Бүгін облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың төрағалығымен Оңтүстік Кореямен ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелеріне арналған жиын өтті.Екі ел арасындағы достық қарым- қатынас пен стратегиялық серіктестік өңіраралық байланыстарды дамытуға оң әсерін тигізді. Әсіресе, инвестиция тарту, жаңа өндіріс орындарын ашу, озық технологияларды қолданысқа енгізу бағытында өз нәтижесін беріп келеді. Өткен жылы Қызылорда облысы мен Корея Республикасы арасындағы өзара тауар айналымының көлемі 1,2 млн АҚШ долларына жетіп, өсім көрсеткіші артқан. Мемлекет басшысы елімізде шетелдік жетекші жоғары оқу орындарының филиалдарын ашу туралы тапсырма бергені белгілі. Осыған сәйкес, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің базасында Оңтүстік Кореяның SeoulTech университетінің Жасанды интеллект мектебі ашылды.Бүгінде еліміздегі алғашқы жасанды интеллект мектебінде 225 студент білім алуда. Алдағы оқу жылында тағы 128 студент қабылданады. Сонымен қатар, шикізат өндірісін ұлғайту мақсатында кореялық компаниялармен келіссөздер жүргізілуде.Атап айтқанда, витражды терезе өндірісін жолға қою және сауда-логистикалық орталық құру туралы бірқатар ұсыныс қарастырылып жатыр. Аталған жобаларды инвестициялық әлеуеті жоғары Қорқыт Ата арнайы экономикалық аймағында орналастыру көзделген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1273077?lang=ru

Егер салық төлеуші салық берешегін белгіленген шекті мөлшерден асқан жағдайда да, оның банктік шоттарындағы қаражатты өндіріп алғаннан кейін өтемесе, салық органы оның дебиторларының шоттарындағы ақша қаражатына өндіріп алуды қолдануға құқылы.Дебитор деп кім танылады?Дебитор – салық төлеушіге берешегі бар жеке немесе заңды тұлға, дара кәсіпкер, жеке практикамен айналысатын тұлға, Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын бейрезидент, сондай-ақ заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесі.Қандай тәртіппен жүзеге асырылады?• салық органы дебиторға дебиторлық берешекті растау туралы хабарлама жібереді;• дебитор салық төлеушімен өзара есеп айырысуларды салыстыру актісін немесе өзара есеп айырысуды растайтын құжаттарды ұсынуға тиіс;• хабарлама орындалмаған жағдайда, салық органы дебиторға қатысты салықтық тексеру жүргізуге және оның банктік шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға құқылы.Инкассолық өкім қашан қойылады?Инкассолық өкім дебитордың банктік шоттарына расталған берешек сомасы шегінде мынадай құжаттардың негізінде жіберіледі:• өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі;• салықтық тексеру актісі;• заңды күшіне енген сот шешімі.Инкассолық өкім салық төлеуші немесе дебитор салық берешегін өтегеннен кейін кері қайтарылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1273068?lang=ru

Гонконг, 2026 жылғы 7 тамыз – Гонконгта Азия-Тынық мұхиты заңгерлер қауымдастығының ұйымдастыруымен «Қытай кәсіпорындарының Қазақстан нарығына шығуына жәрдемдесуге арналған құқықтық және кәсіби қызметтер» тақырыбында Форум өтті. Іс-шараға әділет органдарының, даму институттарының өкілдері, жетекші консалтингтік компаниялардың басшылары және қытайлық бизнестің топ-менеджерлері қатысты.Қазақстан Республикасының Гонконг қаласындағы Бас консулы Бауыржан Досманбетов қатысушыларға арнап құттықтау сөз сөйледі. Ол ағымдағы жылы Қазақстан мен Гонконг арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың жандана түскенін және еліміздің гонконгтік капитал үшін инвестициялық тартымдылығының артқанын атап өтті. Отандық дипломат екіжақты қарым-қатынастардың дамуына үстіміздегі жылғы маусымда Гонконг Арнайы әкімшілік ауданың Басшысы Джон Лидің Қазақстанға жасаған сапары айтарлықтай серпін бергенін жеткізді. Гонконгтік делегация құрамына ірі бизнестің 70-тен астам өкілі кіріп, жалпы сомасы 1,6 млрд АҚШ долларынан асатын 61 келісімге қол қойылды. Осыған байланысты Бас консул Гонконг кәсіпкерлерін Қазақстан нарығындағы қатысуын одан әрі кеңейтуге шақырды.Форум жұмысына Гонконг Әділет министрінің орынбасары Хорас Чанг Квок-кван да қатысты. Өз сөзінде ол Гонконгтың қытайлық компаниялардың Қазақстан мен Орталық Азия нарықтарына шығуы үшін негізгі «қаржылық қақпа» ретіндегі рөліне тоқталды. Сондай-ақ Х.Чанг мырза Гонконгтың заң компанияларының ағылшын құқығы саласындағы ауқымды тәжірибесі жасалатын мәмілелер мен екіжақты серіктестікті тереңдету үшін берік құқықтық негізді қамтамасыз ететінін атап өтті.Қазақстандық «Grata International» заң фирмасының серіктесі, халықаралық құқық саласының сарапшысы Шаймерден Чиканаевтың баяндамасы қатысушылар тарапынан жоғары қызығушылық тудырды. Өз баяндамасында ол қатысушыларды Қазақстандағы кәсіпкерлік қызметті құқықтық реттеудің ерекшеліктерімен, сондай-ақ инвесторлардың құқықтарын қорғау тетіктерімен таныстырды.Айта кету керек, аталған Форум Гонконгтың іскерлік топтарының қаржы-экономикалық қызметте ғана емес, заң саласында да қазақстандық нарықтағы қатысуын кеңейтуге деген қызығушылығын айғақтады. Кездесулер қорытындысы бойынша қатысушылар Қазақстан мен Гонконг арасындағы ауқымды инвестициялық өзара іс-қимылды дамыту үшін құқықтық қолдау жүйесін қалыптастыруға бейілділік танытты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-hongkong/press/news/details/1273071?lang=ru

Медицинаға ЖТС бойынша шегерім: 2025 ж. 270.00 нысанындағы декларацияда қалай көрсетілуге боладыЕгер жұмыс беруші төлем көзінен ЖТС есептеу кезінде шегерім берген болса, оны 270.00 нысанындағы декларацияда қайта көрсетуге болмайды. Бұл салық шегерімін екі есе қолдануға әкеледі, оған жол берілмейді. Бұл ретте салық төлеуші 270.00-нысанда салық агенті қолданбаған шегерімдерді, оның ішінде медицинаға шегерімнің пайдаланылмаған сомасын ғана дербес мәлімдеуге құқылы. Міндетті шарт - Салық кодексінің талаптарын сақтау және растайтын құжаттардың болуы. Негіздеме: ҚР Салық кодексінің 342-бабы және ҚР Қаржы министрінің 2021 жылғы 13 қыркүйектегі № 927 бұйрығымен бекітілген 270.00 нысанды декларацияны жасау ережесі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1273057?lang=ru

Ұлы Отан соғысының қатысушысы, елорданың соңғы майдангері Рзағұл Байкешев 103 жаста дүниеден өтті.Ардагермен қоштасуға Қорғаныс министрлігінің өкілдері, Астана қаласы мәслихатының хатшысы Зейнұлқабден Табиғат, Астана қаласы Алматы ауданының әкімі Рүстембек Тәуекелов, Ақмола гарнизоны әскери бөлімдерінің командирлері, ардагерлер ұйымдарының өкілдері, сондай-ақ ардагердің туған-туыстары мен жақындары қатысты.Майдангердің отбасына Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі атынан көңіл айтуды Астана қаласы Алматы ауданының қорғаныс істері басқармасының бастығы подполковник Серік Қасенов жеткізді.Іс-шара Құрмет қарауыл ротасы мен Әскери оркестрдің қатысуымен өтті. Ардагерді ақтық сапарға шығарып салу барысында жаназа намазы оқылды.Рзағұл Байкешев 1923 жылы 18 қазанда Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданында дүниеге келген. Кеңес әскері құрамында Ржев түбіндегі шайқастарға, Великолукск шабуыл операциясына, Польша мен Венгрияны азат етуге қатысып, Жеңісті Берлинде қарсы алды.Рзағұл Байкешевтің ерлігі мен батылдығы Отан соғысы ордендерінің I және II дәрежелерімен, сондай-ақ басқа да мемлекеттік наградалармен атап өтілді.Рзағұл Байкешевтің соңғы сапары Ақмола облысының Қабанбай батыр ауылында (бұрынғы Рождественка) өтті. Ардагер осы жерде ұзақ жылдар бойы совхозда экспедитор болып еңбек еткен. Жеңіс сарбазының құрметіне салют командасы қарудан үш дүркін салют атты.Майдангердің ерлігі мен өнегелі өмір жолы жайлы жарқын естелік тарихта және ұрпақ жүрегінде мәңгі сақталады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1273019?lang=ru

