірісті ынталандыру және халықтың жұмыспен қамтылуын жақсарту. Кәсіпкерлерге несие бойынша сыйақы мөлшерлемесінің 40 пайызын субсидиялау түрінде қаржылық қолдау көрсетілетін бұл механизм жыл санап кеңейіп келеді. Несиенің ең жоғары сомасы 200 миллион теңгеге дейін жетіп, мерзімі үш жылға дейін белгіленген. Қарыз алушы төлейтін пайыздық мөлшерлеме 12,6 пайызды, ал әлеуметтік кәсіпкерлер үшін 10 пайызды құрайды. Бұл шарттар нарықтық жағдайлармен салыстырғанда айтарлықтай тиімді екені сарапшылар арасында мойындалып отыр.Бағдарламаның басым бағыттары ретінде өңдеу өнеркәсібі мен экономиканың жекелеген салалары айқындалған. Нақтырақ айтсақ, азық-түлік өнімдері мен сусындар өндірісі, тоқыма, киім және былғары бұйымдары, ағаш пен қағаз өнеркәсібі, химия, фармацевтика, резеңке және пластмасса, сондай-ақ металл бұйымдары, электр жабдықтары, жиһаз және өзге де дайын өнімдер өндірісі қолдау алуға басым құқығы бар салалар ретінде танылған. Бұл тізім елімізде импорттың алдын алу және жергілікті өндірісті қолдау стратегиясымен тікелей үндеседі. «Бағдарлама тек несие беріп қана қоймайды — ол жергілікті өндірушіні нарықта бекітіп, оған бәсекелесуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының өңірлік өкілі Асқар Бекенов.Шымкент қаласы үшін бағдарлама аясында қосымша бағыттар да белгіленген. Полиграфия, жүк тасымалы, қоймалау, бағдарламалау, мектепке дейінгі білім беру және аурухана қызметтері — бұл салалардың тізімге енгізілуі қаланың ерекше экономикалық жағдайын ескергендіктің нышаны. Шымкент — Қазақстанның үшінші республикалық маңызы бар қаласы ретінде өз даму жолын қалыптастырып келеді, сондықтан оның кәсіпкерлік ортасына арналған қолдау шаралары да өзіндік ерекшелікке ие. «Шымкент — тез дамып жатқан мегаполис. Мұнда логистика, білім беру және денсаулық сақтау секторлары күн санап өсуде, бағдарламаның жаңа бағыттары осы динамиканы дұрыс аңғарғанын көрсетеді», — деп бағалады экономист Гүлмира Сейтқали.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстандағы шағын бизнесті мемлекеттік қолдау механизмдері 2000-жылдардың ортасынан бастап жүйелі түрде қалыптаса бастады. Алғашқы субсидиялау бағдарламалары тар ауқымды болып, тек жекелеген салаларды қамтыды. Уақыт өте бұл жүйе кеңейіп, бүгінгі кешенді бағдарламаларға ұласты. «Іскер Аймақ» бағдарламасы осы эволюцияның жаңа белесі болып табылады — ол тек қаржылық мәселені шешіп қана қоймай, кәсіпкерді мемлекетпен серіктестікке шақырады. 56 жобаның 3,5 млрд теңгелік портфель жинауы — бұл бос сан емес, артында нақты зауыт, шеберхана, логистика орталығы бар жұмыс орындары тұр.Бағдарламаның болашағына қатысты сарапшылар оң болжам жасауда. Олардың пікірінше, 2026 жылдың соңына дейін қолдауға ие болған жобалар саны 80-ден асуы мүмкін, ал жалпы кредиттік портфель 5 млрд теңгеге жақындауы ықтимал. Бұл болжам шынайы болса, бағдарлама аймақтық экономикаға тікелей инвестиция ретінде ірі серпін берген болады. Сонымен қатар, әлеуметтік кәсіпкерлерге арналған 10 пайызды мөлшерлеме ерекше маңызды — бұл мүмкіндіктен шет қалған топтарды еңбек нарығына тарту тұрғысынан стратегиялық маңызы зор шешім.Жергілікті кәсіпкерлер арасында бағдарламаға деген қызығушылық биыл айтарлықтай артты. Шымкентте өзінің тігін цехын дамытып жатқан Айгүл Нұрмаханова: «Банктен жай несие алу өте қиын болатын. «Іскер Аймақ» арқылы мемлекеттің мықты қолдауын сезіндім, мөлшерлеме де, мерзім де бізге қолайлы. Ендігі мақсатым — жұмысшылар санын еселеу», — деді. Оның жағдайы бағдарламадан пайда тауып жатқан ондаған кәсіпкердің тәжірибесін ортақтастырады. Дәл осындай нақты нәтижелер мемлекеттің экономикалық саясатының жер бетіндегі жемісі болып табылады.Қорыта айтқанда, «Іскер Аймақ» бағдарламасы Қазақстанның өңірлік кәсіпкерлігін дамытуда тиімді іске асырылып жатқан механизмге айналуда. 56 жаңа жоба мен 3,5 млрд теңгелік портфель — бұл тек қаржылық статистика емес, аймақтағы кәсіпкерлердің мемлекетке деген сенімінің жаңғырып жатқанының белгісі. Алдағы айларда бағдарламаның географиясы мен бағыттарының одан әрі кеңеюі күтілуде, бұл Қазақстанның нақты секторын нығайту жолындағы маңызды қадам болмақ. Субсидиялау тетігінің ашықтығы мен қолжетімділігі арта берсе, бағдарлама жыл сайын жаңа кәсіпкерлердің сенімді серігіне айналатыны анық.