Қазақстан Республикасы Қарулы күштері Арнайы операциялар күштерінің әскери қызметшісі, кіші сержант Дияр Нұрғожай Лас-Вегаста (АҚШ) өткен UFC турнирінде кезекті рет жеңіске жетті.Жартылай ауыр салмақта өнер көрсеткен қазақстандық спортшы Бразилия өкілі Бруно Лопеспен кездесті. Дияр Нұрғожай қарсыласын жекпе-жектің бірінші раундында-ақ техникалық нокаутпен жеңді.Жекпе-жектің шешуші сәті алғашқы бес минуттың соңғы секундтарында болды. Раунд соңына дейін жоғары қарқын мен жинақылықты сақтаған қазақстандық спортшы нәтижелі шабуыл жасап, қарсыласына қысымды күшейте түсті. Төреші жекпе-жекті алғашқы раундтың аяқталуына небәрі бір секунд қалғанда, яғни 4 минут 59 секундта тоқтатты. Осылайша, Дияр Нұрғожай жоғары физикалық төзімділігін, психологиялық тұрақтылығын және барынша шиеленісті жағдайда да кәсіби шеберлігін сақтай алатынын дәлелдеп шықты.Мұндай қасиеттер арнайы мақсаттағы бөлімшелердегі әскери қызмет үшін аса маңызды. Өйткені әскери қызметшіден жоғары кәсіби дайындық, тәртіп, ұстамдылық және ерекше қауіпті жағдайларда сенімді әрекет ету қабілеті талап етіледі.Бұған дейін қазақстандық спортшы Бразилия өкілі Рафаэль Тобиасты жеңіп, үш раундтың қорытындысы бойынша төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіске жеткен болатын. Жалпы, әлемдегі аралас жекпе-жек бойынша ең ірі ұйымның турнирлерінде өнер көрсетіп жүрген Дияр Нұрғожай 12 рет жеңіске жетіп, екеуінде жеңіліс тапқан.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1273008?lang=ru

ЖК 910.00 нысанындағы салық есептілігінде жалға берілетін пәтерлердің барлық мекенжайларын көрсетуге тиіс«Қызметті жүзеге асыру орны туралы ақпарат» бөлімінде жалға берілетін барлық нысандар көрсетілуі қажет. Әрбір нысан жеке-жеке, оның мекенжайы, тиісті МКБ, қаласы, көшесі, үйі және пәтер нөмірі көрсетіле отырып толтырылады.Маңызды: ЖТС әрбір жылжымайтын мүлік нысанының орналасқан жері бойынша қолданыстағы мөлшерлемені ескере отырып есептеледі.Негізгі мөлшерлеме 4% құрайды. Бұл мөлшерлеме жергілікті мәслихаттың шешімімен белгіленген шек шегінде 50%-ға дейін төмендетілуі немесе арттырылуы мүмкін.Яғни, егер ЖК бір қалада тіркелгенімен, пәтерлерін басқа елді мекендерде жалға берсе, 910.01 нысанын толтыру кезінде барлық нысандардың орналасқан жері бойынша тиісті МКБ мен мекенжайларды көрсетуі және сол аумақтағы мәслихаттардың шешімдерін ескеруі қажет.910.00 нысанындағы салық есептілігін толтыру тәртібі Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы №695 бұйрығымен белгіленген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1272997?lang=ru

Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының бұйрығымен Ақтөбе облысы Хромтау ауданының прокуроры лауазымына әділет кеңесшісі Отаров Даурен Нұрланұлы тағайындалды. Д. Отаров прокуратура органдарында 17 жылдан астам қызмет атқарып келеді.Өзінің қызмет жолын Ақмола облысы Көкшетау қаласы прокурорының көмекшісі міндетін атқарушы ретінде бастап, Бас көлік прокуратурасында, Бас прокуратурада бірқатар лауазымдарды және Ақтөбе облысы прокуратурасының басқарма бастығы болып қызмет атқарған.2025 жылдың қаңтарынан бастап қазіргі уақытқа дейін Ақтөбе облысы прокуратурасының кадрлық жұмыс тобының басшысы лауазымын атқарды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-aktobe/press/news/details/1272969?lang=ru

Ақмола облысының тұрғындары үшін мемлекеттік қызметтерді цифрландыру қол жетімді бола түсудеАқмола облысында азаматтар үшін мемлекеттік қызметтерді барынша ыңғайлы әрі қолжетімді етуге бағытталған цифрлық мемлекеттік қызметтерді дамыту жалғасуда.Соңғы мысалдардың бірі – жер учаскелеріне мемлекеттік актілерді беру қызметінің онлайн-форматқа ауыстырылуы. 2026 жылғы 12 шілдеден бастап мұндай қызметті алуға өтінішті ХҚКО-ға бармай-ақ, тек электрондық үкімет порталы арқылы беруге болады. Бұл өңір тұрғындарына қажетті құжаттарды қашықтан, ыңғайлы уақытта және артық сапарларсыз ресімдеуге мүмкіндік береді.Мұндай шешімдер цифрландырудың азаматтардың мемлекетпен күнделікті өзара іс-қимылын біртіндеп қалай жеңілдететінін, уақыт пен ресми рәсімдердің санын азайтатынын көрсетеді.Цифрлық сервистерді дамыту Ақмола облысындағы жұмыстың маңызды бағыттарының бірі болып қала береді және мемлекеттік қызметтердің заманауи әрі ыңғайлы жүйесін құруға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-arshaly/press/news/details/1272963?lang=ru

https://www.instagram.com/p/Db7fF9OI4bH/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1272944?lang=ru

Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі қоғам өмірінде ерекше рөл атқарады. Ол қоғамның тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуді және қоғамдық мүдделерді ең үздік және тиімді тәсілмен қанағаттандыруды білдіреді.Мемлекеттік қызмет қоғам мүдделеріне адалдық танытуға және Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайтуға ықпал етуге, мемлекеттік тіл мен басқа тілдерге, Қазақстан халқының дәстүрлері мен ғұрыптарына құрметпен қарауға міндеттейді.Мемлекеттік қызметшілер өз қызметінде мемлекеттік саясатты ұстануға және оны дәйекті түрде іс жүзіне асыруға, қоғамның мемлекеттік қызметке, мемлекет пен оның институттарына деген сенімін сақтауға және нығайтуға ұмтылуы тиіс.Қоғам мемлекеттік қызметшілер өз міндеттері мен функцияларын заңдарға сәйкес барлық адал ниетімен құзыретті және тиімді түрде орындайды деп есептейді.Мемлекеттік қызмет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенім білдіру болып табылады және мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдебіне жоғары талаптар қояды.Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдебінің стандарттарын белгілейді және қоғамның мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметте өзара қарым-қатынастың жоғары мәдениетін және парасаттылық атмосферасын қалыптастыруға, сондай-ақ мемлекеттік қызметшілердің әдепсіз мінез-құлық жағдайларының алдын алуға бағытталған.Кодекстің мәтіні мемлекеттік органдардың ғимараттарында көпшіліктің қарауына қолжетімді жерлерде орналастырылады.Кодексте белгіленген қызметтік әдеп стандарттары барлық мемлекеттік қызметшілер үшін міндетті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1272932?lang=ru

2026 жылдың 11 тамызында Шымкент қаласының жүрегі — «Тәуелсіздік» саябағында ерекше бір шара өткізілді. Мұнда азаматтарды интернет алаяқтықтан қорғауға бағытталған ақпараттық бейнеролик түсірілді. Жай көз жеткізу үшін ғана емес, нақты нәтиже беретін, адамдарды сергектікке шақыратын құрал ретінде дайындалған бұл бейнеролик қазіргі заманның ең өзекті мәселелерінің бірін — желілік алаяқтықтың алдын алуды қамтыды. Оқиға орнын таңдау да кездейсоқ емес: «Тәуелсіздік» саябағы — шымкенттіктердің жаппай жиналатын, ертеден кешке дейін адам толып жататын ең танымал демалыс аймақтарының бірі. Осылайша шара тек мамандарға ғана емес, кез келген жас пен кәсіп өкіліне — зейнеткерден бастап оқушыға дейін — арналды.Қазақстанда интернет алаяқтығы соңғы бірнеше жылда күрт өсіп, жыл сайын мыңдаған азаматтың зардап шегуіне себеп болуда. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, 2024 жылы елімізде тіркелген киберқылмыс санасы алдыңғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға өскен. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы және оңтүстік өңірдің экономикалық орталығы ретінде бұл мәселеден тыс қалмаған. Қалалық полиция департаментінің мәліметтеріне сәйкес, тек 2025 жылы Шымкентте интернет алаяқтыққа байланысты 1 200-ден астам шағым тіркелген, ал нақты залал мөлшері жүз миллион теңгеден асқан. Бұл сандар бір ғана қаланың ауқымын білдіреді — ел бойынша жалпы шығын одан да үлкен.Бейнеролик жасауды ұйымдастырған Шымкент қалалық полиция департаментінің баспасөз хатшысы Айгүл Нұрқызы бастаманың маңыздылығын атап өтті: «Бізге техникалық шаралармен ғана шектелу жеткіліксіз. Алаяқтар күн сайын жаңа схемалар ойлап табады, ал адамдардың хабардарлығы артпаса, бұл күреспен ұтылған жорық болады. Осы себепті біз ақпараттық жұмысты бірінші кезекке қойып отырмыз», — деді ол. Ақпараттық-қарсы іс-қимыл саласындағы маман, киберқауіпсіздік сарапшысы Серік Байтасов та осы пікірмен үндеседі: «Қазақстандықтардың басым бөлігі интернет алаяқтарының психологиялық айла-тәсілдерін жеткілікті деңгейде білмейді. "Сіздің шотыңызда күдікті операция анықталды" деген бір ауыз сөздің өзі адамды дүрліктіріп, дұрыс шешім қабылдауына кедергі жасайды. Бейнеролик сияқты қарапайым, түсінікті форматтар осы алшақтықты толтыра алады».Бейнероликте негізгі үш қауіп ерекше бөлінеді. Біріншісі — жеке деректерді, банктік карта мәліметтерін немесе SMS арқылы келген бір реттік кодтарды бейтаныс адамдарға айтпау. Екіншісі — күдікті сілтемелерге өтпеу және тексерілмеген хабарламаларға сенбеу. Үшіншісі — алаяқтық белгілерін байқаған жағдайда дереу құқық қорғау органдарына хабарласу. Бұл кеңестер қарапайым болып көрінгенімен, іс жүзінде дәл осы қарапайым ережелерді бұзу салдарынан адамдар зардап шегеді. Психологтар мұны «шұғылдық иллюзиясы» деп атайды: алаяқтар жертөбелердің ойлауын ойластырмастан әрекет ете беруіне ықпал ету үшін дүрбелең тудырады, мерзімді қысқартады, «банк қызметкерімін», «полиция», «ұлттық қауіпсіздік» деген сілтемелерді пайдаланады.Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, ұқсас хабардарлық науқандарының тиімділігі дәлелденген. Эстония — киберқауіпсіздік саласындағы көшбасшы ел ретінде — 2000-жылдардың басынан бері жалпыхалықтық ағарту бағдарламаларын жүргізуде. Нәтижесінде ел тұрғындарының 90 пайыздан астамы интернеттің негізгі қауіп-қатерлерін біледі. Ұлыбританияда «Take Five» атты ұлттық науқан жылына жарты миллиард фунт стерлингтен астам алаяқтық шығынының алдын алады деп бағаланады. Қазақстан да осы жолды таңдаған: Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі 2025 жылы киберсауаттылықты арттыру жөніндегі мемлекеттік бағдарламаны бекіткен болатын, ал аймақтық бастамалар оның тікелей жалғасы болып табылады.Шара барысында саябақта демалған азаматтар да пікірлерін білдірді. Зейнеткер Рахима апай: «Балаларым осындай алаяқтықтар туралы айтатын, бірақ мен онша назар аудармайтынмын. Енді бейнеролик көргеннен кейін телефонмен сөйлескенде екі рет ойланатын боламын», — деді. Жас кәсіпкер Данияр Сейтқали болса: «Мен өзімді сауатты деп санайтынмын, бірақ сарапшылар айтқан жаңа схемалардың кейбірі маған да бейтаныс екен. Мұндай шараларды жиірек өткізу керек», — деп атап өтті. Бұл пікірлер науқанның тек ақпараттық ғана емес, қоғамдық сананы оятудағы рөлін айқын көрсетеді.Болашақ перспективасы тұрғысынан алғанда, бастама бұнымен тоқтамайды. Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, бейнеролик Шымкенттің барлық аудандарындағы мектептерде, кітапханаларда, ауруханалар мен мәдениет үйлерінде көрсетіледі. Сонымен қатар, оны әлеуметтік желілер мен жергілікті телеарналар арқылы тарату белгіленген. Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Мадина Жұматова мұндай бастамаларды заңнамалық тұрғыдан да қолдауға дайын екенін мәлімдеді: «Биылғы жылы интернет алаяқтыққа қатысты хабарлау механизмдерін жеңілдету жөніндегі ұсыныс мәслихатқа енгізілді. Азаматтар бір рет басу арқылы, жылдам және оңай шағым бере алуы тиіс».Интернет алаяқтығы — бүгінгі цифрлық қоғамның ең өткір жарасы. «Тәуелсіздік» саябағынан басталған бұл бастама — техника мен заңнама ғана емес, халықтың өз қырағылығы да қорғаныстың қуатты қаруы екенін тағы бір рет дәлелдейді. Қырағылық шынымен де қауіпсіздіктің кепілі — бұл қарапайым, бірақ өмірлік маңызы зор ақиқат.

11 тамыз 2026 жыл. Цифрлық технологиялардың қарқынды дамып келе жатқан заманында киберқылмыс мәселесі тек жекелеген азаматтарға ғана емес, мемлекеттік мекемелер мен құқық қорғау органдарының өзіне де тікелей қатысты проблемаға айналып отыр. Дәл осы маңызды мәселені назарға ала отырып, 3 тамыз 2026 жылы Шымкент қалалық Полиция департаментінің Абай аудандық полиция бөлімінде «Кибер қауіпсіздік: заманауи қауіптер және олардың алдын алу жолдары» тақырыбында мақсатты ақпараттық сағат өткізілді. Іс-шара бөлім қызметкерлерінің құқықтық сауаттылығын жетілдіруге арналып, аймақтың кибер қауіпсіздік саласындағы ең өзекті мәселелеріне арналды.Іс-шараға арнайы шақырылған маман — Шымкент қалалық Полиция департаментінің Кибер қылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі, полиция капитаны Бекбаев Бахытжан Тұрсынбайұлы кездесуді жоғары кәсіби деңгейде жүргізді. Капитан Бекбаев аудиторияға интернет алаяқтықтың бүгінгі таңдағы ең кең тараған түрлерін егжей-тегжейлі баяндап, нақты өмірдегі мысалдармен дәлелдеді. «Бүгінде алаяқтар технологияны жетік меңгерген. Жалған банк хабарламалары, фишингтік сайттар, телефон арқылы психологиялық манипуляция — осының барлығы күнделікті өмірімізге еніп кетті. Сондықтан полиция қызметкерлерінің өзі де осы қауіптерден хабардар болуы — бірінші кезектегі міндет», — деді ол.Қазақстанда киберқылмыс мәселесі соңғы жылдары өткір сипат алуда. Ішкі істер министрлігінің деректеріне сүйенсек, 2024 жылы елімізде тіркелген киберқылмыс фактілерінің саны бұрынғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға өскен. Тек Шымкент қаласының өзінде 2025 жылы 1 200-ден астам интернет алаяқтық оқиғасы тіркелді, олардың 60 пайызынан астамы жеке деректерді ұрлауға немесе банктік шот ақпараттарын иемденуге байланысты болды. Бұл сандар жай ғана статистика емес — нақты азаматтардың зардап шегіп жатқандығының дәлелі. Сарапшылар болашақ болжамдарын да алаңдатарлықтай бағалайды: 2030 жылға қарай Орталық Азия аймағындағы киберқылмыстан келетін жалпы шығын жылына 2 миллиард долларға жетуі мүмкін деп есептелуде.Ақпараттық сағат барысында қатысушылар жеке деректердің қорғалуы мәселесіне ерекше назар аударды. Лектор азаматтардың әлеуметтік желілерде жариялайтын мәліметтерінің қалайша алаяқтардың қолына тиетінін нақты схемалар арқылы түсіндірді. Сонымен қатар онлайн платформаларды пайдалану кезіндегі қарапайым, бірақ тиімді сақтық шаралары: екі сатылы аутентификация, күрделі құпия сөздер пайдалану, күмәнді сілтемелерді ашпау — осы тәрізді практикалық кеңестер берілді. «Адамдар көбінесе «менің ұрланатындай не бар?» деп ойлайды. Бірақ сіздің телефон нөміріңіз бен туған күніңіз — бұл да бағалы ақпарат. Алаяқтар осы деректерден бастап бүкіл жеке тарихыңызды қалпына келтіре алады», — деп атап өтті капитан Бекбаев.Іс-шара барысында жалған ақпарат, яғни фейк жаңалықтар мәселесі де кеңінен талқыланды. Бүгінгі күні әлеуметтік желілер арқылы таралатын дезинформация тек қана жеке адамдарға зиян келтіріп қоймайды — ол қоғамдық тәртіпке, тіпті ұлттық қауіпсіздікке де нақты қатер төндіреді. Семинар қатысушылары жалған ақпаратты қалай тануға болатындығы, оны тексерудің практикалық алгоритмдері және мұндай материалдарды таратпаудың азаматтық жауапкершілігі туралы нақты түсінік алды. Кездесу барысында қатысушы полицейлердің бірі: «Мен өзімнің де кейде күмәнді хабарламалар алатынымды мойындаймын. Бүгінгі сабақ кейбір нәрселерге мүлдем бөлек қарауыма мәжбүр етті», — деп пікір білдірді.Бұл іс-шараның ерекше маңыздылығы — оның мақсатты аудиториясында. Полиция қызметкерлері қоғамда ерекше рол атқарады: олар заңдылықты қамтамасыз ететін тірек болумен бірге, азаматтарға кибер қауіпсіздік мәселелерінде нақты кеңес бере алатын бірінші байланыс нүктесі болып табылады. Осыған орай, қызметкерлердің өзінің жеткілікті білімге ие болуы барынша маңызды. Шымкент қалалық Полиция департаментінің өкілі бұл жөнінде былай деді: «Біздің мақсатымыз — полицияның жай ғана қылмысқа жауап беруші орган емес, алдын алу бойынша белсенді субъект болуы. Ал алдын алу — ең алдымен білімнен басталады».Мамандардың бағалауынша, осы сынды іс-шаралардың жүйелі түрде жүргізілуі ұзақ мерзімді оң нәтиже береді. Тек Шымкент қаласы бойынша алғанда, 2025 жылмен салыстырғанда 2026 жылдың бірінші жартысындағы азаматтардың арызданған кибер алаяқтық оқиғалары 12 пайызға азайған — бұл реттелген алдын алу жұмыстарының нәтижесі деп есептеледі. Алайда сарапшылар бұл жетістікпен тоқтамай, жұмысты жалғастыру керек екенін атап өтеді. «Киберқылмыс да технологиямен бірге дамып отырады. Жыл сайын жаңа схемалар, жаңа әдістер пайда болады. Демек, біз де үздіксіз оқып-үйреніп отыруымыз тиіс», — дейді Бекбаев Бахытжан Тұрсынбайұлы.Шымкентте өткізілген бұл ақпараттық сағат — тек жергілікті маңызы бар оқиға емес. Ол Қазақстанның барлық өңірлерінде жүргізілуі тиіс жүйелі жұмыстың бір үлгісі, бір бастамасы. Цифрлық сауаттылық пен киберқауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру — бұл жеке азаматтың ғана емес, мемлекеттік институттардың да міндеті. Ал полиция сол міндетті өз мойнына алып, ел тыныштығын қамтамасыз ету жолында белсенді қадамдар жасауда. Болашақта мұндай іс-шаралардың тек мекеме ішіне ғана емес, кең қоғамшылыққа да бағытталып, халықтың жалпы кибер сауаттылығын арттыруға ықпал ете бастайтынына сенімді болуға толық негіз бар.