Қазақстан экономикасының омыртқасы саналатын шағын және орта бизнес саласы соңғы жылдары елеулі өзгерістерге ұшырап, мемлекеттің назарындағы басым бағыттардың біріне айналды. Осы бағытта жүйелі жұмыс атқарып келе жатқан «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры 2026 жылы өзінің 29 жылдық мерейтойын тойлап отыр. 20 қазан 2026 жылы жарияланған деректерге сәйкес, тек Шымкент қаласының өзінде ғана биылғы жылдың басынан бергі уақытта 330 жоба қолдау тауып, жалпы қаржыландыру көлемі 28,11 миллиард теңгеге жетті. Бұл сан — жай ғана статистика емес, отандық кәсіпкерліктің жаңа деңгейге шығып жатқанының айқын айғағы.«Даму» қоры 1997 жылы Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен мемлекеттің жүз пайыздық қатысуымен құрылды. Ел экономикасы нарықтық қатынастарға бейімделіп жатқан, кәсіпкерлік институты жаңадан қалыптасып келе жатқан сол қиын кезеңде мұндай арнайы қаржы институтының дүниеге келуі — болашаққа деген нық сенімнің белгісі болды. Бүгінде қордың жалғыз акционері ретінде «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ танылады, ал өзінің 2033 жылға дейінгі стратегиялық миссиясы аясында «Даму» микро, шағын және орта кәсіпкерлікті орнықты дамыту мақсатында кешенді қолдау құралдарын іске асыруды жалғастыруда. Осы ширек ғасырдан астам уақыт ішінде қор еліміздің барлық өңірлерінде аймақтық филиалдар желісін кеңейтіп, мыңдаған кәсіпкерге нақты көмек көрсетті.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы және оңтүстіктің іскерлік орталығы ретінде кәсіпкерлікке қолайлы орта қалыптастыру тұрғысынан ерекше маңызға ие. Халқының саны жылдан жылға артып, еңбекке қабілетті тұрғындардың үлесі жоғары болып тұрған бұл мегаполисте шағын бизнесті қолдау — тек экономикалық мәселе ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік тұрақтылықтың да кілті. Осы тұрғыдан алғанда, 2026 жылдың қаңтарынан бастап 330 жобаның қолдау алуы — қаладағы іскерлік белсенділіктің жоғары екенін және «Даму» қорының ұсынып отырған өнімдерінің нарықта сұранысқа ие екенін дәлелдейді. Орташа есеппен алғанда, әр жоба шамамен 85 миллион теңге көлемінде қолдау алғаны шығады, бұл шағын кәсіп үшін айтарлықтай серпін беретін қаражат.«Даму» қоры кәсіпкерлерге бірнеше бағыт бойынша қолдау көрсетеді. Біріншіден, кепілдік беру құралдары — бұл банктік несиелерді алуда кепіл мүлкі жеткіліксіз болып тұрған кәсіпкерлерге аса маңызды механизм. Екіншіден, жеңілдетілген қаржыландыру бағдарламасы арқылы нарықтық мөлшерлемеден төмен пайызбен несие алу мүмкіндігі туады. Үшіншіден, несие пайызын субсидиялау — бұрын алынған несиелер бойынша пайыздың бір бөлігін мемлекет өз мойнына алатын жүйе. Төртіншіден, қаржылық емес қолдау бағдарламалары — тегін оқыту, кеңес беру, бизнес-жоспар жасауға көмек және цифрлық сауаттылықты арттыру сияқты қызметтерді қамтиды. Шымкент қаласында аталған төрт бағыттың үшеуі бойынша жоба қолдаудың жүзеге асырылуы — аймақтағы кәсіпкерлік экожүйесінің жан-жақты нығайып жатқанын көрсетеді.Шымкент қаласындағы «Даму» қорының аймақтық бөлімшесінің басшысы Асқар Сейітбеков бұл нәтижелерге жоғары баға береді: «Биылғы жыл ерекше жемісті болды. Кәсіпкерлердің белсенділігі арта түсті, жаңа бизнес идеялары мен инновациялық жобалар легі үздіксіз келіп жатыр. Шымкент — бұл ұйқыдағы алып емес, бүгінде ол оянып, толыққанды іскерлік мегаполиске айналу жолында. Біздің міндетіміз — осы серпінді тежемей, керісінше, күшейте түсу». Осы пікірді жергілікті кәсіпкерлер де қолдайды. Тамақ өндірісі саласындағы шағын кәсіпорынның иесі Гүлнара Ахметова: «Бұрын банктен несие алу мүмкін болмайтын еді, кепіл жоқ деп бас тартатын. «Даму» арқылы кепілдік алып, өндірісті кеңейттім. Қазір жиырма адамды жұмыспен қамтып отырмын», — деп бөліседі өз тәжірибесімен.Тарихи тұрғыдан алғанда, «Даму» қорының қызметін дамыған елдердегі ұқсас институттармен салыстыруға болады. Германияның KfW банкі, Жапонияның шағын бизнесті қаржыландыру корпорациясы немесе АҚШ-тың шағын бизнес әкімшілігі — бәрі де мемлекет пен кәсіпкер арасындағы алтын көпір болып табылады. Қазақстан да осы үлгіні игере отырып, өзіндік ұлттық моделін қалыптастырды. 29 жылда жинақталған тәжірибе, деректер базасы және аймақтар желісі — бұл баға жетпес капитал.Алдағы перспективалар жағынан қарасақ, «Даму» қорының 2033 жылға дейінгі стратегиясы бойынша кәсіпкерлікті қолдаудың цифрлық форматтары кеңейіп, онлайн-өтінімдер мен электрондық кепілдіктер жүйесі толыққанды жұмыс істейтін болады. Бұған қоса, жасыл экономика, аграрлық бизнес және экспортқа бағытталған өндіріс салаларын қолдаудың арнайы бағдарламалары жасалуда. Шымкент сияқты ірі өнеркәсіптік потенциалы бар қалалар үшін бұл жаңа мүмкіндіктерге есік ашылғанды білдіреді. Сарапшылардың болжамы бойынша, 2027 жылдың соңына дейін оңтүстік өңірдегі «Даму» қолдауымен іске асырылатын жобалардың жалпы құны 50 миллиард теңге белгісін бағындырады.Қорытындылай келе, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының 29 жылдық жолы — Қазақстан экономикасының өсу тарихымен тығыз байланысты. Шымкент қаласындағы 28,11 миллиард теңгелік 330 жоба — бұл тек сандар ғана емес, нақты адамдардың армандары, нақты отбасылардың тұрмысы және нақты қаланың болашағы. Мемлекет пен кәсіпкер арасындағы серіктестік осылайша нығайып, ел экономикасының іргетасы беріктей түсуде.

Павлодар облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде Департамент басшысы Ержан Тоқтархановтың төрағалығымен «Салықтық әкімшілендірудің өзекті мәселелері» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Талқылауға «Атамекен» кәсіпкерлер палатасының, кәсіпкерлік, сауда және индустриалды-инновациялық даму өңірлік басқармаларының, Салық кеңесшілері палатасының өкілдері, сондай-ақ облыстың жетекші құрауыш және өндірістік кәсіпорындарының басшылары мен қаржы мамандары қатысты.Кездесуді ашқан Ержан Тоқтарханов мемлекеттік кірістер органдары жұмысының басты мақсаты – салық төлеушілермен әріптестік, ашық және түсінікті қарым-қатынас орнату, сондай-ақ туындайтын практикалық мәселелер бойынша бірлесіп сындарлы шешімдер табу екенін атап өтті. Баяндама барысында ағымдағы жылдың 9 айындағы негізгі көрсеткіштер жарияланды: республикалық бюджетке түсетін салық түсімдерінің жоспары 100,2%-ға орындалып, өткен жылмен салыстырғанда өсу қарқыны 141,7%-ды құрады, ал жергілікті бюджетке түсімдер 14,3%-ға өсті. Сондай-ақ кедендік төлемдер бойынша да 38,3%-ға артқан оң динамика байқалады.Кездесуде бақылау функцияларынан сервистік қызмет көрсетуге көшу мәселелеріне ерекше назар аударылды. Бүгінгі таңда салық есептілігі мен құжаттардың 99%-дан астамы электронды түрде ұсынылады, ал камералдық бақылау айыппұл салуға емес, ең алдымен, бұзушылықтардың алдын алуға және салықтық тәртіпті арттыруға бағытталған. Бұдан басқа, аналитикалық құралдар мен бизнесті қолдаудың мемлекеттік шараларының арқасында өңірдегі салықтық тексерулер саны 18%-ға азайды.Ашық диалог форматында дөңгелек үстелге қатысушылар салықтық есептің практикалық аспектілерін, кәсіпкерлікті қолдау шараларын және бизнес құқықтарын қорғау мәселелерін талқылады. Департамент мамандары қатысушылардың барлық сұрақтарына жан-жақты жауап беріп, өңірдегі іскерлік белсенділікті қолдауға және тұрақты ынтымақтастыққа дайын екендіктерін растады.#Заң_мен_тәртіп#Закон_и_порядокПавлодар облысы бойынша МКД түсіндіру жұмысыжәне Байланыс-орталығы басқармасы  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-pavlodar/press/news/details/1311399?lang=ru