9 тамыз 2026 жылы «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағының басқарушы компаниясы — «Оңтүстік» АЭА БК» АҚ — инвесторлар мен аймақтың резиденттері үшін өтініштерді қабылдаудың жаңа цифрлық сервисін ресми түрде іске қосты. Бұл қадам аймақтағы инвестициялық ортаны жетілдіру және мемлекеттік-жекешелік әріптестікті нығайту бағытындағы жүйелі жұмыстың логикалық жалғасы болып табылады.Жаңа сервис өте қарапайым және тиімді принцип бойынша жұмыс істейді: инвестор немесе резидент QR-кодты смартфонымен сканерлеп, өзіне ыңғайлы тілді — қазақ немесе орыс — таңдайды, содан кейін өтініштің тақырыбын көрсетеді. Осыдан кейін компанияның мамандары сұранысты жедел қарап шығып, қажетті сүйемелдеуді ұсынады. Шын мәнінде, бұл — бюрократиялық кедергілерді барынша азайтып, инвестор мен басқарушы ұйым арасындағы байланысты тікелей, жылдам және ыңғайлы етіп шешудің заманауи жолы.«Оңтүстік» АЭА Қазақстанның оңтүстігінде — Түркістан облысында орналасқан және елімізде жұмыс істейтін бірнеше арнайы экономикалық аймақтың бірі болып саналады. Аймақ 2011 жылы құрылып, бүгінде өнеркәсіп, тамақ өнеркәсібі, жеңіл өнеркәсіп және логистика салаларын қамтитын ондаған жобаны өз аумағында шоғырландырып отыр. Қазақстан үкіметінің арнайы экономикалық аймақтарды дамыту саясаты аясында «Оңтүстік» — аймақтағы жұмыспен қамтуды арттыру, экспорттық өнім өндіру және шетелдік капиталды тарту тұрғысынан маңызды стратегиялық нысан ретінде қарастырылады. Соңғы бірнеше жыл ішінде АЭА резиденттерінің саны тұрақты өсіп, аймаққа тартылған инвестициялар көлемі айтарлықтай ұлғайды.Басқарушы компанияның атқарушы директоры Ержан Бекұлының айтуынша, жаңа цифрлық сервис — инвесторлармен жұмыстағы ашықтық пен жедел байланысты қамтамасыз ету мақсатымен әзірленген кешенді реформаның бір бөлігі. «Біз инвестор уақытының қымбат екенін жақсы түсінеміз. Кез келген сұрақ немесе проблема туындаған кезде адам кеңседен кеңсеге жүгірмей, бір QR-код арқылы тікелей маманға жетуі тиіс. Бұл — инвесторларға деген сыйластықтың және кәсібилікті арттырудың нақты көрінісі», — деді ол. Мамандар өтінішті 24 сағат ішінде қарауға міндеттеледі, ал кезек күттірмейтін жағдайларда жауап одан да жылдам беріледі деп хабарланды.Бұл бастама Қазақстанның «Цифрлық Қазақстан» ұлттық бағдарламасы аясындағы жалпы трендпен үндесіп жатыр. Мемлекет соңғы бірнеше жылда мемлекеттік және жартылай мемлекеттік ұйымдардың цифрлық қызметтерін жүйелі түрде кеңейтіп келеді: электрондық үкімет порталы, «eGov» мобильді қосымшасы, МҚТЖ сервистері — осының барлығы азаматтар мен бизнестің мемлекетпен өзара байланысын жеңілдетуге бағытталған реформалардың бөліктері. АЭА «Оңтүстік» осы жалпыұлттық бағытты инвестициялық секторда да дәйекті жүзеге асырып отыр. Аналитиктердің бағалауы бойынша, цифрлық сервистерді енгізу өтініштерді өңдеу уақытын орта есеппен 40–60 пайызға қысқартуға мүмкіндік береді, бұл ұйымның жалпы тиімділігін арттырады.Жергілікті кәсіпкерлер де жаңалықты оң бағалады. АЭА резиденті, «АгроОңтүстік» компаниясының директоры Дина Сейітқали: «Бұрын кез келген мәселені шешу үшін кеңсеге бару керек болатын, бекітілген кезекке жазылу керек болатын. Енді телефонды қолыма алып, бірнеше секундта өтінішімді жібере аламын. Бұл бізге — шағын және орта кәсіпорын өкілдеріне — өте маңызды жеңілдік», — деп пікірін бөлісті. Оның сөзіне қарағанда, цифрлық арна арқылы байланыс орнату шағын бизнес иелерінің резидент мәртебесімен байланысты рәсімдерге кететін уақытты елеулі түрде үнемдейді.Мамандар бұл қадамның жалғыз тәжірибелік маңызымен шектеліп қалмайтынын атап өтеді. Инвестициялық ахуалды зерттейтін сарапшылардың пікірінше, шетелдік инвесторлар бизнес жүргізу ыңғайлылығын бағалауда цифрлық сервистердің деңгейіне айрықша мән береді. Халықаралық практикада «бизнес климатты» өлшейтін индекстерде — Doing Business, IMD World Competitiveness рейтингтерінде — регулятормен байланысу жеңілдігі маңызды параметрлердің бірі болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда, «Оңтүстік» АЭА БК» АҚ-ның жаңа сервисі — аймақтың халықаралық инвестициялық тартымдылығын арттыруда символикалық емес, нақты рөл атқаратын шешім. Маркетингтік ұстаным тұрғысынан да бұл елеулі: «Оңтүстік» АЭА «сенімді серіктес» ретінде ұсынылып отыр — және бұл тек ұранмен емес, нақты сервистік шешімдермен дәлелденіп жатыр.Болашақта басқарушы компания платформаны одан әрі дамытуды жоспарлап отыр. Атап айтқанда, резиденттерге өтінішінің қаралу барысын онлайн режимде бақылау мүмкіндігін беру, жиі қойылатын сұрақтарға автоматтандырылған жауап жүйесін енгізу және ақпараттық-аналитикалық панельді іске қосу — жақын арадағы басымдықтар қатарында аталды. Бұл бастамалар іске асса, «Оңтүстік» АЭА резиденттері мен инвесторлары сервистің толыққанды цифрлық экожүйесін алатын болады. Аймақтың инвестициялық алаңдары, сөйтіп, бизнес жүргізу жағдайы бойынша да, технологиялық қолжетімділік тұрғысынан да бәсекелестік қабілетін нығайта түседі. «Оңтүстік» АЭА — тек инфрақұрылымдық мүмкіндіктерімен ғана емес, сервис мәдениетімен де назар аудара бастаған аймақ ретінде бекіп келеді.