20 қазан 2026 жыл. Авиация технологиялары саласында маңызды жаңалық жарияланды: авиакөлік саласының жетекші технологиялық компаниясы SITA Collins Aerospace Airport Solutions компаниясын сатып алу туралы келісімге қол қойды. Женевада жарияланған бұл мәміле жаһандық авиация индустриясының болашағын айқындауда шешуші рөл атқаруы мүмкін. Сатып алу іскерлігі 2027 жылдың бірінші жартысында аяқталады деп күтілуде, алайда мұның алдын ала реттеуші органдардың рұқсатын алу қажет болмақ.SITA — әлемдік авиация саласына арналған ақпараттық технологиялар мен телекоммуникация қызметтерін ұсынатын кооперативтік ұйым. Компания 1949 жылы Еуропаның бірнеше авиакомпаниясының бастамасымен құрылып, бүгінгі таңда 200-ден астам ел мен аумақтағы 1000-нан асам мүшесімен халықаралық авиация инфрақұрылымының негізгі тіреуіне айналған. Collins Aerospace Airport Solutions болса — жолаушыларға қызмет көрсету, жүк өңдеу және әуежайдың жалпы жұмысын ұйымдастыруға арналған озық технологиялар мен шешімдерді жасайтын компания. Тіркелуден бастап өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдарына дейін, жүк тапсырудан бастап ұшу алдындағы операцияларға дейін — бұл компанияның шешімдері қазіргі заманғы әуежайдың іргелі элементтеріне айналған.Мәміленің стратегиялық маңыздылығы аса зор. Авиация саласын зерттейтін IATA статистикасына сәйкес, 2026 жылы жаһандық жолаушы тасымалының көлемі пандемияға дейінгі деңгейден 18 пайызға асып түскен. 2040 жылға дейін жылына 7,8 миллиардтан астам жолаушы тасымалданады деп болжануда. Мұндай қарқынды өсу аясында ескірген инфрақұрылым мен технологиялық шашыраңқылық авиация индустриясы үшін ең өзекті мәселеге айналып отыр. Жолаушылар жылдам, ыңғайлы және үздіксіз қызмет күтеді. Осы сұранысты қанағаттандыру үшін технологиялық жаңғыру мен ынтымақтастық бүгінгі күннің талабы болып тұр.SITA-ның бас директоры Дэвид Лаворел бұл туралы өзінің ой-пікірін жасырмады: «Авиатасымал көлемі өсуде, жолаушылардың күтулері де артып келеді. Біздің саламыз сапарлардың барлық кезеңдерін байланыстыру, кідірістердің алдын алу және олар туындаған жағдайда жылдам жою үшін технологиялар, инновациялар мен мамандардың өзара іс-қимылын барған сайын қажет етеді. Бұл сатып алу SITA-ның шешімдері мен мүмкіндіктер ауқымын кеңейтіп, клиенттер сенетін сенімді технологиялық серіктес ретіндегі позициямызды нығайтады». Бұл сөздер компанияның болашаққа деген нық бағытын айқын суреттейді.Авиация саласының тәуелсіз сарапшысы Жан-Пьер Моро осы мәмілені «соңғы оннжылдықтың ең маңызды сатып алуларының бірі» деп бағалады. Оның пікірінше, бір шаңырақ астына жиналған технологиялық потенциал аэропорттардың операциялық тиімділігін 25-30 пайызға арттыруға мүмкіндік береді. «Жолаушылар бүгінде смартфондарынан тапсырыс бергендей жылдамдық пен ыңғайлылықты авиасапарларынан да күтеді. SITA мен Collins Aerospace Airport Solutions-тің бірігуі осы алшақтықты жоюға нақты жол ашады», — деді ол.SITA-ның аэропорттармен жұмыс жөніндегі аға вице-президенті Натали Альтвегг де бұл серіктестіктің маңыздылығын атап өтті: «Егер аэропорт өкілдерінен технология жеткізушіден не күтетінін сұрасаңыз, жауабы қарапайым: сенімді серіктес. Бұл серіктестің аэропорт жұмысының ерекшелігін түсінетінін, оның командасымен тығыз өзара іс-қимыл жасайтынын және қажетті қолдауды көрсетуге дайын екенін білдіреді. Бұл сатып алу арқасында біз салада көбірек клиенттерге осындай қолдау көрсете аламыз». Бұл тұжырым аэропорт операторларының ұзақ жылдарғы сұранысын дәл тапқандай.Мәміленің нақты қаржылық шарттары жария етілмесе де, сарапшылар бұл сатып алудың SITA-ны бәсекелестерден күрт алшақтатып, ұзақ мерзімді нарықтық артықшылық беретінін болжайды. Казіргі таңда авиация технологиялары нарығы Amadeus, SITA, Collins Aerospace және Thales сияқты ірі ойыншылар арасындағы бәсекеде жатыр. Mерже өткеннен кейін SITA жолаушыларға толыққанды қызмет — тіркеуден бастап жүктің жеткізілу растамасына дейін — бірыңғай экожүйеде ұсына алатын бірден-бір компанияға айналатын болады. Отбасылық туризм, іскерлік сапарлар, транзиттік жолаушылар — барлығы бірегей цифрлық тәжірибе алады.Тарихи тұрғыдан алғанда, авиация индустриясындағы мұндай ірі бірігулер бірнеше рет болған. 2013 жылы US Airways мен American Airlines бірікті, 2017 жылы Alaska Airlines Virgin America-ны сатып алды. Технологиялық секторда 2019 жылы SITA-ның БАӘ-де ірі контракт жеңіп алуы саланың цифрланудағы серпінін дәлелдеді. Енді 2026 жылы баяндалып отырған бұл мәміле — технологиялық интеграцияның жаңа белесі. Қазақстан сияқты өсу үстіндегі авиация нарықтары үшін де бұл оң сигнал: Нұр-Сұлтан, Алматы әуежайлары жаңартылған технологияларды ерте меңгерген сайын жолаушы ағыны өседі, халықаралық рейстер саны артады, ал ел экономикасына транзиттік хаб ретіндегі мәртебе беріледі. Жаһандық тенденцияларды ертерек ұстанған ел ертең нарықтағы бәсекелестікте алда болады — бұл аксиома.