7 тамыз 2026 жыл. «Су ресурстары – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің дилерлік учаскелері бүгінде цифрлық технологияларды толыққанды пайдалана отырып, абоненттерге қызмет көрсетудің сапасын жаңа деңгейге көтерді. Компанияның мамандары күн сайын электронды жүйелермен жұмыс істеп, тұрғындардың өтініштерін оперативті өңдеп, деректерді жаңартып, ағымдағы міндеттердің орындалуын нақты бақылауда ұстайды. Бұл өзгерістер — тек технологиялық жетістік емес, халыққа қызмет көрсету мәдениетіндегі терең сапалы серпіліс.Қазақстанда коммуналдық қызмет саласының цифрландырылуы соңғы бірнеше жылда елеулі қарқын алды. 2020 жылдардың басында су шаруашылығы ұйымдарының басым бөлігі әлі де қағаз негізіндегі есеп жүргізу тәсілдерін пайдаланып, абоненттермен тікелей байланыс орнату үшін тек дербес кабинеттер немесе телефон арналары арқылы жұмыс жасайтын. Ол кезеңде абоненттердің шағымдарын өңдеу орта есеппен үш тәулікке дейін созылатын, бұл тұрғындар арасында қанағаттанбаушылықты арттырды. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің мәліметтері бойынша, коммуналдық қызмет саласындағы цифрлық шешімдерді енгізу тиімділігі 2022–2025 жылдар аралығында орташа алғанда 40 пайызға өскен. «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС осы үрдістің алдыңғы қатарлы ұйымдарының бірі болып табылады.Компанияның дилерлік учаскесінде жұмыс істейтін аға маман Гүлнар Сейткалиева цифрлық жүйелерге көшудің практикалық нәтижелері туралы өз тәжірибесімен бөлісті. «Бұрын бір абоненттің өтінішін өңдеу үшін бірнеше журналды парақтап, деректерді қолмен тексеретінбіз. Қазір жүйеге кіргізілген сәттен бастап барлық ақпарат автоматты түрде жаңарады, қате жіберу мүмкіндігі күрт азайды», — дейді ол. Мұндай өзгерістер тек жұмысшылардың жүктемесін жеңілдетіп қоймай, абоненттерге де тікелей пайда береді: өтінішке жауап беру мерзімі айтарлықтай қысқарған, мәселелер анағұрлым жедел шешіледі.Заманауи дилерлік учаскенің техникалық базасы бірнеше өзара байланысқан электронды модульден тұрады. Абоненттік базаны басқару жүйесі, онлайн өтінімдерді қабылдау платформасы, есептегіш деректерін дистанциялық оқу мүмкіндігі — бұл элементтер бірлесе жұмыс істеп, тұтас цифрлық инфрақұрылым қалыптастырады. Аймақтық басшылық директоры Серік Нұрланов бұл жүйенің стратегиялық маңызын атап өтті: «Деректердің нақтылығы — бұл ең алдымен ресурстарды тиімді басқарудың кілті. Егер біз абоненттердің тұтынуын нақты біліп, желідегі ысыраптарды дер кезінде анықтай алсақ, бүкіл жүйенің тиімділігі артады. Ал бұл, сайып келгенде, тарифтік жүктемені де азайтуға мүмкіндік береді». Оның сөзіне қарағанда, компания алдағы екі жылда барлық учаскелерде интеллектуалды есептегіштерді толық енгізуді жоспарлауда.Абоненттер де осы өзгерістердің оң нәтижесін сезінуде. Алматы қаласының тұрғыны, үш балалы ана Айгүл Мәмбетова дилерлік учаскеге жүгіну тәжірибесін бөлісті: «Бір жыл бұрын шот бойынша сұрақ туындаса, кезекте бірнеше сағат отырушы едік. Қазір ұялы телефон арқылы сұраныс жіберіп, күннің ішінде жауап аламын. Уақытымды үнемдейтін бұл мүмкіндік — өте маңызды». Мұндай пікірлер жекелеген жағдай емес. Компанияның ішкі сауалнамасына сәйкес, 2026 жылдың бірінші жарты жылдығында абоненттердің қанағаттану деңгейі өткен жылмен салыстырғанда 28 пайызға өскен.Су шаруашылығы саласындағы сарапшылар бұл бастаманы қазақстандық коммуналдық сектор үшін үлгілік тәжірибе ретінде бағалайды. «Ресурс» зерттеу орталығының аналитигі Дәурен Қалиев өз бағасын берді: «Орта Азия аймағында су тапшылығы мен климаттық өзгерістер жағдайында ресурстарды цифрлық бақылауға алу — бұл болашақтың міндеттемесі. «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС сияқты компаниялардың тәжірибесі өңірдің басқа қалалары мен аудандары үшін де маңызды. Цифрлық трансформация — тек жаңашылдық үшін жаңашылдық емес, бұл нақты шығындарды азайтып, халыққа қызметтің сенімділігін арттыратын тетік». Сарапшының бағалауынша, осындай жүйелерді кеңінен енгізу арқылы су ысыраптарын 15–20 пайызға дейін қысқартуға болады.Тарихи тұрғыдан қарасақ, Қазақстанның коммуналдық қызмет саласы тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бері ұзақ және күрделі жолдан өтті. 1990 жылдардың экономикалық қиыншылықтары кезінде инфрақұрылымға инвестиция тапшылығы байқалса, 2000 жылдардан бастап жағдай жақсарып, 2010 жылдары ірі қалаларда жаңғырту бағдарламалары іске қосылды. Бүгінгі цифрлық секіріс — осы ұзақ жолдың заңды жалғасы. Дүниежүзілік банктің 2025 жылғы есебіне сәйкес, дамушы елдердегі коммуналдық қызмет секторын цифрландыру ЖІӨ-ге қосымша 0,3–0,5 пайыздық үлес қосуға мүмкіндік береді. Бұл сандар Қазақстанның жалпы экономикалық өсу стратегиясымен тікелей үндеседі.Алдағы кезеңде «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС дилерлік учаскелерінің жұмысын одан әрі жетілдіру жоспарланған. Жасанды интеллект алгоритмдерін пайдалана отырып, апаттық жағдайларды алдын ала болжау, мобильді қосымша арқылы абоненттерге жеке кабинет беру, сондай-ақ деректерді талдау негізінде жылдық жоспарлауды нақтылау — осы бағыттар бойынша нақты жұмыстар жүргізіліп жатыр. Компания басшылығы цифрлық трансформацияны аяқталған процесс емес, үздіксіз даму жолы ретінде қабылдайды. Су ресурстарын тиімді басқару — климаттық өзгерістер дәуірінде ел үшін стратегиялық маңыз алатын мәселе. Осы тұрғыда «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС-нің бастамасы жай ғана технологиялық жетістік емес, халықтың тұрмыс сапасын арттыруға қосылған нақты үлес болып табылады.

2026 жылдың 8 тамызында Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент технологиялық дамудың жаңа кезеңіне аяқ басты. Shymkent Hub өз алаңында Astana Hub-тың атышулы «Startup Orda» тегін үш айлық инкубациялық бағдарламасына өтінім қабылдауды ресми түрде жариялады. Бұл хабар тек жергілікті IT-қоғамдастық үшін ғана емес, бүкіл оңтүстік өңірдің жастары үшін шын мәнінде тарихи маңызға ие оқиға болды. Өйткені бұрын Астанадан немесе Алматыдан іздеуге тура келген мүмкіндік енді тікелей Шымкенттің өз ішінде қолжетімді болып отыр.«Startup Orda» бағдарламасының тарихы Astana Hub алаңында бастау алады. Astana Hub 2018 жылы ашылған Қазақстандағы ең ірі технологиялық хаб болып, бүгінде 1500-ден астам стартапты, 300-ден аса инвестормен, корпоративтік серіктеспен жұмыс жасайды. Осы уақыт ішінде хаб Орталық Азиядағы инновациялық экожүйенің символына айналды. «Startup Orda» бағдарламасы осы хабтың ең жемісті бастамаларының бірі ретінде мотивациясы жоғары, бірақ ресурстары шектеулі жас кәсіпкерлерді нақты нәтижеге жеткізу мақсатымен жасақталды. Енді бұл бастаманың Шымкентке жетуі өңірдің технологиялық картада толыққанды орын алуының белгісі деп бағалануда.Бағдарламаның шарттары айрықша демократиялы. 16 жастан асқан кез келген азамат — студент пе, жұмысшы ма, үй шаруасындағы адам ба — өтінім бере алады. Дайын бизнес-моделі, бюджеті немесе командасы болуы міндетті шарт емес: тек идея жеткілікті. Сонымен бірге алғашқы MVP-ін жасап қойған және жобасын жаңа деңгейге шығарғысы келетін командалар да бағдарламаға қатыса алады. Бұл екі жақты есік принципі бағдарламаны технологиялық кәсіпкерліктің барлық кезеңінде тиімді ете түседі. Үш ай ішінде қатысушылар воркшоптар, мастер-кластар, тәжірибелі трекерлермен жеке сессиялар өтіп, өз жобаларын нарыққа шығаруға дайын MVP деңгейіне дейін жеткізеді.Шымкент — Қазақстандағы үшінші ірі қала, халқы 1,2 миллионнан асады. Алайда бұл санға қарамастан, оңтүстік өңір ұзақ жылдар бойы технологиялық инфрақұрылым мен инновациялық ресурстар тұрғысынан астаналық қалалардан айтарлықтай артта қалды. Қазақстан Ұлттық экономика министрлігінің 2025 жылғы есебі бойынша, елдегі тіркелген IT-стартаптардың 68 пайызы Алматы мен Астанада шоғырланған, ал оңтүстік өңірдің үлесі бес пайыздан аспайды. Бұл алшақтықтың себептері жан-жақты: менторлар мен инвесторларға қолжетімділіктің төмендігі, мамандандырылған оқу орталықтарының жетіспеушілігі, сондай-ақ жергілікті технологиялық қоғамдастықтың тым шағын болуы. Дәл осы олқылықты толтыру үшін Shymkent Hub секілді алаңдардың маңызы зор.Бағдарлама туралы жариялама жарияланған сәтте жергілікті IT-қоғамдастықтың жауабы лезде болды. Шымкент технологиялық форумының бұрынғы ұйымдастырушысы Даулет Сейітов өз пікірін бүкпесіз білдірді: «Бұл бағдарлама Шымкент жастары үшін шынайы серпіліс. Бұрын идеясы бар жігіт не қыз не Астанаға баруға мәжбүр болатын, не мүмкіндіктен мүлдем айырылатын. Енді бәрі өзгереді.» Shymkent Hub-тың директоры Айгүл Нұрмағамбетованың айтуынша, өтінім порталы ашылған алғашқы тәулікте ғана үш жүзден астам тіркеу жасалыпты. «Біз мұндай тізімге өте қуандық және сенімді болдық: Шымкентте талант жетерлік, тек мүмкіндік жетіспей жатқан еді» — деді ол. Бұл сандар аймақтағы жинақталған сұраныстың қаншалықты зор екенін айқын көрсетеді.Салыстыру үшін айта кетейік: Silikon алқабы, Израиль, Эстония сияқты технологиялық өрлеу жасаған елдер мен аймақтардың бәрі де инновацияны орталыққа ғана емес, өңірлерге де тарату арқылы ғана шынайы экожүйе құра алғанын дәлелдеді. Израильдің «Startup Nation» деген атаққа ие болуы кездейсоқ емес: 1990-шы жылдардан бастап үкімет инкубаторларды бүкіл ел бойына бірдей тарата отырып, жергілікті таланттарды тұтқиыл мүмкіндікке жеткізді. Қазақстан да осы жолмен жүруге бет алып отырғанын «Startup Orda»-ның Шымкентке келуі айғақтайды. Бұл — жай ғана бір бағдарлама емес, жүйелі децентрализацияның бастауы.Болашақты болжасақ, «Startup Orda»-ның оңтүстік өңірге тигізер ықпалы тек технологиялық салаға ғана шектелмейді. Жергілікті стартаптардың дамуы жаңа жұмыс орындарын ашады, аймақтан кадрлардың кетуіне тежеу болады, ал табысты жобалар жергілікті инвестициялық климатты жылыта түседі. IT-сала бойынша сарапшы, QazTech Analytics аналитикалық орталығының зерттеушісі Мадина Әбілова мынадай болжам жасады: «Егер бағдарлама жыл сайын жалғасын тапса, бес жылдың ішінде Шымкент ең кемі 50 іске қосылған IT-стартапты өз қойнауынан шығарады, бұл жергілікті экономикаға елеулі үлес қосады.» Бұл сандар шамалы болып көрінуі мүмкін, алайда кез келген экожүйе дәл осылай — бірінші тобырдан, бірінші табыстан, бірінші рөлдік үлгіден бастау алады.Қорытындылай келгенде, «Startup Orda»-ның Шымкентке жетуі — Қазақстандағы технологиялық дамудың жаңа географиясын сипаттайтын маңызды оқиға. Жастарға берілген бұл мүмкіндік идеялардың тек астаналарда емес, еліміздің кез келген бұрышында өнім болып жетілуіне жол ашады. 90 күнде MVP жасау — тек техникалық мақсат емес, болашаққа сенімнің, өз мүмкіндігіңе деген нанымның алғашқы бетбұрысы. Шымкентте IT-болашақ енді жасалып жатыр.

11 тамыз 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі мегаполисі — Шымкент қаласы цифрлық қауіпсіздік саласында жаңа белеске қадам басты. «Қазақтелеком» АҚ мен қала әкімдігінің бірлескен жобасы шеңберінде беспилотты мониторинг жүйесі айтарлықтай кеңейтіліп, қазір қалада тоғыз айдан астам уақыт бойы жүйелі түрде жұмыс атқарып келе жатқан 16 дрон пайдаланылуда. Бұл шешім Шымкенттің ақылды қала тұжырымдамасын іске асыру жолындағы маңызды қадам болып табылады.Жобаның алғашқы кезеңі бір жыл бұрын, 2025 жылдың жазында бес беспилотпен басталған болатын. Сол кезде бұл — Қазақстанның ірі қалаларындағы алғашқы пилоттық тәжірибелердің бірі еді. Мамандардың күмәні де, қала тұрғындарының сұрақтары да жеткілікті болды: технология шын мәнінде тиімді жұмыс істей ала ма, ашық аспан астында, нашар ауа-райы жағдайларында дрондар сенімді қызмет көрсете ала ма? Бір жыл ішінде аталған бес беспилот 350-ден астам рейс орындады, бұл күмәндарға нақты жауап болды. «Технологияның тиімділігі алғашқы айлардың өзінде-ақ айқын байқалды. Дрондар заңсыз үйінділерді, рұқсатсыз құрылыс фактілерін анықтауға, аумақтарды бақылауға және ақпаратты қалалық қызметтерге жедел жеткізуге нақты үлес қосты», — деді «Қазақтелеком» АҚ өкілі.Бүгінгі таңда жүйеге қосымша 11 дрон енгізілді, нәтижесінде қалада жұмыс істейтін беспилоттардың жалпы саны 16-ға жетті. Олар мектептер, мәдениет үйлері және қалалық инфрақұрылымның басқа да объектілерінің ғимараттарында орналастырылған. Дрондар алдын ала белгіленген маршруттар бойынша автоматты режимде ұшады, ал оператор тек жоспардан тыс жағдайларда ғана аппаратты қолмен басқарады. Шымкент әкімдігінің цифрлық даму бөлімінің басшысы Арман Сейітқали бұл кеңейтуді стратегиялық қажеттілік деп бағалады: «Шымкент халқы 1,3 миллионнан асты. Мұндай масштабтағы қалада дәстүрлі бейнебақылау камерасы жеткіліксіз. Дрон — бұл белгілі бір нүктеге жылдам жету және жағдайды жоғарыдан бақылау мүмкіндігі, яғни камера ешқашан бере алмайтын артықшылық».Дрондардың техникалық мүмкіндіктері де назар аударарлық. Беспілоттар жоғары ажыратымдылықты камералармен, термовизорлармен және қуатты прожекторлармен жабдықталған. Бұл олардың тәуліктің кез келген уақытында — күндіз де, түнде де, тіпті дымқыл ауа-райы жағдайларында да тиімді жұмыс атқаруына мүмкіндік береді. Термовизор арқасында дрон қараңғыда жылу шығаратын нысандарды — адам болсын, жануар болсын немесе жанып жатқан заттар болсын — оңай анықтай алады. Бұл өрт қауіпсіздігі тұрғысынан да маңызды құрал. Техникалық сарапшы Бауыржан Елеусізов: «Қазіргі беспілот — бұл тек камера ұшатын нысан емес. Бұл нақты уақытта деректер жинайтын, талдайтын және тиісті қызметтерге хабарлайтын толыққанды цифрлық патрульдеу жүйесі», — деп атап өтті.Мамандар бұл жобаның Қазақстандағы «ақылды қала» бағытын дамытудағы маңыздылығын жоғары бағалайды. Дүние жүзінде Сингапур, Дубай, Токио сынды мегаполистер беспілоттық мониторинг жүйелерін онжылдыққа жуық уақыт бойы табысты пайдаланып келеді. Қазақстан үшін бұл технологиялар салыстырмалы түрде жаңа, алайда Шымкенттің тәжірибесі осы бағыттағы отандық практиканың берік іргетасын қалайды. Алматы мен Астана да осыған ұқсас жобаларды сынақтан өткізіп жатқаны белгілі, бірақ Шымкенттің жүйесі масштабы мен жабдықталу деңгейі жөнінен ең жетілген нұсқалардың бірі болып саналады.Қала тұрғындарының реакциясы әртүрлі. Бір жағынан, көпшілік заңсыз қоқыс үйінділері мен рұқсатсыз құрылыстарды бақылаудың күшейгенін қолдайды. Шымкент тұрғыны, үш баланың анасы Гүлнар Байдәулетова: «Бізбен көршілес аулада біреулер тұрақты түрде қоқыс тастап кетіп жататын. Дрондар сол учаскені бақылауға алғаннан бері бұл мәселе шешілді. Тұрғындар ретінде осындай нақты нәтижені көру өте қуанышты», — деді. Алайда азаматтық белсенділер тарапынан жеке өмірге қол сұғу мәселесіне қатысты кейбір алаңдаушылықтар да білдіріліп жатыр. Цифрлық құқықтар жөніндегі сарапшы Диана Сапарова бұл жайында: «Бақылау жүйесін кеңейткен сайын оның заңдық шеңберін де, азаматтардың құқықтарын қорғау тетіктерін де нығайту керек. Ашықтық пен есептілік — технологиялық дамудың міндетті серіктері», — деп пікір білдірді.Жобаның болашақ перспективасы да кең. «Қазақтелеком» мен Шымкент әкімдігі жақын арада дрондарды жасанды интеллект жүйесімен біріктіруді жоспарлауда. Бұл дрондардың тек бейнені жазып қоймай, оны автоматты түрде талдап, ауытқуларды дереу анықтауына мүмкіндік береді. Мысалы, жүйе заңсыз үйінді пайда болысымен тиісті коммуналдық қызметке автоматты хабарлама жіберу қабілетіне ие болады. Сонымен бірге апатты жағдайлар мен табиғи зілзалаларда іздестіру-құтқару операцияларын қолдау мүмкіндігі де зерттелуде.Шымкенттегі беспілоттық мониторинг жүйесінің кеңейтілуі — бұл жай ғана технологиялық жаңалық емес. Бұл Қазақстанның ірі қалалары цифрлық болашаққа бетбұрыс жасап жатқанының айқын белгісі. 16 дрон қаланың аспанында патрульдей отырып, Шымкентті Орталық Азия өңіріндегі «ақылды қала» стандарттарына сай дамып келе жатқан мегаполистердің санатына енгізеді. Технология мен адам бақылауының оңтайлы үйлесімі табылған жағдайда, бұл жүйе қала өмірінің сапасын арттырудың шынайы тетігіне айналатынына күмән жоқ.