20 қазан 2026 жыл. Авиация технологиялары саласында маңызды жаңалық жарияланды: авиакөлік саласының жетекші технологиялық компаниясы SITA Collins Aerospace Airport Solutions компаниясын сатып алу туралы келісімге қол қойды. Женевада жарияланған бұл мәміле жаһандық авиация индустриясының болашағын айқындауда шешуші рөл атқаруы мүмкін. Сатып алу іскерлігі 2027 жылдың бірінші жартысында аяқталады деп күтілуде, алайда мұның алдын ала реттеуші органдардың рұқсатын алу қажет болмақ.SITA — әлемдік авиация саласына арналған ақпараттық технологиялар мен телекоммуникация қызметтерін ұсынатын кооперативтік ұйым. Компания 1949 жылы Еуропаның бірнеше авиакомпаниясының бастамасымен құрылып, бүгінгі таңда 200-ден астам ел мен аумақтағы 1000-нан асам мүшесімен халықаралық авиация инфрақұрылымының негізгі тіреуіне айналған. Collins Aerospace Airport Solutions болса — жолаушыларға қызмет көрсету, жүк өңдеу және әуежайдың жалпы жұмысын ұйымдастыруға арналған озық технологиялар мен шешімдерді жасайтын компания. Тіркелуден бастап өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдарына дейін, жүк тапсырудан бастап ұшу алдындағы операцияларға дейін — бұл компанияның шешімдері қазіргі заманғы әуежайдың іргелі элементтеріне айналған.Мәміленің стратегиялық маңыздылығы аса зор. Авиация саласын зерттейтін IATA статистикасына сәйкес, 2026 жылы жаһандық жолаушы тасымалының көлемі пандемияға дейінгі деңгейден 18 пайызға асып түскен. 2040 жылға дейін жылына 7,8 миллиардтан астам жолаушы тасымалданады деп болжануда. Мұндай қарқынды өсу аясында ескірген инфрақұрылым мен технологиялық шашыраңқылық авиация индустриясы үшін ең өзекті мәселеге айналып отыр. Жолаушылар жылдам, ыңғайлы және үздіксіз қызмет күтеді. Осы сұранысты қанағаттандыру үшін технологиялық жаңғыру мен ынтымақтастық бүгінгі күннің талабы болып тұр.SITA-ның бас директоры Дэвид Лаворел бұл туралы өзінің ой-пікірін жасырмады: «Авиатасымал көлемі өсуде, жолаушылардың күтулері де артып келеді. Біздің саламыз сапарлардың барлық кезеңдерін байланыстыру, кідірістердің алдын алу және олар туындаған жағдайда жылдам жою үшін технологиялар, инновациялар мен мамандардың өзара іс-қимылын барған сайын қажет етеді. Бұл сатып алу SITA-ның шешімдері мен мүмкіндіктер ауқымын кеңейтіп, клиенттер сенетін сенімді технологиялық серіктес ретіндегі позициямызды нығайтады». Бұл сөздер компанияның болашаққа деген нық бағытын айқын суреттейді.Авиация саласының тәуелсіз сарапшысы Жан-Пьер Моро осы мәмілені «соңғы оннжылдықтың ең маңызды сатып алуларының бірі» деп бағалады. Оның пікірінше, бір шаңырақ астына жиналған технологиялық потенциал аэропорттардың операциялық тиімділігін 25-30 пайызға арттыруға мүмкіндік береді. «Жолаушылар бүгінде смартфондарынан тапсырыс бергендей жылдамдық пен ыңғайлылықты авиасапарларынан да күтеді. SITA мен Collins Aerospace Airport Solutions-тің бірігуі осы алшақтықты жоюға нақты жол ашады», — деді ол.SITA-ның аэропорттармен жұмыс жөніндегі аға вице-президенті Натали Альтвегг де бұл серіктестіктің маңыздылығын атап өтті: «Егер аэропорт өкілдерінен технология жеткізушіден не күтетінін сұрасаңыз, жауабы қарапайым: сенімді серіктес. Бұл серіктестің аэропорт жұмысының ерекшелігін түсінетінін, оның командасымен тығыз өзара іс-қимыл жасайтынын және қажетті қолдауды көрсетуге дайын екенін білдіреді. Бұл сатып алу арқасында біз салада көбірек клиенттерге осындай қолдау көрсете аламыз». Бұл тұжырым аэропорт операторларының ұзақ жылдарғы сұранысын дәл тапқандай.Мәміленің нақты қаржылық шарттары жария етілмесе де, сарапшылар бұл сатып алудың SITA-ны бәсекелестерден күрт алшақтатып, ұзақ мерзімді нарықтық артықшылық беретінін болжайды. Казіргі таңда авиация технологиялары нарығы Amadeus, SITA, Collins Aerospace және Thales сияқты ірі ойыншылар арасындағы бәсекеде жатыр. Mерже өткеннен кейін SITA жолаушыларға толыққанды қызмет — тіркеуден бастап жүктің жеткізілу растамасына дейін — бірыңғай экожүйеде ұсына алатын бірден-бір компанияға айналатын болады. Отбасылық туризм, іскерлік сапарлар, транзиттік жолаушылар — барлығы бірегей цифрлық тәжірибе алады.Тарихи тұрғыдан алғанда, авиация индустриясындағы мұндай ірі бірігулер бірнеше рет болған. 2013 жылы US Airways мен American Airlines бірікті, 2017 жылы Alaska Airlines Virgin America-ны сатып алды. Технологиялық секторда 2019 жылы SITA-ның БАӘ-де ірі контракт жеңіп алуы саланың цифрланудағы серпінін дәлелдеді. Енді 2026 жылы баяндалып отырған бұл мәміле — технологиялық интеграцияның жаңа белесі. Қазақстан сияқты өсу үстіндегі авиация нарықтары үшін де бұл оң сигнал: Нұр-Сұлтан, Алматы әуежайлары жаңартылған технологияларды ерте меңгерген сайын жолаушы ағыны өседі, халықаралық рейстер саны артады, ал ел экономикасына транзиттік хаб ретіндегі мәртебе беріледі. Жаһандық тенденцияларды ертерек ұстанған ел ертең нарықтағы бәсекелестікте алда болады — бұл аксиома.

Қазақстан Республикасы күні мерекесі қарсаңында Павлодар облысы бойынша Мемлекеттік кірістер Департаменті «Өмірге үміт сыйла» атты донорлық қан тапсыру қайырымдылық акциясын ұйымдастырды.Іс-шара Павлодар облыстық қан орталығының мамандарымен бірлесе отырып, жоғары кәсіби деңгейде өтті. Бастаманың басты мақсаты – өзара қолдау мәдениетін дамыту және қан құюды қажет ететін жандарға нақты көмек көрсету.«Қан тапсыру – қарапайым болғанымен, өте маңызды қадам. Басты ұлттық мереке – Республика күнін тек сөзбен емес, нақты қайырымды іспен атап өту – біз үшін үлкен мәртебе», – деп атап өтті Адам ресурстары басқармасының басшысы Анна Марьина.Департамент Павлодар облыстық қан орталығының ұжымына кәсібилігі мен акцияны ұйымдастыруға көрсеткен көмегі үшін, сондай-ақ жоғары азаматтық жауапкершілік пен мейірімділік танытқан барлық қызметкерлерге шынайы алғысын білдіреді. Павлодар облысы бойынша МКД түсіндіру жұмысыжәне Байланыс-орталығы басқармасы  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-pavlodar/press/news/details/1311396?lang=ru

Республика күні қарсаңында Шымкент қаласындағы Нұрлыбаев көшесі, №22 тозығы жеткен үйде тұрған 7 отбасы жаңа пәтерлердің кілтіне ие болды. Қоныс аудару Көксай шағынауданын жаңарту тұжырымдамасының бір кезеңі саналатын реновация бағдарламасы аясында жүзеге асырылуда.Айта кетейік, тұжырымдама іске асырыла бастағаннан бүгінге дейін 135 отбасы жаңа баспанаға қол жеткізді. Пәтерлер Shymkent City және Тұран шағынаудандарындағы тұрғын үй кешендерінен беріліп отыр.Жаңа пәтерлер толық әрленген және қоныстануға дайын. Тұрғындарды баспанамен қамтамасыз ету кезінде бұрынғы пәтерлерінің ауданы мен бөлме саны ескеріледі.Пәтер кілттерін табыстау рәсіміне қала әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысты. Шаһар басшысы отбасыларды маңызды оқиғамен құттықтап, жаңа қоныстарында амандық, отбасылық береке мен жылулық тіледі.Еске салайық, Көксай аумағын жаңарту тұжырымдамасы баспана қорын кезең-кезеңімен жаңартуды ғана емес, инженерлік инфрақұрылымды дамытуды және қоғамдық кеңістіктерді абаттандыруды да көздейді. Тұрғындарды көшіру – аумақты жаңарту мен қала тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған осы өзгерістердің маңызды бөлігі.Шымкент қаласы әкімінің баспасөз қызметі

Қазақстан Республикасы қорғаныс ведомствосының басшысы, генерал-майор Айдос Мырзахметов Қырғызстанда өткен Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердің Қорғаныс министрлері кеңесінің отырысына қатысты.Тараптар 2026 жылы әскери ынтымақтастықты дамыту бағытында Кеңестің жұмыс органдары атқарған қызметтің негізгі басымдықтары мен нәтижелерін қарастырды. Атап айтқанда, әскери білім беру, кадр саясаты, жауынгерлік даярлық және күн тәртібіндегі өзге де мәселелер талқыланды. Сонымен қатар, 2027 жылға арналған жұмыс жоспары да қаралды.Әскери спорт саласындағы ынтымақтастықты дамытуға және жастарға әскери-патриоттық тәрбие беруге ерекше назар аударылды.Отырыс қорытындысы бойынша Достастыққа мүше мемлекеттердің алдағы әскери ынтымақтастығын реттейтін құжаттарға қол қойылды.Отырыс аясында Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі әріптестерімен бірқатар екіжақты кездесу өткізді. Тараптар әскери ынтымақтастық мәселелері бойынша пікір алмасты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1311345?lang=ru

📌 Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде «Цифрлық гигиена: интернет-алаяқтардың құрбаны болмау жолдары» және «Лудомания» тақырыптарында семинар-кеңес өткізілді.👮‍♂️ Спикерлер ретінде Қарағанды облысы Полиция департаментінің Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының өкілдері қатысты:🔹 Кайракбаев А.М. — полиция подполковнигі, басқарма бастығының міндетін атқарушы;🔹 Зияда Д.Ғ. — полиция капитаны, аса маңызды істер жөніндегі аға жедел уәкіл.💻 Қатысушыларға интернет-алаяқтықтың кең таралған тәсілдері, жеке деректер мен қаржыны қорғау жолдары, сондай-ақ ойынға тәуелділіктің салдары түсіндірілді.⚠️ Қырағы болыңыз! SMS-кодтарды және банк картасының деректерін бөгде адамдарға бермеңіз, күмәнді сілтемелерге өтпеңіз және оңай табыс туралы уәделерге сенбеңіз.🤝 Мұндай іс-шаралар қызметкерлердің цифрлық сауаттылығын арттыруға және интернет-алаяқтық пен лудоманияның алдын алуға бағытталған.🔐 Өзіңізді және жеке деректеріңізді қорғаңыз!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1311327?lang=ru

Сіздің жағдайыңыз:Жеке тұлғаның жылжымайтын мүлік пен көлік құралдарын, оның ішінде сыйға тарту немесе мұрагерлік тәртіппен алынған мүлікті сату кезінде құн өсімінен түсетін кірісі қандай жағдайларда пайда болады? Мұндай кіріс қалай анықталады, қандай салық (ЖТС) төленеді, оны төлеу мерзімі мен тәртібі қандай, декларация қайда тапсырылады және қай мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет? Қалай түзетуге боладыЖылжымайтын мүлікті сату кезінде құн өсімінен түсетін кіріс мүлікті иеленудің белгіленген мерзімі аяқталғанға дейін сатылған жағдайда немесе иелену мерзіміне қарамастан салық салынатын мүлікке жатқызылған жағдайда туындайды.2026 жылдан бастап:• тұрғын үй, саяжай, гараж, автотұрақ, қойма және т.б. – егер меншік құқығы 01.01.2026 жылдан кейін тіркелсе, 2 жылдан аз уақыт иеленген жағдайда;• егер меншік құқығы 01.01.2026 жылға дейін тіркелсе – 1 жылдан аз уақыт иеленген жағдайда;• жеке тұрғын үй құрылысына, саяжай құрылысына, жеке қосалқы шаруашылыққа, гаражға, автотұраққа арналған жер учаскелері – 2 жылдан аз уақыт иеленген жағдайда;• өзге жылжымайтын мүлік – иелену мерзіміне қарамастан;• Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан жылжымайтын мүлік – иелену мерзіміне қарамастан.Кіріс – сату бағасы мен бастапқы құн арасындағы оң айырма болып табылады. Автомобиль бойынша кірісҚазақстанда тіркелген көлік құралы 1 жылдан азуақыт иеленілген жағдайда туындайды. Шетелде тіркелген көлік құралдары, сондай-ақ әуе және теңіз кемелері және т.б. бойынша – иелену мерзіміне қарамастан.ЖТС: 8 500 АЕК-ке дейінгі кіріске – 10%; 8 500 АЕК-тен асқан жағдайда – 8 500 АЕК-ке есептелген салық + асатын соманың 15%.Кіріс туындаған жағдайда жеке тұлға кірістер мен мүлік туралы декларацияны 270.00 нысан келесі жылғы 15 қыркүйекке дейін тапсырады және ЖТС-ты осы мерзімнен кейінгі күнтізбелік 10 күн ішінде төлейді.Декларация тапсыру және ЖТС төлеу тұрғылықты (болатын) жері бойынша жүзеге асырылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-shymkent/press/news/details/1311329?lang=ru

Жеке тұлғаның салықтық берешегін өндіріп алуды салық органы тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 1 еселенген мөлшерінен асатын салықтық берешегі өтелмеген кезде жүзеге асырады.Жеке тұлғаның салықтық берешегі деп кәсіпкерлік қызметті және жеке практиканы жүзеге асыруға байланысты емес салықтық міндеттемелер бойынша дара кәсіпкердің тіркеу есебінде тұрған жеке тұлғаның немесе жеке практикамен айналысатын адамның салықтық берешегі де түсініледі.Салық органы жеке тұлғаның салықтық берешегін өтеу туралы хабарламаны орындау мерзімі өткеннен кейін жеке тұлғаның берешегін өндіріп алу туралы салық бұйрығын шығарады.Салық бұйрығын орындау мерзімі табыс етілген күнінен кейінгі бес жұмыс күнін құрайды.Жеке тұлға салық бұйрығын орындамаған кезде салық органы Қазақстан Республикасының атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен мәжбүрлеп орындату үшін салық бұйрығын аумақтылығы бойынша тиісті әділет органдарына не жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасына жібереді.Салық бұйрығының күші:* жеке тұлға салықтық берешегін өтеген;* салық бұйрығын шығару тәртібі бұзылған;* жеке тұлғаға қатысты «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімі немесе сот арқылы банкроттық рәсімі қолданылған жағдайларда жойылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-shymkent/press/news/details/1311318?lang=ru