Қазақстандағы технологиялық білім берудің жаңа толқыны жалғасуда. 2026 жылдың 5 тамызында Шымкент қаласында жасанды интеллект саласындағы бірегей оқу орны — Tomorrow School-дың екінші легіне тіркелу ашылғаны жарияланды. Бұл оқиға тек оңтүстік өңірі үшін ғана емес, бүкіл Қазақстандағы IT-білім беру кеңістігі үшін маңызды белес болып табылады. Ел бойынша технологиялық мамандарға деген сұраныстың күрт өскен кезеңінде мұндай бастаманың жалғасуы жастардың алдында мүмкіндіктердің жаңа есігін айқара ашады.Tomorrow School жобасы Қазақстанда алғаш рет 2025 жылы іске қосылды. Оның негізіне Францияда пайда болып, бүкіл әлемге тараған peer-to-peer оқыту тәжірибесі алынды. Бұл форматта дәстүрлі мұғалім мен оқушы арасындағы иерархия жоқ — студенттер бір-бірінен үйренеді, жобалар арқылы өседі, топтық жұмыс пен өзіндік ізденіс арқылы нақты дағдыларды меңгереді. Әлемдегі осы үлгідегі ең танымал мектептер — Париждегі École 42 және оның халықаралық филиалдары. Tomorrow School дәл осы философияны Орталық Азия аймағына бейімдеп, жергілікті IT-индустрияның қажеттіліктерін ескере отырып дамытуда. Бірінші лектің нәтижелері мектептің өміршеңдігін дәлелдеді: оқырмандары қауымдастық ішінде жылдам кемелденіп, портфолиолар жинап, нақты жобаларға қатыса бастады.Шымкентте оқу Tashenev University базасында жүргізіледі. Бұл таңдау кездейсоқ емес — Tashenev University соңғы жылдары жоғары технологиялар мен инновациялық білімге бейімделген мекемелердің бірі ретінде танылып келеді. Университет кампусы 24 сағат, аптаның жеті күні ашық болады, бұл студенттерге өз қарқынымен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Tashenev University ректоры Асқар Сейтқалиевтің айтуынша: «Біз болашақ технологтарды тәрбиелейтін орталыққа айналу үшін барлық жағдайды жасадық. Tomorrow School-мен ынтымақтастық — бұл біздің стратегиялық бағытымызды растайтын нақты қадам. Жастар заманауи форматта оқуы, тәжірибелі мамандармен желілесуі және нақты өнім шығаруы керек.»Екінші легке тіркелу 11 маусымда басталып, 21 тамызға дейін жалғасады. 21 тамызда Check-In кезеңі өтеді, ал 24 тамыздан 19 қыркүйекке дейін жалғасатын Piscine кезеңі оқудың алғашқы іріктеу сатысы болып табылады. Piscine — бұл фундаменталды сынақ кезеңі, мұнда үміткерлер өздерінің шыдамдылықтарын, командада жұмыс істей алу қабілеттерін және бағдарламалауға деген табиғи қызығушылықтарын көрсетеді. Go, JavaScript, Rust және Python сияқты заманауи бағдарламалау тілдерін меңгерумен қатар студенттер жасанды интеллект, киберқауіпсіздік және блокчейн бағыттарында білім алады. Бітірушілер портфолиосында 50-ден астам жоба жинайды, бұл еңбек нарығында бәсекеге қабілетті мамандар ретінде танылуға тікелей жол ашады.Оқудың тегіндігі де ерекше назар аударуды қажет ететін факт. Қазақстанда сапалы IT-білім, әсіресе жеке курстар мен буткамптар, орташа отбасы үшін ауыртпалық болатын деңгейде қымбат. Tomorrow School бұл кедергіні алып тастайды. IT-маман дайындау саласындағы тәуелсіз сарапшы Дина Мұратова осы жайтты ерекше атайды: «Тегін білім беру форматы — бұл тек қайырымдылық емес, бұл инвестиция. Мемлекет те, бизнес те цифрлы экономика үшін кадр базасы қажет екенін түсінеді. Бұл мектеп сол базаны қалыптастыруға үлес қосады. Шымкент сияқты ірі қалада мұндай мүмкіндіктің пайда болуы өңірлік теңдікке де оң ықпал етеді.»Қазақстанда IT-сектор соңғы бес жылда ерекше қарқынмен дамуда. ҚР Цифрлық даму министрлігінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы елімізде IT-мамандарға деген сұраныс ұсыныстан 40 пайызға асып кетті. Жасанды интеллект, деректер талдау және блокчейн бағыттарында мамандар жетіспеушілігі ерекше сезіледі. Бұл олқылықты жою үшін жекеменшік бастамалардың мемлекеттік жүйеге қосымша жұмыс істеуі аса маңызды. Tomorrow School секілді жобалар дәл осы бағытта қызмет атқарады — жылдам, практикалық, нарықтың нақты талаптарына сай білім береді.Бірінші легтің түлегі, Алматыдан келіп Шымкентте оқыған Бекжан Ержанов өз тәжірибесін былайша сипаттайды: «Мен бұрын университетте бір жыл программалауды оқыдым, бірақ нақты не жасай алатынымды білмедім. Tomorrow School-да үш айда практикалық дағды алдым, командада жұмыс жасауды үйрендім және алғашқы жобамды сатуға дайындадым. Peer-to-peer формат алдымда қорқынышты болды, бірақ ол маған ең дұрыс оқыту тәсілі болып шықты.»Болашақ перспективасына келсек, Tomorrow School-дың Қазақстандағы кеңеюі жалғаса бермек. Алматы мен Астанадан кейін Шымкентте ашылуы — бұл өңірлерге дейін жетуге деген стратегиялық ниеттің айқын белгісі. Сарапшылар мектептің болашақта Қарағанды, Ақтөбе сияқты қалаларда да пайда болуын күтуде. Ең бастысы, peer-to-peer форматы Қазақстандық жастар арасында жаңа оқыту мәдениетін қалыптастыруда — мұнда бәсеке емес, ынтымақтастық басты құндылыққа айналады. Осындай жобалар елдің технологиялық тәуелсіздігіне, отандық IT-өнімдерінің дамуына және жаһандық рыноктарда бәсекелесе алатын мамандардың шығуына нақты үлес қосады. Шымкенттегі үміткерлер үшін мерзім айқын: тіркелу 21 тамызға дейін tomorrow-school.ai сайты арқылы жүзеге асырылады.

Қазақстанның үшінші мегаполисі Шымкент қаласы биылғы жылы елдегі қала басқару тарихында жаңа бет ашты. 9 тамыз 2026 жылы қала әкімдігі мен «Қазақтелеком» АҚ арасындағы ынтымақтастықтың нәтижесінде «Smart Shymkent» жобасы аясында 16 заманауи ұшқышсыз ұшу аппараты — дрон — толыққанды жұмыс режиміне өтті. Бұл Мемлекет басшысының қалаларды цифрландыру және қоғамдық қауіпсіздікті арттыру жөніндегі нұсқауын жүзеге асырудың нақты бір белгісі болды. Қаланың стратегиялық нысандарының, мектептері мен мәдениет үйлерінің шатырларына орнатылған аппараттар тәулік бойы автоматты патрульдік бақылауды қамтамасыз етуде.Жобаның бастауы бір жылдан астам уақытқа созылған мұқият дайындық пен сараптамалық жұмыстан тұрады. Алғашқы кезеңде «Қазақтелеком» АҚ мен Шымкент қаласы әкімдігі ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойып, пилоттық режим ретінде 5 дрон орнатты. Сол кезеңде 350-ден астам әуе мониторингі жүргізілді. Алынған деректер дрондардың тек бейнебақылаумен шектелмейтінін, сонымен қатар төтенше жағдайлардың алдын алу, экологиялық ахуалды бақылау және заңсыз құрылыстарды уақытында анықтау саласында да жоғары нәтиже беретінін дәлелдеді. Пилоттық жобаның қорытындысы оң бағаланып, дрондық жүйені кеңейту туралы шешім қабылданды.«Бізге бірінші кезеңнің өзінде-ақ айқын болды: бұл технология қала өмірінің бірнеше маңызды салаларында бірден нәтиже береді», — дейді Шымкент қаласы әкімі орынбасарының міндетін атқарушы Дәурен Сейтқали. — «Дрон орнатылған аумақтарда заңсыз құрылыс фактілері 40 пайызға азайды, ал төтенше жағдайларға ден қою уақыты екі есеге дерлік қысқарды. Бұл нақты сандар — нақты нәтиже». Оның айтуынша, биылғы кеңейтілген кезең барлық қала аумағын тұрақты бақылауға алуды мүмкін етеді.Шымкент тәжірибесін Қазақстан аясында бағалайтын болсақ, мұның маңыздылығы одан да зор. Елімізде «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы 2018 жылдан бастап іске асырылуда. Астана мен Алматыда бейнебақылау жүйелері жетілдірілген, жасанды интеллект элементтері енгізілген. Алайда дрондарды жүйелі түрде қала басқарудың тұрақты құралы ретінде пайдалану — бұл Қазақстанда іс жүзінде жаңашылдық. Шымкент осы бағытта елдегі алғашқы толыққанды тәжірибе алаңына айналып отыр. Технологиялар саласының сарапшысы, «ДелоРу» талдау орталығының директоры Алия Жақыпова бұл жайында: «Шымкент тәжірибесі — бұл бүкіл Орталық Азия аймағы үшін маңызды прецедент. Дрондарды муниципалды басқарудың органикалық бөлігіне айналдырып жатқан қала санаты өте аз. Бұл жоба сәтті болса, аймақтық масштабта үлгіге айналады», — деп бағалайды.Жүйенің техникалық жағы да назар аудартады. Орнатылған 16 дрон жоғары ажыратымдылықты бейнекамерамен, жылулық сенсормен және дыбыс анализаторымен жабдықталған. Олар бір операторлық орталықтан басқарылып, жинаған деректерін нақты уақыт режимінде «Smart Shymkent» платформасына жіберді. Бұл платформа қала коммуналдық қызметтері, полиция, өртке қарсы служба және экология департаментімен тікелей байланысқан. Яғни дрон бір уақытта бірнеше ведомстваның «көзі» қызметін атқарып, ақпарат алмасудың жылдамдығын күрт арттырады. «Қазақтелеком» АҚ-ның «Умные города» бағытының жетекшісі Бақыт Нұрланов жүйенің ерекшелігін былай сипаттайды: «Дрондар — бұл тек камера ұшырған аппарат емес. Жасанды интеллект алгоритмдерімен интеграцияланған жүйе бейне ағымынан ауытқуларды өзі анықтайды, белгілі бір оқиға болған кезде тиісті қызметке дереу хабарлама жібереді. Адам факторына тәуелділік азайып, жауап беру жылдамдығы артады».Алайда жаңашылдықтың жарқын жақтарымен бірге қоғамда белгілі бір алаңдаушылықтар да бар. Азаматтардың бір бөлігі дрондық бақылаудың жеке өміріне қол сұғуы мүмкін деп сенеді. Шымкент тұрғыны, заңгер Фарида Досанова: «Технологияның өзіне қарсы емеспін, бірақ азаматтардың деректерін қалай өңдейді, кім бақылайды, мерзімі аяқталған соң не болады — осы сұрақтардың нақты жауабы болуы керек. Ашықтық болмаса, сенім де болмайды», — дейді. Бұл пікірді ескерген әкімдік биылғы жылы арнайы ережелер жасақтап, деректерді сақтау мен пайдалану тәртібін нормативтік деңгейде бекіткен. Сонымен қатар қалалықтармен ашық диалог форматтары — қоғамдық тыңдаулар мен онлайн-хабардарлық науқандары жоспарланған.Осы жобаның болашаққа ықпалы туралы айтар болсақ, Шымкент тәжірибесі жақын жылдарда Қазақстанның басқа ірі қалаларына да ауысуы ғажап емес. Мемлекет деңгейінде цифрлық қала басқарудың тұтас бір стандарты қалыптасып жатыр, ал дрондық жүйе сол стандарттың ажырамас элементіне айналу жолында. Аналитиктердің болжамы бойынша, 2028 жылға дейін Қазақстанның барлық облыс орталықтарында осындай үлгідегі муниципалды дрон жүйелері жұмыс істей бастайды. Шымкент сол бағытта нық қадам жасады. Мегаполистің аспанында енді тек бұлт пен жел ғана емес, цифрлық қарауыл да жүреді — тәулік бойы, демалыссыз, жалықпай. Бұл — болашақтың қаласы деп аталудың жаңа шарты.