Шетелдегі отандастар арасында «OQ Startup» үздік жобалар шығармашылық байқауыныңЕРЕЖЕСІ  Байқаудың негізгі мақсаты«OQ Startup» үздік жобалар байқауы ғылым, мәдениет, IT, бизнес, медиа, волонтерлік және басқа да шығармашылық және әлеуметтік бағыттағы жобаларға жан-жақты қолдау көрсетуге арналған байқау.Негізгі мақсаты шетелдегі отандастар мен этникалық қазақтардың төл жобаларын Қазақстанда таныту, өзара байланыс орнатуына ықпал ету және шығармашылығына қолдау көрсету.  Байқауды ұйымдастыру және өткізу тәртібі           Байқауға 15-30 жас аралығындағы шетел азаматы болып табылатын ұлты қазақ отандастар қатыса алады;Байқауға ғылым, мәдениет, IT, бизнес, медиа, волонтерлік және басқа да шығармашылық және әлеуметтік бағыттағы жобалар қабылданады;Қатысушы өз жобасын таныстыру үшін төмендегі материалдарды ұсынуы қажет:Жобаның таныстырылымы:ұзақтығы 2 минуттан аспайтын көлденеңінен түсірілген MP3 немесе MOV форматындағы бейнеролик немесе көлемі 10 слайдтан аспайтын PPTX немесе PDF форматындағы презентация.Бейнеролик немесе презентацияда жобаның негізгі мазмұны, өзектілігі, мақсаты, кімдерге бағытталғаны, іске асыру жолдары және күтілетін нәтижелері қысқаша әрі түсінікті түрде көрсетілуі тиіс.Жоба туралы қысқаша анықтама (PDF форматында).Анықтамада міндетті түрде келесі ақпараттар қамтылуы қажет:жобаның атауы;жобаның өзектілігі және шешуге бағытталған мәселесі;жобаның мақсаты;жобаның негізгі міндеттері;мақсатты аудиториясы (жоба кімдерге арналғаны);жобаны іске асыру тетігі және негізгі іс-шаралары;жобаны іске асыру мерзімі;күтілетін нәтижелері;жобаны іске асыру үшін қажетті ресурстар.Егер жобаны іске асыру үшін қаржыландыру қажет болса, қатысушы PDF құжатында сұралатын қаражат көлемін және оның нақты сметасын көрсетуі тиіс. Сметада әрбір шығын бабының атауы, саны, бірлік құны және жалпы құны көрсетілуі қажет.Ұсынылатын бейнеролик немесе презентация жобаны қысқа әрі нақты таныстыруға, ал PDF форматындағы анықтама жобаның мазмұнын толық түсіндіруге мүмкіндік беруі тиіс.Байқауға іске асырылуы басталған, қазіргі уақытта жүзеге асырылып жатқан, сондай-ақ іске асырылуы жоспарланған жобалар қатыса алады.Жоба бұрыннан іске асырылып жатқан жағдайда, қатысушы оның қазіргі нәтижелері, қол жеткізген көрсеткіштері және жобаны одан әрі дамыту жоспары туралы ақпарат ұсынуы қажет.Ал іске асырылуы жоспарланған жоба бойынша оның мақсаты, міндеттері, іске асыру кезеңдері, мерзімі және күтілетін нәтижелері нақты көрсетілуі тиіс.Жұмыстар Oqbaiqau@gmail.com эл-поштасында қабылданады;Қатысушы жұмысын өзі туралы ақпаратпен қоса (Толық аты-жөні, азаматтығы, оқитын университеті мен курсы, жасы) 30 қазан 2026 ж. дейін жіберуі керек;Қатысушы жұмысын жібере отырып Отандастар қорының әлеуметтік желілерінде (Facebook, Instagram, Telegram) және ресми сайтында жұмысының жариялануына келісім береді.Байқауға жұмыстар қазақ, орыс немесе ағылшын тілінде қабылданады. III. Байқау мерзіміБайқауға шығармашылық жұмыстар 2026 жылғы 30 қыркүйектен бастап 30 қазанға дейін қабылданады.Қазылар алқасы байқау аяқталғаннан кейін 30 күннің ішінде жеңімпаздарды анықтайды.  Байқаудың жұмысын қорытындылау және қатысушыларды марапаттау Байқау қорытындысы бойынша үздіктер төмендегідей марапатталады.1 орын – Ноутбук, диплом2 орын – Планшет, диплом3 орын – Смарт-сағат, дипломЫнталандыру сыйлығы: Үстел ойыны (Бестемше), марапаттау Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-gorgan/press/news/details/1311268?lang=ru

   2026 жылғы 12-14 қазан аралығында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Оқу-әдістемелік орталығы Комитеттің Жеке тұлғалардың кірістерін әкімшілендіру басқармасымен бірлесіп «Жалпыға бірдей декларациялау мәселелері бойынша жаңа Салық кодексіндегі өзгерістер» тақырыбында семинар өткізді.   Іс-шараның мақсаты - жалпыға бірдей декларациялаудың негізгі мақсаттары мен міндеттерін түсіндіру, әділ салық салуды қамтамасыз ету, жеке тұлғалардың кірістерін тиімді бақылау және көлеңкелі экономиканы төмендету.   Семинарға тыңдаушы ретінде аумақтық мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлері қатысты.   Семинар барысында ZOOM платформасы арқылы дәрістер оқылып, лектор ретінде:- Мурзагалиева Лаззат Имангельдиевна – Жеке тұлғалардың кірістерін әкімшілендіру басқармасы басшысының орынбасары;- Хасенова Гульден Сейтахметовна - Жеке тұлғалардың кірістерін әкімшілендіру басқармасының бас сарапшысы сөз сөйледі.   Семинар барысында қатысушылар тарапынан қойылған сұрақтарға лекторлар толыққанды жауаптар берді.   Семинар қорытындысы бойынша 176 қатысушыға біліктілікті арттыру туралы сертификаттар табысталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1311219?lang=ru

Салық төлеуші (салық агенті):салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұруға;тоқтата тұру мерзімі өткенге дейін салықтық есептілікті ұсынуды қайта бастауға құқылы.Салық төлеуші қызметі қайта басталған кезде салықтық есептілікті ұсынуды міндетті түрде қайта бастайды.Салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұрудың жалпы мерзімі талап қоюдың ескіру мерзімінен аспауға тиіс.Салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұрған күннен бастап қайта басталған күнге дейінгі кезеңде қосылған құн салығын төлеушіге электрондық шот-фактуралар жазып беру тоқтатыла тұрады.Салық салу объектілері болған кезде салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық есептілігін ұсыну тоқтатыла тұрмайды.Салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұру және (немесе) қайта бастау туралы мәліметтер салық органы тиісті шешімді қабылдаған күннен кешіктірілмей уәкілетті органның интернет-ресурсында жарияланады.Уәкілетті органның интернет-ресурсында салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұру және (немесе) қайта бастау туралы мәліметтерді жариялау салықтық өтініште немесе жергілікті атқарушы органның жолданымында көрсетілген кезең үшін салықтық есептілікті ұсынбауға негіз болып табылады.Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық есептілікті ұсынуын тоқтата тұрудан бас тарту:салықтық берешек, әлеуметтік төлемдер бойынша берешек болған;салық төлеуші әрекет етпейтін салық төлеушілердің тізіліміне енгізілген;салық органының орындалмаған хабарламалары болған жағдайда қабылданады.Салық органы:салық төлеуші (салық агенті) салықтық есептілікті ұсыну күнінен бастап салықтық есептілікті ұсынған;қызметін тоқтата тұру кезеңінде немесе қайта бастаған күннен бастап салық төлеушінің (салық агентінің) қызметін қайта бастау фактісі анықталған жағдайда, салықтық есептілікті ұсынуды қайта басталды деп таниды.Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтарды, бюджетке төленетін төлемдерді және әлеуметтік міндеттемелерді есептеу, төлеу бойынша салықтық міндеттеменің туындауына алып келетін қызметті жүзеге асыруды бастауы қызметті қайта бастау деп танылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1311223?lang=ru

Облыс әкімі Мұрат Ергешбаев өңірлерге жұмыс сапарын Қызылорда облысынан бастаған «Қазақ газеттері» ЖШС бас директоры Ержан Байтілесті қабылдады. Еліміздің ақпарат кеңістігіндегі беделді медиақұрылымның бірі – «Қазақ газеттері» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің басшылығына тағайындалуымен құттықтады. Ержан Айтөреұлының журналистика саласындағы көпжылдық еңбегін, кәсіби біліктілігі мен ұйымдастырушылық қабілетін айрықша атап өтті.Кездесуде өңірлік және республикалық ақпарат құралдары арасындағы байланысты нығайту мәселелері кеңінен талқыланды.«Сыр өңірінің тумасы ретінде туған жердің тыныс-тіршілігін, елдің мұң-мұқтажын жақсы білесіз, аймақ пен республиканың ақпарат кеңістігіндегі байланысты нығайтуға ықпал етеді деп сенеміз.Бүгінде ұлттық баспасөздің мазмұнын байыту, қазақ тіліндегі сапалы ақпаратты дамыту, дәстүрлі журналистиканың беделін арттыру – маңызды міндеттердің бірі. Басылымдар Президентіміздің бастамасымен жүзеге асырылып жатқан маңызды реформаларды кеңінен насихаттап, еліміздің қоғамдық-саяси, рухани-мәдени дамуындағы маңызды жаңалықтарды жұртшылыққа жеткізіп келеді.Осы бағыттағы жүйелі жұмысты жалғастыруда біліміңіз бен тәжірибеңіз жаңа бастамаларға жол ашатынына сенім мол. Ұлттық баспасөздің абыройын асқақтатып, жас журналистердің кәсіби қалыптасуына ықпал етіп, елдік мүдде жолындағы қызметіңізді абыроймен жалғастыра беріңіз», – деді Мұрат Нәлқожаұлы.«Қазақ газеттері» ЖШС – еліміздің ақпарат кеңістігінде өзіндік орны бар «Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда», «Ана тілі», «Ақиқат», «Мысль», «Уйғур авази», «Ұлан», «Ақ желкен», «Балдырған» және «Дружные ребята» басылымдарын біріктіріп отырған шығармашылық ұжым.Кездесуде Ержан Айтөреұлы ризашылығын білдіріп, өңірдің жетістіктерін республикалық деңгейде кеңінен танытуға, рухани-мәдени құндылықтарды насихаттауға қатысты бірқатар ұсынысын жеткізді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1311183?lang=ru

23 қазан 2026 жыл. Дубайдың мұрагер ханзадасы Хамдан бин Мухаммед Аль Мактумның бастамасымен Create AI Agents Championship атты халықаралық байқау жарияланды. Жалпы жүлде қоры 2,5 миллион дирхамнан асады, бұл шамамен 680 мың АҚШ долларына тең. Ең маңызды жайт — бұл байқауға Қазақстаннан да, соның ішінде Шымкент қаласынан да өтінім беруге толық мүмкіндік бар. Жасанды интеллект саласындағы бұл жарыс технологиялық әлемде жаңа беттің ашылғанын және Орта Азия мемлекеттерінің де бұл ауқымды процеске тікелей қатысу мүмкіндігіне ие болғанын айқын дәлелдейді.Байқаудың ерекшелігі — оған қатысу үшін бағдарламашы немесе технологиялық маман болудың қажеті жоқ. Ұйымдастырушылар студенттерді, кәсіпкерлерді, жас стартаперлерді және тіпті бұрын-соңды код жазып көрмеген жандарды да шақырып отыр. Өтінімді жеке де, алты адамға дейінгі командамен де беруге рұқсат. Бастапқы кезеңде идея немесе прототип жеткілікті: ұйымдастырушылар тегін оқыту курстарын, тәлімгерлер мен техникалық қолдауды ұсынады. Дегенмен финалға қарай әрбір қатысушы немесе команда нақты жұмыс жасайтын жасанды интеллект агентін ұсынуы тиіс. Тіркеу тегін, өтінімдер 2027 жылдың қаңтарына дейін қабылданады, ал финал мамырда Дубайда өтеді.Жарыс төрт номинацияны қамтиды: қоғам үшін жасанды интеллект, жеке пайдалануға арналған жасанды интеллект, бизнес шешімдері және жастар жобалары. Әрбір категориядағы жеңімпазға 550 мың дирхам, яғни шамамен 150 мың доллар беріледі. Қосымша қаржыландыру да қарастырылған. Алайда жүлдені алу үшін бір маңызды шарт бар: жеңімпаздар Дубайда компания тіркетуі немесе сол жерде жұмыс жасап тұрған бизнесінің болуы қажет. Бұл талап бір жағынан Дубайдың жасанды интеллект экожүйесін дамытуға мүдделі екенін, екінші жағынан — қазақстандық қатысушыларға жаңа ел мен нарыққа шығу мүмкіндігін ашатынын көрсетеді.Қазақстан үшін бұл байқаудың маңызы ерекше. Соңғы жылдары еліміздің жасанды интеллект саласына деген қызығушылығы айтарлықтай артты. Астанада және Алматыда бірнеше технологиялық хаб пен акселератор ашылды, мемлекет деңгейінде цифрлық трансформация бағдарламалары белсенді жүргізіліп жатыр. 2025 жылғы деректерге сүйенсек, Қазақстанда IT саласында жұмыс жасайтын мамандардың саны 120 мыңнан асқан, ал осы саладағы стартаптар саны соңғы үш жылда екі есеге өскен. Дубай байқауы осындай дамып келе жатқан экожүйенің өкілдеріне халықаралық нарыққа шығудың тікелей жолын ұсынады. Алматылық стартап иесі Дина Қасымова: «Бізде идея жетіп жатыр, бірақ халықаралық байқауларға шығу үшін кейде ресурс та, сенімділік те жетіспейді. Бұл жолы ұйымдастырушылар барлық кедергіні алып тастаған», — деп атап өтті.Тарихи тұрғыдан алғанда, Дубайдың технологиялық бастамалары жаһандық трендтерді дер кезінде ұстап алуымен ерекшеленеді. 2010 жылдары смарт-сити концепциясын бірінші іске асырған да осы эмират болды. Сол кезде скептиктер «Дубай тек сыртқы жылтырды ғана жасайды» деген пікірде болды, алайда уақыт бұл жобалардың нақты нәтиже бергенін дәлелдеді. Бүгінгі жасанды интеллект чемпионатын да сол стратегиялық ойластырылған саясаттың жалғасы ретінде бағалауға болады. Дубай жасанды интеллект бойынша ұлттық стратегиясын 2017 жылы ең бірінші қабылдаған мемлекеттердің қатарына кіреді және сол кезден бері технологиялық инвестициялар экспоненциалды өсіммен дамып келеді.Сарапшылар бұл байқаудың әлемдік жасанды интеллект индустриясына тигізетін ықпалын да айрықша бағалайды. Дубайдың инновация мәселелері жөніндегі кеңесшісі Фарида Аль Хашимидің сөзіне сүйенсек, «жасанды интеллект агенттері — бұл болашақтың тілі. Оларды жасай алатын адам тек технолог емес, ол ертеңгі кәсіпкер». Байқаудың нәтижесінде пайда болатын жобалар тек жеңімпаздарды марапаттап қана қоймайды, бүкіл адамзаттың күнделікті өміріне ықпал ете алатын шешімдерге айналуы мүмкін.Жалпы алғанда, Create AI Agents Championship — тек жарыс емес, бұл жасанды интеллект дәуіріндегі жаңа мүмкіндіктер картасы. Қазақстандықтар, соның ішінде Шымкент, Алматы, Астана тұрғындары үшін бұл — өз идеяларын жаһандық платформаға шығарып, халықаралық инвестиция тарту және Дубайдың гүлденіп жатқан технологиялық нарығына бірігудің нақты жолы. Тіркеу тегін, оқыту қамтамасыз етіледі, ал идея мен батылдық — бәрі өз қолыңызда. Ертеңгі жасанды интеллект агентін бүгін сіз жасауға кіріссеңіз болғаны.