8 тамыз 2026 жыл. Қазақстанда сумен жабдықтау және суды бұру желілеріне қосылу мәселесінде маңызды заңнамалық өзгеріс күшіне енді. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сәулет, қала құрылысы және құрылыс мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2026 жылғы 9 қаңтардағы № 254-VIII ҚРЗ Заңына сәйкес, биылғы 12 шілдеден бастап тұтынушылар өтінішін енді тек цифрлық арналар мен мемлекеттік корпорация арқылы ғана бере алады. Кеңсе арқылы қабылдау толығымен тоқтатылды. Бұл шешім мемлекеттің мүдделі тараптардың барлығына бірдей ыңғайлы болуы үшін жылдар бойы дайындалған реформаның табиғи жалғасы болып табылады.Өзгерістердің мәні мынада: «Су ресурстары-Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі — табиғи монополия субъектісі ретінде — бұрын тұтынушылардан тікелей кеңсе арқылы өтініш қабылдап келген болатын. Жаңа тәртіп бойынша барлық өтініштер үш арна арқылы ғана қабылданады: «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы және «электрондық үкімет» веб-порталы, уәкілетті органның ақпараттық жүйесі, сондай-ақ мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесі — gov.ggk.kz порталы. Бұл өзгеріс екі негізгі қызметке қатысты: сумен жабдықтау және суды бұру желілеріне қосылуға техникалық шарттар алу, сондай-ақ реттеліп көрсетілетін қызметтің көлемін арттыру мәселелері.Реформаның тарихына үңілсек, Қазақстан 2013 жылдан бері мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында жүйелі қадамдар жасап келеді. «Электрондық үкімет» платформасының іске қосылуы, «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясының кеңейтілуі, «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасының қабылдануы — осының бәрі бір мақсатқа бағытталған: азаматтарға қызмет көрсетуді жеңілдету, сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу және бюрократиялық тосқауылдарды жою. Сумен жабдықтау саласындағы бұл соңғы өзгеріс де сол ізбен жүреді және мемлекеттің коммуналдық қызметтерді толық цифрлық форматқа көшіру жолындағы ерік-жігерін айқын көрсетеді.Сарапшылар бұл шешімді оң бағалайды. Қазақстанның инфрақұрылымдық саясат орталығының талдаушысы Асқар Нұрланов пікірінше, жаңа тәртіп қызметке қол жетімділікті арттырады: «Бұрын адамдар кеңсеге жетіп, кезекте тұруға мәжбүр болатын. Қалалық тұрғын үшін де, ауылдық жерден келген азамат үшін де бұл уақыт пен қаражат жоғалту дегенді білдіретін. Енді смартфон немесе компьютер арқылы кез келген жерден өтініш беруге болады. Бұл — нақты жеңілдік». Урбанист Зарина Сейітқалиева да осы пікірді қолдай отырып, цифрландырудың қала жоспарлауы мен коммуналдық инфрақұрылымды басқарудағы рөлін атап өтті: «Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының жүйесі арқылы өтінішті бекіту ғимараттардың жоспарлы дамуымен байланысуын қамтамасыз етеді. Бұл жүйелік тәсіл».Статистика тұрғысынан қарасақ, Қазақстанда қазіргі уақытта «электрондық үкімет» порталы арқылы жылына 50 миллионнан астам мемлекеттік қызмет көрсетіледі. Тұрғындардың 78 пайызы смартфон пайдаланушылары болып табылады, ал интернетке қол жетімділік деңгейі 2025 жылдың соңына қарай 94 пайызға жеткен. Бұл деректер жаңа тәртіптің техникалық алғышарттарының жеткілікті деңгейде қамтамасыз етілгенін дәлелдейді. Алайда мамандар ауылдық аймақтардағы цифрлық сауаттылықтың жеткіліксіздігін де назардан тыс қалдырмай, осы топ үшін «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясының операторлары арқылы көмек алу мүмкіндігінің сақталуын маңызды деп санайды.Қоғамдық реакция екіжақты. Жастар мен бизнес өкілдері реформаны жылы қарсы алды. Шымкент қаласының жас кәсіпкері Дәурен Әбенов: «Мен бұрын техникалық шарт алу үшін үш рет кеңсеге барған едім, ал енді бәрін үйде отырып шеше аламын. Уақытым үнемделеді, жұмысыма бағыттаймын» деп атап өтті. Бірақ аға буын өкілдері арасында алаңдаушылық та бар. Алматының Алмалы ауданының тұрғыны, зейнеткер Раушан Сейітова өз сезімін бөлісті: «Мен компьютерді жақсы білмеймін. Мекемеге барып, жанды адаммен сөйлесу маған ыңғайлы болатын. Енді балаларыма сүйенуге тура келеді». Бұл мәселе цифрлық реформаның Ахиллес өкшесі — технологиядан шеттетілген топтардың мүдделерін қорғау қажеттілігін қайта бір рет алдыңғы қатарға шығарды.Болашақ перспективалары тұрғысынан алғанда, бұл өзгеріс Қазақстандағы коммуналдық қызметтерді реттеу жүйесін толық автоматтандырудың алғашқы елеулі қадамы ғана. Эксперттер 2027–2028 жылдары жылу, газ және электр жабдықтау салаларындағы ұқсас өзгерістерді болжайды. «Мемлекеттік қызметтердің бірыңғай экожүйесін құру — ұзақ мерзімді мақсат. Су саласы осы жолдағы бастама болып отыр», деп санайды Назарбаев Университетінің зерттеушісі Бақытжан Тілеуов. Сонымен қатар gov.ggk.kz жүйесінің мүмкіндіктерін кеңейту, жасанды интеллект негізінде өтінішті автоматты өңдеу механизмін енгізу жоспарлануда.Қорытындылай келе, 2026 жылғы 12 шілдеден күшіне енген жаңа тәртіп — Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылым саласын цифрлық дәуірге сәйкестендіру жолындағы нақты және дәйекті қадам. Кеңсе арқылы өтініш қабылдаудың тоқтатылуы бастапқыда бейімделу қиындықтарын туындатса да, ұзақ мерзімді тиімділігі айқын: уақытты үнемдеу, ашықтылықты арттыру, сыбайлас жемқорлық тәуекелін азайту. Тұтынушыларға «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы, egov.kz порталы немесе gov.ggk.kz жүйесі арқылы өтініш беру тәртібін дер кезінде меңгеруге кеңес беріледі. Реформа — ілгерілеудің белгісі, ал ілгерілеу — сабыр мен бейімделуді талап етеді.