Қазақстанның оңтүстік мегаполисі — Шымкент қаласы инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту бағытында жаппай жұмыстарды жалғастырып, тұрғындардың тұрмыс сапасын арттыру жолындағы ауқымды міндеттерді орындауда. 23 қазан 2026 жылы қалалық инфрақұрылым департаменті барлық елді мекендер мен тұрғын алқаптарды ауыз сумен, электр энергиясымен және сыртқы жарықтандырумен толық қамтамасыз ету туралы мәліметтер ресми жариялады. Бұл жетістік бірнеше жыл бойы жүйелі жұмыс жүргізіп келе жатқан мемлекеттік бағдарламалардың нәтижесі ретінде бағаланып отыр.Шымкент Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде соңғы он жылда тұрғын халқы жылдам өсіп, бүгінде екі миллионнан асатын адамды қамтитын мегаполиске айналды. Халық санының мұншалықты тез ұлғаюы инфрақұрылымға орасан зор қысым туғызып, жинақталған проблемаларды шешу бүкіл қала басшылығы үшін басты басымдыққа айналды. Соның ішінде газдандыру, кәріз жүйесін кеңейту және жылу желілерін жаңғырту бойынша жобалар ерекше маңызға ие болып отыр. Аталмыш бағыттардың әрқайсысы тұрғындардың тікелей ахуалына, денсаулығы мен санитарлық қауіпсіздігіне тікелей ықпал ететіндіктен, жұмыстарды кешеуілдетуге мүлде мүмкіндік жоқ.Шымкент қаласының бас инженері Асхат Нұрланов осы жайлы пікірін білдіре отырып: «Инженерлік инфрақұрылым — бұл қала тіршілігінің тамыры. Біз бірнеше жыл бойы жасаған жұмыстарымыздың нәтижесін қазір нақты деректерде, яғни тұрғындардың ауыз сумен, жылумен және электрмен үзіліссіз қамтамасыз етілуінде көріп отырмыз» — деді. Оның айтуынша, бюджеттік мекемелердің барлығы дерлік — мектептер, ауруханалар, балабақшалар — жылыту маусымына толық дайындалып, тексерістен өтіп болды. Бұл дегеніміз, алдағы суық айлардың Шымкент тұрғындарын үрейлендірмейтінін білдіреді.Газдандыру бағытында да елеулі ілгерілеушілік байқалып отыр. Бұған дейін қала шетіндегі жаңа тұрғын алқаптары — Нұрсат, Асар, Қарасу аудандарының кейбір бөліктері газ желісінен тыс қала беретін. Осы жылдың ішінде жалпы ұзындығы 47 километрді құрайтын жаңа газ трубасы тартылды, бұл ретте тағы да 12 мың үй газ желісіне қосылды. Қала газ жеткізу кәсіпорнының директоры Болат Сейтқалиев берген мәліметке сүйенсек, 2027 жылдың соңына дейін қала аумағындағы барлық тұрғын үйлерді газбен 100 пайыз қамтамасыз ету жоспарланған. «Бізде нақты картограмма бар, әрбір аймақ бойынша мерзімдер белгіленді. Осы жоспарды орындауға ресурстарымыз да, еріктіліктеріміз де жеткілікті» — деп атап өтті ол.Кәріз жүйесін кеңейту мәселесі де артта қалмай отыр. Шымкенттің тез дамуы кезінде бұрынғы кәріз желісінің қуаты жаңа тұрғын кварталдары үшін жеткіліксіз болып шыққаны белгілі болды. Осы кемшіліктің орнын толтыру мақсатында биыл бірнеше ірі коллектор желісінің құрылысы аяқталды. Атап айтқанда, Шымкенттің шығыс бөлігінде тәуліктік өнімділігі 80 мың текше метрге жететін жаңа тазарту станциясы пайдалануға берілді. Экологтардың бағасы бойынша, бұл объект қаладағы табиғи су айдындарына тасталатын тазаланбаған ағынды суды едәуір азайтып, қоршаған ортаға тигізер зиянды шамасыз деңгейге дейін төмендетеді. Экология сарапшысы Гүлнәр Омарова: «Тазарту станциясының іске қосылуы тек санитарлық мәселе емес, қоршаған орта үшін де маңызды жеңіс» — деп бағалайды.Жылу желілерін жаңғырту жұмыстары да кешенді бағдарлама аясында жүзеге асырылуда. Шымкенттің орталық аудандарындағы бірнеше онжылдық бойы ауыстырылмаған ескі қазандық жабдықтары мен жылу трубалары отызыншы жылдардан бері тозып келе жатқанын мамандар бұрыннан ескертіп жүрді. Биыл жаңартылған жылу желісінің жалпы ұзындығы 28 шақырымды құрап, тиімділік деңгейі бұрынғыдан 35 пайызға артты. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының бастығы Ержан Қасымов: «Жаңа жылу желілерінің арқасында жылу шығыны азайды, бұл тікелей тариф пен тұрғындардың шығынына оң ықпал етеді» — деп нақтылады. Сонымен қатар биылғы жылы қаладағы 540 көп пәтерлі тұрғын үй кешенінің барлығы жылыту маусымына дайындықтан өткендіктен, алғашқы аяздардың басталуымен тұрғындар жылудан айырылмайды деп күтілуде.Сыртқы жарықтандыру жүйесін жаңарту мәселесінде де нақты жетістіктер байқалады. Қалада соңғы үш жыл ішінде LED-технологиясы негізіндегі заманауи шамдарға ауыстыру жұмыстары жүргізілді. Бүгінгі күні қаладағы сыртқы жарықтандырудың 78 пайыры энергия үнемдейтін жаңа шамдармен жабдықталған. Аталмыш ауысым жылдық электр энергиясын тұтынуды шамамен 40 пайызға азайтты деп есептеліп отыр. Яғни бұл дегеніміз — бюджет қаражатын үнемдеу ғана емес, Шымкенттің экологиялық іздерін азайтудағы нақты үлес.Осы барлық жетістіктерді бағалай отырып, тұрғындардың да пікірі оңтайлы болып отырғанын айта кету орынды. Шымкенттің Еңбекші ауданында тұратын зейнеткер Хадиша Бейсова: «Бұрын жыл сайын жылыту маусымы алдында аптап тынышсызданатынбыз. Биыл соншалық уайым жоқ. Коммуналдық қызметтер алдын ала кеп, жабдықты тексеріп, дайын екендіктерін хабарлады» — деп бөлісті. Бұл жай ғана жеке пікір емес, қаладағы жалпы ахуалдың жақсарып жатқанының куәсі. Инженерлік инфрақұрылымның тұрақтылығы мен сенімділігі — бұл экономикалық дамудың, инвестициялар тартудың және жаңа тұрғындардың қалаға ынтасының іргетасы. Шымкент осы жолда берік қадам жасап, Қазақстанның қазіргі заманғы, тіршілікке лайықты мегаполисі ретіндегі беделін одан әрі нығайтуда.